ഇതരാ ലൌകികീ വിദ്യാ വൈദികീ ചാന്യഗോചരാ കിം പുനഃ ശംകരേ തുഷ്ടേ വിചാര്യമ് അവശിഷ്യതേ
മറ്റ് ലോകീയവിദ്യകളും, വേദവിദ്യയും മറ്റുള്ളവർക്കു ലഭ്യമാണ്; പക്ഷേ ശങ്കരൻ സന്തോഷിച്ചാൽ, പിന്നെ എന്താണ് ആലോചിക്കേണ്ടത്?
സ തു ലബ്ധ്വാ മഹാവിദ്യാം പ്രായാത് സ്വപിതരം ഗുരുമ് ദൈത്യാനാം ച ഗുരുശ് ചാസീദ് വിദ്യയാ പൂജിതഃ കവിഃ
അവൻ മഹാവിദ്യ ലഭിച്ച ശേഷം, തന്റെ പിതാവിനെയും ഗുരുവിനെയും സമീപിച്ചു; വിജ്ഞാനത്തിന് ആദരിക്കപ്പെട്ട കവി, ദൈത്യന്മാരുടെ ഗുരുവായി.
തതഃ കദാചിത് താം വിദ്യാം കസ്മിംശ്ചിത് കാരണാന്തരേ കചോ ബൃഹസ്പതിസുതോ വിദ്യാം പ്രാപ്തഃ കവേസ് തു താമ്
പിന്നീട്, മറ്റൊരു സമയത്തും കാരണത്താലും, ബൃഹസ്പതിയുടെ മകനായ കചൻ, ആ വിജ്ഞാനം കവിയിൽ നിന്നു നേടി.
കചാദ് ബൃഹസ്പതിശ് ചാപി തതോ ദേവാഃ പൃഥക് പൃഥക് അവാപുര് മഹതീം വിദ്യാം യാമ് ആഹുര് മൃതജീവിനീമ്
കചനിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതിയും, പിന്നെ ദേവന്മാർ ഓരോരുത്തരും, മൃതജീവിനി എന്ന മഹാവിദ്യ ലഭിച്ചു.
യത്ര സാ കവിനാ പ്രാപ്താ വിദ്യാപൂജ്യ മഹേശ്വരമ് ഗൌതമ്യാ ഉത്തരേ പാരേ ശുക്രതീര്ഥം തദ് ഉച്യതേ
കവി മഹേശ്വരനെ വിജ്ഞാനത്തോടെ ആരാധിച്ച് ആ വിജ്ഞാനം നേടിയ സ്ഥലം, ഗൗതമിയുടെ വടക്കേ കരയിൽ, ശുക്രതീർഥം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
മൃതസംജീവിനീതീര്ഥമ് ആയുരാരോഗ്യവര്ധനമ് സ്നാനം ദാനം ച യത് കിംചിത് സര്വമ് അക്ഷയപുണ്യദമ്
മൃതസംജീവിനി തീർത്ഥം ആയുസ്സും ആരോഗ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; അവിടെ കുളിച്ചാലോ ദാനം ചെയ്താലോ, എല്ലാം ക്ഷയമില്ലാത്ത പുണ്യം നൽകുന്നു.
ഇന്ദ്രതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് സ്മരണാദ് അപി പാപൌഘക്ലേശസംഘവിനാശനമ്
ഇന്ദ്രതീർഥം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ തീർഥം ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിനെ ഓർക്കുന്നവർക്കും പാപങ്ങളും കഷ്ടങ്ങളും എല്ലാം അകറ്റപ്പെടും.
പുരാ വൃത്രവധേ വൃത്തേ ബ്രഹ്മഹത്യാ തു നാരദ ശചീപതിം ചാനുഗതാ താം ദൃഷ്ട്വാ ഭീതവദ് ധരിഃ
നാരദാ, പഴയകാലത്ത് വൃത്രനെ കൊല്ലുമ്പോൾ ബ്രഹ്മഹത്യാ ശചീയുടെ ഭർത്താവിനെ പിന്തുടർന്നു. അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ഹരിയും ഭയപ്പെട്ടുപോയി.
ഇന്ദ്രസ് തതോ വൃത്രഹന്താ ഇതശ് ചേതശ് ച ധാവതി യത്ര യത്ര ത്വ് അസൌ യാതി ഹത്യാ സാപീന്ദ്രഗാമിനീ
അപ്പോൾ വൃത്രനെ കൊന്ന ഇന്ദ്രൻ ഇവിടെ അവിടെ ഓടി രക്ഷപെടാൻ നോക്കി. എവിടെയായാലും ഇന്ദ്രൻ പോയാൽ, ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം അവനെ പിന്തുടർന്നു.
സ മഹത് സര ആവിശ്യ പദ്മനാലമ് ഉപാഗമത് തത്രാസൌ തന്തുവദ് ഭൂത്വാ വാസം ചക്രേ ശചീപതിഃ
അവൻ ഒരു വലിയ തടാകത്തിൽ കയറി, താമസിക്കാൻ താമരത്തണ്ടിൽ എത്തി. അവിടെ തന്തുപോലെയുള്ള രൂപം എടുത്ത് ശചീഭർത്താവ് താമസിച്ചു.
സരസ്തീരേ ഽപി ഹത്യാസീദ് ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രകമ് ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ ദേവാ നിരിന്ദ്രാ ഹ്യ് അഭവന് മുനേ
തടാകത്തിന്റെ കരയിലും ആ പാപം ദൈവീയമായ ആയിരം വർഷം തുടർന്നു. അതിനിടയിൽ, മുനിയേ, ദേവന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രൻ ഇല്ലാതായി.
മന്ത്രയാമ് ആസുര് അവ്യഗ്രാഃ കഥമ് ഇന്ദ്രോ ഭവേദ് ഇതി തത്രാഹമ് അവദം ദേവാന് ഹത്യാസ്ഥാനം പ്രകല്പ്യ ച
ദേവന്മാർ ആശങ്കയില്ലാതെ ചർച്ച ചെയ്തു: എങ്ങനെ ഇന്ദ്രനെ തിരികെ കിട്ടാം എന്ന്. അപ്പോൾ ഞാൻ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു, പാപം ഒഴിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം നിർദ്ദേശിച്ചു.
ഇന്ദ്രസ്യ പാവനാര്ഥായ ഗൌതമ്യാമ് അഭിഷിച്യതാമ് യത്രാഭിഷിക്തഃ പൂതാത്മാ പുനര് ഇന്ദ്രോ ഭവിഷ്യതി
ഇന്ദ്രന്റെ ശുദ്ധീകരണത്തിനായി അവനെ ഗൗതമിയിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യണം. അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ അവന്റെ മനസ്സ് ശുദ്ധിയാകും, വീണ്ടും ഇന്ദ്രനാകും.
തഥാ തേ നിശ്ചയം കൃത്വാ ഗൌതമീം ശീഘ്രമ് ആഗമന് തത്ര സ്നാതം സുരപതിം ദേവാശ് ച ഋഷയസ് തഥാ
അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം അവർ വേഗം ഗൗതമിയിലേക്കു പോയി. അവിടെ ദേവന്മാരും ഋഷികളും ചേർന്ന് ദേവേന്ദ്രൻ കുളിച്ചു.
അഭിഷേക്തുകാമാസ് തേ സര്വേ ശചീകാന്തം ച തസ്ഥിരേ അഭിഷിച്യമാനമ് ഇന്ദ്രം തം പ്രകോപാദ് ഗൌതമോ ഽബ്രവീത്
അവർക്കെല്ലാവർക്കും ശചിയുടെ പ്രിയനായവനെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ പോകുമ്പോൾ, ഗൗതമൻ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു.
അഭിഷേക്ഷ്യന്തി പാപിഷ്ഠം മഹേന്ദ്രം ഗുരുതല്പഗമ് താന് സര്വാന് ഭസ്മസാത് കുര്യാം ശീഘ്രം യാന്ത്വ് അസുരാരയഃ
പാപിയായ ഗുരുപത്നിയോടുകൂടിയ മഹേന്ദ്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളെല്ലാവരെയും ഉടൻ ചിതലാക്കും. അസുരശത്രുക്കളെ, നിങ്ങൾ വേഗം ഇവിടെ നിന്ന് പോകൂ.
തദ് ഋഷേര് വചനം ശ്രുത്വാ പരിഹൃത്യ ച ഗൌതമീമ് നര്മദാമ് അഗമന് സര്വ ഇന്ദ്രമ് ആദായ സത്വരാഃ
ഋഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ ഗൗതമിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഇന്ദ്രനെ എടുത്ത് എല്ലാവരും വേഗത്തിൽ നർമദയിലേക്കു പോയി.
ഉത്തരേ നര്മദാതീരേ അഭിഷേകായ തസ്ഥിരേ അഭിഷേക്ഷ്യമാണമ് ഇന്ദ്രം തം മാണ്ഡവ്യോ ഭഗവാന് ഋഷിഃ
നർമദയുടെ വടക്കേ കരയിൽ അവർ അഭിഷേകത്തിനായി നിന്നു. അവിടെ ഇന്ദ്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ പോകുമ്പോൾ, മഹാനായ ഋഷി മാണ്ഡവ്യൻ—
അബ്രവീദ് ഭസ്മസാത് കുര്യാം യദി സ്യാദ് അഭിഷേചനമ് പൂജയാമ് ആസുര് അമരാ മാണ്ഡവ്യം യുക്തിഭിഃ സ്തവൈഃ
—പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ അഭിഷേകം നടന്നാൽ ഞാൻ അവനെ ചിതലാക്കും.' അമരന്മാർ മാണ്ഡവ്യനെ വിവേകത്തോടെയും സ്തുതികളോടെയും ആദരിച്ചു.
അയമ് ഇന്ദ്രഃ സഹസ്രാക്ഷോ യസ്മിന് ദേശേ ഽഭിഷിച്യതേ തത്രാതിദാരുണം വിഘ്നം മുനേ സമുപജായതേ
മുനിയേ, ഈ ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനെ എവിടെയെങ്കിലും അഭിഷേകം ചെയ്താൽ അവിടെ വലിയ ഒരു പ്രതിബന്ധം ഉണ്ടാകും.
തച്ഛാന്തിം കുരു കല്യാണ പ്രസീദ വരദോ ഭവ മലനിര്യാതനം യസ്മിന് കുര്മസ് തസ്മിന് വരാന് ബഹൂന്
അത് ശമിപ്പിക്കണം, ഭദ്രനായവനേ, ദയവായി അനുഗ്രഹം നൽകണം. ഞങ്ങൾ മലിനത അകറ്റുന്ന സ്ഥലത്ത് നീ അനേകം അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകണം.
ദേശേ ദാസ്യാമഹേ സര്വേ തദ് അനുജ്ഞാതുമ് അര്ഹസി യസ്മിന് ദേശേ സുരേന്ദ്രസ്യ അഭിഷേകോ ഭവിഷ്യതി
ആ ദേശത്ത് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ദാനം നൽകും; ദേവേന്ദ്രന്റെ അഭിഷേകം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് അതിന് നീ അനുമതി നൽകണം.
സ സര്വകാമദഃ പുംസാം ധാന്യവൃക്ഷഫലൈര് യുതഃ നാനാവൃഷ്ടിര് ന ദുര്ഭിക്ഷം ഭവേദ് അത്ര കദാചന
ആ സ്ഥലം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതായിരിക്കും; ധാന്യവും വൃക്ഷഫലങ്ങളും സമൃദ്ധിയായി ഉണ്ടാകും; അവിടെ ഒരിക്കലും വരൾച്ചയോ ക്ഷാമമോ ഉണ്ടാകില്ല.
മേനേ തതോ മുനിശ്രേഷ്ഠോ മാണ്ഡവ്യോ ലോകപൂജിതഃ അഭിഷേകഃ കൃതസ് തത്ര മലനിര്യാതനം തഥാ
അപ്പോൾ ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന മഹാ ഋഷി മാണ്ഡവ്യൻ സമ്മതിച്ചു. അവിടെ അഭിഷേകം നടന്നു, മലിനതയും അകറ്റപ്പെട്ടു.
ദേവൈസ് തദോക്തോ മുനിഭിഃ സ ദേശോ മാലവസ് തതഃ അഭിഷിക്തേ സുരപതൌ ജാതേ ച വിമലേ തദാ
ദേവന്മാരും മുനിമാരും അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ പ്രദേശം മാലവം എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു. ദേവരാജാവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു, വിശുദ്ധനായവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.
ആനീയ ഗൌതമീം ഗങ്ഗാം തം പുണ്യായാഭിഷേചിരേ സുരാശ് ച ഋഷയശ് ചൈവ അഹം വിഷ്ണുസ് തഥൈവ ച
ഗൗതമീ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവന്ന്, ദേവന്മാരും മുനിമാരും ഞാനും വിഷ്ണുവും ചേർന്ന് അവനെ പുണ്യത്തിനായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
വസിഷ്ഠോ ഗൌതമശ് ചാപി അഗസ്ത്യോ ഽത്രിശ് ച കശ്യപഃ ഏതേ ചാന്യേ ച ഋഷയോ ദേവാ യക്ഷാഃ സപന്നഗാഃ
വസിഷ്ഠൻ, ഗൗതമൻ, അഗസ്ത്യൻ, അത്രി, കശ്യപൻ എന്നിവരും മറ്റു മുനിമാരും ദേവന്മാരും യക്ഷന്മാരും പാമ്പുകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ്നാനം തത്പുണ്യതോയേന അകുര്വന്ന് അഭിഷേചനമ് മയാ പുനഃ ശചീഭര്താ കമണ്ഡലുഭവേന ച
അവർ ആ പുണ്യജലത്തിൽ സ്നാനം നടത്തി അഭിഷേകം ചെയ്തു. പിന്നെയും ഞാനും ശചീഭർത്താവും കമണ്ഡലുവിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചു.
വാരിണാപ്യ് അഭിഷിക്തശ് ച തത്ര പുണ്യാഭവന് നദീ സിക്താ ചേതി ച തത്രാസീത് തേ ഗങ്ഗായാം ച സംഗതേ
അവിടെ വെള്ളംകൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്തപ്പോൾ ആ നദി വിശുദ്ധമായിത്തീർന്നു. അവളെ ചൊരിഞ്ഞപ്പോൾ ഗംഗയും അവിടെ ചേർന്നു.
സംഗമൌ തത്ര വിഖ്യാതൌ സര്വദാ മുനിസേവിതൌ തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം പുണ്യാസംഗമമ് ഉച്യതേ
അവിടെ സങ്കമം പ്രസിദ്ധമായി, എല്ലായ്പ്പോഴും മുനിമാർ സന്ദർശിക്കുന്നതായി. അന്ന് മുതൽ ആ തിര്ഥം പുണ്യസങ്കമം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.