പുരാ തത്ര യഥാ വൃത്തം തന് മേ നിഗദതഃ ശൃണു ആസീദ് വിശ്വധരോ നാമ വൈശ്യോ ബഹുധനാന്വിതഃ
പഴയകാലത്ത് അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ. വിശ്വധരൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു സമ്പന്നനായ വ്യാപാരി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉത്തരേ വയസി ശ്രേഷ്ഠസ് തസ്യ പുത്രോ ഽഭവദ് ഋഷേ ഗുണവാന് രൂപസംപന്നോ വിലാസീ ശുഭദര്ശനഃ
അവന്റെ പ്രായം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹർഷേ, അവനൊരു ഗുണവാനും സുന്ദരനും കളിയുള്ളവനും മനോഹരനുമായ മകനുണ്ടായി.
പ്രാണേഭ്യോ ഽപി പ്രിയഃ പുത്രഃ കാലേ പഞ്ചത്വമ് ആഗതഃ തഥാ ദൃഷ്ട്വാ തു തം പുത്രം ദംപതീ ദുഃഖപീഡിതൌ
അവർക്കു ജീവനേക്കാൾ പ്രിയമായ ആ മകൻ സമയമായപ്പോൾ മരിച്ചുപോയി. മകനെ അങ്ങനെ കണ്ട ദമ്പതികൾ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി.
കുര്വാതേ സ്മ തദാ തേന സഹൈവ മരണേ മതിമ് ഹാ പുത്ര ഹന്ത കാലേന പാപേന സുദുരാത്മനാ
അപ്പോൾ അവർ മകനോടൊപ്പം മരിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. 'ഹായ് മകനേ! ദുഷ്ടമായ വിധിയുടെ കർമ്മത്തിൽ നിന്നാണ് നീ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞത്' എന്ന് അവർ വിലപിച്ചു.
യൌവനേ വര്തമാനോ ഽപി നീതോ ഽസി ഗുണസാഗര ആവയോശ് ച തഥൈവ ത്വം പ്രാണേഭ്യോ ഽപി സുദുര്ലഭഃ
നീ യൗവനത്തിൽ തന്നെ ആയിരുന്നുവെങ്കിലും, ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രമേ, നീ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞു. ഞങ്ങൾക്ക് നീ ജീവനേക്കാൾ വിലപ്പെട്ടവനായിരുന്നു, അത്രയും അപൂർവനായിരുന്നു.
ഇത്ഥം തു രുദിതം ശ്രുത്വാ ദംപത്യോഃ കരുണം യമഃ ത്യക്ത്വാ നിജപുരം തൂര്ണം കൃപയാവിഷ്ടമാനസഃ
അങ്ങനെ ദമ്പതികളുടെ ദു:ഖഭരിതമായ കരച്ചിൽ യമൻ കേട്ടപ്പോൾ, കരുണയാൽ മനസ്സ് നിറഞ്ഞ്, തന്റെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
ഗോദാവര്യാഃ ശുഭേ തീരേ സ്ഥിതോ ധ്യായഞ് ജനാര്ദനമ് അപി സ്വല്പേന കാലേന പ്രജാ വൃദ്ധാഃ സമന്തതഃ
ഗോദാവരിയുടെ വിശുദ്ധ തീരത്ത് നിന്നു ജനാർദ്ദനനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, കുറച്ചുകാലംകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും ജനങ്ങൾ വൃദ്ധരായി.
ഇയത ഇതി മേ പൃഥ്വീ കഥ്യതാം കേന പൂരിതാ ന കശ്ചിന് മ്രിയതേ ജന്തുര് ഭാരാക്രാന്താ വസുംധരാ
'എത്ര ഭൂമി ഉണ്ട്, ആരാണ് ഇതു നിറച്ചത് എന്ന് പറയൂ. ആരും മരിക്കുന്നില്ല; ഭൂമി ഭാരത്തിൽ കുഴഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
തതോ ദേവീ ഗതാ തൂര്ണം വസുധാ മുനിസത്തമ യത്രാസ്തി സുരസംയുക്തഃ ശക്രഃ പരപുരംജയഃ ദൃഷ്ട്വാ വസുംധരാമ് ഇന്ദ്രഃ പ്രണിപത്യേദമ് അബ്രവീത്
അപ്പോൾ, മഹർഷേ, ഭൂമിദേവി ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന ശത്രുനഗരവിജയിയായ ഇന്ദ്രന്റെ അടുക്കൽ വേഗത്തിൽ പോയി. ഭൂമിയെ കണ്ട ഇന്ദ്രൻ വന്ദിച്ചു പറഞ്ഞു:
കിമ് ആഗമനകാര്യം ത ഇതി മേ പൃഥ്വി കഥ്യതാമ്
'നീ എന്തിനാണ് വന്നത്? ഭൂമിദേവി, നിന്റെ വരവിന്റെ കാര്യം പറയൂ.'
ഭാരേണ ഗുരുണാ ശക്ര പീഡിതാഹം വിനാ വധമ് കാരണം പ്രഷ്ടുമ് ആയാതാ കിമ് ഇദം കഥ്യതാം മമ
'ഇന്ദ്രാ, ഞാൻ ഭാരത്തിൽ പീഡിതയാണു, നാശം കൊണ്ടല്ല. ഇതിന്റെ കാരണം ചോദിക്കാനാണ് ഞാൻ വന്നത്; അത് എനിക്ക് പറയൂ.'
ഇതി ശ്രുത്വാ മഹീവാക്യമ് ഇന്ദ്രോ വചനമ് അബ്രവീത്
ഭൂമിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഇന്ദ്രൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
കാരണം യദി നാമ സ്യാത് തദാനീം ജ്ഞായതേ മയാ സുരാണാം ഹി പതിര് യസ്മാദ് അഹം സര്വാസു മേദിനി
'കാരണം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ അത് മനസ്സിലാക്കും. ദേവന്മാരുടെയും ഭൂമിയുടെയും അധിപൻ ഞാൻ തന്നെയല്ലേ.'
അഥ പൃഥ്വീ തദാ വാക്യം ശ്രുത്വാ ചാഹ ശചീപതിമ് യമ ആദിശ്യതാം തര്ഹി യഥാ സംഹരതേ പ്രജാഃ
അപ്പോൾ ഭൂമി ശചീപതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു പറഞ്ഞു: 'യമനെ വിളിച്ച് നിർദ്ദേശിക്കണം, അവൻ ജനങ്ങളെ തിരിച്ചു വിളിക്കട്ടെ.'
ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ മഹ്യാ ആദിഷ്ടാഃ സിദ്ധകിംനരാഃ യമസ്യാനയനേ ശീഘ്രം മഹേന്ദ്രേണ മഹാമുനേ
എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹർഷേ, മഹേന്ദ്രൻ സിദ്ധന്മാരെയും കിംനരന്മാരെയും യമനെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരാൻ അയച്ചു.
തതസ് തേ സത്വരം യാതാഃ സര്വേ വൈവസ്വതം പുരമ് നൈവാപശ്യന് യമം തത്ര തേ സിദ്ധാഃ സഹ കിംനരൈഃ തഥാഗത്യ പുനര് വേഗാദ് വാര്ത്താ ശക്രേ നിവേദിതാ
അവർ എല്ലാവരും വേഗത്തിൽ വൈവസ്വതന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയെങ്കിലും, യമനെ അവിടെ സിദ്ധരും കിംനരരും കണ്ടില്ല. പിന്നെ അവർ വേഗത്തിൽ മടങ്ങി ഇന്ദ്രനോട് വിവരം അറിയിച്ചു.
യമോ യമപുരേ നാഥ അസ്മാഭിര് നാവലോകിതഃ മഹതാപി സുയത്നേന വീക്ഷ്യമാണഃ സമന്തതഃ
'പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ യമപുരത്തിൽ യമനെ കാണാനായില്ല. വളരെ പരിശ്രമിച്ചിട്ടും എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിച്ചെങ്കിലും കണ്ടില്ല.'
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ് തേഷാം പൃഷ്ടഃ ശക്രേണ വൈ തദാ സവിതാ സ പിതാ തസ്യ യമഃ കുത്രാസ്ത ഇത്യ് അഥ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഇന്ദ്രൻ, അപ്പോൾ യമന്റെ അച്ഛനായ സവിതാവിനോട് ചോദിച്ചു: 'ഇപ്പോൾ യമൻ എവിടെയാണ്?'
ശക്ര ഗോദാവരീതീരേ കൃതാന്തോ വര്തതേ ഽധുനാ ചരംസ് തത്ര തപസ് തീവ്രം ന ജാനേ കിം നു കാരണമ്
ശക്രാ, ഗോദാവരിക്കരയില് തന്നേ, മരണന് കടുത്ത തപസ്സില് ഏര്പ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിന് എന്ത് കാരണമാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചോ ഭാനോഃ ശക്രഃ ശങ്കാമ് ഉപാവിശത്
ഭാനുവിന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ടശേഷം, ശക്രന് സംശയത്തില് ആകുന്നു.
അഹോ കഷ്ടം മഹാകഷ്ടം നഷ്ടാ മേ സുരനാഥതാ ഗോദാവര്യാം തപഃ കുര്യാദ് യമോ വൈ ദുഷ്ടചേഷ്ടിതഃ ജിഘൃക്ഷുര് മത്പദം നൂനം ദേവാ ഇതി മതിര് മമ
അയ്യോ, ഇതെന്തൊരു ദുരിതം! എന്റെ ദേവേന്ദ്രപദം നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു. ദുഷ്ടനായി യമന് ഗോദാവരിക്കരയില് തപസ്സു ചെയ്യുകയാണെങ്കില്, അവന് എന്റെ സ്ഥാനമെടുക്കാന് ഉദ്ദേശിക്കുകയാണ് — ദേവന്മാരേ, ഇതാണ് എന്റെ മനസ്സിലുള്ളത്.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ സഹസേന്ദ്രേണ ആഹൂതശ് ചാപ്സരോഗണഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ഇന്ദ്രന് ഉടനെ അപ്സരസ്മാരെ വിളിച്ചു.
കാ ഭവതീഷു കാലസ്യ സ്ഥിതസ്യ തപസി ദ്വിഷഃ തപഃപ്രണാശനേ ശക്താ ഇതി മേ ശീഘ്രമ് ഉച്യതാമ്
നിങ്ങളില് ആര്ക്കാണ് ഈ ശത്രുവിന്റെ ദീര്ഘമായ തപസ്സു തകര്ക്കാന് കഴിവുള്ളത്? ദയവായി ഉടനെ പറയൂ.
ഇതി ശക്രവചഃ ശ്രുത്വാ നോചേ കാപി മഹാമുനേ അഥ ശക്രഃ പ്രകോപേണ പ്രത്യുവാചാപ്സരോഗണമ്
ശക്രന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടിട്ടും, വലിയ സന്യാസിമാരില് ആരും ഒന്നും പറയില്ല. അപ്പോള് ശക്രന് കോപത്തോടെ അപ്സരസ്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഉത്തരം നാബ്രവീത് കിംചിദ് യാമസ് തര്ഹി വയം സ്വയമ് സജ്ജാ ഭവന്തു വിബുധാഃ സൈന്യൈര് ആയാന്തു മാ ചിരമ് ഘാതയാമോ വയം ശത്രും തപസാ സ്വര്ഗകാമുകമ്
നിങ്ങളില് ആരും ഉത്തരം പറയാത്തതിനാല്, നാം തന്നെ പോകാം. ദേവന്മാര് സജ്ജരാകട്ടെ, അവരുടെ സൈന്യങ്ങളുമായി വൈകാതെ വരട്ടെ. തപസ്സിലൂടെ സ്വര്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ ശത്രുവിനെ നാം നശിപ്പിക്കാം.
ഇത്യ് ഉക്തേ സതി ദേവാനാം സേനാ പ്രാദുര്ബഭൂവ ഹ ഇതീന്ദ്രഹൃദയം ജ്ഞാത്വാ ഹരിണാ ലോകധാരിണാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ദേവസേന പ്രത്യക്ഷമായി. ഇന്ദ്രന്റെ മനസ്സറിയുന്ന ലോകപാലകനായ ഹരിയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രേഷിതം ചക്രിണാ ചക്രം രക്ഷണായ യമസ്യ ഹി ചക്രം യത്രാഭവത് തത്ര ചക്രതീര്ഥമ് അനുത്തമമ്
യമനെ രക്ഷിക്കാന് ചക്രധാരിയായ ഹരി തന്റെ ചക്രം അയച്ചു. ചക്രം എവിടെയുണ്ടായോ, അവിടെ തന്നെ അതിവിശിഷ്ടമായ ചക്രതീര്ത്ഥം ഉദിച്ചുവന്നു.
അഥേന്ദ്രം മേനകാ പ്രാഹ ശങ്കിതേതി വചസ് തദാ
അതിനുശേഷം, മേനകാ സംശയത്തോടെ ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു.
കാലാവലോകനേ നാലം കാചിദ് അസ്തി സുരേശ്വര മരണം ച വരം ദേവ ഭവതോ ന യമാത് പുനഃ
ദേവരാജാ, ഞങ്ങളിലാര്ക്കും കാലന്റെ കണ്മുന്നില് നില്ക്കാന് കഴിയില്ല. ദേവാ, യമനാല് മരിക്കുന്നതിനെക്കാള് നിന്റെ കയ്യില് മരണം എനിക്കു മെച്ചമാണ്.
രൂപയൌവനമത്തേയം ഗണികായാചനം പ്രഭോ പ്രേഷണം തത് പ്രയച്ഛൈഷാ സ്വാമിത്വം മന്യതേ ത്വയാ
സ്വാമി, സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും മദിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ വേശ്യയ്ക്ക് ആരോടും അപേക്ഷിക്കേണ്ടത് പതിവാണ്. അവളെ അയക്കൂ; അവള് പോകട്ടെ. അവള് നിന്നുടേതാണെന്ന് തന്നെ കരുതുന്നു.