തഥാ ചകാര വിജയാ വിഘ്നേശ്വരമതേ സ്ഥിതാ യത്രാസീദ് ഗൌതമോ വിപ്രോ ജയാ ഗോരൂപധാരിണീ
വിഘ്നേശ്വരന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിച്ച് ജയാ അങ്ങനെ ചെയ്തു; ഗൗതമൻ ബ്രാഹ്മണൻ താമസിച്ചിരുന്നിടത്ത് ജയാ പശുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു.
ജഗാമ ശാലീന് ഖാദന്തീ താം ദദര്ശ സ ഗൌതമഃ ഗാം ദൃഷ്ട്വാ വികൃതാം വിപ്രസ് താം തൃണേന ന്യവാരയത്
അവൾ അരി കഴിച്ചുകൊണ്ടു പോയി; ഗൗതമൻ അവളെ കണ്ടു, പശുവിന് രൂപം മാറിയതും കണ്ടു, പിന്നെ സന്യാസി അവളെ പുല്ലുകൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
നിവാര്യമാണാ സാ തേന സ്വനം കൃത്വാ പപാത ഗൌഃ തസ്യാം തു പതിതായാം ച ഹാഹാകാരോ മഹാന് അഭൂത്
അവൻ തടഞ്ഞപ്പോൾ പശു ദു:ഖകരമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി വീണു; അവൾ വീണപ്പോൾ വലിയ ഒരു ആഹ്ലാദം അവിടെ ഉണ്ടായി.
സ്വനം ശ്രുത്വാ ച ദൃഷ്ട്വാ ച ഗൌതമസ്യ വിചേഷ്ടിതമ് വ്യഥിതാ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രാഹുര് വിഘ്നരാജപുരസ്കൃതാഃ
ശബ്ദം കേട്ടും ഗൗതമന്റെ പ്രവർത്തനം കണ്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിഷമിച്ചു; അവരെ വിഘ്നരാജൻ നയിച്ചു.
ഇതോ ഗച്ഛാമഹേ സര്വേ ന സ്ഥാതവ്യം തവാശ്രമേ പുത്രവത് പോഷിതാഃ സര്വേ പൃഷ്ടോ ഽസി മുനിപുംഗവ
നാം എല്ലാവരും ഇവിടെ നിന്ന് പോകുന്നു; ഇനി നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. എല്ലാവരെയും പുത്രനെപ്പോലെ പോഷിച്ചു; മഹാനായ മുനിവേ, നിന്നോട് ചോദിച്ചു.
ഇതി ശ്രുത്വാ മുനിര് വാക്യം വിപ്രാണാം ഗച്ഛതാം തദാ വജ്രാഹത ഇവാസീത് സ വിപ്രാണാം പുരതോ ഽപതത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പോകുമ്പോൾ അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മুনি, വജ്രം കൊണ്ടു അടിച്ചപോലെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ മുന്നിൽ വീണു.
തമ് ഊചുര് ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ പശ്യേമാം പതിതാം ഭുവി രുദ്രാണാം മാതരം ദേവീം ജഗതാം പാവനീം പ്രിയാമ്
അവനെല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: ഈ ഭൂമിയിൽ വീണിരിക്കുന്ന, രുദ്രന്മാരുടെ അമ്മയായ ദേവിയെ, ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവളെ, നമ്മുക്ക് കാണാൻ അനുവദിക്കണം.
തീര്ഥദേവസ്വരൂപിണ്യാമ് അസ്യാം ഗവി വിധേര് ബലാത് പതിതായാം മുനിശ്രേഷ്ഠ ഗന്തവ്യമ് അവശിഷ്യതേ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, തീർത്ഥങ്ങളും ദേവന്മാരും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പശു വിധിയുടെ ബലത്തിൽ ഇവിടെ വീണുപോയതുകൊണ്ട്, ഇനി ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യേണ്ടതേയുള്ളൂ.
ചീര്ണം വ്രതം ക്ഷയം യാതി യഥാ വാസസ് ത്വദാശ്രമേ വയം നാന്യധനാ ബ്രഹ്മന് കേവലം തു തപോധനാഃ
ഒരു വ്രതം പൂർത്തിയായാൽ എങ്ങനെ അവസാനിക്കുമോ, അതുപോലെ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ താമസവും അവസാനിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾക്കു വേറെ ധനം ഒന്നുമില്ല, ഞങ്ങൾക്കുള്ളത് തപസ്സിന്റെ സമ്പത്താണ്.
വിപ്രാണാം പുരതഃ സ്ഥിത്വാ വിനീതഃ പ്രാഹ ഗൌതമഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നിൽക്കുമ്പോൾ ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു.
ഭവന്ത ഏവ ശരണം പൂതം മാം കര്തുമ് അര്ഹഥ
നിങ്ങളാണ് എന്റെ ഏക ആശ്രയം; ദയവായി എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.
തതഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് വിഘ്നരാഡ് ബ്രാഹ്മണൈര് വൃതഃ
അപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വിഘ്നങ്ങളുടെ നാഥൻ ഭഗവാൻ പ്രസംഗിച്ചു.
നൈവേയം മ്രിയതേ തത്ര നൈവ ജീവതി തത്ര കിമ് വദാമോ ഽസ്മിന് സുസംദിഗ്ധേ നിഷ്കൃതിം ഗതിമ് ഏവ വാ
അവൾ അവിടെ മരിക്കുന്നില്ല, ജീവിച്ചും ഇല്ല; ഇത്ര വലിയ സംശയത്തിൽ, പ്രായശ്ചിത്തമോ മറ്റോ എന്ത് പറയാൻ കഴിയും?
കഥമ് ഉത്ഥാസ്യതീയം ഗൌര് അഥ ചാസ്മിംശ് ച നിഷ്കൃതിമ് വക്തുമ് അര്ഹഥ തത് സര്വം കരിഷ്യേ ഽഹമ് അസംശയമ്
ഈ പശു എങ്ങനെ വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കും? ഈ കാര്യത്തിൽ എന്താണ് പ്രായശ്ചിത്തം? നിങ്ങൾ അതെല്ലാം വ്യക്തമാക്കണം; ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ അതെല്ലാം ചെയ്യും.
സര്വേഷാം ച മതേനായം വദിഷ്യതി ച ബുദ്ധിമാന് ഏതദ് വാക്യമ് അഥാസ്മാകം പ്രമാണം തവ ഗൌതമ
എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ, ജ്ഞാനിയാവൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പ്രഖ്യാപിക്കും; അവൻ പറയുന്നത്, ഗൗതമനേ, ഞങ്ങൾക്കു നിയമം ആയിരിക്കും.
ബ്രാഹ്മണൈഃ പ്രേര്യമാണോ ഽസൌ ഗൌതമേന ബലീയസാ വിഘ്നകൃദ് ബ്രഹ്മവപുഷാ പ്രാഹ സര്വാന് ഇദം വചഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരും ശക്തനായ ഗൗതമനും പ്രേരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വേഷാം ച മതേനാഹം വദിഷ്യാമി യഥാര്ഥവത് അനുമന്യന്തു മുനയോ മദ്വാക്യം ഗൌതമോ ഽപി ച
എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ ഞാൻ യാഥാർത്ഥ്യമായി പറയാം; മുനിമാരും ഗൗതമനും എന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കട്ടെ.
മഹേശ്വരജടാജൂടേ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ കമണ്ഡലുസ്ഥിതം വാരി തിഷ്ഠതീതി ഹി ശുശ്രുമ
മഹാദേവന്റെ ജടയിൽ, അദൃശ്യജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തദ് ആനയസ്വ തരസാ തപസാ നിയമേന ച തേനാഭിഷിഞ്ച ഗാമ് ഏതാം ഭഗവന് ഭുവമ് ആശ്രിതാമ് തതോ വത്സ്യാമഹേ സര്വേ പൂര്വവത് തവ വേശ്മനി
നീ അതു വേഗത്തിൽ, തപസ്സും നിയന്ത്രണവും കൊണ്ട് കൊണ്ടുവരിക. അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്ന ഈ പശുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുക, ഭഗവാനേ. അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മുമ്പുപോലെ നിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കും.
ഇത്യ് ഉക്തവതി വിപ്രേന്ദ്രേ ബ്രാഹ്മണാനാം ച സംസദി തത്രാപതത് പുഷ്പവൃഷ്ടിര് ജയശബ്ദോ വ്യവര്ധത തതഃ കൃതാഞ്ജലിര് നമ്രോ ഗൌതമോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ബ്രാഹ്മണാധിപൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സഭയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവിടെ പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു, ജയഘോഷം ഉയർന്നു. അപ്പോൾ, കൃതജ്ഞനായും വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞും ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു.
തപസാഗ്നിപ്രസാദേന ദേവബ്രഹ്മപ്രസാദതഃ ഭവതാം ച പ്രസാദേന മത്സംകല്പോ ഽനുസിധ്യതാമ്
എന്റെ തപസ്സിന്റെ അഗ്നിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ദേവന്മാരുടെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും കൃപയാൽ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ.
ഏവമ് അസ്ത്വ് ഇതി തം വിപ്രാ ആപൃച്ഛന് മുനിപുംഗവമ് സ്വാനി സ്ഥാനാനി തേ ജഗ്മുഃ സമൃദ്ധാന്യ് അന്നവാരിഭിഃ
അങ്ങനെ ആയിരിക്കട്ടെ എന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു, മുനിശ്രേഷ്ഠനോടു വിടപറഞ്ഞു. അവർ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും സമൃദ്ധമായി സ്വന്തം സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
യാതേഷു തേഷു വിപ്രേഷു ഭ്രാത്രാ സഹ ഗണേശ്വരഃ ജയയാ സഹ സുപ്രീതഃ കൃതകൃത്യോ ന്യവര്തത
അവർ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പോയതിനു ശേഷം, സഹോദരനോടൊപ്പം, ജയയോടൊപ്പം, സന്തോഷത്തോടെ, തന്റെ കടമ പൂർത്തിയാക്കി, ഗണപതി പിന്മാറി.
ഗതേഷു ബ്രഹ്മവൃന്ദേഷു ഗണേശേ ച ഗതേ തഥാ ഗൌതമോ ഽപി മുനിശ്രേഷ്ഠസ് തപസാ ഹതകല്മഷഃ
ബ്രാഹ്മണരുടെ സംഘം പോയതും, ഗണപതിയും പിന്മാറിയതും കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗൗതമനും തപസ്സിലൂടെ പാപം നീക്കി പിന്മാറി.
ധ്യായംസ് തദര്ഥം സ മുനിഃ കിമ് ഇദം മമ സംസ്ഥിതമ് ഇത്യ് ഏവം ബഹുശോ ധ്യായഞ് ജ്ഞാനേന ജ്ഞാതവാന് ദ്വിജ
അവൻ ആ ഉദ്ദേശം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു, 'എന്താണ് എന്റെ ഈ അവസ്ഥ?' എന്നിങ്ങനെ പലതവണ ചിന്തിച്ചു. അങ്ങനെ ജ്ഞാനത്താൽ സത്യം ഗ്രഹിച്ചു, ദ്വിജനേ.
നിശ്ചിത്യ ദേവകാര്യാര്ഥമ് ആത്മനഃ കില്ബിഷാം ഗതിമ് ലോകാനാമ് ഉപകാരം ച ശംഭോഃ പ്രീണനമ് ഏവ ച
ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനും, സ്വന്തം പാപം മാറാനും, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും, ശംഭുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനുമാണ് ഇതെല്ലാം എന്നു ഉറപ്പിച്ചു മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.
ഉമായാഃ പ്രീണനം ചാപി ഗങ്ഗാനയനമ് ഏവ ച സര്വം ശ്രേയസ്കരം മന്യേ മയി നൈവ ച കില്ബിഷമ്
ഉമയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും, ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാനും ഇതെല്ലാം ഏറ്റവും നല്ലതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; എന്നിൽ യാതൊരു പാപവും ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം മനസാ ധ്യായന് സുപ്രീതോ ഽഭൂദ് ദ്വിജോത്തമഃ ആരാധ്യ ജഗതാമ് ഈശം ത്രിനേത്രം വൃഷഭധ്വജമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ശ്രേഷ്ഠൻ ദ്വിജൻ വളരെ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, കാളയുടെ പതാകയുള്ളവനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു.
ആനയിഷ്യേ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാം പ്രീതാ ഽസ്തു ഗിരിജാ മമ സപത്നീ ജഗദമ്ബായാ മഹേശ്വരജടാസ്ഥിതാ
ഞാൻ നദികളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമയായതിനെ കൊണ്ടുവരാം; ഗിരിജ, എന്റെ സഹപത്നി, ലോകമാതാവ്, മഹേശ്വരന്റെ ജടയിൽ വസിക്കുന്നവൾ, എന്നോട് സന്തോഷം കാണിക്കട്ടെ.
ഏവം ഹി സംകല്പ്യ മുനിപ്രവീരഃ സ ഗൌതമോ ബ്രഹ്മഗിരേര് ജഗാമ കൈലാസമ് ആധിഷ്ഠിതമ് ഉഗ്രധന്വനാ സുരാര്ചിതം പ്രിയയാ ബ്രഹ്മവൃന്ദൈഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത്, മഹർഷിയായ ഗൗതമൻ തന്റെ പ്രിയപത്നിയെയും ബ്രഹ്മാദികളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന ഉഗ്രധന്വാവിന്റെ വാസസ്ഥലമായ കൈലാസം പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി.