ശ്രുതീഃ സമാലക്ഷ്യ ഹരപ്രഭുത്വം വിശ്വസ്യ ലോകഃ സകലൈഃ പ്രമാണൈഃ കൃത്വാ ച ധര്മാന് ബുഭുജേ ച ഭോഗാന് വിഭൂതിര് ഏഷാ തു സദാശിവസ്യ
വേദങ്ങൾ, ഹരന്റെ പരമാധികാരം, ലോകം എന്നിവയെ എല്ലാ പ്രമാണങ്ങളാലും ആലോചിച്ച്, അവൾ ധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുകയും, ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതാണ് സദാശിവന്റെ മഹത്വം.
കാര്യക്രിയാകാരകസാധനാനാം വേദോദിതാനാമ് അഥ ലൌകികാനാമ് യത് സാധ്യമ് ഉത്കൃഷ്ടതമം പ്രിയം ച പ്രോക്താ ച സാ സിദ്ധിര് അനാദികര്തുഃ
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതോ ലോകത്തിൽ ഉള്ളതോ ആയ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും, ഉപാധികളും, ഉപകരണങ്ങളും, സാദ്ധ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവും പ്രിയവുമായത് ആദികർത്താവിന്റെ സിദ്ധിയെന്നു പറയുന്നു.
ധ്യാത്വാ വരം ബ്രഹ്മ പരം പ്രധാനം യത് സാരഭൂതം യദ് ഉപാസിതവ്യമ് യത് പ്രാപ്യ മുക്താ ന പുനര് ഭവന്തി സദ്യോഗിനോ മുക്തിര് ഉമാപതിഃ സഃ
ശ്രേഷ്ഠമായ പരബ്രഹ്മാവായ പരമതത്ത്വത്തെ ധ്യാനിച്ച്, അതിനെ ആരാധിച്ച്, അതിനെ പ്രാപിച്ചാൽ യഥാർത്ഥ യോഗികൾ മോക്ഷം നേടുകയും പിന്നെ ജന്മമെടുക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ മോക്ഷദാതാവാണ് ഉമാപതി.
യഥാ യഥാ ശംഭുര് അമേയമായാ രൂപാണി ധത്തേ ജഗതോ ഹിതായ തദ്യോഗയോഗ്യാനി തഥൈവ ധത്സേ പതിവ്രതാത്വം ത്വയി മാതര് ഏവമ്
ശംഭു അളക്കാനാകാത്ത മായയാൽ ലോകക്ഷേമത്തിനായി എങ്ങനെയുള്ള രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമോ, അതുപോലെ, അമ്മേ, നീയും അവനോടുള്ള ഐക്യത്തിന് അനുസരിച്ച് പത്യവ്രതാത്വം സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം സ്തുവതസ് തസ്യ പുരസ്താദ് വൃഷഭധ്വജഃ ഉമയാ സഹിതഃ ശ്രീമാന് ഗണേശാദിഗണൈര് വൃതഃ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ മുന്നിൽ ഉമയോടൊപ്പം, ഗണേശനും മറ്റ് ഗണങ്ങളുമായി, മഹിമയുള്ള വൃഷഭധ്വജൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സാക്ഷാദ് ആഗത്യ തം ശംഭുഃ പ്രസന്നോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ശംഭു നേരിട്ട് അവിടെ എത്തി, ദയാപൂർവ്വം അവനോട്这样 പറഞ്ഞു.
കിം തേ ഗൌതമ ദാസ്യാമി ഭക്തിസ്തോത്രവ്രതൈഃ ശുഭൈഃ പരിതുഷ്ടോ ഽസ്മി യാചസ്വ ദേവാനാമ് അപി ദുഷ്കരമ്
ഗൗതമാ, ഞാൻ നിന്നെ എന്ത് തരാം? ഭക്തിയും സ്തുതിയും ശുഭവ്രതങ്ങളും കൊണ്ടു ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ദേവന്മാർക്കും പ്രാപ്തമല്ലാത്തതും നീ ചോദിക്കൂ.
ഇതി ശ്രുത്വാ ജഗന്മൂര്തേര് വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ ഹര്ഷബാഷ്പപരീതാങ്ഗോ ഗൌതമഃ പര്യചിന്തയത്
ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗൗതമന്റെ ശരീരം ആനന്ദാശ്രുവിൽ നനഞ്ഞു; അവൻ ആഴമായി ചിന്തിച്ചു.
അഹോ ദൈവമ് അഹോ ധര്മോ ഹ്യ് അഹോ വൈ വിപ്രപൂജനമ് അഹോ ലോകഗതിശ് ചിത്രാ അഹോ ധാതര് നമോ ഽസ്തു തേ
അയ്യോ, എന്തൊരു ഭാഗ്യം! അയ്യോ, എന്തൊരു ധർമ്മം! അയ്യോ, ബ്രാഹ്മണാരാധനയുടെ മഹത്വം! അയ്യോ, ലോകത്തിന്റെ അത്ഭുതമായ ഗതി! സൃഷ്ടാവേ, നമസ്കാരം.
ജടാസ്ഥിതാം ശുഭാം ഗങ്ഗാം ദേഹി മേ ത്രിദശാര്ചിത യദി തുഷ്ടോ ഽസി ദേവേശ ത്രയീധാമ നമോ ഽസ്തു തേ
നിന്റെ ജടയിൽ വസിക്കുന്ന, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന, ശുഭമായ ഗംഗയെ എനിക്ക് ദയവായി തരണമേ. ദേവേശാ, ത്രയീധാമനേ, നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു!
ത്രയാണാമ് ഉപകാരാര്ഥം ലോകാനാം യാചിതം ത്വയാ ആത്മനസ് തൂപകാരായ തദ് യാചസ്വാകുതോഭയഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കു നന്മയുണ്ടാകാൻ നീ ഈ വരം ചോദിച്ചു. ഇപ്പോൾ, ഭയമില്ലാതെ, നിന്റെ സ്വന്തം ഭാവിയിൽ നല്ലതാവാൻ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.
സ്തോത്രേണാനേന യേ ഭക്താസ് ത്വാം ച ദേവീം സ്തുവന്തി വൈ സര്വകാമസമൃദ്ധാഃ സ്യുര് ഏതദ് ധി വരയാമ്യ് അഹമ്
ഈ സ്തോത്രം കൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ നിന്നെയും ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാ ഇഷ്ടസൗഭാഗ്യങ്ങളും ലഭിക്കും — ഈ വരം ഞാൻ നൽകുന്നു.
ഏവമ് അസ്ത്വ് ഇതി ദേവേശഃ പരിതുഷ്ടോ ഽബ്രവീദ് വചഃ അന്യാന് അപി വരാന് മത്തോ യാചസ്വ വിഗതജ്വരഃ
ഇങ്ങനെ ദേവതാധിപതി സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് വേറെയും വരങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ എന്നിൽ നിന്ന് ചോദിക്കൂ.'
ഏവമ് ഉക്തസ് തു ഹര്ഷേണ ഗൌതമഃ പ്രാഹ ശംകരമ്
ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ ഗൗതമൻ ശങ്കരനോടു പറഞ്ഞു.
ഇമാം ദേവീം ജടാസംസ്ഥാം പാവനീം ലോകപാവനീമ് തവ പ്രിയാം ജഗന്നാഥ ഉത്സൃജ ബ്രഹ്മണോ ഗിരൌ
ജഗന്നാഥാ, നിന്റെ ജടയിൽ പാർക്കുന്ന് ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന, നിന്റെ പ്രിയയായ ഈ ദേവിയെ ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ വിടുവിക്കണമേ.
സര്വാസാം തീര്ഥഭൂതാ തു യാവദ് ഗച്ഛതി സാഗരമ് ബ്രഹ്മഹത്യാദിപാപാനി മനോവാക്കായികാനി ച
സകല തീർത്ഥങ്ങളുടെയും സ്വരൂപമായ അവൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നിടത്തോളം, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, ശരീരത്തിൽ ചെയ്യുന്ന ബ്രഹ്മഹത്യാദിപാപങ്ങൾ
സ്നാനമാത്രേണ സര്വാണി വിലയം യാന്തു ശംകര ചന്ദ്രസൂര്യോപരാഗേ ച അയനേ വിഷുവേ തഥാ
ശങ്കരാ, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിലും, അയനങ്ങളിലും, വിഷുവിലും, ഒരു കുളിയാൽ തന്നെ ആ പാപങ്ങൾ എല്ലാം നശിക്കട്ടെ.
സംക്രാന്തൌ വൈധൃതൌ പുണ്യതീര്ഥേഷ്വ് അന്യേഷു യത് ഫലമ് അസ്യാസ് തു സ്മരണാദ് ഏവ തത് പുണ്യം ജായതാം ഹര
പുണ്യകാലങ്ങളിലും, വൈധൃതു ദിവസങ്ങളിലും, മറ്റു തിരുത്തുകളിലും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, ഹരാ, ഇവളെ ഓർക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ ലഭിക്കട്ടെ.
ശ്ലാഘ്യം കൃതേ തപഃ പ്രോക്തം ത്രേതായാം യജ്ഞകര്മ ച ദ്വാപരേ യജ്ഞദാനേ ച ദാനമ് ഏവ കലൌ യുഗേ
കൃതയുഗത്തിൽ തപസ്സാണ് പ്രധാനമെന്ന് പറയുന്നു; ത്രേതായുഗത്തിൽ യജ്ഞം; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ യജ്ഞവും ദാനവും; കലിയുഗത്തിൽ ദാനം മാത്രം.
യുഗധര്മാശ് ച യേ സര്വേ ദേശധര്മാസ് തഥൈവ ച ദേശകാലാദിസംയോഗേ യോ ധര്മോ യത്ര ശസ്യതേ
യുഗങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളും ദേശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങളും എല്ലാം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഓരോ സ്ഥലത്തും സമയത്തും യോജിച്ച ധർമ്മം അനുസരിക്കണം.
യദ് അന്യത്ര കൃതം പുണ്യം സ്നാനദാനാദിസംയമൈഃ അസ്യാസ് തു സ്മരണാദ് ഏവ തത് പുണ്യം ജായതാം ഹര
മറ്റെവിടെയും കുളിയിലും ദാനത്തിലും മറ്റു നിയന്ത്രണങ്ങളിലും നേടുന്ന പുണ്യം, ഹരാ, ഇവളെ ഓർക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ ഇവിടെ ലഭിക്കട്ടെ.
യത്ര യത്ര ത്വ് ഇയം യാതി യാവത് സാഗരഗാമിനീ തത്ര തത്ര ത്വയാ ഭാവ്യമ് ഏഷ ചാസ്തു വരോ വരഃ
ഈ നദി സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നിടത്തൊക്കെയും നീ അവിടെ സാന്നിധ്യമുള്ളവനാകണം; ഇതാണ് ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന വരം.
യോജനാനാം തൂപരി തു ദശ യാവച് ച സംഖ്യയാ തദന്തരപ്രവിഷ്ടാനാം മഹാപാതകിനാമ് അപി
ഇവളുടെ മുകളിലൂടെ പത്ത് യോജന ദൂരം വരെ, ആ പരിധിക്കുള്ളിൽ ഉള്ളവർക്കും, ഏറ്റവും വലിയ പാപികളായാലും,
തത് പിതൄണാം ച തേഷാം ച സ്നാനായാഗച്ഛതാം ശിവ സ്നാനേ ചാപ്യ് അന്തരേ മൃത്യോര് മുക്തിഭാജോ ഭവന്തു വൈ
ശിവാ, അവരും അവരുടെ പിതാക്കളും കുളിക്കാൻ വരുമ്പോൾ, കുളിക്കിടയിൽ മരിച്ചാലും, മോക്ഷം നേടട്ടെ.
ഏകതഃ സര്വതീര്ഥാനി സ്വര്ഗമര്ത്യരസാതലേ ഏഷാ തേഭ്യോ വിശിഷ്ടാ തു അലം ശംഭോ നമോ ഽസ്തു തേ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഒന്നിച്ചു ചേർത്താലും, ഇവൾ അവയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠയാണു്; ശംഭോ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.
തദ് ഗൌതമവചഃ ശ്രുത്വാ തഥാസ്ത്വ് ഇത്യ് അബ്രവീച് ഛിവഃ അസ്യാഃ പരതരം തീര്ഥം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി
ഗൗതമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ശിവൻ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ.' ഇതിനെക്കാൾ വലിയ തീർത്ഥം ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകയുമില്ല.
സത്യം സത്യം പുനഃ സത്യം വേദേ ച പരിനിഷ്ഠിതമ് സര്വേഷാം ഗൌതമീ പുണ്യാ ഇത്യ് ഉക്ത്വാന്തരധീയത
സത്യം, സത്യം, വീണ്ടും സത്യം, വേദത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ഗൗതമി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠമെന്നു പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായി.
തതോ ഗതേ ഭഗവതി ലോകപൂജിതേ തദാജ്ഞയാ പൂര്ണബലഃ സ ഗൌതമഃ ജടാം സമാദായ സരിദ്വരാം താം സുരൈര് വൃതോ ബ്രഹ്മഗിരിം വിവേശ
ലോകങ്ങൾ ആരാധിച്ച ഭഗവതി അപ്രത്യക്ഷയായപ്പോൾ, അവളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ശക്തിയോടെ ഗൗതമൻ ദേവതകളോടൊപ്പം ജടയിൽ നിന്നു് ആ പുണ്യനദിയെ എടുത്തു ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തതസ് തു ഗൌതമേ പ്രാപ്തേ ജടാമ് ആദായ നാരദ പുഷ്പവൃഷ്ടിര് അഭൂത് തത്ര സമാജഗ്മുഃ സുരേശ്വരാഃ
ആ സമയത്ത് ഗൗതമൻ എത്തിയപ്പോൾ, നാരദൻ ജടകൾ കെട്ടിയിരുന്നു. അപ്പോൾ അവിടെ പുഷ്പവർഷം പെയ്തു, ദേവന്മാരും അവിടെ കൂടിച്ചേർന്നു.
ഋഷയശ് ച മഹാഭാഗാ ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാസ് തഥാ ജയശബ്ദേന തം വിപ്രം പൂജയന്തോ മുദാന്വിതാഃ
മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ഋഷിമാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ജയഘോഷം മുഴക്കി ആ ബ്രാഹ്മണനെ ആദരിച്ചു.