നിവേദയസ്വ മേ മാതസ് തദ് ഏവ പ്രഥമം മമ
‘അമ്മേ, അതു തന്നെയാണ് ആദ്യം എന്നെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടത്,’ എന്നു മകന് പറഞ്ഞു.
ഇലാ ചൈനമ് ഉവാചേദം രഹോവാചം കഥം വദേ തഥാപി പുത്ര തേ വച്മി പിത്രോഃ പുത്രോ യതോ ഗതിഃ മഗ്നാനാം ദുഃഖപാഥോബ്ധൌ പുത്രഃ പ്രവഹണം പരമ്
ഇള അവനോട് പറഞ്ഞു: ‘എങ്ങനെ ഈ രഹസ്യം പറയാന് കഴിയൂ? എങ്കിലും മകനേ, ഞാന് നിനക്ക് പറയും. ദുഃഖസമുദ്രത്തില് മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കള്ക്ക് മകനാണ് ഏറ്റവും വലിയ രക്ഷാനാവായിരിക്കുക.’
തന് മാതൃവചനം ശ്രുത്വാ വിനീതഃ പ്രാഹ മാതരമ് പാദയോഃ പതിതശ് ചാപി വദ മാതര് യഥാ തഥാ
അമ്മയുടെ വാക്കുകള് കേട്ടു, വിനയത്തോടെ മകന് അമ്മയുടെ കാലില് വീണു: ‘അമ്മേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെയാണ് പറയേണ്ടത്,’ എന്നു പറഞ്ഞു.
സാ പുരൂരവസം പ്രാഹ ഇക്ഷ്വാകൂണാം തഥാ കുലമ് തത്രോത്പത്തിം സ്വസ്യ നാമ രാജ്യപ്രാപ്തിം പ്രിയാന് സുതാന്
അവള് പുരൂരവനോട് ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തെക്കുറിച്ച്, അവിടെ തന്റെ ജനനം, പേര്, രാജ്യം ലഭിച്ചത്, പ്രിയപ്പെട്ട മക്കള് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
പുരോധസം വസിഷ്ഠം ച പ്രിയാം ഭാര്യാം സ്വകം പദമ് വനനിര്യാണമ് ഏവാഥ അമാത്യാനാം പുരോധസഃ
പുരോഹിതനായ വസിഷ്ഠനും, പ്രിയഭര്ത്താവും, തന്റെ സ്ഥാനം, കാടിലേക്ക് പോയത്, മന്ത്രിമാരെയും പുരോഹിതനെയും കുറിച്ചും അവള് പറഞ്ഞു.
പ്രേഷണം ച നഗര്യാം താം മൃഗയാസക്തിമ് ഏവ ച ഹിമവത്കന്ദരഗതിം യക്ഷേശ്വരഗൃഹേ ഗതിമ്
നഗരത്തില് നിന്ന് അയച്ചുവിട്ടത്, വേട്ടയാടലില് ആസ്വാദനം, ഹിമവാന്റെ ഗുഹകളിലേക്കുള്ള യാത്ര, യക്ഷരാജാവിന്റെ വീട്ടില് താമസിച്ചത് എന്നിവയും അവള് പറഞ്ഞു.
ഉമാവനപ്രവേശം ച സ്ത്രീത്വപ്രാപ്തിമ് അശേഷതഃ മഹേശ്വരാജ്ഞയാ തത്ര ചാപ്രവേശം നരസ്യ തു
ഉമാവനത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, പൂർണ്ണമായ സ്ത്രീഭാവം ലഭിച്ചത്, മഹേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പുരുഷന് അവിടെ പ്രവേശനം വിലക്കിയത് എന്നിവയും അവള് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
യക്ഷിണീവാക്യമ് അപ്യ് അസ്യ വരദാനം തഥൈവ ച ബുധപ്രാപ്തിം തഥാ പ്രീതിം പുത്രോത്പത്ത്യാദ്യ് അശേഷതഃ
യക്ഷിണിയുടെ വാക്കുകളും, വരം ലഭിച്ചതും, ബുധന്റെ വരവും, മകന് ജനിച്ച സന്തോഷവും മറ്റെല്ലാം വിശദമായി അവള് പറഞ്ഞു.
കഥയാമ് ആസ തത് സര്വം ശ്രുത്വാ മാതരമ് അബ്രവീത് പുരൂരവാഃ കിം കരോമി കിം കൃത്വാ സുകൃതം ഭവേത്
അവള് ഈ കഥ മുഴുവന് പറഞ്ഞു. അതു കേട്ടു പുരൂരവന് അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: ‘ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം? എന്ത് ചെയ്താല് നല്ലതാകും?’
ഏതാവതാ തേ തൃപ്തിശ് ചേദ് അലമ് ഏതേന ചാമ്ബികേ യദ് അപ്യ് അന്യന് മനോവര്തി തദ് അപ്യ് ആജ്ഞാപയസ്വ മേ
‘ഇതുകൊണ്ട് നിനക്ക് തൃപ്തിയാണെങ്കില് മതിയാകട്ടെ, അമ്മേ. എങ്കിലും നിന്റെ മനസ്സില് മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കില് അതും എന്നോട് പറയണം.’
ഇച്ഛേയം പുംസ്ത്വമ് ഉത്കൃഷ്ടമ് ഇച്ഛേയം രാജ്യമ് ഉത്തമമ് അഭിഷേകം ച പുത്രാണാം തവ ചാപി വിശേഷതഃ
ഞാൻ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പുരുഷത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഏറ്റവും വലിയ രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിന്റെ മക്കളുടെ അഭിഷേകം, പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെതും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദാനം ദാതും ച യഷ്ടും ച മുക്തിമാര്ഗസ്യ വീക്ഷണമ് സര്വം ച കര്തുമ് ഇച്ഛാമി തവ പുത്ര പ്രസാദതഃ
ദാനം നൽകാനും യജ്ഞങ്ങൾ നടത്താനും മോക്ഷമാർഗ്ഗം ചിന്തിക്കാനും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇതെല്ലാം നിന്റെ മകന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നേടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഉപായം ത്വാ തു പൃച്ഛാമി യേന പുംസ്ത്വമ് അവാപ്സ്യസി തപസോ വാന്യതോ വാപി വദസ്വ മമ തത്ത്വതഃ
പുരുഷത്വം എങ്ങനെ ലഭിക്കും എന്ന് ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു; തപസ്സിലൂടെ ആണോ വേറേതെങ്കിലും മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയോ എന്ന സത്യം എന്നോട് പറയൂ.
ബുധം ത്വം പിതരം പൃച്ഛ ഗത്വാ പുത്ര യഥാര്ഥവത് സ തു സര്വം തു ജാനാതി ഉപദേക്ഷ്യതി തേ ഹിതമ്
മകനേ, നീ പോയി ബുദ്ധനെന്ന നിന്റെ പിതാവിനോട് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചോദിക്കൂ; അവൻ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്, നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഉപദേശിക്കും.
തന്മാതൃവചനാദ് ഐലോ ഗത്വാ പിതരമ് അഞ്ജസാ ഉവാച പ്രണതോ ഭൂത്വാ മാതുഃ കൃത്യം തഥാത്മനഃ
അമ്മയുടെ വാക്ക് കേട്ട്, ഐലൻ നേരെ പിതാവിനോടു പോയി, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, അമ്മയുടെ ഉദ്ദേശവും തന്റെ ഉദ്ദേശവും പറഞ്ഞു.
ഇലം ജാനേ മഹാപ്രാജ്ഞ ഇലാം ജാതാം പുനസ് തഥാ ഉമാവനപ്രവേശം ച ശംഭോര് ആജ്ഞാം തഥൈവ ച
ഐലയെ ഞാൻ അറിയുന്നു, മഹാപണ്ഡിതനേ; ഐല വീണ്ടും ജനിച്ചതും ഉമയുടെ വനപ്രവേശവും ശംഭുവിന്റെ ആജ്ഞയും ഞാൻ അറിയുന്നു.
തസ്മാച് ഛംഭുപ്രസാദേന ഉമായാശ് ച പ്രസാദതഃ വിശാപോ ഭവിതാ പുത്ര താവ് ആരാധ്യ ന ചാന്യഥാ
അതുകൊണ്ട്, ശംഭുവിന്റെയും ഉമയുടെയും അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ശാപം നീങ്ങുക, മകനേ; അവരെ ആരാധിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇത് സാധിക്കൂ, വേറേ മാർഗ്ഗമില്ല.
പശ്യേയം തം കഥം ദേവം കഥം വാ മാതരം ശിവാമ് തീര്ഥാദ് വാ തപസോ വാപി തത് പിതഃ പ്രഥമം വദ
ആ ദേവനെ അല്ലെങ്കിൽ ശിവയായ മാതാവിനെ ഞാൻ എങ്ങനെ കാണാം? തീർത്ഥയാത്രയിലൂടെയോ തപസ്സിലൂടെയോ? അച്ഛാ, ആദ്യം എന്നോട് പറയൂ.
ഗൌതമീം ഗച്ഛ പുത്ര ത്വം തത്രാസ്തേ സര്വദാ ശിവഃ ഉമയാ സഹിതഃ ശ്രീമാഞ് ശാപഹന്താ വരപ്രദഃ
മകനേ, നീ ഗൗതമിയിലേക്കു പോവൂ; അവിടെ ശിവൻ ഉമയോടൊപ്പം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു, മഹത്വമുള്ളവൻ, ശാപം നീക്കുന്നവൻ, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ.
പുരൂരവാഃ പിതുര് വാക്യം ശ്രുത്വാ തു മുദിതോ ഽഭവത് ഗൌതമീം തപസേ ധീമാന് ഗങ്ഗാം ത്രൈലോക്യപാവനീമ്
പിതാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു പുരൂരവൻ സന്തോഷിച്ചു; ധീരനായ അവൻ തപസ്സിനായി ഗൗതമിയിലേക്കും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഗംഗയിലേക്കും പോയി.
പുംസ്ത്വമ് ഇച്ഛംസ് തഥാ മാതുര് ജഗാമ തപസേ ത്വരന് ഹിമവന്തം ഗിരിം നത്വാ മാതരം പിതരം ഗുരുമ്
പുരുഷത്വം ആഗ്രഹിച്ച്, അമ്മയുടെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, അവൻ തപസ്സിനായി ഉത്സാഹത്തോടെ പോയി; ഹിമവാൻ പർവ്വതത്തെയും അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഗുരുവിനെയും നമസ്കരിച്ചു.
ഗച്ഛന്തമ് അന്വഗാത് പുത്രമ് ഇലാ സോമസുതസ് തഥാ തേ സര്വേ ഗൌതമീം പ്രാപ്താ ഹിമവത്പര്വതോത്തമാത്
സോമപുത്രനായ ഐലൻ തന്റെ മകനെ പിന്തുടർന്നു; അവരൊക്കെയും ഹിമവാൻ പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് ഗൗതമിയിലേക്കു എത്തി.
തത്ര സ്നാത്വാ തപഃ കിംചിത് കൃത്വാ ചക്രുഃ സ്തുതിം പരാമ് ഭവസ്യ ദേവദേവസ്യ സ്തുതിക്രമമ് ഇമം ശൃണു
അവിടെ കുളിച്ച്, കുറച്ച് തപസ്സു നടത്തി, അവർ ഉത്തമമായ സ്തുതി അർപ്പിച്ചു; ഭവൻ, ദേവതകളുടെ ദേവനായ ഭവന്റെ ഈ സ്തുതിക്രമം കേൾക്കൂ.
ബുധസ് തുഷ്ടാവ പ്രഥമമ് ഇലാ ച തദനന്തരമ് തതഃ പുരൂരവാഃ പുത്രോ ഗൌരീം ദേവീം ച ശംകരമ്
ആദ്യം ബുദ്ധൻ സ്തുതി ചെയ്തു, പിന്നെ ഐലയും; അതിന് ശേഷം മകനായ പുരൂരവൻ ഗൗരിദേവിയെയും ശങ്കരനെയും സ്തുതിച്ചു.
യൌ കുങ്കുമേന സ്വശരീരജേന സ്വഭാവഹേമപ്രതിമൌ സരൂപൌ യാവ് അര്ചിതൌ സ്കന്ദഗണേശ്വരാഭ്യാം തൌ മേ ശരണ്യൌ ശരണം ഭവേതാമ്
സ്വഭാവത്തിൽ പൊന്നുപോലെയുള്ള ആ ഇരുവരെയും, സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള കുങ്കുമം കൊണ്ട്, സ്കന്ദനും ഗണേശനും ആരാധിച്ചു; അവർ എന്നെ രക്ഷിക്കാവുന്നവർ ആകട്ടെ.
സംസാരതാപത്രയദാവദഗ്ധാഃ ശരീരിണോ യൌ പരിചിന്തയന്തഃ സദ്യഃ പരാം നിര്വൃതിമ് ആപ്നുവന്തി തൌ ശംകരൌ മേ ശരണം ഭവേതാമ്
സംസാരത്തിലെ മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ദു:ഖങ്ങളിൽ കത്തുന്നവരെ, ആരും സ്മരിക്കുമ്പോൾ ഉടനെ പരമാനന്ദം ലഭിക്കുന്ന ആ ശങ്കരന്മാർ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
ആര്താ ഹ്യ് അഹം പീഡിതമാനസാ തേ ക്ലേശാദിഗോപ്താ ന പരോ ഽസ്തി കശ്ചിത് ദേവ ത്വദീയൌ ചരണൌ സുപുണ്യൌ തൌ മേ ശരണ്യൌ ശരണം ഭവേതാമ്
ഞാൻ ദു:ഖിതയും മനസ്സിൽ പീഡിതയുമാണ്; ദു:ഖങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാവുന്ന മറ്റാരുമില്ല, ദേവാ, നിന്റെ രണ്ടു പരിശുദ്ധമായ പാദങ്ങൾ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
യയോഃ സകാശാദ് ഇദമ് അഭ്യുദൈതി പ്രയാതി ചാന്തേ ലയമ് ഏവ സര്വമ് ജഗച്ഛരണ്യൌ ജഗദാത്മകൌ തു ഗൌരീഹരൌ മേ ശരണം ഭവേതാമ്
എല്ലാം ആരിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നു, അവസാനം എല്ലാം ആരിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്; ഗൗരിയും ഹരനും ലോകത്തിന്റെ ആശ്രയവും സകലത്തിന്റെയും ആത്മാവും ആ ഇരുവരും എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
യൌ ദേവവൃന്ദേഷു മഹോത്സവേ തു പാദൌ ഗൃഹാണേശ ഗിരീശപുത്ര്യാഃ പ്രോക്തം ധൃതൌ പ്രീതിവശാച് ഛിവേന തൌ മേ ശരണ്യൌ ശരണം ഭവേതാമ്
ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ മഹോത്സവത്തിൽ, പർവതകുമാരിയുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം ശിവൻ സ്നേഹത്തോടെ പിടിച്ചെടുത്ത ആ രണ്ടു കാൽ, എനിക്ക് ആശ്രയം നൽകുന്നവയാകട്ടെ.
കിമ് അഭീഷ്ടം പ്രദാസ്യാമി യുഷ്മഭ്യം തദ് വദന്തു മേ കൃതകൃത്യാഃ സ്ഥ ഭദ്രം വോ ദേവാനാമ് അപി ദുഷ്കരമ്
നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹം? അത് പറയൂ, ഞാൻ നൽകാം. നിങ്ങൾ ലക്ഷ്യം കൈവരിച്ചു. നിങ്ങൾക്ക് ആശംസകൾ! ദേവന്മാർക്കുപോലും ഇതു സാധ്യമല്ല.