പുനസ് തപ്സ്യാമി വാ ഗത്വാ ഹിമവന്തം നഗോത്തമമ് അഥവാ ബ്രാഹ്മണൈഃ പുണ്യൈസ് തപോഭിര് ഹതകല്മഷൈഃ
ഞാൻ വീണ്ടും തപസ്സു ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പർവ്വതമായ ഹിമവാനിലേക്ക് പോകാം, അല്ലെങ്കിൽ പാപരഹിതരായ പുണ്യശാലികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം തപസ്സു ചെയ്യാം.
തൈര് വാ ജടാസ്ഥിതാ ഗങ്ഗാ പ്രാര്ഥിതാ ഭുവമ് ആപ്നുയാത്
അവർ പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ, ജടയിൽ പാർക്കുന്ന ഗംഗാ ഭൂമിയിൽ എത്താൻ കഴിയും.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ മാതൃവാക്യം മാതരം പ്രാഹ വിഘ്നരാട് ഭ്രാത്രാ സ്കന്ദേന ജയയാ സംമന്ത്ര്യേഹ ച യുജ്യതേ
അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: 'സഹോദരനായ സ്കന്ദനോടും ജയയോടും ചേർന്ന് ആലോചിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്.'
തത് കുര്മോ മസ്തകാദ് ഗങ്ഗാം യഥാ ത്യജതി മേ പിതാ ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ ബ്രഹ്മന്ന് അനാവൃഷ്ടിര് അജായത
നമ്മൾ അച്ഛൻ തലയിൽ നിന്ന് ഗംഗയെ വിട്ടയയ്ക്കുന്ന വിധം പ്രവർത്തിക്കാം. അതിനിടയിൽ, ബ്രഹ്മാ, ഒരു വരൾച്ച ഉണ്ടായി.
ദ്വിര് ദ്വാദശ സമാ മര്ത്യേ സര്വപ്രാണിഭയാവഹാ തതോ വിനഷ്ടമ് അഭവജ് ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
രണ്ടു പന്ത്രണ്ടു വർഷം മനുഷ്യരിൽ ഭയം വിതറി, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഭയമുണ്ടാക്കി, പിന്നെ ചലനമില്ലാത്തതും ചലിക്കുന്നതുമായ ലോകം നശിച്ചു.
വിനാ തു ഗൌതമം പുണ്യമ് ആശ്രമം സര്വകാമദമ് സ്രഷ്ടുകാമഃ പുരാ പുത്ര സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം തഥാ
പുണ്യമുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന ഗൗതമന്റെ ആശ്രമം ഒഴികെ, മകനേ, അപ്പോഴത്തെ സൃഷ്ടാവായ ഞാൻ ചലനമില്ലാത്തതും ചലിക്കുന്നതുമായ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
കൃതോ യജ്ഞോ മയാ പൂര്വം സ ദേവയജനോ ഗിരിഃ മന്നാമാ തത്ര വിഖ്യാതസ് തതോ ബ്രഹ്മഗിരിഃ സദാ
ഞാൻ മുമ്പ് ഒരു യജ്ഞം നടത്തി, അതൊരു ദൈവിക യജ്ഞമായിരുന്നു. ആ പർവ്വതം എന്റെ പേരിൽ പ്രശസ്തിയായി, അതിനാൽ അത് എപ്പോഴും ബ്രഹ്മഗിരി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തമ് ആശ്രിത്യ നഗശ്രേഷ്ഠം സര്വദാസ്തേ സ ഗൌതമഃ തസ്യാശ്രമേ മഹാപുണ്യേ ശ്രേഷ്ഠേ ബ്രഹ്മഗിരൌ ശുഭേ
ആ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠത്തിൽ ഗൗതമൻ എപ്പോഴും പാർക്കുന്നു. അതിലെ മഹാപുണ്യമുള്ള ആശ്രമത്തിൽ, ഉത്തമമായ ശുഭപ്രദമായ ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ, അവൻ വസിക്കുന്നു.
ആധയോ വ്യാധയോ വാപി ദുര്ഭിക്ഷം വാപ്യ് അവര്ഷണമ് ഭയശോകൌ ച ദാരിദ്ര്യം ന ശ്രൂയന്തേ കദാചന
അവിടെ ദു:ഖങ്ങളോ, രോഗങ്ങളോ, ക്ഷാമമോ, വരൾച്ചയോ, ഭയമോ, ദു:ഖമോ, ദാരിദ്ര്യമോ ഒരിക്കലും കേൾക്കാറില്ല.
തദാശ്രമം വിനാന്യത്ര ഹവ്യം വാ കവ്യമ് ഏവ ച നാസ്തി പുത്ര തഥാ ദാതാ ഹോതാ യഷ്ടാ തഥൈവ ച
ആ ആശ്രമം ഒഴികെ, മകനേ, മറ്റൊരിടത്തും ഹവിയോ പിതൃകർമ്മങ്ങളോ ഇല്ല. അവിടെ ദാനിയും ഹോതാവും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനും ഇല്ല.
യദൈവ ഗൌതമോ വിപ്രോ ദദാതി ച ജുഹോതി ച തദൈവാപ്യ് അയനം സ്വര്ഗേ സുരാണാമ് അപി നാന്യതഃ
ഗൗതമൻ മഹർഷി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുമ്പോഴും ദാനം നൽകുമ്പോഴും അതേ സമയത്താണ് ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര സാധ്യമാകുന്നത്; വേറെ വഴിയില്ല.
ദേവലോകേ ഽപി മര്ത്യേ വാ ശ്രൂയതേ ഗൌതമോ മുനിഃ ഹോതാ ദാതാ ച ഭോക്താ ച സ ഏവേതി ജനാ വിദുഃ
ദേവലോകത്തോ ഭൂമിയിലോ ആയാലും, ഗൗതമൻ മഹർഷി യജ്ഞികനും ദാനിയും അനുഭവിക്കുന്നവനും എന്നറിയപ്പെടുന്നു; എല്ലാവരും അങ്ങനെ തന്നെ അറിയുന്നു.
തച് ഛ്രുത്വാ മുനയഃ സര്വേ നാനാശ്രമനിവാസിനഃ ഗൌതമാശ്രമമ് ആപൃച്ഛന്ന് ആഗച്ഛന്തസ് തപോധനാഃ
ഇത് കേട്ട ശേഷം വിവിധ ആശ്രമങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന എല്ലാ മഹർഷിമാരും തപസിൽ സമ്പന്നരായവർ ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിൽ വിടപറയാൻ എത്തിയർന്നു.
തേഷാം മുനീനാം സര്വേഷാമ് ആഗതാനാം സ ഗൌതമഃ ശിഷ്യവത് പുത്രവദ് ഭക്ത്യാ പിതൃവത് പോഷകോ ഽഭവത്
അവിടെ എത്തിയ എല്ലാ മഹർഷിമാരെയും ഗൗതമൻ ഭക്തിയോടെ ശിഷ്യരെപ്പോലെയും പുത്രനെപ്പോലെയും പിതാവിനെപ്പോലെയും സംരക്ഷിച്ചു.
യസ്യ യഥേപ്സിതം കാമം യഥായോഗ്യം യഥാക്രമമ് യഥാനുരൂപം സര്വേഷാം ശുശ്രൂഷാമ് അകരോന് മുനിഃ
ആർക്കെന്താണ് ആവശ്യം, യോഗ്യമായ രീതിയിൽ, ക്രമത്തിൽ, അവരവർക്കു അനുയോജ്യമായി മഹർഷി ഗൗതമൻ എല്ലാവരെയും സേവിച്ചു.
ആജ്ഞയാ ഗൌതമസ്യാസന്ന് ഓഷധ്യോ ലോകമാതരഃ ആരാധിതാഃ പുനസ് തേന ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
ഗൗതമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ലോകത്തിന്റെ മാതാവായ ഔഷധികൾക്കും ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും മഹേശ്വരനുമൊപ്പമൊക്കെ വീണ്ടും പൂജ നടത്തി.
ജായന്തേ ച തദൌഷധ്യോ ലൂയന്തേ ച തദൈവ ഹി സംപത്സ്യന്തേ തദോപ്യന്തേ ഗൌതമസ്യ തപോബലാത്
അവ ഔഷധികൾ അന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, അന്നാണ് ശേഖരിക്കപ്പെടുന്നത്, അന്നാണ് സമ്പന്നമാകുന്നത് — ഇതൊക്കെയും ഗൗതമന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ.
സര്വാഃ സമൃദ്ധയസ് തസ്യ സംസിധ്യന്തേ മനോഗതാഃ പ്രത്യഹം വക്തി വിനയാദ് ഗൌതമസ് ത്വ് ആഗതാന് മുനീന്
ഗൗതമന്റെ മനസ്സിൽ ഉദ്ദേശിച്ച എല്ലാ ആശംസകളും സമൃദ്ധിയായി നിറവേറുന്നു; ദിവസേനയുമെത്തുന്ന മഹർഷിമാരെ വിനയത്തോടെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു.
പുത്രവച് ഛിഷ്യവച് ചൈവ പ്രേഷ്യവത് കരവാണി കിമ് പിതൃവത് പോഷയാമ് ആസ സംവത്സരഗണാന് ബഹൂന്
പുത്രനെപ്പോലെയോ ശിഷ്യനെപ്പോലെയോ സേവകനെപ്പോലെയോ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു എന്ത് ചെയ്യണം? വർഷങ്ങളോളം അവരെ പിതാവിനെപ്പോലെ പോഷിച്ചു.
ഏവം വസത്സു മുനിഷു ത്രൈലോക്യേ ഖ്യാതിര് ആശ്രയാത് തതോ വിനായകഃ പ്രാഹ മാതരം ഭ്രാതരം ജയാമ്
മഹർഷിമാർ അവിടെ താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഗൗതമന്റെ പ്രശസ്തി മൂന്നു ലോകത്തിലും വ്യാപിച്ചു; അപ്പോൾ വിനായകൻ അമ്മയോടും സഹോദരനോടും ജയയോടും പറഞ്ഞു.
ദേവാനാം സദനേ മാതര് ഗീയതേ ഗൌതമോ ദ്വിജഃ യന് ന സാധ്യം സുരഗണൈര് ഗൌതമഃ കൃതവാന് ഇതി
അമ്മേ, ദേവലോകത്തിൽ ഗൗതമൻ ബ്രാഹ്മണൻ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു: 'ദേവന്മാർക്ക് സാധിക്കാത്തത് ഗൗതമൻ ചെയ്തു' എന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്.
ഏവം ശ്രുതം മയാ ദേവി ബ്രാഹ്മണസ്യ തപോബലമ് സ വിപ്രശ് ചാലയേദ് ഏനാം മാതര് ഗങ്ഗാം ജടാഗതാമ്
ദേവി, ബ്രാഹ്മണന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇങ്ങനെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ആ മഹർഷിക്ക് ഈ ജടയിൽ വസിക്കുന്ന ഗംഗയെ നീക്കാൻ കഴിയും, അമ്മേ.
തപസാ വാന്യതോ വാപി പൂജയിത്വാ ത്രിലോചനമ് സ ഏവ ച്യാവയേദ് ഏനാം ജടാസ്ഥാം മേ പിതൃപ്രിയാമ്
തപസ്സിലൂടെയോ മറ്റുവഴികളിലൂടെയോ, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനെ പൂജിച്ച ശേഷം, അപ്പന്റെ പ്രിയയായ അവളെ ജടയിൽ നിന്ന് നീക്കാൻ ആ മഹർഷിക്ക് മാത്രം കഴിയും.
തത്ര നീതിര് വിധാതവ്യാ താം വിപ്രോ യാചയേദ് യഥാ തത്പ്രഭാവാത് സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ ശിരസോ ഽവതരത്യ് അപി
ഇവിടെ ഒരു മാർഗ്ഗം ആലോചിക്കണം; ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവളോട് അപേക്ഷിക്കട്ടെ, അങ്ങനെ അവന്റെ ശക്തിയാൽ ആ മഹാനദി തലയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങും.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ മാതരം ഭ്രാത്രാ ജയയാ സഹ വിഘ്നരാട് ജഗാമ ഗൌതമോ യത്ര ബ്രഹ്മസൂത്രധരഃ കൃശഃ
ഇങ്ങനെ അമ്മയോടും സഹോദരനോടും ജയയോടും പറഞ്ഞ്, വിഘ്നങ്ങളുടെ അധിപൻ ബ്രഹ്മസൂത്രം ധരിച്ച ക്ഷീണിച്ച ഗൗതമൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.
വസന് കതിപയാഹഃസു ഗൌതമാശ്രമമണ്ഡലേ ഉവാച ബ്രാഹ്മണാന് സര്വാംസ് തത്ര തത്ര ച വിഘ്നരാട്
കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ച ശേഷം, വിഘ്നങ്ങളുടെ അധിപൻ അവിടെയുള്ള എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരോടും സംസാരിച്ചു.
ഗച്ഛാമഃ സ്വമ് അധിഷ്ഠാനമ് ആശ്രമാണി ശുചീനി ച പുഷ്ടാഃ സ്മ ഗൌതമാന്നേന പൃച്ഛാമോ ഗൌതമം മുനിമ്
നമുക്ക് നമ്മുടെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും വിശുദ്ധമായ ആശ്രമങ്ങളിലേക്കും പോകാം; ഗൗതമന്റെ അന്നം കഴിച്ച് നാം പോഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നമുക്ക് മഹർഷി ഗൗതമനോട് ചോദിക്കാം.
ഇതി സംമന്ത്ര്യ പൃച്ഛന്തി മുനയോ മുനിസത്തമാഃ സ താന് നിവാരയാമ് ആസ സ്നേഹബുദ്ധ്യാ മുനീന് പൃഥക്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് മഹർഷിമാർ ഗൗതമനോട് ചോദിച്ചു; എന്നാൽ ഗൗതമൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ഓരോരുത്തരെയും തണുപ്പിച്ചു.
കൃതാഞ്ജലിഃ സവിനയമ് ആസധ്വമ് ഇഹ ചൈവ ഹി യുഷ്മച്ചരണശുശ്രൂഷാം കരോമി മുനിപുംഗവാഃ
കൈകൂപ്പി വിനയപൂർവ്വം ഞാൻ ഇവിടെ ഇരുന്നു, മഹാനായ മുനിമാരുടെ പാദങ്ങളിൽ സേവനം ചെയ്യുന്നു.
ശുശ്രൂഷൌ പുത്രവന് നിത്യം മയി തിഷ്ഠതി നോചിതമ് ഭവതാം ഭൂമിദേവാനാമ് ആശ്രമാന്തരസേവനമ്
പുത്രനെപ്പോലെ നിങ്ങളെ സേവിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം എപ്പോഴും എന്റെ മനസ്സിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; ഭൂമിയിലെ ദൈവസ്വരൂപരായ മഹർഷിമാരെ വിട്ട് മറ്റെല്ലാ ആശ്രമങ്ങളിലും പോകുന്നത് എനിക്ക് യോജിച്ചതല്ല.