അഗ്നേസ് തദ്വചനാദ് ഇന്ദ്രഃ ശ്യേനോ ഭൂത്വാ വിഹായസി സ്ഥാലീമ് അഥാഹരത് പൂര്ണാം മാംസേന പിഹിതാം തദാ
അഗ്നിയുടെ വിവരം കേട്ട് ഇന്ദ്രൻ കഴുകനായി ആകാശത്ത് പറന്ന്, അപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും മാംസം നിറച്ചിരുന്ന പാത്രം എടുത്തു.
തത് കര്മ ദൃഷ്ട്വാ ശിഷ്യാസ് തേ ഋഷേഃ ശ്യേനം ന്യവേദയന് ഹൃതാ സ്ഥാലീ മുനിശ്രേഷ്ഠ ശ്യേനേനാകൃതബുദ്ധിനാ
അത് കണ്ടശേഷം ശിഷ്യന്മാർ മഹർഷിയെ അറിയിച്ചു: 'മുനിശ്രേഷ്ഠാ, അശുദ്ധബുദ്ധിയുള്ള കഴുകൻ പാത്രം എടുത്തു പോയി.'
തതശ് ചുകോപ ഭഗവാഞ് ശപ്തുകാമസ് തദാ ഹരിമ് തതോ ജ്ഞാത്വാ സുരപതിഃ സ്ഥാലീം ചക്രേ മധുപ്ലുതാമ്
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ കോപിച്ചു ഹരിയെ ശപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു; അത് മനസ്സിലാക്കി ദേവേന്ദ്രൻ പാത്രം തേൻ നിറച്ച് ഒഴുകുന്നവണ്ണം മാറ്റി.
പുനര് നിവേശയാമ് ആസ ഉല്കാസ്വ് ഏവ ഖഗോ ഹരിഃ മധുനാ തു സമായുക്താം വിശ്വാമിത്രശ് ചുകോപ ഹ സ്ഥാലീം വീക്ഷ്യ തതഃ കോപാദ് ഇദമ് ആഹ സ കൌശികഃ
പിന്നീട് ഹരി വീണ്ടും ആ പാത്രം ഉൽക്കകളുടെ ഇടയിൽ വെച്ചു, അതിൽ തേൻ നിറച്ചിരുന്നു; അതു കണ്ട വിശ്വാമിത്രൻ കോപിച്ചു, കൗശികൻ ക്രോധത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശ്വമാംസമ് ഏവ നോ ദേഹി ത്വം ഹരാമൃതമ് ഉത്തമമ് നോ ചേത് ത്വാം ഭസ്മസാത് കുര്യാമ് ഇന്ദ്രോ ഭീതസ് തദാബ്രവീത്
'നമുക്ക് നായിന്റെ മാംസമേ വേണം, അതാണ് ഞങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ അമൃതം; അല്ലെങ്കിൽ നിന്നെ ഞാൻ ചിതലാക്കും.' അപ്പോൾ ഭയപ്പെട്ട ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു:
മധു ഹുത്വാ യഥാന്യായം പിബ പുത്രൈഃ സമന്വിതഃ കിമ് അനേന ശ്വമാംസേന അമേധ്യേന മഹാമുനേ
'തേൻ വിധിപ്രകാരം അർപ്പിച്ച് മക്കളോടൊപ്പം കുടിക്കൂ; മഹർഷേ, ഈ അശുദ്ധമായ നായിന്റെ മാംസം എന്തിനാണ്?'
വിശ്വാമിത്രോ ഽപി നേത്യ് ആഹ ഭുക്തേനൈകേന കിം ഫലമ് പ്രജാഃ സര്വാശ് ച സീദന്തി കിം തേന മധുനാ ഹരേ
വിശ്വാമിത്രനും പറഞ്ഞു: 'ഇത് വേണ്ട, ഒരാള്ക്ക് മാത്രം ഭക്ഷിച്ചാൽ എന്ത് ഫലം? എല്ലാം ജീവികളും കഷ്ടപ്പെടുകയാണ്—അങ്ങനെയുള്ള തേൻ കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം, ഹരീ?'
സര്വേഷാമ് അമൃതം ചേത് സ്യാദ് ഭോക്ഷ്യേ ഽഹമ് അമൃതം ശുചി അഥവാ ദേവപിതരോ ഭോക്ഷ്യന്തീദം ശ്വമാംസകമ്
എല്ലാവർക്കും അമൃതം കിട്ടിയാൽ ഞാൻ ആ വിശുദ്ധമായ അമൃതം കഴിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരും പിതാക്കളും ഈ നായ്ക്കളുടെ മാംസം തന്നെ കഴിക്കട്ടെ.'
പശ്ചാദ് അഹം തച് ച മാംസം ഭോക്ഷ്യേ നാനൃതമ് അസ്തി മേ തതോ ഭീതഃ സഹസ്രാക്ഷോ മേഘാന് ആഹൂയ തത്ക്ഷണാത്
പിന്നീട് ഞാൻ ആ മാംസം കഴിക്കും—എനിക്ക് അസത്യമൊന്നുമില്ല.' അപ്പോൾ ഭയപ്പെട്ട സഹസ്രാക്ഷൻ ഉടൻ തന്നെ മേഘങ്ങളെ വിളിച്ചു.
വവര്ഷ ചാമൃതം വാരി ഹ്യ് അമൃതേനാര്പിതാഃ പ്രജാഃ പശ്ചാത് തദ് അമൃതം പുണ്യം ഹരിദത്തം യഥാവിധി
അവൻ അമൃതംപോലെയുള്ള വെള്ളം മഴയായി പെയ്യിച്ചു; അമൃതം ലഭിച്ച എല്ലാ ജീവികളും ഹരിയാൽ യഥാവിധി അർപ്പിച്ച ആ പുണ്യമായ അമൃതംകൊണ്ട് ശുദ്ധരായി.
തര്പയിത്വാ സുരാന് ആദൌ തര്പയിത്വാ ജഗത്ത്രയമ് വിപ്രഃ സംഭുക്തവാഞ് ശിഷ്യൈര് വിശ്വാമിത്രഃ സ്വഭാര്യയാ
ആദ്യം ദേവന്മാരെയും പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, വിശ്വാമിത്രൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരോടും ഭാര്യയോടും കൂടെ ശേഷിച്ച അന്നം പങ്കിട്ടു.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥമ് ആഖ്യാതം ചാതിപുണ്യദമ് യത്രാഗതഃ സുരപതിര് ലോകാനാമ് അമൃതാര്പണമ്
അന്ന് മുതൽ ദേവാധിപൻ വന്ന് ലോകങ്ങൾക്ക് അമൃതം അർപ്പിച്ച ആ തീർത്ഥം അതിപുണ്യമായതെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
സംജാതം മാംസവര്ജം തു തത് തീര്ഥം പുണ്യദം നൃണാമ് തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച സര്വക്രതുഫലപ്രദമ്
അവിടെ മാംസം ഇല്ലാത്ത, പുണ്യം നൽകുന്ന ആ തീർത്ഥം ഉദിച്ചുവന്നു; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നടത്തുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാ യാഗഫലവും ലഭിക്കും.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം വിശ്വാമിത്രമ് ഇതി സ്മൃതമ് മധുതീര്ഥമ് അഥൈന്ദ്രം ച ശ്യേനം പര്ജന്യമ് ഏവ ച
അന്ന് മുതൽ ആ തീർത്ഥം വിശ്വാമിത്രന്റെ പേരിലും, മധുതീർത്ഥം, ഇന്ദ്രതീർത്ഥം, ശ്യേനതീർത്ഥം, പർജന്യതീർത്ഥം എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.
ശ്വേതതീര്ഥമ് ഇതി ഖ്യാതം ത്രൈലോക്യേ വിശ്രുതം ശുഭമ് തസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
അത് ശ്വേതതീർത്ഥം എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്, ശുഭമായതും; അതിന്റെ കഥ കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ശ്വേതോ നാമ പുരാ വിപ്രോ ഗൌതമസ്യ പ്രിയഃ സഖാ ആതിഥ്യപൂജാനിരതോ ഗൌതമീതീരമ് ആശ്രിതഃ
പണ്ടു ശ്വേതൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഗൗതമന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത്, അതിഥിസാത്കാരത്തിലും പൂജയിലും ഏർപ്പെട്ടവൻ, ഗൗതമീ നദിയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചിരുന്നത്.
മനസാ കര്മണാ വാചാ ശിവഭക്തിപരായണഃ ധ്യായന്തം തം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം പൂജയന്തം സദാ ശിവമ്
മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും ശിവഭക്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ എന്നും ശിവനെ ധ്യാനിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്തു.
പൂര്ണായുഷം ദ്വിജവരം ശിവഭക്തിപരായണമ് നേതും ദൂതാഃ സമാജഗ്മുര് ദക്ഷിണാശാപതേസ് തദാ
പൂർണ്ണായുസ്സോടെ ശിവഭക്തനായ ആ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണനെ കൊണ്ടുപോകാൻ ദക്ഷിണദിശയുടെ അധിപന്റെ ദൂതന്മാർ അന്ന് എത്തിയപ്പോൾ.
നാശക്നുവന് ഗൃഹം തസ്യ പ്രവേഷ്ടുമ് അപി നാരദ തദാ കാലേ വ്യതിക്രാന്തേ ചിത്രകോ മൃത്യുമ് അബ്രവീത്
നാരദാ, അവർക്ക് അവന്റെ വീട്ടിൽ കയറാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല; സമയപരിധി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ചിത്രകൻ മരണനോടു പറഞ്ഞു.
കിം നായാതി ക്ഷീണജീവോ മൃത്യോ ശ്വേതഃ കഥം ത്വ് ഇതി നാദ്യാപ്യ് ആയാന്തി ദൂതാസ് തേ മൃത്യോര് നൈവോചിതം തു തേ
'ശ്വേതന്റെ ആയുസ്സ് തീർന്നിട്ടും അവൻ എന്തുകൊണ്ട് വരുന്നില്ല, മരണാ? നിന്റെ ദൂതന്മാർ ഇതുവരെ വന്നില്ലേ? ഇത് നിനക്ക് യോജിക്കുന്നതല്ല.'
തതശ് ച കുപിതോ മൃത്യുഃ പ്രായാച് ഛ്വേതഗൃഹം സ്വയമ് ബഹിഃസ്ഥിതാംസ് തദാ പശ്യന് മൃത്യുര് ദൂതാന് ഭയാര്ദിതാന് പ്രോവാച കിമ് ഇദം ദൂതാ മൃത്യുമ് ഊചുശ് ച ദൂതകാഃ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ മരണൻ സ്വയം ശ്വേതന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; പുറത്തു നിന്ന ഭയത്താൽ വിറയുന്ന ദൂതന്മാരെ കണ്ടു, മരണൻ ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഇത് ദൂതന്മാരേ?' ദൂതന്മാർ മരണനോട് പറഞ്ഞു.
ശിവേന രക്ഷിതം ശ്വേതം വയം നോ വീക്ഷിതും ക്ഷമാഃ യേഷാം പ്രസന്നോ ഗിരിശസ് തേഷാം കാ നാമ ഭീതയഃ
'ശിവൻ ശ്വേതനെ രക്ഷിക്കുന്നു—ഞങ്ങൾ അവനെ നോക്കാൻ പോലും കഴിയുന്നില്ല. ഗിരിശൻ ദയയോടെ നോക്കുന്നവർക്കു ഭയമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.'
പാശപാണിസ് തദാ മൃത്യുഃ പ്രാവിശദ് യത്ര സ ദ്വിജഃ നാസൌ വിപ്രോ വിജാനാതി മൃത്യും വാ യമകിംകരാന്
അപ്പോൾ പാശം കൈവശം വെച്ച മരണൻ ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുത്ത് കയറി; പക്ഷേ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ മരണനെയും യമദൂതന്മാരെയും കണ്ടില്ല.
ശിവം പൂജയതേ ഭക്ത്യാ ശ്വേതസ്യ തു സമീപതഃ മൃത്യും പാശധരം ദൃഷ്ട്വാ ദണ്ഡീ പ്രോവാച വിസ്മിതഃ
ശ്വേതൻ ഭക്തിയോടെ ശിവനെ പൂജിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ അടുത്ത്, പാശം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന മരണനെ കണ്ട സന്ന്യാസി അത്ഭുതത്തോടെ പറഞ്ഞു.
കിമ് അത്ര വീക്ഷസേ മൃത്യോ ദണ്ഡിനം മൃത്യുര് അബ്രവീത്
ഇവിടെ നീ എന്തിനാണ് നോക്കുന്നത്, മരണമേ, ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനെ നോക്കിയതെന്ത്? അപ്പോൾ മരണം പറഞ്ഞു:
ശ്വേതം നേതുമ് ഇഹായാതസ് തസ്മാദ് വീക്ഷേ ദ്വിജോത്തമമ്
ശ്വേതനെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നതാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ മഹാനായ ദ്വിജനെ നോക്കുന്നത്.
ത്വം ഗച്ഛേത്യ് അബ്രവീദ് ദണ്ഡീ മൃത്യുഃ പാശാന് അഥാക്ഷിപത് ശ്വേതായ മുനിശാര്ദൂല തതോ ദണ്ഡീ ചുകോപ ഹ
ദണ്ഡിയൻ പറഞ്ഞു: 'നീ പോകൂ.' അപ്പോൾ മരണം തന്റെ പാശം ശ്വേതനിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. അതു കണ്ട ദണ്ഡിയൻ അതീവ കോപിച്ചു.
ശിവദത്തേന ദണ്ഡേന ദണ്ഡീ മൃത്യുമ് അതാഡയത് തതഃ പാശധരോ മൃത്യുഃ പപാത ധരണീതലേ
ശിവൻ നൽകിയ ദണ്ഡം കൊണ്ടു ദണ്ഡിയൻ മരണത്തെ അടിച്ചു. അപ്പോൾ പാശം കൈവശമുള്ള മരണം നിലത്ത് വീണു.
തതസ് തേ സത്വരം ദൂതാ ഹതം മൃത്യുമ് അവേക്ഷ്യ ച യമായ സര്വമ് അവദന് വധം മൃത്യോസ് തു ദണ്ഡിനാ
അതിനുശേഷം ദൂതന്മാർ ഉടൻ തന്നെ മരണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ടു, യമനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു: ദണ്ഡിയൻ മരണനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി എന്ന്.
തതശ് ച കുപിതോ ധര്മോ യമോ മഹിഷവാഹനഃ ചിത്രഗുപ്തം ബഹുബലം യമദണ്ഡം ച രക്ഷകമ്
അതിനുശേഷം ധർമ്മനായ യമൻ, മഹിഷം കയറുന്നവൻ, കോപിച്ചു. ചിത്രഗുപ്തനും ശക്തരായ അനുചിതന്മാരെയും യമദണ്ഡത്തെയും രക്ഷകരെയും വിളിച്ചു.