വിനാ രാഹും മഹാപ്രാജ്ഞം സൈംഹികേയം ച സോമപമ് കാമരൂപധരോ രാഹുര് മരുതാം മധ്യമ് ആവിശത്
സിംഹികയുടെ മകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ രാഹുവിനെ ഒഴികെ, അവൻ ദേവരൂപം ധരിച്ചു, മരുതുകളുടെ ഇടയിൽ പ്രവേശിച്ച് സോമം പാനത്തിനായി.
മരുദ്രൂപം സമാസ്ഥായ പാനപാത്രധരസ് തഥാ ജ്ഞാത്വാ ദിവാകരോ ദൈത്യം തം സോമായ ന്യവേദയത്
മരുത് രൂപം സ്വീകരിച്ച്, പാനപാത്രം കൈയിൽ പിടിച്ച് രാഹു നിന്നു; സൂര്യൻ ആ ദൈത്യനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, സോമനോട് വിവരമറിയിച്ചു.
തദാ തദ് അമൃതം തസ്മൈ ദൈത്യായാദൈത്യരൂപിണേ ദത്ത്വാ സോമം തദാ സോമോ വിഷ്ണവേ തന് ന്യവേദയത്
അപ്പോൾ സോമൻ ദൈവരൂപം ധരിച്ച ആ ദൈത്യന് അമൃതം നൽകി; പിന്നെ സോമൻ വിഷ്ണുവിനോട് ഈ വിവരം അറിയിച്ചു.
വിഷ്ണുഃ പീതാമൃതം ദൈത്യം ചക്രേണോദ്യമ്യ തച്ഛിരഃ ചിച്ഛേദ തരസാ വത്സ തച്ഛിരസ് ത്വ് അമരം ത്വ് അഭൂത്
വിഷ്ണു ചക്രം ഉയർത്തി, അമൃതം കുടിച്ച ദൈത്യന്റെ തല വേഗത്തിൽ വെട്ടി അകറ്റി; പക്ഷേ, മകനേ, ആ തല അമരത്വം നേടി.
ശിരോമാത്രവിഹീനം യദ് ദേഹം തദ് അപതദ് ഭുവി ദേഹം തദ് അമൃതസ്പൃഷ്ടം പതിതം ദക്ഷിണേ തടേ
തല ഇല്ലാതായ ശരീരം ഭൂമിയിൽ വീണു; അമൃതം തൊട്ട ആ ശരീരം തെക്കേ കരയിൽ പതിച്ചു.
ഗൌതമ്യാ മുനിശാര്ദൂല കമ്പയദ് വസുധാതലമ് ദേഹം ചാപ്യ് അമരം പുത്ര തദ് അദ്ഭുതമ് ഇവാഭവത്
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഗൗതമിയുടെ തീരത്ത് ആ ശരീരം ഭൂമിയെ നടുക്കിച്ചു; മകനേ, ആ ശരീരം അത്ഭുതകരമായി അമരത്വം നേടി.
ദേഹം ച ശിരസോ ഽപേക്ഷി ശിരോ ദേഹമ് അപേക്ഷതേ ഉഭയം ചാമരം ജാതം ദൈത്യശ് ചായം മഹാബലഃ
ശരീരം തലയെ ആഗ്രഹിച്ചു, തല ശരീരത്തെ ആഗ്രഹിച്ചു; ഇരുവരും അമരന്മാരായി, ആ ദൈത്യൻ മഹാശക്തനായി.
ശിരഃ കായേ സമാവിഷ്ടം സര്വാന് ഭക്ഷയതേ സുരാന് തസ്മാദ് ദേഹമ് ഇദം പൂര്വം നാശയാമോ മഹീഗതമ് തതസ് തേ ശംകരം പ്രാഹുര് ദേവാഃ സര്വേ സസംഭ്രമാഃ
തല ശരീരത്തിൽ ചേരുമ്പോൾ, അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും വിഴുങ്ങാൻ തുടങ്ങി; അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്ന ഈ ശരീരം ആദ്യം നശിപ്പിക്കണം. അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയത്തോടെ ശംകരനോട് ചെന്നു.
മഹീഗതം ദൈത്യദേഹം നാശയസ്വ സുരോത്തമ ത്വം ദേവ കരുണാസിന്ധുഃ ശരണാഗതരക്ഷകഃ
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദേവാ, ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്ന ദൈത്യന്റെ ശരീരം നശിപ്പിക്കൂ; നീ കരുണാസാഗരനാണ്, ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവരെ രക്ഷിക്കുന്നവനാണ്.
ശിരസാ നൈവ യുജ്യേത ദൈത്യദേഹം തഥാ കുരു
ദൈത്യന്റെ ശരീരം തലയിൽ ചേരാതിരിക്കാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
പ്രേഷയാമ് ആസ ചേശോ ഽപി ശ്രേഷ്ഠാം ശക്തിം തദാത്മനഃ മാതൃഭിഃ സഹിതാം ദേവീം മാതരം ലോകപാലിനീമ്
അപ്പോള് ഭഗവാന് തന്റെ പരമശക്തിയെ, ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്ന അമ്മയായ ദേവിയെ, മറ്റ് മാതാക്കളോടൊപ്പം അയച്ചു.
ഈശായുധധരാ ദേവീ ഈശശക്തിസമന്വിതാ മഹീഗതം യത്ര ദേഹം തത്രാഗാദ് ഭക്ഷ്യകാങ്ക്ഷിണീ
ദേവി ഭഗവാന്റെ ആയുധം കൈവശം വച്ചും അവന്റെ ശക്തിയോടെ സമ്പന്നയുമായും ഭൂമിയില് കിടക്കുന്ന ആ ശരീരത്തേക്കു, അതിനെ തിന്നാന് ആഗ്രഹിച്ച് എത്തി.
ശിരോമാത്രം സുരാഃ സര്വേ മേരൌ തത്രൈവ സാന്ത്വയന് ദേഹോ ദേവ്യാ പുനസ് തത്ര യുയുധേ ബഹവഃ സമാഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, മേരുപര്വ്വതത്തില് തലമാത്രം അവിടെ വെച്ചു. ദേവിയുടെ ശരീരം അവിടെ തന്നെ നിലനിന്നു, അവള് വര്ഷങ്ങളോളം യുദ്ധം ചെയ്തു.
രാഹുസ് തത്ര സുരാന് ആഹ ഭിത്ത്വാ ദേഹം പുരാ മമ അത്രാസ്തേ രസമ് ഉത്കൃഷ്ടം തദ് ആകൃഷ്യ ശരീരതഃ
അവിടെ രാഹു ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ശരീരം മുമ്പ് തുളച്ചു, അതിനാല് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സാരം ഇവിടെ തന്നെ ഉണ്ട്; അതു ശരീരത്തില് നിന്നു പുറത്തെടുക്കണം.'
പൃഥക്ഭൂതേ രസേ ദേഹം പ്രവരേ ഽമൃതമ് ഉത്തമമ് ഭസ്മീഭൂയാത് ക്ഷണേനൈവ തസ്മാത് കുര്വന്തു തത് പുരാ
ശരീരത്തില് നിന്ന് അത്യുത്തമമായ അമൃതം വേര്തിരിച്ചാല് ആ ശരീരം ഉടന് ചാരമാകും; അതുകൊണ്ട് ആദ്യം അത് ചെയ്യണം.
ഏതദ് രാഹുവചഃ ശ്രുത്വാ പ്രീതാഃ സര്വേ ഽസുരാരയഃ അഭ്യഷിഞ്ചന് ഗ്രഹാണാം ത്വം ഗ്രഹോ ഭൂയാ മുദാന്വിതഃ
രാഹുവിന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട്, അസുരശത്രുക്കളായ ദേവന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു: 'നീ ഗ്രഹങ്ങളില് പ്രധാനമായ ഗ്രഹമാകണം, സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
തദ്ദേവവചനാച് ഛക്തിര് ഈശ്വരീ യാ നിഗദ്യതേ ദേഹം ഭിത്ത്വാ ദൈത്യപതേഃ സുരശക്തിസമന്വിതാ
അപ്പോള് ദേവന്മാരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഈശ്വരിയായ ദേവി ദൈവശക്തിയോടെ, ദാനവാധിപന്റെ ശരീരം തുളച്ചു.
ആകൃഷ്യ ശീഘ്രമ് ഉത്കൃഷ്ടം പ്രവരം ചാമൃതം ബഹിഃ സ്ഥാപയിത്വാ തു തദ് ദേഹം ഭക്ഷയാമ് ആസ ചാമ്ബികാ
അവള് അത്യുത്തമമായ അമൃതം വേഗത്തില് പുറത്തെടുത്ത് വെളിയില് വച്ചു, പിന്നെ ആ ശരീരം അമ്മികാ തിന്നുതുടങ്ങി.
കാലരാത്രിര് ഭദ്രകാലീ പ്രോച്യതേ യാ മഹാബലാ സ്ഥാപിതം രസമ് ഉത്കൃഷ്ടം രസാനാം പ്രവരം രസമ്
വലിയ ശക്തിയുള്ള, കാലരാത്രി എന്നും ഭദ്രകാളി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ദേവി, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സാരം അവിടെ വെച്ചു.
വ്യസ്രവത് സ്ഥാപിതം തത് തു പ്രവരാ സാഭവന് നദീ ആകൃഷ്ടമ് അമൃതം ചൈവ സ്ഥാപിതം സാപ്യ് അഭക്ഷയത്
അവിടെ വെച്ച ആ ഉത്തമസാരം ഒഴുകി ഒരു നദിയായി മാറി; പുറത്തെടുത്ത അമൃതം അവിടെ വെച്ചതും ദേവി തിന്നിയില്ല.
തതഃ ശ്രേഷ്ഠാ നദീ ജാതാ പ്രവരാ ചാമൃതാ ശുഭാ രാഹുദേഹസമുദ്ഭൂതാ രുദ്രശക്തിസമന്വിതാ
അപ്പോള് രാഹുവിന്റെ ശരീരത്തില് നിന്നു, രുദ്രശക്തിയോടെ, ഉത്തമവും ശുഭവുമായ അമൃതാനദി അവിടെ ഉദിച്ചു.
നദീനാം പ്രവരാ രമ്യാ ചാമൃതാ പ്രേരിതാ തഹാ തത്ര പഞ്ച സഹസ്രാണി തീര്ഥാനി ഗുണവന്തി ച
ആ മനോഹരവും ഉത്തമവുമായ അമൃതാനദി ഒഴുകിത്തുടങ്ങി; അവിടെ അയ്യായിരം മഹാപുണ്യമുള്ള തീര്ത്ഥങ്ങള് ഉണ്ടായി.
തത്ര ശംഭുഃ സ്വയം തസ്ഥൌ സര്വദാ സുരപൂജിതഃ തസ്യൈ തുഷ്ടാഃ സുരാഃ സര്വേ ദേവ്യൈ നദ്യൈ പൃഥക് പൃഥക്
അവിടെ ശംഭു തന്നെയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും, ദേവന്മാരുടെ ആരാധനയോടെ നിലകൊണ്ടത്; ദേവന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ ദേവിയെയും നദിയെയും വേറേ വേറേ ആരാധിച്ചു.
വരാന് ദദുര് മുദാ യുക്താ യഥാ പൂജാമ് അവാപ്സ്യതി ശംഭുഃ സുരപതിര് ലോകേ തഥാ പൂജാമ് അവാപ്സ്യസി
സന്തോഷത്തോടെ അവര് ദേവിക്ക് വരങ്ങള് നല്കി: 'ലോകത്ത് ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ശംഭുവിന് ലഭിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ, നിന്നെയും ആരാധിക്കും.'
നിവാസം കുരു ദേവി ത്വം ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ സദാ തിഷ്ഠ രസേശാനി സര്വേഷാം സര്വസിദ്ധിദാ
'ദേവി, ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിന്മേല് നീ ഇവിടെ വാസമാക്കണം; എല്ലായ്പ്പോഴും സാരങ്ങളുടെ രാജ്ഞിയായി നിലനില്ക്കണം, എല്ലാവര്ക്കും എല്ലാ സിദ്ധികളും നല്കുന്നവളായി.'
സ്തവനാത് കീര്തനാദ് ധ്യാനാത് സര്വകാമപ്രദായിനീ ത്വാം നമസ്യന്തി യേ ഭക്ത്യാ കിംചിദ് ആപേക്ഷ്യ സര്വദാ
സ്തുതി, കീര്ത്തനം, ധ്യാനം എന്നിവയിലൂടെ നീ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്നു; ഭക്തിയോടെ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നവര് എപ്പോഴും നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
തേഷാം സര്വാണി കാര്യാണി ഭവേയുര് ദേവതാജ്ഞയാ ശിവശക്ത്യോര് യതസ് തസ്മിന് നിവാസോ ഽഭൂത് സനാതനഃ
ദേവിയുടെ ആജ്ഞയാല് അവരുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിജയിക്കും, കാരണം അവിടെയാണ് ശിവനും ശക്തിയും ശാശ്വതമായി വസിക്കുന്നത്.
അതോ വദന്തി മുനയോ നിവാസപുരമ് ഇത്യ് അദഃ പ്രവരായാഃ പുരാ ദേവാഃ സുപ്രീതാസ് തേ വരാന് ദദുഃ
അതിനാല് തന്നെ, മുനികള് ആ സ്ഥലം 'നിവാസപുരം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; പുരാതനകാലത്ത് ദേവന്മാര് അവിടെ പരമദേവിക്ക് സന്തോഷത്തോടെ വരങ്ങള് നല്കി.
ഗങ്ഗായാഃ സംഗമോ യസ് തേ വിഖ്യാതഃ സുരവല്ലഭഃ തത്രാപ്ലുതാനാം സര്വേഷാം ഭുക്തിര് വാ മുക്തിര് ഏവ ച
ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമായ ഗംഗയുടെ സംഗമം പ്രശസ്തമാണ്. അവിടെ കുളിക്കുന്നവർക്കെല്ലാവർക്കും ഇഹലോകസുഖമോ മോക്ഷമോ ലഭിക്കും.
യദ് വാപി മനസഃ കാമ്യം ദേവാനാമ് അപി ദുര്ലഭമ് സ്യാത് തേഷാം സര്വമ് ഏവേഹ ഏവം ദത്ത്വാ സുരാ യയുഃ
മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും—even ദേവന്മാർക്കും പ്രാപ്തിയില്ലാത്തതും—ഇവിടെ ലഭിക്കും. ദേവന്മാർ അതെല്ലാം നൽകി അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയി.