ഭവന്ത ഏവ ശരണം പൂതം മാം കര്തുമ് അര്ഹഥ
നിങ്ങളാണ് എന്റെ ഏക ആശ്രയം; ദയവായി എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.
തതഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് വിഘ്നരാഡ് ബ്രാഹ്മണൈര് വൃതഃ
അപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വിഘ്നങ്ങളുടെ നാഥൻ ഭഗവാൻ പ്രസംഗിച്ചു.
നൈവേയം മ്രിയതേ തത്ര നൈവ ജീവതി തത്ര കിമ് വദാമോ ഽസ്മിന് സുസംദിഗ്ധേ നിഷ്കൃതിം ഗതിമ് ഏവ വാ
അവൾ അവിടെ മരിക്കുന്നില്ല, ജീവിച്ചും ഇല്ല; ഇത്ര വലിയ സംശയത്തിൽ, പ്രായശ്ചിത്തമോ മറ്റോ എന്ത് പറയാൻ കഴിയും?
കഥമ് ഉത്ഥാസ്യതീയം ഗൌര് അഥ ചാസ്മിംശ് ച നിഷ്കൃതിമ് വക്തുമ് അര്ഹഥ തത് സര്വം കരിഷ്യേ ഽഹമ് അസംശയമ്
ഈ പശു എങ്ങനെ വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കും? ഈ കാര്യത്തിൽ എന്താണ് പ്രായശ്ചിത്തം? നിങ്ങൾ അതെല്ലാം വ്യക്തമാക്കണം; ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ അതെല്ലാം ചെയ്യും.
സര്വേഷാം ച മതേനായം വദിഷ്യതി ച ബുദ്ധിമാന് ഏതദ് വാക്യമ് അഥാസ്മാകം പ്രമാണം തവ ഗൌതമ
എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ, ജ്ഞാനിയാവൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പ്രഖ്യാപിക്കും; അവൻ പറയുന്നത്, ഗൗതമനേ, ഞങ്ങൾക്കു നിയമം ആയിരിക്കും.
ബ്രാഹ്മണൈഃ പ്രേര്യമാണോ ഽസൌ ഗൌതമേന ബലീയസാ വിഘ്നകൃദ് ബ്രഹ്മവപുഷാ പ്രാഹ സര്വാന് ഇദം വചഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരും ശക്തനായ ഗൗതമനും പ്രേരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വേഷാം ച മതേനാഹം വദിഷ്യാമി യഥാര്ഥവത് അനുമന്യന്തു മുനയോ മദ്വാക്യം ഗൌതമോ ഽപി ച
എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ ഞാൻ യാഥാർത്ഥ്യമായി പറയാം; മുനിമാരും ഗൗതമനും എന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കട്ടെ.
മഹേശ്വരജടാജൂടേ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ കമണ്ഡലുസ്ഥിതം വാരി തിഷ്ഠതീതി ഹി ശുശ്രുമ
മഹാദേവന്റെ ജടയിൽ, അദൃശ്യജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തദ് ആനയസ്വ തരസാ തപസാ നിയമേന ച തേനാഭിഷിഞ്ച ഗാമ് ഏതാം ഭഗവന് ഭുവമ് ആശ്രിതാമ് തതോ വത്സ്യാമഹേ സര്വേ പൂര്വവത് തവ വേശ്മനി
നീ അതു വേഗത്തിൽ, തപസ്സും നിയന്ത്രണവും കൊണ്ട് കൊണ്ടുവരിക. അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്ന ഈ പശുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുക, ഭഗവാനേ. അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മുമ്പുപോലെ നിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കും.
ഇത്യ് ഉക്തവതി വിപ്രേന്ദ്രേ ബ്രാഹ്മണാനാം ച സംസദി തത്രാപതത് പുഷ്പവൃഷ്ടിര് ജയശബ്ദോ വ്യവര്ധത തതഃ കൃതാഞ്ജലിര് നമ്രോ ഗൌതമോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ബ്രാഹ്മണാധിപൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സഭയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവിടെ പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു, ജയഘോഷം ഉയർന്നു. അപ്പോൾ, കൃതജ്ഞനായും വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞും ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു.
തപസാഗ്നിപ്രസാദേന ദേവബ്രഹ്മപ്രസാദതഃ ഭവതാം ച പ്രസാദേന മത്സംകല്പോ ഽനുസിധ്യതാമ്
എന്റെ തപസ്സിന്റെ അഗ്നിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ദേവന്മാരുടെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും കൃപയാൽ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ.
ഏവമ് അസ്ത്വ് ഇതി തം വിപ്രാ ആപൃച്ഛന് മുനിപുംഗവമ് സ്വാനി സ്ഥാനാനി തേ ജഗ്മുഃ സമൃദ്ധാന്യ് അന്നവാരിഭിഃ
അങ്ങനെ ആയിരിക്കട്ടെ എന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു, മുനിശ്രേഷ്ഠനോടു വിടപറഞ്ഞു. അവർ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും സമൃദ്ധമായി സ്വന്തം സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
യാതേഷു തേഷു വിപ്രേഷു ഭ്രാത്രാ സഹ ഗണേശ്വരഃ ജയയാ സഹ സുപ്രീതഃ കൃതകൃത്യോ ന്യവര്തത
അവർ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പോയതിനു ശേഷം, സഹോദരനോടൊപ്പം, ജയയോടൊപ്പം, സന്തോഷത്തോടെ, തന്റെ കടമ പൂർത്തിയാക്കി, ഗണപതി പിന്മാറി.
ഗതേഷു ബ്രഹ്മവൃന്ദേഷു ഗണേശേ ച ഗതേ തഥാ ഗൌതമോ ഽപി മുനിശ്രേഷ്ഠസ് തപസാ ഹതകല്മഷഃ
ബ്രാഹ്മണരുടെ സംഘം പോയതും, ഗണപതിയും പിന്മാറിയതും കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗൗതമനും തപസ്സിലൂടെ പാപം നീക്കി പിന്മാറി.
ധ്യായംസ് തദര്ഥം സ മുനിഃ കിമ് ഇദം മമ സംസ്ഥിതമ് ഇത്യ് ഏവം ബഹുശോ ധ്യായഞ് ജ്ഞാനേന ജ്ഞാതവാന് ദ്വിജ
അവൻ ആ ഉദ്ദേശം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു, 'എന്താണ് എന്റെ ഈ അവസ്ഥ?' എന്നിങ്ങനെ പലതവണ ചിന്തിച്ചു. അങ്ങനെ ജ്ഞാനത്താൽ സത്യം ഗ്രഹിച്ചു, ദ്വിജനേ.
നിശ്ചിത്യ ദേവകാര്യാര്ഥമ് ആത്മനഃ കില്ബിഷാം ഗതിമ് ലോകാനാമ് ഉപകാരം ച ശംഭോഃ പ്രീണനമ് ഏവ ച
ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനും, സ്വന്തം പാപം മാറാനും, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും, ശംഭുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനുമാണ് ഇതെല്ലാം എന്നു ഉറപ്പിച്ചു മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.
ഉമായാഃ പ്രീണനം ചാപി ഗങ്ഗാനയനമ് ഏവ ച സര്വം ശ്രേയസ്കരം മന്യേ മയി നൈവ ച കില്ബിഷമ്
ഉമയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും, ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാനും ഇതെല്ലാം ഏറ്റവും നല്ലതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; എന്നിൽ യാതൊരു പാപവും ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം മനസാ ധ്യായന് സുപ്രീതോ ഽഭൂദ് ദ്വിജോത്തമഃ ആരാധ്യ ജഗതാമ് ഈശം ത്രിനേത്രം വൃഷഭധ്വജമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ശ്രേഷ്ഠൻ ദ്വിജൻ വളരെ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, കാളയുടെ പതാകയുള്ളവനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു.
ആനയിഷ്യേ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാം പ്രീതാ ഽസ്തു ഗിരിജാ മമ സപത്നീ ജഗദമ്ബായാ മഹേശ്വരജടാസ്ഥിതാ
ഞാൻ നദികളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമയായതിനെ കൊണ്ടുവരാം; ഗിരിജ, എന്റെ സഹപത്നി, ലോകമാതാവ്, മഹേശ്വരന്റെ ജടയിൽ വസിക്കുന്നവൾ, എന്നോട് സന്തോഷം കാണിക്കട്ടെ.
ഏവം ഹി സംകല്പ്യ മുനിപ്രവീരഃ സ ഗൌതമോ ബ്രഹ്മഗിരേര് ജഗാമ കൈലാസമ് ആധിഷ്ഠിതമ് ഉഗ്രധന്വനാ സുരാര്ചിതം പ്രിയയാ ബ്രഹ്മവൃന്ദൈഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത്, മഹർഷിയായ ഗൗതമൻ തന്റെ പ്രിയപത്നിയെയും ബ്രഹ്മാദികളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന ഉഗ്രധന്വാവിന്റെ വാസസ്ഥലമായ കൈലാസം പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി.
കൈലാസശിഖരം ഗത്വാ ഗൌതമോ ഭഗവാന് ഋഷിഃ കിം ചകാര തപോ വാപി കാം ചക്രേ സ്തുതിമ് ഉത്തമാമ്
കൈലാസത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നപ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഗൗതമമഹർഷി എന്ത് ചെയ്തു? തപസ്സാണോ, അതോ ഉത്തമമായ സ്തുതിയാണോ അവൻ ചെയ്തതെന്ന് പറയൂ.
ഗിരിം ഗത്വാ തതോ വത്സ വാചം സംയമ്യ ഗൌതമഃ ആസ്തീര്യ സ കുശാന് പ്രാജ്ഞഃ കൈലാസേ പര്വതോത്തമേ
പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി, ഗൗതമൻ വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ചു, കുശഗ്രാസ് വിരിച്ച്, ആ പരമോന്നതമായ കൈലാസപർവ്വതത്തിൽ മനസ്സു സമാധാനത്തോടെ ഇരുന്നു.
ഉപവിശ്യ ശുചിര് ഭൂത്വാ സ്തോത്രം ചേദം തതോ ജഗൌ അപതത് പുഷ്പവൃഷ്ടിശ് ച സ്തൂയമാനേ മഹേശ്വരേ
കൂടി ഇരുന്ന്, ശുദ്ധനായി, അവൻ ഈ സ്തുതി പാടിത്തുടങ്ങി; മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, പുഷ്പവർഷം ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീണു.
ഭോഗാര്ഥിനാം ഭോഗമ് അഭീപ്സിതം ച ദാതും മഹാന്ത്യ് അഷ്ടവപൂംഷി ധത്തേ സോമോ ജനാനാം ഗുണവന്തി നിത്യം ദേവം മഹാദേവമ് ഇതി സ്തുവന്തി
ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സുഖങ്ങൾ നൽകാൻ, സോമൻ എട്ടു മഹത്തായ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; എല്ലായ്പ്പോഴും ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനായി, ദേവനെ, മഹാദേവനെ ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
കര്തും സ്വകീയൈര് വിഷയൈഃ സുഖാനി ഭര്തും സമസ്തം സചരാചരം ച സംപത്തയേ ഹ്യ് അസ്യ വിവൃദ്ധയേ ച മഹീമയം രൂപമ് ഇതീശ്വരസ്യ
സ്വന്തം ലോകങ്ങളിൽ സുഖങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും, സചരാചരങ്ങളെയൊക്കെ പോഷിപ്പിക്കാനും, സമ്പത്തിനും വർദ്ധനയ്ക്കും, ഈശ്വരൻ ഭൂമിയുടെ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു.
സൃഷ്ടേഃ സ്ഥിതേഃ സംഹരണായ ഭൂമേര് ആധാരമ് ആധാതുമ് അപാം സ്വരൂപമ് ഭേജേ ശിവഃ ശാന്തതനുര് ജനാനാം സുഖായ ധര്മായ ജഗത് പ്രതിഷ്ഠിതമ്
സൃഷ്ടിക്കും നിലനില്പിനും ലയത്തിനും, ഭൂമിക്ക് ആധാരം സ്ഥാപിക്കാനും, ജനങ്ങളുടെ സുഖത്തിനും ധർമ്മത്തിനും ലോകം നിലനിൽക്കാനുമായി, ശാന്തസ്വരൂപനായ ശിവൻ ജലത്തിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
കാലവ്യവസ്ഥാമ് അമൃതസ്രവം ച ജീവസ്ഥിതിം സൃഷ്ടിമ് അഥോ വിനാശനമ് മുദം പ്രജാനാം സുഖമ് ഉന്നതിം ച ചക്രേ ഽര്കചന്ദ്രാഗ്നിമയം ശരീരമ്
കാലക്രമം, അമൃതം ഒഴുകുന്നത്, ജീവികളുടെ നിലനിൽപ്പ്, സൃഷ്ടി, നാശം, സന്തോഷം, സുഖം, ഉന്നതി എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി എന്നിവയുടെ രൂപം അവൻ സ്വീകരിച്ചു.
വൃദ്ധിം ഗതിം ശക്തിമ് അഥാക്ഷരാണി ജീവവ്യവസ്ഥാം മുദമ് അപ്യ് അനേകാമ് സ്രഷ്ടും കൃതം വായുര് ഇതീശരൂപം ത്വം വേത്സി നൂനം ഭഗവന് ഭവന്തമ്
വർദ്ധന, ചലനം, ശക്തി, അക്ഷരങ്ങൾ, ജീവികളുടെ ക്രമം, അനേകം സന്തോഷങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ, ഈശ്വരൻ വായുവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു; ഭഗവൻ, നീ തന്നെയാണ് ഇതെല്ലാം അറിയുന്നവൻ.
ഭേദൈര് വിനാ നൈവ കൃതിര് ന ധര്മോ നാത്മീയമ് അന്യന് ന ദിശോ ഽന്തരിക്ഷമ് ദ്യാവാപൃഥിവ്യൌ ന ച ഭുക്തിമുക്തീ തസ്മാദ് ഇദം വ്യോമവപുസ് തവേശ
വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിയും ധർമ്മവും ഇല്ല; സ്വന്തമായതോ മറ്റേതെങ്കിലും ഇല്ല; ദിശകളും ആകാശവും ദ്യാവാപൃഥിവികളും ഇല്ല; അനുഭവം മോക്ഷം എന്നിവയും ഇല്ല; അതുകൊണ്ട്, ഈ ആകാശരൂപം നിന്റെതാണു, ഈശ്വരാ.
ധര്മം വ്യവസ്ഥാപയിതും വ്യവസ്യ ഋക്സാമശാസ്ത്രാണി യജുശ് ച ശാഖാഃ ലോകേ ച ഗാഥാഃ സ്മൃതയഃ പുരാണമ് ഇത്യാദിശബ്ദാത്മകതാമ് ഉപൈതി
ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ, നീ ഋക്, സാമ, യജുസ് ശാഖകൾ നിർണ്ണയിച്ചു; ലോകത്തിൽ ഗാഥകളും സ്മൃതികളും പുരാണങ്ങളും എല്ലാം വാക്കുകളുടെ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.