തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം പ്രവരാസംഗമം വിദുഃ പ്രേരിതാ ദേവദേവേന ശക്തിര് യാ പ്രേരിതാ തു സാ
അത് മുതൽ ആ തീർത്ഥം പ്രധാന സംഗമമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ദേവദേവന്റെ പ്രേരണയാൽ അതിന് ആ ശക്തി ലഭിച്ചു.
അമൃതാ സൈവ വിഖ്യാതാ പ്രവരൈവം മഹാനദീ
അവൾ തന്നെ അമൃതസ്വഭാവമുള്ളവളായി പ്രശസ്തയാണ്; അതുകൊണ്ടു തന്നെ അവൾ മഹാനദികളിൽ പ്രധാനിയാണ്.
വൃദ്ധാസംഗമമ് ആഖ്യാതം യത്ര വൃദ്ധേശ്വരഃ ശിവഃ തസ്യാഖ്യാനം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു പാപപ്രണാശനമ്
വൃദ്ധാസംഗമം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് വൃദ്ധേശ്വരൻ ശിവൻ വസിക്കുന്നു. പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന അതിന്റെ കഥ ഞാൻ പറയാം; കേൾക്കൂ.
ഗൌതമോ വൃദ്ധ ഇത്യ് ഉക്തോ മുനിര് ആസീന് മഹാതപാഃ യദാ പുരാഭവദ് ബാലോ ഗൌതമസ്യ സുതോ ദ്വിജഃ
വൃദ്ധൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഗൗതമൻ മഹത്തായ തപസ്സുകാരനായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ, അവന്റെ മകൻ ബാലനായിരുന്നു; അവനും ദ്വിജനായിരുന്നു.
അനാസഃ സ പുരോത്പന്നസ് തസ്മാദ് വികൃതരൂപധൃക് സ വൈരാഗ്യാജ് ജഗാമാഥ ദേശം തീര്ഥമ് ഇതസ് തതഃ
അവൻ മൂക്ക് ഇല്ലാതെ ജനിച്ചു, രൂപത്തിൽ വ്യതിയാനമുള്ളവനായിരുന്നു. വൈരാഗ്യത്തോടെ അവൻ ഈ തീർത്ഥം അത്തരം സ്ഥലങ്ങൾ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
ഉപാധ്യായേന നൈവാസീല് ലജ്ജിതസ്യ സമാഗമഃ ശിഷ്യൈര് അന്യൈഃ സഹാധ്യായോ ലജ്ജിതസ്യ ച നാഭവത്
ലജ്ജയുടെ കാരണത്താൽ അവൻ ഉപാധ്യായനോടും മറ്റു ശിഷ്യന്മാരോടും ചേർന്ന് പഠിക്കുകയോ കൂടിക്കഴിയുകയോ ചെയ്തില്ല.
ഉപനീതഃ കഥംചിച് ച പിത്രാ വൈ ഗൌതമേന സഃ ഏതാവതാ ഗൌതമോ ഽപി വ്യഗമച് ചരിതും ബഹിഃ
എന്തോ വിധത്തിൽ പിതാവായ ഗൗതമൻ അവനെ ഉപനയനം ചെയ്തു. അതിനുശേഷം ഗൗതമനും പുറത്ത് സഞ്ചരിക്കാൻ പോയി.
ഏവം ബഹുതിഥേ കാലേ ബ്രഹ്മമാത്രാ ധൃതേ ദ്വിജേ നൈവ ചാധ്യയനം തസ്യ സംജാതം ഗൌതമസ്യ ഹി
ഇങ്ങനെ, ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഗൗതമൻ വെദം മാത്രം പഠിച്ച് ജീവിച്ചു; കൂടുതൽ പഠനം നടന്നില്ല.
നൈവ ശാസ്ത്രസ്യ ചാഭ്യാസോ ഗൌതമസ്യാഭവത് തദാ അഗ്നികാര്യം തതശ് ചക്രേ നിത്യമ് ഏവ യതവ്രതഃ
ആ സമയത്ത് ഗൗതമൻ ശാസ്ത്രങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചില്ല. എന്നാൽ, പ്രതിദിനം വ്രതപാലനത്തോടെ അഗ്നിക്കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു.
ഗായത്ര്യഭ്യാസമാത്രേണ ബ്രാഹ്മണോ നാമധാരകഃ അഗ്ന്യുപാസനമാത്രം ച ഗായത്ര്യഭ്യസനം തഥാ
ഗായത്രി ജപം മാത്രം ചെയ്തുകൊണ്ട് അവൻ ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേര് വഹിച്ചു. അഗ്നി ഉപാസനയും ഗായത്രി ജപവും മാത്രം അവന്റെ ആചാരങ്ങൾ ആയിരുന്നു.
ഏതാവതാ ബ്രാഹ്മണത്വം ഗൌതമസ്യാഭവന് മുനേ ഉപാസതോ ഽഗ്നിം വിധിവദ് ഗായത്രീം ച മഹാത്മനഃ
ഇത്ര മാത്രം ചെയ്തുകൊണ്ടു തന്നെ, മഹാത്മാവായ ഗൗതമന് അഗ്നിയും ഗായത്രിയും യഥാവിധി ഉപാസിച്ചുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിച്ചു.
തസ്യായുര് വവൃധേ പുത്ര ഗൌതമസ്യ ചിരായുഷഃ ന ദാരസംഗ്രഹം ലേഭേ നൈവ ദാതാസ്തി കന്യകാമ്
അവന്റെ ആയുസ്സ് വർദ്ധിച്ചു; ഗൗതമൻ ദീർഘായുസ്സുകാരനായി. അവൻ വിവാഹം കഴിച്ചില്ല, അവനു പെൺകുട്ടിയെ നൽകാൻ ആരുമുണ്ടായില്ല.
തഥാ ചരംസ് തീര്ഥദേശേ വനേഷു വിവിധേഷു ച ആശ്രമേഷു ച പുണ്യേഷു അടന്ന് ആസ്തേ സ ഗൌതമഃ
ഇങ്ങനെ, ഗൗതമൻ വിവിധ വനങ്ങളിലും, പുണ്യമായ ആശ്രമങ്ങളിലും, തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു താമസിച്ചു.
ഏവം ഭ്രമഞ് ശീതഗിരിമ് ആശ്രിത്യാസ്തേ സ ഗൌതമഃ തത്രാപശ്യദ് ഗുഹാം രമ്യാം വല്ലീവിടപമാലിനീമ്
ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ഗൗതമൻ ശീതഗിരിയിൽ അഭയം നേടി അവിടെ താമസിച്ചു. അവിടെ വള്ളികളും മരങ്ങളും അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ഒരു ഗുഹ കാണപ്പെട്ടു.
തത്രോപവിശ്യ വിപ്രേന്ദ്രോ വസ്തും സമകരോന് മതിമ് ചിന്തയംസ് തു പ്രവിഷ്ടോ ഽസാവ് അപശ്യത് സ്ത്രിയമ് ഉത്തമാമ്
അവിടെ ഇരുന്ന്, ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ താമസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അവൻ ഒരു ഉത്തമസ്ത്രീയെ അകത്തു കടക്കുന്നത് കണ്ടു.
ശിഥിലാങ്ഗീമ് അഥ കൃശാം വൃദ്ധാം ച തപസി സ്ഥിതാമ് ബ്രഹ്മചര്യേണ വര്തന്തീം വിരാഗാം രഹസി സ്ഥിതാമ്
അവൾ ദുർബലയും ദേഹഭാഗങ്ങൾ തളർന്നതുമായ, വൃദ്ധയും തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടവളും, ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവളും വൈരാഗ്യശീലയും ഏകാന്തതയിൽ കഴിയുന്നവളുമായിരുന്നു.
സ താം ദൃഷ്ട്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠോ നമസ്കാരായ തസ്ഥിവാന് നമസ്യന്തം മുനിശ്രേഷ്ഠം തം ഗൌതമമ് അവാരയത്
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ മഹർഷി ആദരത്തോടെ നമസ്കരിക്കാൻ തയ്യാറായി നിന്നു. എന്നാൽ ഗൗതമൻ, നമസ്കരിക്കാൻ പോകുന്ന മഹർഷിയെ തടഞ്ഞു.
ഗുരുസ് ത്വം ഭവിതാ മഹ്യം ന മാം വന്ദിതുമ് അര്ഹസി ആയുര് വിദ്യാ ധനം കീര്തിര് ധര്മഃ സ്വര്ഗാദികം ച യത് തസ്യ നശ്യതി വൈ സര്വം യം നമസ്യതി വൈ ഗുരുഃ
നീ എനിക്ക് ഗുരുവായിരിക്കും; അതിനാൽ നീ എന്നെ നമസ്കരിക്കേണ്ടതില്ല. ആരെങ്കിലും തന്റെ ഗുരുവിനെ നമസ്കരിച്ചാൽ, അവന്റെ ആയുസ്സും, വിജ്ഞാനവും, സമ്പത്തും, കീർത്തിയും, ധർമ്മവും, സ്വർഗ്ഗാദികളും എല്ലാം നഷ്ടമാകും.
കൃതാഞ്ജലിപുടസ് താം വൈ ഗൌതമഃ പ്രാഹ വിസ്മിതഃ
കൈകൂപ്പി അത്ഭുതത്തോടെ ഗൗതമൻ അവളോടു പറഞ്ഞു.
തപസ്വിനീ ത്വം വൃദ്ധാ ച ഗുണജ്യേഷ്ഠാ ച ഭാമിനീ അല്പവിദ്യസ് ത്വ് അല്പവയാ അഹം തവ ഗുരുഃ കഥമ്
നീ ഒരു തപസ്വിനിയും, വയസ്സായവളും, ഗുണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മുന്നിലുള്ളവളുമാണ്. ഞാൻ ചെറുപ്പവനും, കുറവ് വിജ്ഞാനമുള്ളവനും ആകുന്നു. എങ്ങനെ ഞാൻ നിന്റെ ഗുരുവാകാം?
ആര്ഷ്ടിഷേണപ്രിയപുത്ര ഋതധ്വജ ഇതി ശ്രുതഃ ഗുണവാന് മതിമാഞ് ശൂരഃ ക്ഷത്രധര്മപരായണഃ
എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകൻ ഋഷ്ടിശേനന്റെ പ്രിയപുത്രനായ ഋതധ്വജൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അവൻ ഗുണവാനും, ബുദ്ധിമാനും, ധൈര്യശാലിയും, ക്ഷത്രിയന്റെ കർത്തവ്യത്തിൽ ഉറച്ചവനുമായിരുന്നു.
സ കദാചിദ് വനം പ്രായാന് മൃഗയാകൃഷ്ടചേതനഃ വിശ്രാമമ് അകരോദ് അസ്യാം ഗുഹായാം സ ഋതധ്വജഃ
ഒരു ദിവസം, വേട്ടയുടെ ആകർഷണത്തിൽ ഋതധ്വജൻ കാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു, ഈ ഗുഹയിൽ വിശ്രമിച്ചു.
യുവാ സ മതിമാന് ദക്ഷോ ബലേന മഹതാ വൃതഃ തം വിശ്രാന്തം നൃപവരമ് അപ്സരാ ദദൃശേ തതഃ
അവൻ യുവാവും, ബുദ്ധിമാനും, കഴിവുള്ളവനും, വലിയ ശക്തിയുള്ളവനും ആയിരുന്നു. വിശ്രമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ആ മഹാരാജാവിനെ ഒരു അപ്സരസ് കണ്ടു.
ഗന്ധര്വരാജസ്യ സുതാ സുശ്യാമാ ഇതി വിശ്രുതാ താം ദൃഷ്ട്വാ ചകമേ രാജാ രാജാനം ചകമേ ച സാ
ഗന്ധർവർരാജാവിന്റെ മകളായ സുഷ്യാമ എന്നായിരുന്നു അവളെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അവനെ കണ്ടപ്പോൾ രാജാവിന് അവളോടും, അവള്ക്ക് രാജാവിനോടും ആഗ്രഹം തോന്നി.
ഇതി ക്രീഡാ സമഭവത് തയാ രാജ്ഞോ മഹാമതേ നിവൃത്തകാമോ രാജേന്ദ്രസ് താമ് ആപൃച്ഛ്യാഗമദ് ഗൃഹമ്
അങ്ങനെ ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് അവളോടൊപ്പം വിനോദം ആസ്വദിച്ചു. ആഗ്രഹം തീർന്നപ്പോൾ രാജാധിരാജൻ അവളോട് വിടപറഞ്ഞ് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഉത്പന്നാഹം തതസ് തസ്യാം സുശ്യാമായാം മഹാമതേ ഗച്ഛന്തീ മാം തദാ മാതാ ഇദമ് ആഹ തപോധന
സുഷ്യാമയിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ. പോകുമ്പോൾ എന്റെ അമ്മ, തപസ്സുകാരാ, എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യസ് ത്വ് അസ്യാം പ്രവിശേദ് ഭദ്രേ സ തേ ഭര്താ ഭവിഷ്യതി
ഇവിടെ ആരെങ്കിലും പ്രവേശിച്ചാൽ, ഭദ്രേ, അവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ഭർത്താവാകുന്നത്.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ സാ ജഗമാഥ മാതാ മമ മഹാമതേ തസ്മാദ് അത്ര പ്രവിഷ്ടസ് ത്വം പുമാന് നാന്യഃ കദാചന
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് എന്റെ അമ്മ പുറപ്പെട്ടുപോയി, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ. അതുകൊണ്ടു, നീ മാത്രമാണ് ഇവിടെ പ്രവേശിച്ചിട്ടുള്ളത്; മറ്റൊരു പുരുഷനും ഒരിക്കലും വന്നിട്ടില്ല.
സഹസ്രാണി തഥാശീതിം കൃത്വാ രാജ്യം പിതാ മമ അത്രൈവ ച തപസ് തപ്ത്വാ തതഃ സ്വര്ഗമ് ഉപേയിവാന്
എന്റെ അച്ഛൻ എൺപതിനായിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ച്, ഇവിടെയേയ്ക്ക് തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ്വര്ഗം യാതേ ഽപി പിതരി സഹസ്രാണി തഥാ ദശ വര്ഷാണി മുനിശാര്ദൂല രാജ്യം കൃത്വാ തഥാ പരഃ
അച്ഛൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോയശേഷവും, മറ്റൊരാൾ പത്ത് ആയിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠ.