തഥേത്യ് ഉവാച ഭഗവാന് ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ ശംകരഃ സര്വഭൂതാത്മാ കരുണാവരുണാലയഃ
"അങ്ങനെയാകട്ടെ," എന്ന് ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ, ശങ്കരൻ, സർവ്വഭൂതാത്മാവും കരുണയുടെ ആകാശവും ആയവൻ പറഞ്ഞു.
ക്രതും കൃത്വാ തതഃ പൂര്ണം തസ്യ ദക്ഷസ്യ വൈ മുനേ ഏവമ് ഉക്ത്വാ സ ഭഗവാന് ഭൂതൈര് അന്തരധീയത
അതിനുശേഷം, ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം പൂർണ്ണമാക്കി, മഹർഷേ, അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം അപ്രത്യക്ഷനായി.
യഥാഗതം സുരാ ജഗ്മുഃ സ്വമ് ഏവ സദനം പ്രതി തതഃ കദാചിദ് ദേവാനാം ദൈത്യാനാം വിഗ്രഹോ മഹാന്
ദേവന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ താമസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി. അതിനുശേഷം, ഒരു സമയത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ വലിയൊരു കലഹം ഉണ്ടായി.
ബഭൂവ തത്ര ദൈത്യേഭ്യോ ഭീതാ ദേവാഃ ശ്രിയഃ പതിമ് തുഷ്ടുവുഃ സര്വഭാവേന വചോഭിസ് തം ജനാര്ദനമ്
അവിടെ, അസുരന്മാരെ ഭയന്ന് ദേവന്മാർ സമ്പൂർണ്ണ ഭക്തിയോടെ ശ്രീയുടെ ഭർത്താവായ ജനാർദ്ദനനെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.
ശക്രാദയോ ഽപി ത്രിദശാഃ കടാക്ഷമ് അവേക്ഷ്യ യസ്യാസ് തപ ആചരന്തി സാ ചാപി യത്പാദരതാ ച ലക്ഷ്മീസ് തം ബ്രഹ്മഭൂതം ശരണം പ്രപദ്യേ
ഇന്ദ്രനും മറ്റ് പ്രധാന ദേവന്മാരും, ആരുടെ കണ്മുന്നിൽക്കായി തപസ്സു ചെയ്യുന്നു, അവളുടെ മനസ്സ് അവന്റെ കാലുകളിൽ അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയെയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അങ്ങയാളിൽ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായവനിൽ, ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
യസ്മാത് ത്രിലോക്യാം ന പരഃ സമാനോ ന ചാധികസ് താര്ക്ഷ്യരഥാന് നൃസിംഹാത് സ ദേവദേവോ ഽവതു നഃ സമസ്താന് മഹാഭയേഭ്യഃ കൃപയാ പ്രപന്നാന്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവനേക്കാൾ വലിയവനോ തുല്യനോ ഇല്ല; കർടവാഹനനായോ നരസിംഹനായോ അവൻ തന്നെയാണ്. മഹാഭയങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ തേടി നമ്മൾ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവദേവൻ കൃപയോടെ നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
തതഃ പ്രസന്നോ ഭഗവാഞ് ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ കിമര്ഥമ് ആഗതാഃ സര്വേ തത്കര്താസ്മീത്യ് ഉവാച താന്
അപ്പോൾ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ കൈവശമുള്ള ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ അവരോടു ചോദിച്ചു: "എന്തിനാണ് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്നത്? അതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാം." എന്നു പറഞ്ഞു.
ഭയം ച തീവ്രം ദൈത്യേഭ്യോ ദേവാനാം മധുസൂദന തതസ് ത്രാണായ ദേവാനാം മതിം കുരു ജനാര്ദന
മധുസൂദനാ, ദേവന്മാർക്ക് അസുരന്മാരെ കാണുമ്പോൾ വലിയ ഭയം ഉണ്ട്. അതുകൊണ്ട്, ജനാർദ്ദനാ, ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കാൻ മനസ്സിലാക്കണം.
താന് ആഗതാന് ഹരിഃ പ്രാഹ ഗ്രസ്തം ചക്രം ഹരേണ മേ കിം കരോമി ഗതം ചക്രം ഭവന്തശ് ചാര്തിമ് ആഗതാഃ യാന്തു സര്വേ ദേവഗണാ രക്ഷാ വഃ ക്രിയതേ മയാ
അവിടെ എത്തിയ ദേവന്മാരോട് ഹരി പറഞ്ഞു: "എന്റെ ചക്രം ഹരൻ എടുത്തു പോയി; അതിനാൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? എന്റെ ചക്രം ഇല്ലാതായി. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ദുഃഖത്തോടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ദേവഗണങ്ങൾ എല്ലാവരും തിരിച്ചു പോവട്ടെ; ഞാൻ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കും."
തതോ ഗതേഷു ദേവേഷു വിഷ്ണുശ് ചക്രാര്ഥമ് ഉദ്യതഃ ഗോദാവരീം തതോ ഗത്വാ ശംഭോഃ പൂജാം പ്രചക്രമേ
ദേവന്മാർ തിരിച്ചു പോയശേഷം, വിഷ്ണു തന്റെ ചക്രം തിരികെ നേടാൻ ഉത്സുകനായി ഗോദാവരിക്കരയിൽ എത്തി ശംഭുവിനെ ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സുവര്ണകമലൈര് ദിവ്യൈഃ സുഗന്ധൈര് ദശഭിഃ ശതൈഃ ഭക്തിതോ നിത്യവത് പൂജാം ചക്രേ വിഷ്ണുര് ഉമാപതേഃ
പതിനായിരം സ്വർണ്ണക്കമലങ്ങൾ, ദിവ്യമായ സുഗന്ധമുള്ളവ, ഭക്തിയോടെ എന്നുംപോലെ ഉമാപതിയെ വിഷ്ണു പൂജിച്ചു.
ഏവം സംപൂജ്യമാനേ തു തയോസ് തത്ത്വമ് ഇദം ശൃണു കമലാനാം സഹസ്രേ തു യദൈകം നൈവ പൂര്യതേ
ഇങ്ങനെ പൂജ നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു സത്യമായ കാര്യം കേൾക്കൂ: ആയിരം കമലങ്ങളിൽ ഒന്ന് കണ്ടെത്താനായില്ല.
തദാസുരാരിഃ സ്വം നേത്രമ് ഉത്പാട്യാര്ഘ്യമ് അകല്പയത് അര്ഘ്യപാത്രം കരേ ഗൃഹ്യ സഹസ്രകമലാന്വിതമ് ധ്യാത്വാ ശംഭും ദദാവ് അര്ഘ്യമ് അനന്യശരണോ ഹരിഃ
അപ്പോൾ അസുരാരിയെ, തന്റെ കണ്ണ് പറിച്ചെടുത്ത് അർഘ്യമായി അർപ്പിച്ചു. അർഘ്യപാത്രം കൈയിൽ എടുത്ത് ആയിരം കമലങ്ങളുമായി, മനസ്സിൽ ശംഭുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, ഹരി മറ്റൊരിടത്തും ആശ്രയം ഇല്ലാതെ അർഘ്യം സമർപ്പിച്ചു.
ത്വമ് ഏവ ദേവ ജാനീഷേ ഭാവമ് അന്തര്ഗതം നൃണാമ് ത്വമ് ഏവ ശരണോ ഽധീശോ ഽത്ര കാ ഭവേദ് വിചാരണാ
ദേവാ, മനുഷ്യരുടെ ഉള്ളിലെ ഭാവം അങ്ങയാൾ മാത്രമേ അറിയൂ. അങ്ങയാൾ തന്നെയാണ് ശരണം, അദ്ധീശൻ. ഇവിടെ എന്ത് ചിന്തിക്കാനുണ്ട്?
വദന്ന് ഉദശ്രുനയനോ നിലില്യേ ഽസാവ് ഇതീശ്വരേ ഭവാനീസഹിതഃ ശംഭുഃ പുരസ്താദ് അഭവത് തദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ അവൻ നിലത്ത് വീണു. അപ്പോൾ ഭവാനിയോടൊപ്പം ഈശ്വരൻ അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
ഗാഢമ് ആലിങ്ഗ്യ വിവിധൈര് വരൈര് ആപൂരയദ് ധരിമ് തദ് ഏവ ചക്രമ് അഭവന് നേത്രം ചാപി യഥാ പുരാ
ശംഭു ഹരിയെ ഉമ്മറച്ചു, പലവിധ വരങ്ങൾ നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി. പഴയപോലെ ചക്രവും കണ്ണും അവനിൽ തിരിച്ചെത്തി.
തതഃ സുരഗണാഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുര് ഹരിശംകരൌ ഗങ്ഗാം ചാപി സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാം ദേവം ച വൃഷഭധ്വജമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവതകളും ഹരിയെയും ശങ്കരനെയും, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഗംഗയെയും, കാളയടയാളമുള്ള ദേവനെയും സ്തുതിച്ചു.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ചക്രതീര്ഥമ് ഇതി സ്മൃതമ് യസ്യാനുശ്രവണേനൈവ മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ
അത് മുതൽ ആ തീർത്ഥം ചക്രതീർഥം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ കഥ കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച യഃ കുര്യാത് പിതൃതര്പണമ് സര്വപാപവിനിര്മുക്തഃ പിതൃഭിഃ സ്വര്ഗഭാഗ് ഭവേത് തത് തു ചക്രാങ്കിതം തീര്ഥമ് അദ്യാപി പരിദൃശ്യതേ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയോ, ദാനം ചെയ്യുകയോ, പിതൃകർമ്മം നടത്തുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പിതാക്കളോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഭാഗ്യം നേടും. ഇന്നും ആ ചക്രത്തിന്റെ അടയാളമുള്ള തീർത്ഥം കാണാം.
പിപ്പലം തീര്ഥമ് ആഖ്യാതം ചക്രതീര്ഥാദ് അനന്തരമ് യത്ര ചക്രേശ്വരോ ദേവശ് ചക്രമ് ആപ യതോ ഹരിഃ
ചക്രതീർത്ഥത്തിന് ശേഷം പിപ്പല എന്ന തീർത്ഥം പറയപ്പെടുന്നു. അവിടെ തന്നെയാണ് ചക്രേശ്വരനായ ദേവൻ തന്റെ ചക്രം തിരിച്ചു നേടിയതെന്ന് പറയുന്നു.
യത്ര വിഷ്ണുഃ സ്വയം സ്ഥിത്വാ ചക്രാര്ഥം ശംകരം വിഭുമ് പൂജയാമ് ആസ തത് തീര്ഥം ചക്രതീര്ഥമ് ഉദാഹൃതമ്
വിഷ്ണു സ്വയം നില്ക്കയും, തന്റെ ചക്രം ലഭിക്കാനായി മഹാശക്തനായ ശംകരനെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്ത സ്ഥലമാണ് ചക്രതീർത്ഥം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
യത്ര പ്രീതോ ഽഭവദ് വിഷ്ണോഃ ശംഭുസ് തത് പിപ്പലം വിദുഃ മഹിമാനം യസ്യ വക്തും ന ക്ഷമോ ഽപ്യ് അഹിനായകഃ
വിഷ്ണുവിനെ ശംഭു സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിച്ച സ്ഥലം പിപ്പലം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ മഹത്വം പാമ്പുകളുടെ അദ്ധിപതിക്കും വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
ചക്രേശ്വരോ പിപ്പലേശോ നാമധേയസ്യ കാരണമ് ശൃണു നാരദ തദ് ഭക്ത്യാ സാക്ഷാദ് വേദോദിതം മയാ
ചക്രത്തിന്റെ നാഥനും പിപ്പലത്തിന്റെ നാഥനും എന്നിങ്ങനെയാണ് അവർക്കുള്ള പേരുകളുടെ കാരണം. നാരദാ, ഭക്തിയോടെ കേൾക്കൂ, വേദത്തിൽ നേരിട്ട് പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.
ദധീചിര് ഇതി വിഖ്യാതോ മുനിര് ആസീദ് ഗുണാന്വിതഃ തസ്യ ഭാര്യാ മഹാപ്രാജ്ഞാ കുലീനാ ച പതിവ്രതാ
ദധീചി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ, ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു മഹർഷി ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ വലിയ ജ്ഞാനവും ഉന്നത വംശവും ഉള്ള, ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ ഭക്തിയുള്ളവളായിരുന്നു.
ലോപാമുദ്രേതി യാ ഖ്യാതാ സ്വസാ തസ്യാ ഗഭസ്തിനീ ഇതി നാമ്നാ ച വിഖ്യാതാ വഡവേതി പ്രകീര്തിതാ
ലോപാമുദ്രാ എന്നറിയപ്പെട്ടവളാണ് അവൾ. അവളുടെ സഹോദരിയാണ് ഗഭസ്തിനി; അവളും ആ പേരിൽ പ്രസിദ്ധയും വഡവ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നവളുമാണ്.
ദധീചേഃ സാ പ്രിയാ നിത്യം തപസ് തേപേ തയാ മഹത് ദധീചിര് അഗ്നിമാന് നിത്യം ഗൃഹധര്മപരായണഃ
ദധീചിക്കു അവൾ എപ്പോഴും പ്രിയങ്കരിയായിരുന്നു, വലിയ തപസ്സുകൾ ചെയ്തവളായിരുന്നു. ദധീചി എന്നും അഗ്നിയുപമനായവനും, ഗൃഹധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും ആയിരുന്നു.
ഭാഗീരഥീം സമാശ്രിത്യ ദേവാതിഥിപരായണഃ സ്വകലത്രരതഃ ശാന്തഃ കുമ്ഭയോനിര് ഇവാപരഃ
ഭാഗീരഥിയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കുകയും, സ്വന്തം ഭാര്യയിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുകയും, സമാധാനത്തോടെ, മറ്റൊരു കുംബയോഗിയെന്നപോലെ ജീവിച്ചു.
തസ്യ പ്രഭാവാത് തം ദേശം നാരയോ ദൈത്യദാനവാഃ ആജഗ്മുര് മുനിശാര്ദൂല യത്രാഗസ്ത്യസ്യ ചാശ്രമഃ
അവന്റെ ശക്തിയാൽ, അഗസ്ത്യന്റെ ആശ്രമം ഉണ്ടായിരുന്ന ആ പ്രദേശത്ത്, നാരന്മാരോ ദൈത്യന്മാരോ ദാനവന്മാരോ വരാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
തത്ര ദേവാഃ സമാജഗ്മൂ രുദ്രാദിത്യാസ് തഥാശ്വിനൌ ഇന്ദ്രോ വിഷ്ണുര് യമോ ഽഗ്നിശ് ച ജിത്വാ ദൈത്യാന് ഉപാഗതാന്
അവിടെ ദേവന്മാർ ഒത്തുചേർന്നു; രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, അശ്വിനികൾ, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, യമൻ, അഗ്നി—ദൈത്യന്മാരെ ജയിച്ചശേഷം അവിടെ എത്തിയവർ.
ജയേന ജാതസംഹര്ഷാഃ സ്തുതാശ് ചൈവ മരുദ്ഗണൈഃ ദധീചിം മുനിശാര്ദൂലം ദൃഷ്ട്വാ നേമുഃ സുരേശ്വരാഃ
ജയത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ, മരുത്ഗണങ്ങളുടെ സ്തുതികൾക്കിടയിൽ, ദേവന്മാരുടെ അധിപന്മാർ ദധീചിയെ കണ്ടു വണങ്ങി.