കിം തു ജാതം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ക്വ ച പ്രീതിര് ഗതാ തവ കിം തു വാക്യം മയാ ചോക്തം തവ ചിത്തവിരോധകൃത്
എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ? എവിടേക്ക് നിന്നെ സംബന്ധിച്ച സ്നേഹം പോയി? ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഏതൊക്കെയാണ്, നിന്റെ മനസ്സിനെ വേദനിപ്പിച്ചത്?
ആത്മാനമ് ആത്മനാശ്വാസ്യ ബ്രാഹ്മണോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
സ്വയം ആശ്വസിപ്പിച്ച് ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ധൃതവ്രതഃ പിതാ വിപ്രസ് തത്പുത്രോ ഽഹം സനാദ്യതഃ മാതാ മഹീ മമ ഇയം മമ ദൈവാദ് ഉപാഗതാ
എന്റെ അച്ഛൻ ധൃതവ്രതൻ എന്ന മഹർഷിയാണ്, ഞാൻ അവന്റെ പുത്രൻ. അമ്മയായി ഈ ഭൂമി ദൈവകൃപയാൽ എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ തസ്യ വാക്യം സാപ്യ് അഭൂദ് അതിദുഃഖിതാ തയോസ് തു ശോചതോഃ പശ്ചാത് പ്രഭാതേ വിമലേ രവൌ ഗാലവം മുനിശാര്ദൂലം ഗത്വാ വിപ്രോ ന്യവേദയത്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ അവൾ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി. ഇരുവരും ദുഃഖിച്ചു കഴിഞ്ഞു, അന്നേ പ്രഭാതത്തിൽ, വെയിലിന്റെ തെളിച്ചത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ഗാലവമുനിയോട് വിവരം പറഞ്ഞു.
ധൃതവ്രതസുതോ ബ്രഹ്മംസ് ത്വയാ പൂര്വം തു പാലിതഃ ഉപനീതസ് ത്വയാ ചൈവ മഹീ മാതാ മമ പ്രഭോ
ബ്രഹ്മനേ, ധൃതവ്രതന്റെ മകനായ എന്നെ നീ മുമ്പ് സംരക്ഷിക്കുകയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഭൂമി എന്റെ അമ്മയായും നീ തന്നതാണല്ലോ, പ്രഭോ.
കിം കരോമി ച കിം കൃത്വാ നിഷ്കൃതിര് മമ വൈ ഭവേത്
ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എന്ത് ചെയ്താൽ എനിക്ക് പാപമോചനമാകും?
തദ് വിപ്രവചനം ശ്രുത്വാ ഗാലവഃ പ്രാഹ മാ ശുചഃ തവേദം ദ്വിവിധം രൂപം നിത്യം പശ്യാമ്യ് അപൂര്വവത്
ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ഗാലവൻ പറഞ്ഞു: 'ദുഃഖിക്കേണ്ട. ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്റെ ഇരട്ടരൂപം അത്ഭുതമായി കാണാറുണ്ട്.'
തതഃ പൃഷ്ടോ ഽസി വൃത്താന്തം ശ്രുതം ജ്ഞാതം മയാ യഥാ യത് കൃത്യം തവ തത് സര്വം ഗങ്ഗായാം പ്രത്യഗാത് ക്ഷയമ്
നീ ചോദിച്ചതിനാൽ ഞാൻ നിന്റെ കഥ കേട്ടു മനസ്സിലാക്കി. നിനക്ക് ചെയ്യേണ്ടതെല്ലാം ഗംഗയിൽ പൂർത്തിയാകും.
അസ്യ തീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യാദ് അസ്യാ ദേവ്യാഃ പ്രസാദതഃ പൂതോ ഽസി പ്രത്യഹം വത്സ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ, ഈ ദേവിയുടെ കൃപയാൽ, നീ എല്ലാ ദിവസവും ശുദ്ധനാകുന്നു, മകനേ. ഇവിടെ ഇനി ആലോചന വേണ്ട.
പ്രഭാതേ തവ രൂപാണി സപാപാനി ത്വ് അഹര്നിശമ് പശ്യേ ഽഹം പുനര് അപ്യ് ഏവ രൂപം തവ ഗുണോത്തമമ്
പ്രഭാതത്തിൽ, പാപം ചേർന്ന നിന്റെ രൂപങ്ങൾ ഞാൻ രാത്രി പകലില്ലാതെ കാണുന്നു; പിന്നെയും ഞാൻ നിന്റെ ഉത്തമമായ രൂപം കാണുന്നു.
ആഗച്ഛന്തം ത്വ് ആഗോയുക്തം ഗച്ഛന്തം ത്വാമ് അനാഗസമ് പശ്യാമി നിത്യം തസ്മാത് ത്വം പൂതോ ദേവ്യാ കൃതോ ഽധുനാ
പാപം ചേർന്ന് വരുന്നതും, പാപമില്ലാതെ പോകുന്നതും ഞാൻ എപ്പോഴും കാണുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ദേവിയുടെ കൃപയാൽ നീ ഇപ്പോൾ ശുദ്ധനാണ്.
തസ്മാന് ന കാര്യം തേ കിംചിദ് അവശിഷ്ടം ഭവിഷ്യതി ഇയം ച മാതാ തേ വിപ്ര ജ്ഞാതാ യാ ചൈവ ബന്ധകീ
അതിനാൽ, നിനക്ക് ഇനി ചെയ്യാൻ ഒന്നുമില്ല. ഈ ഭൂമി നിന്റെ അമ്മയും, ബന്ധകി എന്നറിയപ്പെടുന്നവളും ഇവരാണ്, ബ്രാഹ്മണനേ.
പശ്ചാത്താപം ഗതാത്യന്തം നിവൃത്താ ത്വ് അഥ പാതകാത് ഭൂതാനാം വിഷയേ പ്രീതിര് വത്സ സ്വാഭാവികീ യതഃ
അവൾ അത്യന്തം പശ്ചാത്താപം അനുഭവിച്ചു, ഇപ്പോൾ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. സകല ജീവികളിലും സ്നേഹം സ്വാഭാവികമാണ്, മകനേ.
സത്സങ്ഗതോ മഹാപുണ്യാന് നിവൃത്തിര് ദൈവതോ ഭവേത് അത്യര്ഥമ് അനുതപ്തേയം പ്രാഗാചരിതപുണ്യതഃ
സത്സംഗം കൊണ്ടു മഹാപുണ്യം ലഭിക്കും; ദൈവകൃപയാൽ മോക്ഷം ഉണ്ടാകും. മുൻപുണ്ടാക്കിയ പുണ്യഫലത്താൽ അവൾ അത്യന്തം പശ്ചാത്താപം അനുഭവിച്ചു.
സ്നാനം കൃത്വാ ചാത്ര തീര്ഥേ തതഃ പൂതാ ഭവിഷ്യതി തഥാ തൌ ചക്രതുര് ഉഭൌ മാതാപുത്രൌ ച നാരദ
ഈ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തതോടെ അമ്മയും മകനും ശുദ്ധരായി, നാരദാ.
സ്നാനാദ് ബഭൂവതുര് ഉഭൌ ഗതപാപാവ് അസംശയമ് തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ധൌതപാപം പ്രചക്ഷതേ
സ്നാനത്താൽ ഇരുവരും സംശയമില്ലാതെ പാപമുക്തരായി. അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം പാപം കഴുകുന്നതെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.
പാപപ്രണാശനം നാമ ഗാലവം ചേതി വിശ്രുതമ് മഹാപാതകമ് അല്പം വാ തഥാ യച് ചോപപാതകമ് തത് സര്വം നാശയേദ് ഏതദ് ധൌതപാപം സുപുണ്യദമ്
പാപം നശിപ്പിക്കുന്നതും ഗാലവതീർത്ഥം എന്നും ഈ സ്ഥലം പ്രശസ്തമാണ്. വലിയതോ ചെറുതോ, ഉപപാപങ്ങളോ ആയാലും എല്ലാം ഇവിടെ നശിക്കും; ഈ സ്ഥലം പാപം കഴുകി മഹാപുണ്യം നൽകുന്നു.
യത്ര ദാശരഥീ രാമഃ സീതയാ സഹിതോ ദ്വിജ പിതൄന് സംതര്പയാമ് ആസ പിതൃതീര്ഥം തതോ വിദുഃ
ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ സീതയോടൊപ്പം പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനേ. അതിനാൽ ആ സ്ഥലം പിതൃതീർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച പിതൄണാം തര്പണം തഥാ സര്വമ് അക്ഷയതാമ് ഏതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നടത്തുകയും പിതാക്കളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാം അക്ഷയമായ പുണ്യമായി മാറുന്നു; ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല.
യത്ര ദാശരഥീ രാമോ വിശ്വാമിത്രം മഹാമുനിമ് പൂജയാമ് ആസ രാജേന്ദ്രോ മുനിഭിസ് തത്ത്വദര്ശിഭിഃ
അവിടെ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ മഹർഷിയായ വിശ്വാമിത്രനെ, സത്യം കാണുന്ന മറ്റു മുനികളോടൊപ്പം, രാജാക്കന്മാരിൽ രാജാവായി ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്തു.
വിശ്വാമിത്രം തു തത് തീര്ഥമ് ഋഷിജുഷ്ടം സുപുണ്യദമ് തത്സ്വരൂപം ച വക്ഷ്യാമി പഠിതം വേദവാദിഭിഃ
മുനികൾക്ക് പ്രിയമായും മഹാപുണ്യം നൽകുന്ന വിശ്വാമിത്രതീർഥത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഞാൻ വിശദമായി പറയും; വേദം പഠിച്ചവർ അത് എങ്ങനെ പറയുന്നു എന്നതുപോലെയാണ്.
അനാവൃഷ്ടിര് അഭൂത് പൂര്വം പ്രജാനാമ് അതിഭീഷണാ വിശ്വാമിത്രോ മഹാപ്രാജ്ഞഃ സശിഷ്യോ ഗൌതമീമ് അഗാത്
ഒരു കാലത്ത് ജനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വലിയ വരൾച്ച ഉണ്ടായി; അപ്പോൾ മഹാപണ്ഡിതനായ വിശ്വാമിത്രൻ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം ഗൗതമീ നദിയിലേക്ക് പോയി.
ശിഷ്യാന് പുത്രാംശ് ച ജായാം ച കൃശാന് ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷുധാതുരാന് വ്യഥിതഃ കൌശികഃ ശ്രീമാഞ് ശിഷ്യാന് ഇദമ് ഉവാച ഹ
ശിഷ്യന്മാരെയും മക്കളെയും ഭാര്യയെയും ക്ഷീണിച്ചും വിശപ്പാൽ വലഞ്ഞും കാണുമ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള കൗശികൻ ശിഷ്യന്മാരോടു പറഞ്ഞു:
യഥാ കഥംചിദ് യത് കിംചിദ് യത്ര ക്വാപി യഥാ തഥാ ആനീയതാം കിംതു ഭക്ഷ്യം ഭോജ്യം വാ മാ വിലമ്ബ്യതാമ് ഇദാനീമ് ഏവ ഗന്തവ്യമ് ആനേതവ്യം ക്ഷണേന തു
എന്തായാലും എവിടെയായാലും എങ്ങനെയായാലും ഭക്ഷിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും കൊണ്ടുവരൂ; വൈകരുത്, ഉടൻ പോകണം, ഉടൻ കൊണ്ടുവരണം.
ഋഷേസ് തദ് വചനാച് ഛിഷ്യാഃ ക്ഷുധിതാസ് ത്വരയാ യയുഃ അടമാനാ ഇതശ് ചേതോ മൃതം ദദൃശിരേ ശുനമ്
മഹർഷിയുടെ വാക്ക് കേട്ടശേഷം വിശപ്പോടെ ശിഷ്യന്മാർ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; ഇവിടെയും അവിടെയും തിരിഞ്ഞു നടക്കുമ്പോൾ അവർ ഒരു മരിച്ച നായയെ കണ്ടു.
തമ് ആദായ ത്വരായുക്താ ആചാര്യായ ന്യവേദയന് സോ ഽപി തം ഭദ്രമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രതിജഗ്രാഹ പാണിനാ
അത് വേഗത്തിൽ എടുത്ത് ഗുരുവിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നു; അദ്ദേഹം 'നല്ലതാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് കൈകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചു.
വിശസധ്വം ശ്വമാംസം ച ക്ഷാലയധ്വം ച വാരിണാ പചധ്വം മന്ത്രവച് ചാപി ഹുത്വാഗ്നൌ തു യഥാവിധി
നായിന്റെ മാംസം വെട്ടി വെള്ളത്തിൽ കഴുകി വേവിക്കുക; മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കുക.
ദേവാന് ഋഷീന് പിതൄന് അന്യാംസ് തര്പയിത്വാതിഥീന് ഗുരൂന് സര്വേ ഭോക്ഷ്യാമഹേ ശേഷമ് ഇത്യ് ഉവാച സ കൌശികഃ
ദേവന്മാരെയും മുനികളെയും പിതാക്കളെയും അതിഥികളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ശേഷിച്ചത് നാം കഴിക്കും എന്ന് കൗശികൻ പറഞ്ഞു.
വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ ശിഷ്യാശ് ചക്രുസ് തഥൈവ തത് പച്യമാനേ ശ്വമാംസേ തു ദേവദൂതോ ഽഗ്നിര് അഭ്യഗാത് ദേവാനാം സദനേ സര്വം ദേവേഭ്യസ് തന് ന്യവേദയത്
വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ശിഷ്യന്മാർ അതുപോലെ ചെയ്തു; നായിന്റെ മാംസം വേവുമ്പോൾ ദൈവദൂതനായ അഗ്നി ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി എല്ലാം ദേവന്മാരോട് അറിയിച്ചു.
ദേവൈഃ ശ്വമാംസം ഭോക്തവ്യമ് ആപന്നമ് ഋഷികല്പിതമ്
ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞത്: മഹർഷിമാർ ഒരുക്കിയ നായിന്റെ മാംസം ദുരിതത്തിൽ ഭക്ഷിക്കേണ്ടതാണെന്ന്.