സ്വൈരസ്ഥിത്യാ വര്തമാനോ നേദം സ പരിഹാതവാന് ബ്രാഹ്മീം സംധ്യാമ് അനുഷ്ഠായ തദ് ഊര്ധ്വം തു ധനാര്ജനമ്
സ്വേച്ഛയാൽ ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ബ്രാഹ്മണന്റെ സന്ധ്യാവന്ദനം അവൻ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. സന്ധ്യാവന്ദനം കഴിഞ്ഞ് അവൻ ധനം സമ്പാദിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
വിദ്യാബലേന വിത്താനി ബഹൂന്യ് ആര്ജ്യ ദദാത്യ് അസൌ തഥാ സ പ്രാതര് ഉത്ഥായ ഗങ്ഗാം ഗത്വാ യഥാവിധി
പഠനശക്തിയാൽ അവൻ ധനസമ്പാദനം ചെയ്തു, അതിൽ പലതും ദാനം ചെയ്തു. അങ്ങനെ, രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു, നിയമപ്രകാരം ഗംഗയിൽ പോയി.
ശൌചാദി സ്നാനസംധ്യാദി സര്വം കാര്യം യഥാക്രമമ് കൃത്വാ തു ബ്രാഹ്മണാന് നത്വാ തതോ ഽഭ്യേതി സ്വകര്മസു
ശുദ്ധിയും സ്നാനവും സന്ധ്യാവന്ദനവും എല്ലാം ക്രമമായി ചെയ്യണം. അതിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വന്ദിച്ച്, പിന്നെ സ്വന്തം കര്ത്തവ്യങ്ങളില് പ്രവേശിക്കാം.
പ്രാതഃകാലേ ഗൌതമീം തു യദാ യാതി വിരൂപവാന് കുഷ്ഠസര്വാങ്ഗശിഥിലഃ പൂയശോണിതനിഃസ്രവഃ
പ്രഭാതത്തില് അവന് രൂപഭംഗിയില്ലാതെ, കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ച്, ശരീരം ദുർബലമായും പുഴു-രക്തം ഒഴുകിയുമുള്ളവനായി ഗൗതമീ നദിയിലേക്ക് പോകുന്നു.
സ്നാത്വാ തു ഗൌതമീം ഗങ്ഗാം യദാ യാതി സുരൂപധൃക് ശാന്തഃ സൂര്യാഗ്നിസദൃശോ മൂര്തിമാന് ഇവ ഭാസ്കരഃ
പിന്നീട് ഗൗതമീ ഗംഗയില് സ്നാനം കഴിച്ചശേഷം, അവന് മനോഹരമായ രൂപം, ശാന്തത, സൂര്യനോ അഗ്നിയോ പോലെയുള്ള പ്രകാശം, ഭാസ്കരന്റെ പ്രതിരൂപംപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
ഏതദ് രൂപദ്വയം സ്വസ്യ നൈവ പശ്യതി സ ദ്വിജഃ ഗാലവോ യത്ര ഭഗവാംസ് തപോജ്ഞാനപരായണഃ
എന്നാല് ഈ ഇരുവിധ രൂപങ്ങളും അവന് തന്റെതെന്നു കാണുന്നില്ല, അഹങ്കാരമില്ലാതെ, തപസ്സിലും ജ്ഞാനത്തിലും ലയിച്ചിരിക്കുന്ന ഗാലവന് താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്താണ് ഇത്.
ആശ്രിത്യ ഗൌതമീം ദേവീം ആസ്തേ ച മുനിഭിര് വൃതഃ ബ്രാഹ്മണോ ഽപി ച തത്രൈവ നിത്യം തീര്ഥം സമേത്യ ച
അവിടെ ദൈവസ്വരൂപമായ ഗൗതമിയെ ആശ്രയിച്ച്, മുനിമാരുടെ ഇടയില് വസിച്ച്, ബ്രാഹ്മണനും ആ തിരുത്തലത്തില് പ്രതിദിനവും എത്തി താമസിക്കുന്നു.
ഗാലവം ച നമസ്യാഥ തതോ യാതി സ്വമന്ദിരമ് ഗങ്ഗായാഃ സേവനാത് പൂര്വം സനാജ്ജാതസ്യ യദ് വപുഃ
ഗാലവനെ വന്ദിച്ചശേഷം അവന് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു; ഗംഗയെ സേവിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ജന്മത്തിൽ ലഭിച്ച ശരീരം അവനിൽ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
സ്നാനസംധ്യോത്തരേ കാലേ പുനര് യദ് അപി തദ് ദ്വിജേ ഉഭയം തസ്യ തദ് രൂപം ഗാലവോ നിത്യമ് ഏവ ച
സ്നാനവും സന്ധ്യാവന്ദനവും കഴിഞ്ഞ സമയത്ത്, ആ ബ്രാഹ്മണന് വീണ്ടും ആ രണ്ടു രൂപങ്ങളും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ഗാലവന് ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും കാണുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ സവിസ്മയോ മേനേ കിംചിദ് അസ്ത്യ് അത്ര കാരണമ് ഏവം സവിസ്മയോ ഭൂത്വാ ഗാലവഃ പ്രാഹ തം ദ്വിജമ്
ഇത് കണ്ടു ഗാലവന് അത്ഭുതത്തോടെ, 'ഇതിന് എന്തെങ്കിലും കാരണമുണ്ടാവണം' എന്നു വിചാരിച്ചു. അങ്ങനെ അത്ഭുതംകൊണ്ടു, ഗാലവന് ആ ബ്രാഹ്മണനോട് ചോദിച്ചു.
ഗച്ഛന്തം തു നമസ്യാഥ സനാജ്ജാതം ഗുരുര് ഗൃഹമ് ആഹൂയ യത്നതോ ധീമാന് കൃപയാ വിസ്മയേന ച
അവന് പോകുമ്പോള് ഗാലവന് അവനെ വന്ദിച്ചു, യജ്ഞശുദ്ധിയോടെ ജനിച്ചവനെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു, കരുണയോടും അത്ഭുതത്തോടും കൂടി, ജ്ഞാനിയാകയാല് പറഞ്ഞു.
കോ ഭവാന് ക്വ ച ഗന്താസി കിം കരോഷി ക്വ ഭോക്ഷ്യസി കിംനാമാ ത്വം ക്വ ശയ്യാ തേ കാ തേ ഭാര്യാ വദസ്വ മേ
നിങ്ങള് ആര്? എവിടേക്ക് പോകുന്നു? എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്? എവിടെയാണ് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത്? പേര് എന്താണ്? എവിടെയാണ് കിടക്ക? ഭാര്യ ആര്? എല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ.
ഗാലവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണോ ഽപ്യ് ആഹ തം മുനിമ്
ഗാലവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടു, ബ്രാഹ്മണനും ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞു.
ശ്വഃ കഥ്യതേ മയാ സര്വം ജ്ഞാത്വാ കാര്യവിനിര്ണയമ്
എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചശേഷം, നാളെ ഞാന് നിങ്ങളോട് എല്ലാം പറയും.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ ഗാലവം തം സനാജ്ജാതോ ഗൃഹം യയൌ ഭുക്ത്വാ രാത്രൌ തയാ സമ്യക് ശയ്യാമ് ആസാദ്യ ബന്ധകീമ് ഉവാച ചകിതഃ സ്മൃത്വാ ഗാലവസ്യ തു യദ് വചഃ
അങ്ങനെ ഗാലവനോട് പറഞ്ഞശേഷം, യജ്ഞശുദ്ധിയോടെ ജനിച്ചവന് വീട്ടിലേക്ക് പോയി; രാത്രിയില് അവളോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, കാമിനിയോടൊപ്പം കിടന്നശേഷം, ഗാലവന്റെ വാക്കുകള് ഓര്മ്മിച്ച് ഭയത്തോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ത്വം തു സര്വഗുണോപേതാ ബന്ധക്യ് അപി പതിവ്രതാ ആവയോഃ സദൃശീ പ്രീതിര് യാവജ്ജീവം പ്രവര്തതാമ്
നിനക്കു എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉണ്ട്; നീ കാമിനിയായിരുന്നാലും ഭര്ത്താവിനോട് വിശ്വസ്തയാണ്. ഞങ്ങളുടെ പരസ്പര സ്നേഹം ജീവന് മുഴുവന് നിലനില്ക്കട്ടെ.
തഥാപി കിംചിത് പൃച്ഛാമി കിംനാമ്നീ ത്വം ക്വ വാ കുലമ് കിം നു സ്ഥാനം ക്വ വാ ബന്ധുര് മമ സര്വം നിവേദ്യതാമ്
എന്നാലും ഒരു കാര്യം ചോദിക്കണം: നിന്റെ പേര് എന്താണ്, കുടുംബം എവിടെയാണ്, വീടു എവിടെയാണ്, ബന്ധുക്കള് ആര്? എല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ.
ധൃതവ്രത ഇതി ഖ്യാതോ ബ്രാഹ്മണോ ദീക്ഷിതഃ ശുചിഃ തസ്യ ഭാര്യാ മഹീ ചാഹം മത്പുത്രോ ഗാലവാശ്രമേ
എനിക്ക് ധൃതവ്രതന് എന്ന പേരാണ്, ഞാന് ശുദ്ധനും ദീക്ഷിതനും ആയ ബ്രാഹ്മണനാണ്; എന്റെ ഭാര്യ മഹിയാണ്, എന്റെ മകന് ഗാലവന്റെ ആശ്രമത്തിലാണ്.
ഉത്സൃഷ്ടോ മതിമാന് ബാലഃ സനാജ്ജാത ഇതി ശ്രുതഃ അഹം തു പൂര്വദോഷേണ ത്യക്ത്വാ ധര്മം കുലാഗതമ് സ്വൈരിണീ ത്വ് ഇഹ വര്തേ ഽഹം വിദ്ധി മാം ബ്രാഹ്മണീം ദ്വിജ
എന്റെ മിടുക്കനായ മകന് ബാല്യത്തില് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, സനാജ്ജാതന് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാല് ഞാന് മുന്കാലത്തിലെ പാപം മൂലം കുടുംബധര്മ്മം ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഇവിടെ കാമിനിയായി ജീവിക്കുന്നു. എന്നെ ബ്രാഹ്മണിയായെന്ന് അറിയണം, ദ്വിജന്.
തസ്യാസ് തദ് വചനം ശ്രുത്വാ മര്മവിദ്ധ ഇവാഭവത് പപാത സഹസാ ഭൂമൌ വേശ്യാ തം വാക്യമ് അബ്രവീത്
അവളുടെ വാക്കുകള് കേട്ടു, അവന് ഹൃദയത്തില് വേദനയോടെ പെട്ടെന്നു നിലം വീണു; കാമിനി അവനോട് പറഞ്ഞു.
കിം തു ജാതം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ക്വ ച പ്രീതിര് ഗതാ തവ കിം തു വാക്യം മയാ ചോക്തം തവ ചിത്തവിരോധകൃത്
എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ? എവിടേക്ക് നിന്നെ സംബന്ധിച്ച സ്നേഹം പോയി? ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഏതൊക്കെയാണ്, നിന്റെ മനസ്സിനെ വേദനിപ്പിച്ചത്?
ആത്മാനമ് ആത്മനാശ്വാസ്യ ബ്രാഹ്മണോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
സ്വയം ആശ്വസിപ്പിച്ച് ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ധൃതവ്രതഃ പിതാ വിപ്രസ് തത്പുത്രോ ഽഹം സനാദ്യതഃ മാതാ മഹീ മമ ഇയം മമ ദൈവാദ് ഉപാഗതാ
എന്റെ അച്ഛൻ ധൃതവ്രതൻ എന്ന മഹർഷിയാണ്, ഞാൻ അവന്റെ പുത്രൻ. അമ്മയായി ഈ ഭൂമി ദൈവകൃപയാൽ എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ തസ്യ വാക്യം സാപ്യ് അഭൂദ് അതിദുഃഖിതാ തയോസ് തു ശോചതോഃ പശ്ചാത് പ്രഭാതേ വിമലേ രവൌ ഗാലവം മുനിശാര്ദൂലം ഗത്വാ വിപ്രോ ന്യവേദയത്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ അവൾ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി. ഇരുവരും ദുഃഖിച്ചു കഴിഞ്ഞു, അന്നേ പ്രഭാതത്തിൽ, വെയിലിന്റെ തെളിച്ചത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ഗാലവമുനിയോട് വിവരം പറഞ്ഞു.
ധൃതവ്രതസുതോ ബ്രഹ്മംസ് ത്വയാ പൂര്വം തു പാലിതഃ ഉപനീതസ് ത്വയാ ചൈവ മഹീ മാതാ മമ പ്രഭോ
ബ്രഹ്മനേ, ധൃതവ്രതന്റെ മകനായ എന്നെ നീ മുമ്പ് സംരക്ഷിക്കുകയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഭൂമി എന്റെ അമ്മയായും നീ തന്നതാണല്ലോ, പ്രഭോ.
കിം കരോമി ച കിം കൃത്വാ നിഷ്കൃതിര് മമ വൈ ഭവേത്
ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എന്ത് ചെയ്താൽ എനിക്ക് പാപമോചനമാകും?
തദ് വിപ്രവചനം ശ്രുത്വാ ഗാലവഃ പ്രാഹ മാ ശുചഃ തവേദം ദ്വിവിധം രൂപം നിത്യം പശ്യാമ്യ് അപൂര്വവത്
ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ഗാലവൻ പറഞ്ഞു: 'ദുഃഖിക്കേണ്ട. ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്റെ ഇരട്ടരൂപം അത്ഭുതമായി കാണാറുണ്ട്.'
തതഃ പൃഷ്ടോ ഽസി വൃത്താന്തം ശ്രുതം ജ്ഞാതം മയാ യഥാ യത് കൃത്യം തവ തത് സര്വം ഗങ്ഗായാം പ്രത്യഗാത് ക്ഷയമ്
നീ ചോദിച്ചതിനാൽ ഞാൻ നിന്റെ കഥ കേട്ടു മനസ്സിലാക്കി. നിനക്ക് ചെയ്യേണ്ടതെല്ലാം ഗംഗയിൽ പൂർത്തിയാകും.
അസ്യ തീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യാദ് അസ്യാ ദേവ്യാഃ പ്രസാദതഃ പൂതോ ഽസി പ്രത്യഹം വത്സ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ, ഈ ദേവിയുടെ കൃപയാൽ, നീ എല്ലാ ദിവസവും ശുദ്ധനാകുന്നു, മകനേ. ഇവിടെ ഇനി ആലോചന വേണ്ട.
പ്രഭാതേ തവ രൂപാണി സപാപാനി ത്വ് അഹര്നിശമ് പശ്യേ ഽഹം പുനര് അപ്യ് ഏവ രൂപം തവ ഗുണോത്തമമ്
പ്രഭാതത്തിൽ, പാപം ചേർന്ന നിന്റെ രൂപങ്ങൾ ഞാൻ രാത്രി പകലില്ലാതെ കാണുന്നു; പിന്നെയും ഞാൻ നിന്റെ ഉത്തമമായ രൂപം കാണുന്നു.