ത്വഷ്ട്രാ മഹാത്മനാ ചാപി കാരിതോ വിശ്വകര്മണാ സുരഭിര് നന്ദിനീ ധേനുഃ കാമധുക് കാമദോഹിനീ
മഹാത്മാവായ ത്വഷ്ടാവ്, ദൈവിക ശില്പി, സുരഭി, നന്ദിനി, ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്ന കാമധേനു എന്നിവയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏതാഭിഃ കാമവര്ഷാഭിഃ സര്വകാമസമൃദ്ധിമാന് കല്പവൃക്ഷഃ പാരിജാതോ ലതാഃ കല്പലതാദികാഃ
ഈ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവരാൽ എല്ലാം സമൃദ്ധിയോടെ, ആഗ്രഹവൃക്ഷം, പാർിജാതം, കല്പലതാദി വള്ളികൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
യദ് യദ് ഇഷ്ടതമം കിംചിത് തത്ര തസ്മിന് മഖേ സ്ഥിതമ് സ്വയം മഘവതാ പൂഷ്ണാ ഹരിണാ പരിരക്ഷിതഃ
ഏതൊക്കെ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ടതോ അതൊക്കെ ആ യാഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. മഘവാൻ, പൂഷൻ, ഹരി എന്നിവരും അതിനെ നേരിട്ട് സംരക്ഷിച്ചു.
ദീയതാം ഭുജ്യതാം വാപി ക്രിയതാം സ്ഥീയതാം സുഖമ് ഏതൈശ് ച സര്വതോ വാക്യൈര് ദക്ഷസ്യ പൂജിതം മഖമ്
ദാനമോ, അനുഭവമോ, കർമ്മമോ, സന്തോഷത്തോടെ നിലനിർത്തലോ ചെയ്യട്ടെ—ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദിക്കിലും ഈ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ദക്ഷന്റെ യാഗം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ആദൌ തു വീരഭദ്രോ ഽസൌ ഭദ്രകാല്യാ യുതോ യയൌ ശോകകോപപരീതാത്മാ പശ്ചാച് ഛൂലപിനാകധൃക്
ആദ്യം വീരഭദ്രനും ഭദ്രകാളിയും ചേർന്ന്, ദു:ഖത്തിലും കോപത്തിലും ആകുലനായ മനസ്സോടെ പുറപ്പെട്ടു. പിന്നീടാണ് ത്രിശൂലംയും പിനാകം എന്നും കൈവശമുള്ളവൻ പ്രത്യക്ഷമായത്.
അഭ്യായയൌ മഹാദേവോ മഹാഭൂതൈര് അലംകൃതഃ താനി ഭൂതാനി പരിതോ മഖേ വേഷ്ട്യ മഹേശ്വരമ്
അതിനുശേഷം മഹാദേവൻ മഹാഭൂതങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കൃതനായി അവിടെ എത്തി. ആ ഭൂതങ്ങൾ എല്ലാം യജ്ഞസ്ഥലത്ത് മഹേശ്വരനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ക്രതും വിധ്വംസയാമ് ആസുസ് തത്ര ക്ഷോഭോ മഹാന് അഭൂത് പലായന്ത തതഃ കേചിത് കേചിദ് ഗത്വാ തതഃ ശിവമ്
അവിടെ അവർ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. വലിയ ഒരു കലഹം ഉണ്ടായി. ചിലർ അവിടെ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, ചിലർ ശിവന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോയി.
കേചിത് സ്തുവന്തി ദേവേശം കേചിത് കുപ്യന്തി ശംകരമ് ഏവം വിധ്വംസിതം യജ്ഞം ദൃഷ്ട്വാ പൂഷാ സമഭ്യഗാത്
ചിലർ ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു, ചിലർ ശങ്കരനോട് കോപിച്ചു. അങ്ങനെ യജ്ഞം നശിച്ചതു കണ്ടപ്പോൾ പൂഷൻ സമീപിച്ചു.
പൂഷ്ണോ ദന്താന് അഥോത്പാട്യ ഇന്ദ്രം വ്യദ്രാവയത് ക്ഷണാത് ഭഗസ്യ ചക്ഷുഷീ വിപ്ര വീരഭദ്രോ വ്യപാടയത്
പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ വീരഭദ്രൻ പിഴുതെടുത്തു, ഉടൻ തന്നെ ഇന്ദ്രനെ ഓടിച്ചു. ഭഗന്റെ കണ്ണുകളും, മഹർഷേ, വീരഭദ്രൻ പിഴുതെടുത്തു.
ദിവാകരം പുനര് ദോര്ഭ്യാം പരിഭ്രാമ്യ സമാക്ഷിപത് തതഃ സുരഗണാഃ സര്വേ വിഷ്ണും തേ ശരണം യയുഃ
സൂര്യനെ കൈകൊണ്ട് പിടിച്ചു ചുറ്റിച്ചുറ്റി താഴെ വീഴ്ത്തി. അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവതകളും വിഷ്ണുവിന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടി.
ത്രാഹി ത്രാഹി ഗദാപാണേ ഭൂതനാഥകൃതാദ് ഭയാത് മഹേശ്വരഗണഃ കശ്ചിത് പ്രമഥാനാം തു നായകഃ തേന ദഗ്ധോ മഖഃ സര്വോ വൈഷ്ണവഃ പശ്യതോ ഹരേഃ
"രക്ഷിക്കൂ, രക്ഷിക്കൂ, ഗദാധരാ!"—ഭൂതനാഥനോടുള്ള ഭയത്താൽ അവർ വിളിച്ചു. മഹേശ്വരന്റെ കൂട്ടത്തിലെ ഒരു പ്രമഥനായ നേതാവ്, ഹരിയെ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, വൈഷ്ണവയജ്ഞം മുഴുവനും ദഹിപ്പിച്ചു.
ഹരിണാ ചക്രമ് ഉത്സൃഷ്ടം ഭൂതനാഥവധം പ്രതി ഭൂതനാഥോ ഽപി തച് ചക്രമ് ആപതച് ച തദാഗ്രസത്
ഹരിയ്ക്കു ഭൂതനാഥനെ കൊല്ലാൻ ചക്രം വിട്ടു. പക്ഷേ, ഭൂതനാഥൻ ആ ചക്രം വരുമ്പോൾ പിടിച്ചു.
ഗ്രസ്തേ ചക്രേ തതോ വിഷ്ണോര് ലോകപാലാ ഭയാദ് യയുഃ തഥാ സ്ഥിതാന് അവേക്ഷ്യാഥ ദക്ഷോ യജ്ഞം സുരാന് അപി തുഷ്ടാവ ശംകരം ദേവം ദക്ഷോ ഭക്ത്യാ പ്രജാപതിഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രം പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ലോകപാലകർ ഭയത്തിൽ ഓടി. അങ്ങനെ അവരെ കണ്ട ദക്ഷൻ, യജ്ഞം സാധിക്കണമെന്നാഗ്രഹത്തോടെ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഭക്തിയോടെ ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു.
ജയ ശംകര സോമേശ ജയ സര്വജ്ഞ ശംഭവേ ജയ കല്യാണഭൃച് ഛംഭോ ജയ കാലാത്മനേ നമഃ
ജയ ശങ്കര, സോമേശ്വരാ, ജയ സർവ്വജ്ഞ ശംഭോ! ജയ കല്യാണഭരിത ശംഭോ! ജയ കാലസ്വരൂപാ, നമസ്കാരം!
ആദികര്തര് നമസ് തേ ഽസ്തു നീലകണ്ഠ നമോ ഽസ്തു തേ ബ്രഹ്മപ്രിയ നമസ് തേ ഽസ്തു ബ്രഹ്മരൂപ നമോ ഽസ്തു തേ
ആദികർത്താവേ, നമസ്കാരം! നീലകണ്ഠാ, നമസ്കാരം! ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രിയനേ, നമസ്കാരം! ബ്രഹ്മസ്വരൂപനേ, നമസ്കാരം!
ത്രിമൂര്തയേ നമോ ദേവ ത്രിധാമ പരമേശ്വര സര്വമൂര്തേ നമസ് തേ ഽസ്തു ത്രൈലോക്യാധാര കാമദ
മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ള ദേവനേ, നമസ്കാരം! മൂന്നു വാസസ്ഥലങ്ങളുള്ള പരമേശ്വരാ, നമസ്കാരം! എല്ലാ രൂപങ്ങളുടെയും മൂലമായവനേ, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കു അടിസ്ഥാനമായവനേ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നല്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം!
നമോ വേദാന്തവേദ്യായ നമസ് തേ പരമാത്മനേ യജ്ഞരൂപ നമസ് തേ ഽസ്തു യജ്ഞധാമ നമോ ഽസ്തു തേ
വേദാന്തത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നവനേ, നമസ്കാരം! പരമാത്മാവേ, നമസ്കാരം! യജ്ഞസ്വരൂപനേ, നമസ്കാരം! യജ്ഞത്തിന്റെ വാസസ്ഥലമായവനേ, നമസ്കാരം!
യജ്ഞദാന നമസ് തേ ഽസ്തു ഹവ്യവാഹ നമോ ഽസ്തു തേ യജ്ഞഹര്ത്രേ നമസ് തേ ഽസ്തു ഫലദായ നമോ ഽസ്തു തേ
യജ്ഞം നല്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം! ഹവ്യവാഹനേ, നമസ്കാരം! യജ്ഞം നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം! ഫലങ്ങൾ നല്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം!
ത്രാഹി ത്രാഹി ജഗന്നാഥ ശരണാഗതവത്സല ഭക്താനാമ് അപ്യ് അഭക്താനാം ത്വമ് ഏവ ശരണം പ്രഭോ
രക്ഷിക്കൂ, രക്ഷിക്കൂ, ലോകനാഥാ, അഭയം തേടുന്നവരെ സ്നേഹിക്കുന്നവനേ! ഭക്തർക്കും അഭക്തർക്കും ഒരുപോലെ, പ്രഭോ, നീയേ ഏകമാശ്രയം!
ഏവം തു സ്തുവതസ് തസ്യ പ്രസന്നോ ഽഭൂന് മഹേശ്വരഃ കിം ദദാമീതി തം പ്രാഹ ക്രതുഃ പൂര്ണോ ഽസ്തു മേ പ്രഭോ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി, "എന്ത് വേണം?" എന്നു ചോദിച്ചു. ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, എന്റെ യജ്ഞം പൂർണ്ണമാകട്ടെ!"
തഥേത്യ് ഉവാച ഭഗവാന് ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ ശംകരഃ സര്വഭൂതാത്മാ കരുണാവരുണാലയഃ
"അങ്ങനെയാകട്ടെ," എന്ന് ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ, ശങ്കരൻ, സർവ്വഭൂതാത്മാവും കരുണയുടെ ആകാശവും ആയവൻ പറഞ്ഞു.
ക്രതും കൃത്വാ തതഃ പൂര്ണം തസ്യ ദക്ഷസ്യ വൈ മുനേ ഏവമ് ഉക്ത്വാ സ ഭഗവാന് ഭൂതൈര് അന്തരധീയത
അതിനുശേഷം, ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം പൂർണ്ണമാക്കി, മഹർഷേ, അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം അപ്രത്യക്ഷനായി.
യഥാഗതം സുരാ ജഗ്മുഃ സ്വമ് ഏവ സദനം പ്രതി തതഃ കദാചിദ് ദേവാനാം ദൈത്യാനാം വിഗ്രഹോ മഹാന്
ദേവന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ താമസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി. അതിനുശേഷം, ഒരു സമയത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ വലിയൊരു കലഹം ഉണ്ടായി.
ബഭൂവ തത്ര ദൈത്യേഭ്യോ ഭീതാ ദേവാഃ ശ്രിയഃ പതിമ് തുഷ്ടുവുഃ സര്വഭാവേന വചോഭിസ് തം ജനാര്ദനമ്
അവിടെ, അസുരന്മാരെ ഭയന്ന് ദേവന്മാർ സമ്പൂർണ്ണ ഭക്തിയോടെ ശ്രീയുടെ ഭർത്താവായ ജനാർദ്ദനനെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.
ശക്രാദയോ ഽപി ത്രിദശാഃ കടാക്ഷമ് അവേക്ഷ്യ യസ്യാസ് തപ ആചരന്തി സാ ചാപി യത്പാദരതാ ച ലക്ഷ്മീസ് തം ബ്രഹ്മഭൂതം ശരണം പ്രപദ്യേ
ഇന്ദ്രനും മറ്റ് പ്രധാന ദേവന്മാരും, ആരുടെ കണ്മുന്നിൽക്കായി തപസ്സു ചെയ്യുന്നു, അവളുടെ മനസ്സ് അവന്റെ കാലുകളിൽ അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയെയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അങ്ങയാളിൽ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായവനിൽ, ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
യസ്മാത് ത്രിലോക്യാം ന പരഃ സമാനോ ന ചാധികസ് താര്ക്ഷ്യരഥാന് നൃസിംഹാത് സ ദേവദേവോ ഽവതു നഃ സമസ്താന് മഹാഭയേഭ്യഃ കൃപയാ പ്രപന്നാന്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവനേക്കാൾ വലിയവനോ തുല്യനോ ഇല്ല; കർടവാഹനനായോ നരസിംഹനായോ അവൻ തന്നെയാണ്. മഹാഭയങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷ തേടി നമ്മൾ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവദേവൻ കൃപയോടെ നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
തതഃ പ്രസന്നോ ഭഗവാഞ് ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ കിമര്ഥമ് ആഗതാഃ സര്വേ തത്കര്താസ്മീത്യ് ഉവാച താന്
അപ്പോൾ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ കൈവശമുള്ള ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ അവരോടു ചോദിച്ചു: "എന്തിനാണ് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്നത്? അതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാം." എന്നു പറഞ്ഞു.
ഭയം ച തീവ്രം ദൈത്യേഭ്യോ ദേവാനാം മധുസൂദന തതസ് ത്രാണായ ദേവാനാം മതിം കുരു ജനാര്ദന
മധുസൂദനാ, ദേവന്മാർക്ക് അസുരന്മാരെ കാണുമ്പോൾ വലിയ ഭയം ഉണ്ട്. അതുകൊണ്ട്, ജനാർദ്ദനാ, ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കാൻ മനസ്സിലാക്കണം.
താന് ആഗതാന് ഹരിഃ പ്രാഹ ഗ്രസ്തം ചക്രം ഹരേണ മേ കിം കരോമി ഗതം ചക്രം ഭവന്തശ് ചാര്തിമ് ആഗതാഃ യാന്തു സര്വേ ദേവഗണാ രക്ഷാ വഃ ക്രിയതേ മയാ
അവിടെ എത്തിയ ദേവന്മാരോട് ഹരി പറഞ്ഞു: "എന്റെ ചക്രം ഹരൻ എടുത്തു പോയി; അതിനാൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? എന്റെ ചക്രം ഇല്ലാതായി. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ദുഃഖത്തോടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ദേവഗണങ്ങൾ എല്ലാവരും തിരിച്ചു പോവട്ടെ; ഞാൻ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കും."
തതോ ഗതേഷു ദേവേഷു വിഷ്ണുശ് ചക്രാര്ഥമ് ഉദ്യതഃ ഗോദാവരീം തതോ ഗത്വാ ശംഭോഃ പൂജാം പ്രചക്രമേ
ദേവന്മാർ തിരിച്ചു പോയശേഷം, വിഷ്ണു തന്റെ ചക്രം തിരികെ നേടാൻ ഉത്സുകനായി ഗോദാവരിക്കരയിൽ എത്തി ശംഭുവിനെ ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി.