കഥം സ സഗരോ ജാതോ ഗരേണൈവ സഹാച്യുതഃ കിമര്ഥം ച ശകാദീനാം ക്ഷത്രിയാണാം മഹൌജസാമ്
അച്യുത, സഗരൻ എങ്ങനെ വിഷം കൂടെ ജനിച്ചു? ശക്തരായ ശകന്മാരെയും മറ്റു ക്ഷത്രിയന്മാരെയും അവൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് പുറത്താക്കിയതെന്ന് പറയൂ.
ധര്മാന് കുലോചിതാന് രാജാ ക്രുദ്ധോ നിരസദ് അച്യുതഃ ഏതന് നഃ സര്വമ് ആചക്ഷ്വ വിസ്തരേണ മഹാമതേ
രാജാവ് കോപത്തോടെ ശകന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും അവരുടെ വംശത്തിന് യോജിച്ച ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ബാഹോര് വ്യസനിനഃ പൂര്വം ഹൃതം രാജ്യമ് അഭൂത് കില ഹൈഹയൈസ് താലജങ്ഘൈശ് ച ശകൈഃ സാര്ധം ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മുമ്പ് ദുർബലനായ ബാഹുവിന്റെ രാജ്യം ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും ശകന്മാരും ചേർന്ന് പിടിച്ചെടുത്തു.
യവനാഃ പാരദാശ് ചൈവ കാമ്ബോജാഃ പഹ്നവാസ് തഥാ ഏതേ ഹ്യ് അപി ഗണാഃ പഞ്ച ഹൈഹയാര്ഥേ പരാക്രമന്
യവനന്മാർ, പാർദന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ ഇവരും കൂടി, ഈ അഞ്ചു കൂട്ടങ്ങളും ഹൈഹയന്മാരുടെ വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്തു.
ഹൃതരാജ്യസ് തദാ രാജാ സ വൈ ബാഹുര് വനം യയൌ പത്ന്യാ ചാനുഗതോ ദുഃഖീ തത്ര പ്രാണാന് അവാസൃജത്
അപ്പോൾ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട ബാഹു രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം ദുഃഖത്തോടെ കാടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അവൻ ജീവൻ വിട്ടു.
പത്നീ തു യാദവീ തസ്യ സഗര്ഭാ പൃഷ്ഠതോ ഽന്വഗാത് സപത്ന്യാ ച ഗരസ് തസ്യൈ ദത്തഃ പൂര്വം കിലാനഘാഃ
അവന്റെ യാദവ വംശജയായ ഭാര്യ ഗർഭിണിയായ് അവനെ പിന്തുടർന്നു. അവളുടെ സഹപത്നി മുൻപ് അവൾക്ക് വിഷം നൽകിയിരുന്നു, അച്യുത.
സാ തു ഭര്തുശ് ചിതാം കൃത്വാ വനേ താമ് അഭ്യരോഹത ഔര്വസ് താം ഭാര്ഗവോ വിപ്രാഃ കാരുണ്യാത് സമവാരയത്
അവൾ കാട്ടിൽ ഭർത്താവിന്റെ ചിത ഒരുക്കി അതിൽ കയറിയപ്പോൾ, ഭാർഗവനായ ഔർവൻ കരുണയാൽ അവളെ തടഞ്ഞു.
തസ്യാശ്രമേ ച ഗര്ഭഃ സ ഗരേണൈവ സഹാച്യുതഃ വ്യജായത മഹാബാഹുഃ സഗരോ നാമ പാര്ഥിവഃ
അവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ, അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് മഹാബാഹുവായ സഗരൻ എന്ന രാജകുമാരൻ ജനിച്ചു.
ഔര്വസ് തു ജാതകര്മാദീംസ് തസ്യ കൃത്വാ മഹാത്മനഃ അധ്യാപ്യ വേദശാസ്ത്രാണി തതോ ഽസ്ത്രം പ്രത്യപാദയത്
ഔർവൻ ആ മഹാത്മാവിന് ജനനക്രമാദികൾ നടത്തി, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിപ്പിച്ചു, പിന്നെ അവനു ആയുധവും നൽകി.
ആഗ്നേയം തു മഹാഭാഗാ അമരൈര് അപി ദുഃസഹമ് സ തേനാസ്ത്രബലേനാജൌ ബലേന ച സമന്വിതഃ
അഗ്നിയസ്ത്രം, മഹാഭാഗേ, അമരന്മാർക്കു പോലും സഹിക്കാനാകാത്തതായിരുന്നു. ആ ആയുധത്തിന്റെ ശക്തിയും തന്റെ ബലവും കൊണ്ട് അവൻ യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
ഹൈഹയാന് വിജഘാനാശു ക്രുദ്ധോ രുദ്രഃ പശൂന് ഇവ ആജഹാര ച ലോകേഷു കീര്തിം കീര്തിമതാം വരഃ
ക്രോധത്തോടെ രുദ്രൻ ഹൈഹയന്മാരെ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ വധിച്ചു, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായവരുടെ ഇടയിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായി.
തതഃ ശകാംശ് ച യവനാന് കാമ്ബോജാന് പാരദാംസ് തഥാ പഹ്നവാംശ് ചൈവ നിഃശേഷാന് കര്തും വ്യവസിതോ നൃപഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ് ശകന്മാരെയും യവനന്മാരെയും കാംബോജന്മാരെയും പാർദന്മാരെയും പഹ്നവന്മാരെയും മുഴുവനായി നശിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
തേ വധ്യമാനാ വീരേണ സഗരേണ മഹാത്മനാ വസിഷ്ഠം ശരണം ഗത്വാ പ്രണിപേതുര് മനീഷിണമ്
ശക്തനായ സഗരൻ അവരെ വധിക്കുമ്പോൾ, ആ ജനങ്ങൾ ജ്ഞാനിയായ വസിഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ച് അവനോട് നമസ്കരിച്ചു.
വസിഷ്ഠസ് ത്വ് അഥ താന് ദൃഷ്ട്വാ സമയേന മഹാദ്യുതിഃ സഗരം വാരയാമ് ആസ തേഷാം ദത്ത്വാഭയം തദാ
വസിഷ്ഠൻ അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, സമയമനുസരിച്ച് അവർക്കു അഭയം നൽകി, സഗരനെ അവരെ ഹാനിക്കരുതെന്ന് തടഞ്ഞു.
സഗരഃ സ്വാം പ്രതിജ്ഞാം തു ഗുരോര് വാക്യം നിശമ്യ ച ധര്മം ജഘാന തേഷാം വൈ വേഷാന് അന്യാംശ് ചകാര ഹ
പക്ഷേ, സഗരൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കും സ്വന്തം പ്രതിജ്ഞയും ഓർത്ത്, അവരെ കൊല്ലാതെ അവരുടെ രൂപം മാറ്റി.
അര്ധം ശകാനാം ശിരസോ മുണ്ഡയിത്വാ വ്യസര്ജയത് യവനാനാം ശിരഃ സര്വം കാമ്ബോജാനാം തഥൈവ ച
അവൻ ശകന്മാരുടെ തലയുടെ പാതി മുണ്ഡനം ചെയ്തു വിട്ടയച്ചു; യവനന്മാരുടെയും കാംബോജന്മാരുടെയും തല മുഴുവനും മുണ്ഡനം ചെയ്തു.
പാരദാ മുക്തകേശാശ് ച പഹ്നവാഞ് ശ്മശ്രുധാരിണഃ നിഃസ്വാധ്യായവഷട്കാരാഃ കൃതാസ് തേന മഹാത്മനാ
പാർദന്മാരെ തുറന്ന മുടിയോടെ, പഹ്നവന്മാരെ താടിയോടെ, അവരെല്ലാവരെയും വേദപഠനവും യാഗവും ഇല്ലാതെ ആ മഹാത്മാവ് ആക്കി.
ശകാ യവനകാമ്ബോജാഃ പാരദാശ് ച ദ്വിജോത്തമാഃ കോണിസര്പാ മാഹിഷകാ ദര്വാശ് ചോലാഃ സകേരലാഃ
ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പാർദന്മാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, കൂടാതെ കോണിസർപ്പന്മാർ, മാഹിഷകന്മാർ, ദർവന്മാർ, ചോളന്മാർ, സകർളന്മാർ ഇവരും.
സര്വേ തേ ക്ഷത്രിയാ വിപ്രാ ധര്മസ് തേഷാം നിരാകൃതഃ വസിഷ്ഠവചനാദ് രാജ്ഞാ സഗരേണ മഹാത്മനാ
ഇവരൊക്കെയും ക്ഷത്രിയർ ആയിരുന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പക്ഷേ വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് മഹാരാജാവ് സഗരൻ അവരുടെ ധർമ്മം എടുത്തുകളഞ്ഞു.
സ ധര്മവിജയീ രാജാ വിജിത്യേമാം വസുംധരാമ് അശ്വം പ്രചാരയാമ് ആസ വാജിമേധായ ദീക്ഷിതഃ
ധർമ്മത്തിൽ ജയിച്ച ആ രാജാവ് ഭൂമി ജയിച്ച്, അശ്വമേധയാഗത്തിനായി കുതിരയെ വിടുകയും, യാഗത്തിനായി ദീക്ഷിതനാവുകയും ചെയ്തു.
തസ്യ ചാരയതഃ സോ ഽശ്വഃ സമുദ്രേ പൂര്വദക്ഷിണേ വേലാസമീപേ ഽപഹൃതോ ഭൂമിം ചൈവ പ്രവേശിതഃ
അവൻ അശ്വത്തെ വിടുമ്പോൾ, കുതിര കിഴക്കൻ സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കൻ തീരത്തടുത്ത് പിടിക്കപ്പെട്ടു, ഭൂമിയിലേക്ക് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി.
സ തം ദേശം തദാ പുത്രൈഃ ഖാനയാമ് ആസ പാര്ഥിവഃ ആസേദുസ് തേ തദാ തത്ര ഖന്യമാനേ മഹാര്ണവേ
അപ്പോൾ രാജാവ് പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ ദേശം തറയടിക്കാൻ തുടങ്ങി; അവർ മഹാസമുദ്രത്തിൽ കുഴിച്ചപ്പോൾ അവിടെ എത്തി.
തമ് ആദിപുരുഷം ദേവം ഹരിം കൃഷ്ണം പ്രജാപതിമ് വിഷ്ണും കപിലരൂപേണ സ്വപന്തം പുരുഷം തദാ
അവിടെ അവർ ആദിപുരുഷനായ ഹരിയെ, കൃഷ്ണനെ, പ്രജാപതിയെ, കപിലൻ എന്ന രൂപത്തിൽ വിശ്ണുവിനെ, ആ പുരുഷനെ, ആഴമായി ഉറങ്ങുന്നതായി കണ്ടു.
തസ്യ ചക്ഷുഃസമുത്ഥേന തേജസാ പ്രതിബുധ്യതഃ ദഗ്ധാഃ സര്വേ മുനിശ്രേഷ്ഠാശ് ചത്വാരസ് ത്വ് അവശേഷിതാഃ
അവൻ കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോൾ പുറപ്പെട്ട ജ്വാലയിൽ, എല്ലാ മഹാമുനികളും ദഹിച്ചുപോയി; നാലുപേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ബര്ഹികേതുഃ സുകേതുശ് ച തഥാ ധര്മരഥോ നൃപഃ ശൂരഃ പഞ്ചനദശ് ചൈവ തസ്യ വംശകരാ നൃപാഃ
ബർഹികേതു, സുകേതു, ധർമ്മരഥൻ എന്ന നീതിമാൻ രാജാവ്, ധൈര്യശാലിയായ പഞ്ചനദൻ ഇവർ അവന്റെ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരായി.
പ്രാദാച് ച തസ്മൈ ഭഗവാന് ഹരിര് നാരായണോ വരമ് അക്ഷയം വംശമ് ഇക്ഷ്വാകോഃ കീര്തിം ചാപ്യ് അനിവര്തിനീമ്
അവനു ഭഗവാൻ ഹരി നാരായണൻ ഒരു അക്ഷയമായ വരം നൽകി: ഇക്ഷ്വാകുവിന് അക്ഷയമായ വംശവും, അക്ഷയമായ കീർത്തിയും.
പുത്രം സമുദ്രം ച വിഭുഃ സ്വര്ഗേ വാസം തഥാക്ഷയമ് സമുദ്രശ് ചാര്ഘമ് ആദായ വവന്ദേ തം മഹീപതിമ്
അവനു ഒരു പുത്രനെയും സമുദ്രത്തെയും, സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വതമായ വാസവുമാണ് ഭഗവാൻ നൽകിയതു; സമുദ്രൻ അർഘ്യം എടുത്ത് ആ മഹാരാജാവിനെ ആദരിച്ചു.
സാഗരത്വം ച ലേഭേ സ കര്മണാ തേന തസ്യ ഹ തം ചാശ്വമേധികം സോ ഽശ്വം സമുദ്രാദ് ഉപലബ്ധവാന്
അവൻ ആ പ്രവർത്തിയാൽ 'സാഗരൻ' എന്ന പേര് നേടി; അശ്വമേധയാഗത്തിനുള്ള കുതിരയെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുത്തു.
ആജഹാരാശ്വമേധാനാം ശതം സ സുമഹാതപാഃ പുത്രാണാം ച സഹസ്രാണി ഷഷ്ടിസ് തസ്യേതി നഃ ശ്രുതമ്
അവൻ മഹത്തായ തപസ്സോടെ നൂറ് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരും അവനുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സഗരസ്യാത്മജാ വീരാഃ കഥം ജാതാ മഹാബലാഃ വിക്രാന്താഃ ഷഷ്ടിസാഹസ്രാ വിധിനാ കേന സത്തമ
സഗരന്റെ അറുപതിനായിരം വീര്യശാലികളും ധൈര്യശാലികളും ആയ പുത്രന്മാർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, ഏത് വിധത്തിൽ അവർ ജനിച്ചു, ധർമ്മശ്രേഷ്ഠനായവനേ?