ഇദമ് ഏവാശ്രമം പുണ്യം സര്വേഷാമ് ഇതി മേ മതിഃ അലമ് അന്യേന മുനയ ആശ്രമേണ ഗതേന വാ
എല്ലാവർക്കും ഈ ആശ്രമം തന്നെയാണ് പുണ്യമായത് എന്നതാണ് എന്റെ വിശ്വാസം; മറ്റേതെങ്കിലും ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല, മഹർഷിമാരേ.
ഇതി ശ്രുത്വാ മുനേര് വാക്യം വിഘ്നകൃത്യമ് അനുസ്മരന് ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര് ഭൂത്വാ ബ്രാഹ്മണാന് സ ഗണാധിപഃ
മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് തടസ്സം ഓർത്തു, സംഘങ്ങളുടെ നായകൻ കൈകൂപ്പി ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
അന്നക്രീതാ വയം കിം നോ നിവാരയത ഗൌതമഃ സാമ്നാ നൈവ വയം ശക്താ ഗന്തും സ്വം സ്വം നിവേശനമ്
നാം അന്നം വാങ്ങിയിട്ടുണ്ട്; ഗൗതമാ, നിങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങളെ തടയുന്നത്? സാന്ത്വനവാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ല.
നായമ് അര്ഹതി ദണ്ഡം വാ ഉപകാരീ ദ്വിജോത്തമഃ തസ്മാദ് ബുദ്ധ്യാ വ്യവസ്യാമി തത് സര്വൈര് അനുമന്യതാമ്
ഈ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ ശിക്ഷയ്ക്ക് അർഹനല്ല, കാരണം ഇദ്ദേഹം ഉപകാരിയായവനാണ്; അതിനാൽ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി തീരുമാനിക്കുന്നു—എല്ലാവരും ഇതിൽ സമ്മതിക്കണം.
തതഃ സര്വേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ ക്രിയതാമ് ഇത്യ് അനുബ്രുവന് ഏതസ്യ തൂപകാരായ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ
അപ്പോൾ എല്ലാ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, 'അങ്ങനെ ചെയ്യുക' എന്ന് പറഞ്ഞു, ഈയാളുടെ ഉപകാരത്തിനായി ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
ബ്രാഹ്മണാനാം ച സര്വേഷാം ശ്രേയോ യത് സ്യാത് തഥാ കുരു ബ്രാഹ്മണാനാം വചഃ ശ്രുത്വാ മേനേ വാക്യം ഗണാധിപഃ
എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഏറ്റവും നല്ലത് എന്താണോ അതാണ് ചെയ്യേണ്ടത്; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടാണ് സംഘങ്ങളുടെ നായകൻ ആ വാക്ക് പരിഗണിച്ചത്.
ക്രിയതേ ഗുണരൂപം യദ് ഗൌതമസ്യ വിശേഷതഃ
എന്ത് ചെയ്യുകയാണെങ്കിലും ഗൗതമന്റെ ഗുണങ്ങളോടും സ്വഭാവത്തോടും ഒത്തിരിക്കാൻ വേണം, പ്രത്യേകിച്ചും.
അനുമാന്യ ദ്വിജാന് സര്വാന് പുനഃ പുനര് ഉദാരധീഃ സ്വയം ച ബ്രാഹ്മണോ ഭൂത്വാ പ്രണമ്യ ബ്രാഹ്മണാന് പുനഃ മാതുര് മതേ സ്ഥിതോ വിദ്വാഞ് ജയാം പ്രാഹ ഗണേശ്വരഃ
എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും സമ്മതം വീണ്ടും വീണ്ടും തേടി, മഹാത്മാവ് സ്വയം ബ്രാഹ്മണനായി വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാരെ നമസ്കരിച്ചു; അമ്മയുടെ ഉപദേശത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ജ്ഞാനിയാകുന്ന സംഘനാഥൻ ജയയോട് പറഞ്ഞു.
യഥാ നാന്യോ വിജാനീതേ തഥാ കുരു ശുഭാനനേ ഗോരൂപധാരിണീ ഗച്ഛ ഗൌതമോ യത്ര തിഷ്ഠതി
മറ്റാരും അറിയാതെപോലെ നീ ചെയ്യണം, സുന്ദരിയേ; പശുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ച് ഗൗതമൻ താമസിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോവൂ.
ശാലീന് ഖാദ വിനാശ്യാഥ വികാരം കുരു ഭാമിനി കൃതേ പ്രഹാരേ ഹുംകാരേ പ്രേക്ഷിതേ ചാപി കിംചന പത ദീനം സ്വനം കൃത്വാ ന മ്രിയസ്വ ന ജീവ ച
അവിടെ അരി കഴിച്ച് അതിനെ നശിപ്പിക്കുകയും മാറ്റം വരുത്തുകയും ചെയ്യു, ഭാമിനി; അടിക്കുമ്പോഴും, ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോഴും, നോക്കുമ്പോഴും, ദു:ഖകരമായ ഒരു ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി വീഴുക; മരിക്കരുത്, ജീവിച്ചും ഇരിക്കരുത്.
തഥാ ചകാര വിജയാ വിഘ്നേശ്വരമതേ സ്ഥിതാ യത്രാസീദ് ഗൌതമോ വിപ്രോ ജയാ ഗോരൂപധാരിണീ
വിഘ്നേശ്വരന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിച്ച് ജയാ അങ്ങനെ ചെയ്തു; ഗൗതമൻ ബ്രാഹ്മണൻ താമസിച്ചിരുന്നിടത്ത് ജയാ പശുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു.
ജഗാമ ശാലീന് ഖാദന്തീ താം ദദര്ശ സ ഗൌതമഃ ഗാം ദൃഷ്ട്വാ വികൃതാം വിപ്രസ് താം തൃണേന ന്യവാരയത്
അവൾ അരി കഴിച്ചുകൊണ്ടു പോയി; ഗൗതമൻ അവളെ കണ്ടു, പശുവിന് രൂപം മാറിയതും കണ്ടു, പിന്നെ സന്യാസി അവളെ പുല്ലുകൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
നിവാര്യമാണാ സാ തേന സ്വനം കൃത്വാ പപാത ഗൌഃ തസ്യാം തു പതിതായാം ച ഹാഹാകാരോ മഹാന് അഭൂത്
അവൻ തടഞ്ഞപ്പോൾ പശു ദു:ഖകരമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി വീണു; അവൾ വീണപ്പോൾ വലിയ ഒരു ആഹ്ലാദം അവിടെ ഉണ്ടായി.
സ്വനം ശ്രുത്വാ ച ദൃഷ്ട്വാ ച ഗൌതമസ്യ വിചേഷ്ടിതമ് വ്യഥിതാ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രാഹുര് വിഘ്നരാജപുരസ്കൃതാഃ
ശബ്ദം കേട്ടും ഗൗതമന്റെ പ്രവർത്തനം കണ്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിഷമിച്ചു; അവരെ വിഘ്നരാജൻ നയിച്ചു.
ഇതോ ഗച്ഛാമഹേ സര്വേ ന സ്ഥാതവ്യം തവാശ്രമേ പുത്രവത് പോഷിതാഃ സര്വേ പൃഷ്ടോ ഽസി മുനിപുംഗവ
നാം എല്ലാവരും ഇവിടെ നിന്ന് പോകുന്നു; ഇനി നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. എല്ലാവരെയും പുത്രനെപ്പോലെ പോഷിച്ചു; മഹാനായ മുനിവേ, നിന്നോട് ചോദിച്ചു.
ഇതി ശ്രുത്വാ മുനിര് വാക്യം വിപ്രാണാം ഗച്ഛതാം തദാ വജ്രാഹത ഇവാസീത് സ വിപ്രാണാം പുരതോ ഽപതത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പോകുമ്പോൾ അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മুনি, വജ്രം കൊണ്ടു അടിച്ചപോലെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ മുന്നിൽ വീണു.
തമ് ഊചുര് ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ പശ്യേമാം പതിതാം ഭുവി രുദ്രാണാം മാതരം ദേവീം ജഗതാം പാവനീം പ്രിയാമ്
അവനെല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: ഈ ഭൂമിയിൽ വീണിരിക്കുന്ന, രുദ്രന്മാരുടെ അമ്മയായ ദേവിയെ, ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവളെ, നമ്മുക്ക് കാണാൻ അനുവദിക്കണം.
തീര്ഥദേവസ്വരൂപിണ്യാമ് അസ്യാം ഗവി വിധേര് ബലാത് പതിതായാം മുനിശ്രേഷ്ഠ ഗന്തവ്യമ് അവശിഷ്യതേ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, തീർത്ഥങ്ങളും ദേവന്മാരും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പശു വിധിയുടെ ബലത്തിൽ ഇവിടെ വീണുപോയതുകൊണ്ട്, ഇനി ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യേണ്ടതേയുള്ളൂ.
ചീര്ണം വ്രതം ക്ഷയം യാതി യഥാ വാസസ് ത്വദാശ്രമേ വയം നാന്യധനാ ബ്രഹ്മന് കേവലം തു തപോധനാഃ
ഒരു വ്രതം പൂർത്തിയായാൽ എങ്ങനെ അവസാനിക്കുമോ, അതുപോലെ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ താമസവും അവസാനിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾക്കു വേറെ ധനം ഒന്നുമില്ല, ഞങ്ങൾക്കുള്ളത് തപസ്സിന്റെ സമ്പത്താണ്.
വിപ്രാണാം പുരതഃ സ്ഥിത്വാ വിനീതഃ പ്രാഹ ഗൌതമഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നിൽക്കുമ്പോൾ ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു.
ഭവന്ത ഏവ ശരണം പൂതം മാം കര്തുമ് അര്ഹഥ
നിങ്ങളാണ് എന്റെ ഏക ആശ്രയം; ദയവായി എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.
തതഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് വിഘ്നരാഡ് ബ്രാഹ്മണൈര് വൃതഃ
അപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വിഘ്നങ്ങളുടെ നാഥൻ ഭഗവാൻ പ്രസംഗിച്ചു.
നൈവേയം മ്രിയതേ തത്ര നൈവ ജീവതി തത്ര കിമ് വദാമോ ഽസ്മിന് സുസംദിഗ്ധേ നിഷ്കൃതിം ഗതിമ് ഏവ വാ
അവൾ അവിടെ മരിക്കുന്നില്ല, ജീവിച്ചും ഇല്ല; ഇത്ര വലിയ സംശയത്തിൽ, പ്രായശ്ചിത്തമോ മറ്റോ എന്ത് പറയാൻ കഴിയും?
കഥമ് ഉത്ഥാസ്യതീയം ഗൌര് അഥ ചാസ്മിംശ് ച നിഷ്കൃതിമ് വക്തുമ് അര്ഹഥ തത് സര്വം കരിഷ്യേ ഽഹമ് അസംശയമ്
ഈ പശു എങ്ങനെ വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കും? ഈ കാര്യത്തിൽ എന്താണ് പ്രായശ്ചിത്തം? നിങ്ങൾ അതെല്ലാം വ്യക്തമാക്കണം; ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ അതെല്ലാം ചെയ്യും.
സര്വേഷാം ച മതേനായം വദിഷ്യതി ച ബുദ്ധിമാന് ഏതദ് വാക്യമ് അഥാസ്മാകം പ്രമാണം തവ ഗൌതമ
എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ, ജ്ഞാനിയാവൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പ്രഖ്യാപിക്കും; അവൻ പറയുന്നത്, ഗൗതമനേ, ഞങ്ങൾക്കു നിയമം ആയിരിക്കും.
ബ്രാഹ്മണൈഃ പ്രേര്യമാണോ ഽസൌ ഗൌതമേന ബലീയസാ വിഘ്നകൃദ് ബ്രഹ്മവപുഷാ പ്രാഹ സര്വാന് ഇദം വചഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരും ശക്തനായ ഗൗതമനും പ്രേരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വേഷാം ച മതേനാഹം വദിഷ്യാമി യഥാര്ഥവത് അനുമന്യന്തു മുനയോ മദ്വാക്യം ഗൌതമോ ഽപി ച
എല്ലാവരുടെയും സമ്മതത്തോടെ ഞാൻ യാഥാർത്ഥ്യമായി പറയാം; മുനിമാരും ഗൗതമനും എന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കട്ടെ.
മഹേശ്വരജടാജൂടേ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ കമണ്ഡലുസ്ഥിതം വാരി തിഷ്ഠതീതി ഹി ശുശ്രുമ
മഹാദേവന്റെ ജടയിൽ, അദൃശ്യജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തദ് ആനയസ്വ തരസാ തപസാ നിയമേന ച തേനാഭിഷിഞ്ച ഗാമ് ഏതാം ഭഗവന് ഭുവമ് ആശ്രിതാമ് തതോ വത്സ്യാമഹേ സര്വേ പൂര്വവത് തവ വേശ്മനി
നീ അതു വേഗത്തിൽ, തപസ്സും നിയന്ത്രണവും കൊണ്ട് കൊണ്ടുവരിക. അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്ന ഈ പശുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുക, ഭഗവാനേ. അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മുമ്പുപോലെ നിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കും.
ഇത്യ് ഉക്തവതി വിപ്രേന്ദ്രേ ബ്രാഹ്മണാനാം ച സംസദി തത്രാപതത് പുഷ്പവൃഷ്ടിര് ജയശബ്ദോ വ്യവര്ധത തതഃ കൃതാഞ്ജലിര് നമ്രോ ഗൌതമോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
ബ്രാഹ്മണാധിപൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സഭയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവിടെ പുഷ്പവൃഷ്ടി പെയ്തു, ജയഘോഷം ഉയർന്നു. അപ്പോൾ, കൃതജ്ഞനായും വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞും ഗൗതമൻ പറഞ്ഞു.