ജാത്യാശ്രിതം ച രാജേന്ദ്ര തത്രാപി ശൃണു ധര്മവിത് ആശ്രമാണി ച ചത്വാരി കര്മദ്വാരാണി മാനദ
ജന്മം സംബന്ധിച്ചുള്ള കാര്യവും കേൾക്കൂ, ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ. നാല് ആശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ പ്രവൃത്തി തന്നെ വഴി തന്നെയാണ്, മഹാരാജാവേ.
ചതുര്ണാമ് ആശ്രമാണാം ച ഗാര്ഹസ്ഥ്യം പുണ്യദം സ്മൃതമ് തസ്മാദ് ഭുക്തിശ് ച മുക്തിശ് ച ഭവതീതി മതിര് മമ
നാല് ആശ്രമങ്ങളിൽ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും അതിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് — ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ തു ജനകോ യാജ്ഞവല്ക്യശ് ച ബുദ്ധിമാന് വരുണം പൂജയിത്വാ തു പുനര് വചനമ് ഊചതുഃ
ഇത് കേട്ട ശേഷം ജനകനും ബുദ്ധിമാനായ യാജ്ഞവൽക്ക്യനും വരുണനെ ആരാധിച്ച് വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കോ ദേശഃ കിം ച തീര്ഥം സ്യാദ് ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ് തദ് വദസ്വ സുരശ്രേഷ്ഠ സര്വജ്ഞോ ഽസി നമോ ഽസ്തു തേ
ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ദേശവും തീർത്ഥവും ഏതാണ് എന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരിക, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ് — ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.
പൃഥിവ്യാം ഭാരതം വര്ഷം ദണ്ഡകം തത്ര പുണ്യദമ് തസ്മിന് ക്ഷേത്രേ കൃതം കര്മ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം നൃണാമ്
ഭൂമിയിൽ ഭാരതം എന്ന ദേശം ഉണ്ട്; അതിൽ ദണ്ഡകം എന്ന സ്ഥലം ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളതാണ്. അവിടെ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തി മനുഷ്യർക്കു ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
തീര്ഥാനാം ഗൌതമീ ഗങ്ഗാ ശ്രേഷ്ഠാ മുക്തിപ്രദാ നൃണാമ് തത്ര യജ്ഞേന ദാനേന ഭോഗാന് മുക്തിമ് അവാപ്സ്യതി
തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഗൗതമീ ഗംഗയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം, അത് മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷം നൽകുന്നു. അവിടെ യാഗവും ദാനവും ചെയ്താൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
യാജ്ഞവല്ക്യശ് ച ജനകോ വാചം ശ്രുത്വാ ഹ്യ് അപാംപതേഃ വരുണേന ഹ്യ് അനുജ്ഞാതൌ സ്വപുരീം ജഗ്മതുസ് തദാ
യാജ്ഞവൽക്ക്യനും ജനകനും വരുണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, അവന്റെ അനുമതി വാങ്ങി സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
അശ്വമേധാദികം കര്മ ചകാര ജനകോ നൃപഃ യാജയാമ് ആസ വിപ്രേന്ദ്രോ യാജ്ഞവല്ക്യശ് ച തം നൃപമ്
ജനകമഹാരാജാവ് അശ്വമേധയാഗം പോലുള്ള യാഗങ്ങൾ നടത്തി; മഹാബ്രാഹ്മണനായ യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ അവനുവേണ്ടി യാഗം നടത്തിച്ചു.
ഗങ്ഗാതീരം സമാശ്രിത്യ യജ്ഞാന് മുക്തിമ് അവാപ രാട് തഥാ ജനകരാജാനോ ബഹവസ് തത്ര കര്മണാ
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് വസിച്ച് രാജാവ് യാഗങ്ങൾ നടത്തി മോക്ഷം നേടി. അങ്ങനെ തന്നെ, ജനകനാമം ഉള്ള അനേകം രാജാക്കന്മാർ അവിടെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ മോക്ഷം നേടി.
മുക്തിം പ്രാപുര് മഹാഭാഗാ ഗൌതമ്യാശ് ച പ്രസാദതഃ തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം ജനസ്ഥാനേതി വിശ്രുതമ്
ഗൗതമിയുടെ കൃപകൊണ്ട് മഹാഭാഗ്യശാലികൾക്ക് മോക്ഷം ലഭിച്ചു. അതിനുശേഷം ആ തീർത്ഥം ജനസ്ഥാനം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി.
ജനകാനാം യജ്ഞസദോ ജനസ്ഥാനം പ്രകീര്തിതമ് ചതുര്യോജനവിസ്തീര്ണം സ്മരണാത് സര്വപാപനുത്
ജനകരുടെ യാഗശാല ജനസ്ഥാനം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അത് നാലു യോജന വീതിയുള്ളതും, അതിനെ ഓർത്താൽ പോലും എല്ലാ പാപങ്ങളും നീങ്ങുന്നതുമാണ്.
തത്ര സ്നാനേന ദാനേന പിതൄണാം തര്പണേന തു തീര്ഥസ്യ സ്മരണാദ് വാപി ഗമനാദ് ഭക്തിസേവനാത്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയോ, ദാനം ചെയ്യുകയോ, പിതൃകൾക്ക് തൃപ്തി നൽകുകയോ, ആ തീർത്ഥത്തെ ഓർക്കുകയോ, അവിടെ പോകുകയോ, ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ,
സര്വാന് കാമാന് അവാപ്നോതി മുക്തിം ച സമവാപ്നുയാത്
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിക്കും, മോക്ഷവും നേടാം.
അരുണാ വരുണാ ചൈവ നദ്യൌ പുണ്യതരേ ശുഭേ തയോശ് ച സംഗമഃ പുണ്യോ ഗങ്ഗായാം മുനിസത്തമ
അരുണയും വരുണയും എന്ന നദികൾ ഏറ്റവും പുണ്യവാന്റെയും ശുഭവുമാണ്. അവ രണ്ടിന്റെയും സംഗമം ഗംഗയിൽ, മഹർഷിയേ, അതിവിശുദ്ധമായ ഒരു തീർത്ഥമാണ്.
തദുത്പത്തിം ശൃണുഷ്വേഹ സര്വപാപവിനാശിനീമ് കശ്യപസ്യ സുതോ ജ്യേഷ്ഠ ആദിത്യോ ലോകവിശ്രുതഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന അതിന്റെ ഉത്ഭവം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ. കശ്യപന്റെ മൂത്ത മകനായ സൂര്യൻ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനാണ്.
ത്രൈലോക്യചക്ഷുസ് തീക്ഷ്ണാംശുഃ സപ്താശ്വോ ലോകപൂജിതഃ തസ്യ പത്നീ ഉഷാ ഖ്യാതാ ത്വാഷ്ട്രീ ത്രൈലോക്യസുന്ദരീ
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും കണ്ണായ, കഠിനമായ കിരണങ്ങളുള്ള, ഏഴു കുതിരകളാൽ വലിക്കപ്പെടുന്ന, എല്ലാവരും ആദരിക്കുന്നവനാണ് അവൻ. അവന്റെ ഭാര്യ, ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകളായ ഉഷ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഏറ്റവും മനോഹരിയെന്നു പ്രശസ്തയാണു.
ഭര്തുഃ പ്രതാപതീവ്രത്വമ് അസഹന്തീ സുമധ്യമാ ചിന്തയാമ് ആസ കിം കൃത്യം മമ സ്യാദ് ഇതി ഭാമിനീ
ഭർത്താവിന്റെ അതിയായ ചൂട് സഹിക്കാനാകാതെ, സുന്ദരിയായ ഉഷ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന ചിന്തയിൽ ആലോചിച്ചു.
തസ്യാഃ പുത്രൌ മഹാരാജ്ഞൌ മനുര് വൈവസ്വതോ യമഃ യമുനാ ച നദീ പുണ്യാ ശൃണു വിസ്മയകാരണമ്
അവളുടെ മക്കൾ മഹാരാജാക്കന്മാരായ വൈവസ്വത മനുവും യമനും, പുണ്യമായ യമുനാനദിയും ആണു. അത്ഭുതത്തിന് കാരണമെന്തെന്നു ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
സാകരോദ് ആത്മനശ് ഛായാമ് ആത്മരൂപേണ യത്നതഃ താമ് അബ്രവീത് തതശ് ചോഷാ ത്വം ച മത്സദൃശീ ഭവ
ഉഷ തന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ ഒരു നിഴൽ ശ്രദ്ധയോടെ സൃഷ്ടിച്ചു. പിന്നെ ഉഷ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ പോലെയാകണം'.
ഭര്താരം ത്വമ് അപത്യാനി പാലയസ്വ മമാജ്ഞയാ യാവദ് ആഗമനം മേ സ്യാത് പത്യുസ് താവത് പ്രിയാ ഭവ
'എന്റെ കല്പനപ്രകാരം, എന്റെ ഭർത്താവിനെയും മക്കളെയും സംരക്ഷിക്കണം. ഞാൻ തിരികെ വരുന്നതുവരെ ഭർത്താവിന് പ്രിയയായ ഭാര്യയായിരിക്കുക'.
നാഖ്യാതവ്യം ത്വയാ ക്വാപി അപത്യാനാം തഥാ പ്രിയേ തഥേത്യ് ആഹ ച സാ ഛായാ നിര്ജഗാമ ഗൃഹാദ് ഉഷാ
'ഇത് നീ ആരോടും, പ്രത്യേകിച്ച് മക്കളെക്കുറിച്ച്, വെളിപ്പെടുത്തരുത്, പ്രിയേ.' ചായ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ.' ഉഷ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ സാ ജഗാമാശു ശാന്തം രൂപമ് അഭീപ്സതീ സാ ഗത്വോഷാ ഗൃഹം ത്വഷ്ടുഃ പിത്രേ സര്വം ന്യവേദയത് ത്വഷ്ടാപി ചകിതഃ പ്രാഹ താം സുതാം സുതവത്സലഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഉഷ ശാന്തമായ രൂപം ആഗ്രഹിച്ച് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു. അവൾ ത്വഷ്ടാവിന്റെ വീട്ടിൽ ചെന്നു, അച്ഛനോടു എല്ലാം പറഞ്ഞു. അച്ഛൻ ത്വഷ്ടാവ്, ആശ്ചര്യത്തോടെയും മകളോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെയും അവളോടു സംസാരിച്ചു.
നൈതദ് യുക്തം ഭര്തൃമത്യാ യത് സ്വൈരേണ പ്രവര്തനമ് അപത്യാനാം കഥം വൃത്തിര് ഭര്തുര് വാ സവിതുസ് തവ ബിഭേമി ഭദ്രേ ശിഷ്ടോ ഽഹം ഭര്തുര് ഗേഹം പുനര് വ്രജ
'ഭർത്താവുള്ള സ്ത്രീ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ശരിയല്ല. മക്കളും ഭർത്താവായ സൂര്യനും എങ്ങനെ ജീവിക്കും? എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നു, മകളേ. ഞാൻ നിയന്ത്രിതനാണ് — നീ വീണ്ടും ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോവണം'.
ഏവമ് ഉക്താ തു പിത്രാ സാ നേത്യ് ഉക്ത്വാ വൈ പുനഃ പുനഃ ഉത്തരം ച കുരോര് ദേശം ജഗാമ തപസേ ത്വരാ
അച്ഛൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ പലതവണ നിരസിച്ചു. പിന്നീട്, അവൾ വേഗത്തിൽ കുരുക്കളുടെ വടക്കേ ദേശത്തേക്ക് തപസ്സിനായി പോയി.
തത്ര തേപേ തപസ് തീവ്രം വഡവാരൂപധാരിണീ ദുഷ്പ്രേക്ഷം തം സ്വകം കാന്തം ധ്യായന്തീ നിശ്ചലാ ഉഷാ
അവിടെ, കുതിരയുടെ രൂപം ധരിച്ച് ഉഷ കടുത്ത തപസ്സ് ചെയ്തു. കാണാൻ കഴിയാത്ത തന്റെ പ്രിയനായ സൂര്യനെ മനസ്സിൽ സ്ഥിരമായി ധ്യാനിച്ചു.
ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ താത ഛായാ ചോഷാസ്വരൂപിണീ പത്യൌ സാ വര്തയാമ് ആസ അപത്യാന്യ് അഥ ജജ്ഞിരേ
ഇതുവരെ, പ്രിയമേ, ഉഷയുടെ രൂപം എടുത്ത ചായ ഭർത്താവിനൊപ്പം ജീവിച്ചു, മക്കൾ ജനിച്ചു.
സാവര്ണിശ് ച ശനിശ് ചൈവ വിഷ്ടിര് യാ ദുഷ്ടകന്യകാ സാ ഛായാ വര്തയാമ് ആസ വൈഷമ്യേണൈവ നിത്യശഃ
സാവർണി, ശനി, ദുഷ്ടയായ കന്യകയായ വിഷ്ടി — ഇവരാണ് ചായയുടെ മക്കൾ. അവളെ അവൾ എപ്പോഴും പക്ഷപാതത്തോടെ പെരുമാറി.
സ്വേഷ്വ് അപത്യേഷു ചോഷായാ യമസ് തത്ര ചുകോപ ഹ വൈഷമ്യേണാഥ വര്തന്തീം ഛായാം താം മാതരം തദാ
ഉഷയുടെ സ്വന്തം മക്കളിൽ യമൻ, അമ്മയായ ചായയുടെ പക്ഷപാതം കണ്ടു കോപിച്ചു.
താഡയാമ് ആസ പാദേന ദക്ഷിണാശാപതിര് യമഃ പുത്രദൌര്ജന്യസംക്ഷോഭാച് ഛായാ വൈവസ്വതം യമമ്
തക്ഷിണ ദിശയുടെ അധിപനായ യമൻ, അമ്മ ചായയുടെ അന്യായത്തിൽ ദുഃഖിതനായി, അവളെ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
ശശാപ പാപ തേ പാദോ വിശീര്യതു മമാജ്ഞയാ വിശീര്ണചരണോ ദുഃഖാദ് രുദന് പിതരമ് അഭ്യഗാത് സവിത്രേ തം തു വൃത്താന്തം ന്യവേദയദ് അശേഷതഃ
'നിന്റെ കാൽ എന്റെ കല്പനപ്രകാരം ചിതറട്ടെ, പാപിയേ' എന്നു ചായ ശപിച്ചു. യമന്റെ കാൽ ചിതറിപ്പോയി. വേദനയിൽ കരഞ്ഞ്, അവൻ അച്ഛനായ സൂര്യനോടു എല്ലാം പറഞ്ഞു.