മിഷതാം ദേവതാനാം ച വസിഷ്ഠസ്യ ച കൌശികഃ ദിവമ് ആരോപയാമ് ആസ സശരീരം മഹാതപാഃ
ദേവന്മാരുടെയും വസിഷ്ഠന്റെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, കൗശികൻ മഹാതപസ്സുകാരൻ അവനെ ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി.
തസ്യ സത്യരഥാ നാമ പത്നീ കൈകേയവംശജാ കുമാരം ജനയാമ് ആസ ഹരിശ്ചന്ദ്രമ് അകല്മഷമ്
സത്യരഥാ എന്ന പേരുള്ള, കൈകേയവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഭാര്യ, പാപരഹിതനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ എന്ന മകനെ അവനു പ്രസവിച്ചു.
സ വൈ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രസ് ത്രൈശങ്കവ ഇതി സ്മൃതഃ ആഹര്താ രാജസൂയസ്യ സമ്രാഡ് ഇതി ഹ വിശ്രുതഃ
അവൻ രാജാവായ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, ത്രൈശങ്കുവിന്റെ മകനെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. രാജസൂയയാഗം നടത്തി, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ സാമ്രാട്ട് ആയി.
ഹരിശ്ചന്ദ്രസ്യ പുത്രോ ഽഭൂദ് രോഹിതോ നാമ പാര്ഥിവഃ ഹരിതോ രോഹിതസ്യാഥ ചഞ്ചുര് ഹാരിത ഉച്യതേ
ഹരിശ്ചന്ദ്രന് രോഹിതൻ എന്നൊരു രാജകുമാരൻ ജനിച്ചു. രോഹിതനിൽ നിന്ന് ഹരിതൻ, ഹരിതനിൽ നിന്ന് ചഞ്ചു, അവനെ ഹാരിതൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു.
വിജയശ് ച മുനിശ്രേഷ്ഠാശ് ചഞ്ചുപുത്രോ ബഭൂവ ഹ ജേതാ സ സര്വപൃഥിവീം വിജയസ് തേന സ സ്മൃതഃ
ചഞ്ചുവിന്റെ മകനായി വിജയൻ എന്ന മഹർഷി ജനിച്ചു. അവൻ ഭൂമിയെ മുഴുവൻ ജയിച്ചു, അതുകൊണ്ടാണ് വിജയൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
രുരുകസ് തനയസ് തസ്യ രാജാ ധര്മാര്ഥകോവിദഃ രുരുകസ്യ വൃകഃ പുത്രോ വൃകാദ് ബാഹുസ് തു ജജ്ഞിവാന്
അവനു രുരുകൻ എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു; ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും നിപുണനായ രാജാവായിരുന്നു. രുരുക്കിന്റെ മകൻ വൃകൻ, വൃകനിൽ നിന്ന് ബാഹു ജനിച്ചു.
ഹൈഹയാസ് താലജങ്ഘാശ് ച നിരസ്യന്തി സ്മ തം നൃപമ് തത്പത്നീ ഗര്ഭമ് ആദായ ഔര്വസ്യാശ്രമമ് ആവിശത്
ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും ആ രാജാവിനെ പുറത്താക്കി. അവന്റെ ഭാര്യ ഗർഭിണിയായ് ഔർവന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
നാസത്യോ ധാര്മികശ് ചൈവ സ ഹ ധര്മയുഗേ ഽഭവത് സഗരസ് തു സുതോ ബാഹോര് യജ്ഞേ സഹ ഗരേണ വൈ
അവൻ നീതിമാനും ധാർമ്മികനുമായിരുന്നു; ധർമ്മയുഗത്തിൽ ജീവിച്ചു. ബാഹുവിന്റെ മകനായ സഗരൻ വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് ഗർഭത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഔര്വസ്യാശ്രമമ് ആസാദ്യ ഭാര്ഗവേണാഭിരക്ഷിതഃ ആഗ്നേയമ് അസ്ത്രം ലബ്ധ്വാ ച ഭാര്ഗവാത് സഗരോ നൃപഃ
അവൾ ഔർവന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ഭാർഗവൻ അവളെ രക്ഷിച്ചു. ഭാർഗവനിൽ നിന്ന് സഗരൻ അഗ്നിയസ്ത്രം ലഭിച്ചു.
ജിഗായ പൃഥിവീം ഹത്വാ താലജങ്ഘാന് സഹൈഹയാന് ശകാനാം പഹ്നവാനാം ച ധര്മം നിരസദ് അച്യുതഃ ക്ഷത്രിയാണാം മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ പാരദാനാം ച ധര്മവിത്
അവൻ താളജംഘന്മാരെയും ഹൈഹയന്മാരെയും തോല്പിച്ച് ഭൂമിയെ ജയിച്ചു. മഹർഷികളേ, നീതിമാനായ സഗരൻ ശകന്മാരെയും പഹ്ലവന്മാരെയും ക്ഷത്രിയന്മാരെയും പാർദന്മാരെയും അവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
കഥം സ സഗരോ ജാതോ ഗരേണൈവ സഹാച്യുതഃ കിമര്ഥം ച ശകാദീനാം ക്ഷത്രിയാണാം മഹൌജസാമ്
അച്യുത, സഗരൻ എങ്ങനെ വിഷം കൂടെ ജനിച്ചു? ശക്തരായ ശകന്മാരെയും മറ്റു ക്ഷത്രിയന്മാരെയും അവൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് പുറത്താക്കിയതെന്ന് പറയൂ.
ധര്മാന് കുലോചിതാന് രാജാ ക്രുദ്ധോ നിരസദ് അച്യുതഃ ഏതന് നഃ സര്വമ് ആചക്ഷ്വ വിസ്തരേണ മഹാമതേ
രാജാവ് കോപത്തോടെ ശകന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും അവരുടെ വംശത്തിന് യോജിച്ച ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ബാഹോര് വ്യസനിനഃ പൂര്വം ഹൃതം രാജ്യമ് അഭൂത് കില ഹൈഹയൈസ് താലജങ്ഘൈശ് ച ശകൈഃ സാര്ധം ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മുമ്പ് ദുർബലനായ ബാഹുവിന്റെ രാജ്യം ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും ശകന്മാരും ചേർന്ന് പിടിച്ചെടുത്തു.
യവനാഃ പാരദാശ് ചൈവ കാമ്ബോജാഃ പഹ്നവാസ് തഥാ ഏതേ ഹ്യ് അപി ഗണാഃ പഞ്ച ഹൈഹയാര്ഥേ പരാക്രമന്
യവനന്മാർ, പാർദന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ ഇവരും കൂടി, ഈ അഞ്ചു കൂട്ടങ്ങളും ഹൈഹയന്മാരുടെ വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്തു.
ഹൃതരാജ്യസ് തദാ രാജാ സ വൈ ബാഹുര് വനം യയൌ പത്ന്യാ ചാനുഗതോ ദുഃഖീ തത്ര പ്രാണാന് അവാസൃജത്
അപ്പോൾ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട ബാഹു രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം ദുഃഖത്തോടെ കാടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അവൻ ജീവൻ വിട്ടു.
പത്നീ തു യാദവീ തസ്യ സഗര്ഭാ പൃഷ്ഠതോ ഽന്വഗാത് സപത്ന്യാ ച ഗരസ് തസ്യൈ ദത്തഃ പൂര്വം കിലാനഘാഃ
അവന്റെ യാദവ വംശജയായ ഭാര്യ ഗർഭിണിയായ് അവനെ പിന്തുടർന്നു. അവളുടെ സഹപത്നി മുൻപ് അവൾക്ക് വിഷം നൽകിയിരുന്നു, അച്യുത.
സാ തു ഭര്തുശ് ചിതാം കൃത്വാ വനേ താമ് അഭ്യരോഹത ഔര്വസ് താം ഭാര്ഗവോ വിപ്രാഃ കാരുണ്യാത് സമവാരയത്
അവൾ കാട്ടിൽ ഭർത്താവിന്റെ ചിത ഒരുക്കി അതിൽ കയറിയപ്പോൾ, ഭാർഗവനായ ഔർവൻ കരുണയാൽ അവളെ തടഞ്ഞു.
തസ്യാശ്രമേ ച ഗര്ഭഃ സ ഗരേണൈവ സഹാച്യുതഃ വ്യജായത മഹാബാഹുഃ സഗരോ നാമ പാര്ഥിവഃ
അവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ, അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് വിഷം കൂടെക്കൊണ്ട് മഹാബാഹുവായ സഗരൻ എന്ന രാജകുമാരൻ ജനിച്ചു.
ഔര്വസ് തു ജാതകര്മാദീംസ് തസ്യ കൃത്വാ മഹാത്മനഃ അധ്യാപ്യ വേദശാസ്ത്രാണി തതോ ഽസ്ത്രം പ്രത്യപാദയത്
ഔർവൻ ആ മഹാത്മാവിന് ജനനക്രമാദികൾ നടത്തി, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിപ്പിച്ചു, പിന്നെ അവനു ആയുധവും നൽകി.
ആഗ്നേയം തു മഹാഭാഗാ അമരൈര് അപി ദുഃസഹമ് സ തേനാസ്ത്രബലേനാജൌ ബലേന ച സമന്വിതഃ
അഗ്നിയസ്ത്രം, മഹാഭാഗേ, അമരന്മാർക്കു പോലും സഹിക്കാനാകാത്തതായിരുന്നു. ആ ആയുധത്തിന്റെ ശക്തിയും തന്റെ ബലവും കൊണ്ട് അവൻ യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
ഹൈഹയാന് വിജഘാനാശു ക്രുദ്ധോ രുദ്രഃ പശൂന് ഇവ ആജഹാര ച ലോകേഷു കീര്തിം കീര്തിമതാം വരഃ
ക്രോധത്തോടെ രുദ്രൻ ഹൈഹയന്മാരെ മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ വധിച്ചു, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായവരുടെ ഇടയിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായി.
തതഃ ശകാംശ് ച യവനാന് കാമ്ബോജാന് പാരദാംസ് തഥാ പഹ്നവാംശ് ചൈവ നിഃശേഷാന് കര്തും വ്യവസിതോ നൃപഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ് ശകന്മാരെയും യവനന്മാരെയും കാംബോജന്മാരെയും പാർദന്മാരെയും പഹ്നവന്മാരെയും മുഴുവനായി നശിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
തേ വധ്യമാനാ വീരേണ സഗരേണ മഹാത്മനാ വസിഷ്ഠം ശരണം ഗത്വാ പ്രണിപേതുര് മനീഷിണമ്
ശക്തനായ സഗരൻ അവരെ വധിക്കുമ്പോൾ, ആ ജനങ്ങൾ ജ്ഞാനിയായ വസിഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ച് അവനോട് നമസ്കരിച്ചു.
വസിഷ്ഠസ് ത്വ് അഥ താന് ദൃഷ്ട്വാ സമയേന മഹാദ്യുതിഃ സഗരം വാരയാമ് ആസ തേഷാം ദത്ത്വാഭയം തദാ
വസിഷ്ഠൻ അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, സമയമനുസരിച്ച് അവർക്കു അഭയം നൽകി, സഗരനെ അവരെ ഹാനിക്കരുതെന്ന് തടഞ്ഞു.
സഗരഃ സ്വാം പ്രതിജ്ഞാം തു ഗുരോര് വാക്യം നിശമ്യ ച ധര്മം ജഘാന തേഷാം വൈ വേഷാന് അന്യാംശ് ചകാര ഹ
പക്ഷേ, സഗരൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കും സ്വന്തം പ്രതിജ്ഞയും ഓർത്ത്, അവരെ കൊല്ലാതെ അവരുടെ രൂപം മാറ്റി.
അര്ധം ശകാനാം ശിരസോ മുണ്ഡയിത്വാ വ്യസര്ജയത് യവനാനാം ശിരഃ സര്വം കാമ്ബോജാനാം തഥൈവ ച
അവൻ ശകന്മാരുടെ തലയുടെ പാതി മുണ്ഡനം ചെയ്തു വിട്ടയച്ചു; യവനന്മാരുടെയും കാംബോജന്മാരുടെയും തല മുഴുവനും മുണ്ഡനം ചെയ്തു.
പാരദാ മുക്തകേശാശ് ച പഹ്നവാഞ് ശ്മശ്രുധാരിണഃ നിഃസ്വാധ്യായവഷട്കാരാഃ കൃതാസ് തേന മഹാത്മനാ
പാർദന്മാരെ തുറന്ന മുടിയോടെ, പഹ്നവന്മാരെ താടിയോടെ, അവരെല്ലാവരെയും വേദപഠനവും യാഗവും ഇല്ലാതെ ആ മഹാത്മാവ് ആക്കി.
ശകാ യവനകാമ്ബോജാഃ പാരദാശ് ച ദ്വിജോത്തമാഃ കോണിസര്പാ മാഹിഷകാ ദര്വാശ് ചോലാഃ സകേരലാഃ
ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പാർദന്മാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, കൂടാതെ കോണിസർപ്പന്മാർ, മാഹിഷകന്മാർ, ദർവന്മാർ, ചോളന്മാർ, സകർളന്മാർ ഇവരും.
സര്വേ തേ ക്ഷത്രിയാ വിപ്രാ ധര്മസ് തേഷാം നിരാകൃതഃ വസിഷ്ഠവചനാദ് രാജ്ഞാ സഗരേണ മഹാത്മനാ
ഇവരൊക്കെയും ക്ഷത്രിയർ ആയിരുന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പക്ഷേ വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് മഹാരാജാവ് സഗരൻ അവരുടെ ധർമ്മം എടുത്തുകളഞ്ഞു.
സ ധര്മവിജയീ രാജാ വിജിത്യേമാം വസുംധരാമ് അശ്വം പ്രചാരയാമ് ആസ വാജിമേധായ ദീക്ഷിതഃ
ധർമ്മത്തിൽ ജയിച്ച ആ രാജാവ് ഭൂമി ജയിച്ച്, അശ്വമേധയാഗത്തിനായി കുതിരയെ വിടുകയും, യാഗത്തിനായി ദീക്ഷിതനാവുകയും ചെയ്തു.