തസ്മാന് മാതൃകൃതം സര്വം മമ ഹാസ്യാസ്പദം ത്വ് ഇതി ലജ്ജയാ പരയാ യുക്തോ ഗൌതമീമ് അഗമത് തദാ
അതിനാൽ, ഇതൊക്കെയും അമ്മയുടെ കാരണത്താൽ തന്നെ, ഇപ്പോൾ എനിക്കു പരിഹാസം മാത്രമാണ്. അതിയായ ലജ്ജയോടെ അവൻ ഗൗതമിയിലേക്കു പോയി.
ഇയം ച മാതൃരൂപാ മേ ശൃണോതു മമ ഭാഷിതമ് ഇതഃ സ്ത്രീനാമധേയം യന് മമ മാതൃസമം മതമ്
ഇവളും അമ്മയുടെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്. അവൾ എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കട്ടെ: ഇനി മുതൽ, എന്റെ അമ്മയുടെ പേരിൽ പേരുള്ള സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും എനിക്ക് അമ്മയേപ്പോലെ തന്നെയാണ്.
ഏവം ജ്ഞാത്വാ ലോകനാഥഃ പാര്വത്യാ സഹ ശംകരഃ പുത്രം നിവാരയാമ് ആസ വൃത്തമ് ഇത്യ് അബ്രവീദ് ഗുരുഃ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ലോകനാഥനായ ശംകരൻ പാർവതിയോടൊപ്പം മകനെ തടഞ്ഞു. 'ഇത്തരത്തിലുള്ള പെരുമാറ്റം അവസാനിക്കണം' എന്ന് ഗുരു പറഞ്ഞു.
തതഃ സുരപതിഃ പ്രീതഃ കിം ദദാമീതി ചിന്തയന് കൃതാഞ്ജലിപുടഃ സ്കന്ദഃ പിതരം പുനര് അബ്രവീത്
അതിനുശേഷം ദേവരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ, 'എന്ത് നൽകാം?' എന്ന് ചിന്തിച്ചു. അഞ്ജലിചെയ്ത് സ്കന്ദൻ വീണ്ടും പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സേനാപതിഃ സുരപതിസ് തവ പുത്രോ ഽഹമ് ഇത്യ് അപി അലമ് ഏതേന ദേവേശ കിം വരൈഃ സുരപൂജിത
ദേവരാജാവേ, ഞാൻ ദേവസേനാപതിയും നിങ്ങളുടെ മകനുമാണ്. ഇതിൽ മതിയാകുന്നു, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവനായി എനിക്ക് വേറെ വരങ്ങൾ വേണ്ട.
അഥവാ ദാതുകാമോ ഽസി ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ യാചേ ഽഹം നാത്മനാ ദേവ തദ് അനുജ്ഞാതുമ് അര്ഹസി
അല്ലെങ്കിൽ, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി നിങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ദേവാ, ഞാൻ എന്റെ വേണ്ടി ഒന്നും ചോദിക്കുന്നില്ല. ദയവായി ഇതു അനുവദിക്കണം.
മഹാപാതകിനഃ കേചിദ് ഗുരുദാരാഭിഗാമിനഃ അത്രാപ്ലവനമാത്രേണ ധൌതപാപാ ഭവന്തു തേ
വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവരും, ഗുരുപത്നിയെ സമീപിച്ചവരും, ഇവിടെ കുളിച്ചാൽ മാത്രം അവരുടെ പാപങ്ങൾ കഴുകിപ്പോകട്ടെ.
ആപ്നുവന്തൂത്തമാം ജാതിം തിര്യഞ്ചോ ഽപി സുരേശ്വര കുരൂപോ രൂപസംപത്തിമ് അത്ര സ്നാനാദ് അവാപ്നുയാത്
ദേവരാജാവേ, മൃഗങ്ങൾക്കു പോലും ഇവിടെ കുളിച്ചാൽ ഉത്തമജന്മം ലഭിക്കട്ടെ. രൂപം ഇല്ലാത്തവർക്ക് ഇവിടെ കുളിച്ചാൽ സൗന്ദര്യം ലഭിക്കട്ടെ.
ഏവമ് അസ്ത്വ് ഇതി തം ശംഭുഃ പ്രത്യനന്ദത് സുതേരിതമ് തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം കാര്ത്തികേയമ് ഇതി ശ്രുതമ് തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ച സര്വക്രതുഫലപ്രദമ്
അങ്ങനെയാകട്ടെ എന്ന് ശംഭു സന്തോഷത്തോടെ മകന്റെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു. അന്ന് മുതൽ ആ തീർത്ഥം കാർത്തികേയനെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവിടെ കുളിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയുംすすれば എല്ലാ യാഗഫലവും ലഭിക്കും.
യത് ഖ്യാതം കൃത്തികാതീര്ഥം കാര്ത്തികേയാദ് അനന്തരമ് തസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ സോമപാനഫലം ലഭേത്
കാർത്തികേയനു ശേഷം പ്രശസ്തമായ കൃതികാ തീർത്ഥം കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു പോലും സോമപാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
പുരാ താരകനാശായ ഭവരേതോ ഽപിബത് കവിഃ രേതോഗര്ഭം കവിം ദൃഷ്ട്വാ ഋഷിപത്ന്യോ ഽസ്പൃഹന് മുനേ
പണ്ടെ, താരകനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഭവന്റെ വിത്ത് കവി പാനമാക്കി. ആ വിത്തിൽ നിന്ന് ഭ്രൂണം രൂപപ്പെട്ടു എന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ആ കവി ഭ്രൂണം കണ്ട ऋഷിപത്നിമാർക്കും ആ കവി മേൽ ആഗ്രഹം തോന്നി.
സപ്തര്ഷീണാമ് ഋതുസ്നാതാം വര്ജയിത്വാ ത്വ് അരുന്ധതീമ് താസു ഗര്ഭഃ സമഭവത് ഷട്സു സ്ത്രീഷു തദാഗ്നിതഃ
ഏഴു മഹർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാരിൽ അരുന്ധതിയെ ഒഴികെ, മാസധർമ്മം പൂർത്തിയാക്കിയ ആ ആറു സ്ത്രീകളിൽ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ഗർഭം ഉദയം ചെയ്തു.
തപ്യമാനാസ് തു ശോഭിഷ്ഠാ ഋതുസ്നാതാസ് തു താ മുനേ കിം കുര്മഃ ക്വ നു ഗച്ഛാമഃ കിം കൃത്വാ സുകൃതം ഭവേത്
ആ പ്രകാശമുള്ള സ്ത്രീകൾ, മാസധർമ്മം പൂർത്തിയാക്കിയവരായി, തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: 'നമുക്ക് എന്ത് ചെയ്യാം? എവിടെ പോകണം? എന്ത് ചെയ്താൽ നന്മ ലഭിക്കും?'
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ താ മിഥോ ഗങ്ഗാം വ്യഗ്രാ ഗത്വാ വ്യപീഡയന് താഭ്യസ് തേ നിഃസൃതാ ഗര്ഭാഃ ഫേനരൂപാസ് തദാമ്ഭസി
ഇങ്ങനെ തമ്മിൽ പറഞ്ഞ്, അവർ ഉത്സുകരായി ഗംഗയിലേക്കു പോയി, വിഷമത്തോടെ അവരുടെ ഗർഭങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ അഴിച്ചു. ആ ഗർഭങ്ങൾ അപ്പോൾ വെള്ളത്തിൽ പുനലാകാരത്തിൽ മാറി.
അമ്ഭസാ ത്വ് ഏകതാം പ്രാപ്താ വായുനാ സര്വ ഏവ ഹി ഏകരൂപസ് തദാ താഭ്യഃ ഷണ്മുഖഃ സമജായത
ആ ഗർഭങ്ങൾ എല്ലാം വെള്ളത്തിൽ ചേർന്ന്, കാറ്റ് അവയെ ഒന്നാക്കി. അങ്ങനെ ആ ആറു സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് ഏകരൂപനായ ഷണ്മുഖൻ ജനിച്ചു.
സ്രാവയിത്വാ തു താന് ഗര്ഭാന് ഋഷിപത്ന്യോ ഗൃഹാന് യയുഃ താസാം വികൃതരൂപാണി ദൃഷ്ട്വാ തേ ഋഷയോ ഽബ്രുവന്
ആ ഗർഭങ്ങൾ പുറത്താക്കി, മഹർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാർ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. അവരുടെ രൂപം മാറിയതായി കണ്ടു, മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു:
ഗമ്യതാം ഗമ്യതാം ശീഘ്രം സ്വൈരീ വൃത്തിര് ന യുജ്യതേ സ്ത്രീണാമ് ഇതി തതോ വത്സ നിരസ്താഃ പതിഭിസ് തു താഃ
'പോകൂ, പോകൂ വേഗം! സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ പെരുമാറ്റം യോജിക്കുന്നതല്ല.' അങ്ങനെ, കുഞ്ഞേ, അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ ആ സ്ത്രീകളെ പുറത്താക്കി.
തതോ ദുഃഖം സമാവിഷ്ടാസ് ത്യക്താഃ സ്വപതിഭിശ് ച ഷട് താ ദൃഷ്ട്വാ നാരദഃ പ്രാഹ കാര്ത്തികേയോ ഹരോദ്ഭവഃ
ഭർത്താക്കന്മാർ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ ആ ആറു സ്ത്രീകൾ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി. അവരെ നാരദൻ കണ്ടു പറഞ്ഞു: 'ഹരനിൽ നിന്നാണ് കാർത്തികേയൻ ജനിച്ചത്.'
ഗാങ്ഗേയോ ഽഗ്നിഭവശ് ചേതി വിഖ്യാതസ് താരകാന്തകഃ തം യാന്തു ന ചിരാദ് ഏവ പ്രീതോ ഭോഗം പ്രദാസ്യതി
'അവൻ ഗംഗാപുത്രനും അഗ്നിജനനനുമാണ്, താരകനെ സംഹരിച്ചവൻ. നിങ്ങൾ വൈകാതെ അവനിടത്തേക്ക് പോവൂ; അവൻ സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങൾക്ക് അനുഭവം നൽകും.'
ദേവര്ഷേര് വചനാദ് ഏവ സമഭ്യേത്യ ച ഷണ്മുഖമ് കൃത്തികാഃ സ്വയമ് ഏവൈതദ് യഥാവൃത്തം ന്യവേദയത്
ദേവർഷിയുടെ വാക്ക് കേട്ടു, കാർത്തികകൾ ഷണ്മുഖനോടു സമീപിച്ചു. സംഭവിച്ചതെല്ലാം അവർ തന്നെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
താഭ്യോ വാക്യം കൃത്തികാഭ്യഃ കാര്ത്തികേയോ ഽനുമന്യ ച ഗൌതമീം യാന്തു സര്വാശ് ച സ്നാത്വാപൂജ്യ മഹേശ്വരമ്
കാർത്തികേയൻ കാർത്തികകളുടെ വാക്ക് അംഗീകരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഗൗതമിയിലേക്കു പോയി, കുളിച്ച് മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കൂ.'
ഏഷ്യാമി ചാഹം തത്രൈവ യാസ്യാമി സുരമന്ദിരമ് തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ കൃത്തികാശ് ച സ്നാത്വാ ഗങ്ഗാം ച ഗൌതമീമ്
'ഞാനും അവിടെ വരും, പിന്നെ ദേവലോകത്തേക്കു പോകും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കാർത്തികകൾ ഗംഗയിലും ഗൗതമിയിലും കുളിച്ചു.
ദേവേശ്വരം ച സംപൂജ്യ കാര്ത്തികേയാനുശാസനാത് ദേവേശ്വരപ്രസാദേന പ്രയയുഃ സുരമന്ദിരമ്
ദേവേശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, കാർത്തികേയന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ദേവേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവർ ദേവലോകത്തേക്കു പോയി.
തതഃ പ്രഭൃതി തത് തീര്ഥം കൃത്തികാതീര്ഥമ് ഉച്യതേ കാര്ത്തിക്യാം കൃത്തികായോഗേ തത്ര യഃ സ്നാനമ് ആചരേത്
അന്ന് മുതൽ ആ തീർത്ഥം 'കാർത്തികാ തീർത്ഥം' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. കാർത്തിക നക്ഷത്രത്തിൽ, കാർത്തികയിൽ, അവിടെ കുളിക്കുന്നവൻ—
സര്വക്രതുഫലം പ്രാപ്യ രാജാ ഭവതി ധാര്മികഃ തത്തീര്ഥസ്മരണം വാപി യഃ കരോതി ശൃണോതി ച സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ദീര്ഘമ് ആയുര് അവാപ്നുയാത്
എല്ലാ യാഗഫലവും നേടി, ധാർമ്മികനായ രാജാവാകുന്നു. ആ തീർത്ഥം ഓർക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താലും, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ദീർഘായുസ് ലഭിക്കും.
ദശാശ്വമേധികം തീര്ഥം തച് ഛൃണുഷ്വ മഹാമുനേ യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ ഹയമേധഫലം ലഭേത്
ദശാശ്വമേധികം എന്ന തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, മഹാമുനീ. അതിന്റെ കഥ കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു പോലും ഹയമേധയാഗഫലം കിട്ടും.
വിശ്വകര്മസുതഃ ശ്രീമാന് വിശ്വരൂപോ മഹാബലഃ തസ്യാപി പ്രഥമഃ പുത്രസ് തത്പുത്രോ ഭൌവനോ വിഭുഃ
വിശ്വകർമ്മയുടെ പുത്രനായ വിശ്വരൂപൻ മഹാശക്തിയുള്ളവനും മഹത്വമുള്ളവനും ആയിരുന്നു. അവന്റെ ആദ്യപുത്രൻ തന്നെയാണ് ഭൗവനൻ എന്ന മഹാശക്തൻ.
പുരോധാഃ കശ്യപസ് തസ്യ സര്വജ്ഞാനവിശാരദഃ തമ് അപൃച്ഛന് മഹാബാഹുര് ഭൌവനഃ സാര്വഭൌവനഃ
കശ്യപൻ അവന്റെ പുരോഹിതനായിരുന്നു, സർവ്വവിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ. ഭൗവനൻ, മഹാബലശാലിയായ രാജാവ്, അവനോട് ചോദിച്ചു.
യക്ഷ്യേ ഽഹം ഹയമേധൈശ് ച യുഗപദ് ദശഭിര് മുനേ ഇത്യ് അപൃച്ഛദ് ഗുരും വിപ്രം ക്വ യക്ഷ്യാമി സുരാന് ഇതി
ദശ അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച രാജാവ്, മഹർഷിയെ സമീപിച്ച്, 'ദേവന്മാർക്ക് എവിടെ യാഗം നടത്താം?' എന്ന് തന്റെ ഗുരുവായ ബ്രാഹ്മണനോട് ചോദിച്ചു.
സോ ഽവദദ് ദേവയജനം തത്ര തത്ര നൃപോത്തമ യത്ര യത്ര ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രാവര്തന്ത മഹാക്രതൂന്
അപ്പോൾ ഗുരു പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, എവിടെയായാലും പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർ വലിയ യാഗങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിടത്താണ് ദേവതകൾക്ക് യജ്ഞവേദി ഒരുക്കേണ്ടത്.'