പൂര്വസ്മിന്ന് ഋഷയോ ദേവാ പിതരോ ലോകപാലകാഃ ജഗൃഹുഃ ശുഭദം വാരി തസ്മാച് ഛ്രേഷ്ഠം തദ് ഉച്യതേ
കിഴക്കോട്ട് വീണ ശുഭജലം ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ലോകപാലകർ എന്നിവർ ഏറ്റെടുത്തു. അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ ശ്രേഷ്ഠം എന്ന് പറയുന്നത്.
യാ ദക്ഷിണാം ദിശം പ്രാപ്താ ആപോ വൈ ലോകമാതരഃ വിഷ്ണുപാദപ്രസൂതാസ് താ ബ്രഹ്മണ്യാ ലോകമാതരഃ
തെക്കോട്ട് എത്തിയ വെള്ളങ്ങൾ ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളാണ്. അവ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച, ബ്രഹ്മണ്യമായ ലോകമാതാക്കളാണ്.
മഹേശ്വരജടാസംസ്ഥാഃ പര്വജാതശുഭോദയാഃ താസാം പ്രഭാവസ്മരണാത് സര്വകാമാന് അവാപ്നുയാത്
മഹേശ്വരന്റെ ജടകളിൽ നിലകൊണ്ട, പർവ്വതങ്ങളിൽ ജനിച്ച ശുഭമായ ഈ വെള്ളങ്ങളുടെ മഹത്വം ഓർത്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
കമണ്ഡലുസ്ഥിതാ ദേവീ മഹേശ്വരജടാഗതാ ശ്രുതാ ദേവ യഥാ മര്ത്യമ് ആഗതാ തദ് ബ്രവീതു മേ
ദേവാ, കമണ്ഡലുവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ദേവി മഹേശ്വരന്റെ ജടകളിൽ എത്തി, പിന്നെ എങ്ങനെ മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് എത്തിയെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ദയവായി അതു പറയൂ.
മഹേശ്വരജടാസ്ഥാ യാ ആപോ ദേവ്യോ മഹാമതേ താസാം ച ദ്വിവിധോ ഭേദ ആഹര്തുര് ദ്വയകാരണാത്
മഹേശ്വരന്റെ ജടകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഈ ദൈവീകജലങ്ങൾ, മഹാമതിയുള്ളവനേ, അവയെ രണ്ടു വിധത്തിൽ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു, കൊണ്ടുവന്നവരുടെ രണ്ട് കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്.
ഏകാംശോ ബ്രാഹ്മണേനാത്ര വ്രതദാനസമാധിനാ ഗോതമേന ശിവം പൂജ്യ ആഹൃതോ ലോകവിശ്രുതഃ
ശിവനെ ആരാധിച്ച് വ്രതവും ദാനവും ധ്യാനവും അനുഷ്ഠിച്ച ബ്രാഹ്മണനായ ഗൗതമൻ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായവൻ ഈ ജലത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നു.
അപരസ് തു മഹാപ്രാജ്ഞ ക്ഷത്രിയേണ ബലീയസാ ആരാധ്യ ശംകരം ദേവം തപോഭിര് നിയമൈസ് തഥാ
മറ്റൊരു ഭാഗം, മഹാപണ്ഡിതനേ, ശക്തനായ ഒരു ക്ഷത്രിയൻ തപസ്സും നിയമങ്ങളും അനുഷ്ഠിച്ച് ശങ്കരനെ ആരാധിച്ച് കൊണ്ടുവന്നു.
ഭഗീരഥേന ഭൂപേന ആഹൃതോ ഽംശോ ഽപരസ് തഥാ ഏവം ദ്വൈരൂപ്യമ് അഭവദ് ഗങ്ഗായാ മുനിസത്തമ
ഭഗീരഥൻ എന്ന രാജാവും അങ്ങനെ ഒരു ഭാഗം കൊണ്ടുവന്നു. അതിനാൽ, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഗംഗാ രണ്ടുവിധം ആയി.
മഹേശ്വരജടാസ്ഥാ യാ ഹേതുനാ കേന ഗൌതമഃ ആഹര്താ ക്ഷത്രിയേണാപി ആഹൃതാ കേന തദ് വദ
മഹേശ്വരന്റെ ജടകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ജലം ഗൗതമൻ എന്തുകൊണ്ട് കൊണ്ടുവന്നു? ക്ഷത്രിയനും എന്ത് കാരണത്താൽ കൊണ്ടുവന്നു? അത് ദയവായി പറയൂ.
യഥാനീതാ പുരാ വത്സ ബ്രാഹ്മണേനേതരേണ വാ തത് സര്വം വിസ്തരേണാഹം വദിഷ്യേ പ്രീതയേ തവ
വത്സാ, പുരാതനകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണൻ കൊണ്ടുവന്നതോ മറ്റാരെങ്കിലും കൊണ്ടുവന്നതോ ആ കഥ മുഴുവൻ വിശദമായി ഞാൻ നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ പറയും.
യസ്മിന് കാലേ സുരേശസ്യ ഉമാ പത്ന്യ് അഭവത് പ്രിയാ തസ്മിന്ന് ഏവാഭവദ് ഗങ്ഗാ പ്രിയാ ശംഭോര് മഹാമതേ
ദേവതകളുടെ നാഥനായ ശിവന്റെ പ്രിയഭാര്യയായി ഉമാ ആയ സമയത്ത് തന്നെ, മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഗംഗയും ശംഭുവിന്റെ പ്രിയയായി.
മമ ദോഷാപനോദായ ചിന്തയാനഃ ശിവസ് തദാ ഉമയാ സഹിതഃ ശ്രീമാന് ദേവീം പ്രേക്ഷ്യ വിശേഷതഃ
എന്റെ പാപങ്ങൾ നീക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ശിവൻ ഉമയോടൊപ്പം ചേർന്ന് ദേവിയെ പ്രത്യേകമായി കണ്ട് അനുഗ്രഹിച്ചു.
രസവൃത്തൌ സ്ഥിതോ യസ്മാന് നിര്മമേ രസമ് ഉത്തമമ് രസികത്വാത് പ്രിയത്വാച് ച സ്ത്രൈണത്വാത് പാവനത്വതഃ
അവൻ രസത്തിന്റെ സാരത്തിൽ നിലകൊണ്ടു കൊണ്ടിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രസം സൃഷ്ടിച്ചു. രസസ്നേഹവും, പ്രിയത്വവും, സ്ത്രീകളോടുള്ള ആസക്തിയും, വിശുദ്ധിയും അതിന് കാരണം ആയിരുന്നു.
സര്വാഭ്യോ ഹ്യ് അധികപ്രീതിര് ഗങ്ഗാഭൂദ് ദ്വിജസത്തമ സൈവോദ്ഭൂതാ ജടാമാര്ഗാത് കസ്മിംശ്ചിത് കാരണാന്തരേ സ തു സംഗോപയാമ് ആസ ഗങ്ഗാം ശംഭുര് ജടാഗതാമ്
എല്ലാവരിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രിയപ്പെട്ടവളായി ഗംഗാ മാറി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ. മറ്റൊരു കാരണത്താൽ അവൾ ജടാമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നു പുറത്ത് വന്നു. ശംഭു അവളെ തന്റെ ജടയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചു.
ശിരസാ ച ധൃതാം ജ്ഞാത്വാ ന ശശാക ഉമാ തദാ സോഢും ബ്രഹ്മഞ് ജടാജൂടേ സ്ഥിതാം ദൃഷ്ട്വാ പുനഃ പുനഃ
അവളെ തലയിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഉമയ്ക്ക്, ബ്രഹ്മാ, അവളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജടയിൽ കാണാൻ സഹിക്കാനായില്ല.
അമര്ഷേണ ഭവം ഗോരീ പ്രേരയസ്വേത്യ് അഭാഷത നൈവാസൌ പ്രൈരയച് ഛംഭൂ രസികോ രസമ് ഉത്തമമ്
കോപത്തോടെ ഗൗരി ഭവനോട് പറഞ്ഞു: 'അവളെ വിട്ടയക്കൂ.' പക്ഷേ രസസ്നേഹിയായ ശംഭു ആ ഉത്തമരസം വിട്ടയക്കാൻ സമ്മതിച്ചില്ല.
ജടാസ്വ് ഏവ തദാ ദേവീം ഗോപായന്തം വിമൃശ്യ സാ വിനായകം ജയാം സ്കന്ദം രഹോ വചനമ് അബ്രവീത്
അവൻ ദേവിയെ ജടയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൾ രഹസ്യമായി വിനായകനോടും ജയയോടും സ്കന്ദനോടും സംസാരിച്ചു.
നൈവായം ത്രിദശേശാനോ ഗങ്ഗാം ത്യജതി കാമുകഃ സാപി പ്രിയാ ശിവസ്യാദ്യ കഥം ത്യജതി താം പ്രിയാമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ, ഗംഗയോട് ആസക്തനായവൻ, അവളെ വിട്ടൊഴിയുന്നില്ല. ശിവന് പ്രിയങ്കരിയായ അവളും ഇന്നിവളെ വിട്ടുപോകാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
ഏവം വിമൃശ്യ ബഹുശോ ഗൌരീ ചാഹ വിനായകമ്
ഇങ്ങനെ പലതവണ ആലോചിച്ചശേഷം, ഗൗരി വിനായകനോട് പറഞ്ഞു.
ന ദേവൈര് നാസുരൈര് യക്ഷൈര് ന സിദ്ധൈര് ഭവതാപി ച ന രാജഭിര് അഥാന്യൈര് വാ ന ഗങ്ഗാം ത്യജതി പ്രഭുഃ
ദേവന്മാരാലോ, അസുരന്മാരാലോ, യക്ഷന്മാരാലോ, സിദ്ധന്മാരാലോ, നിന്നാൽ പോലും, രാജാക്കന്മാരോ മറ്റാരാലോ ഈ പ്രഭു ഗംഗയെ വിട്ടൊഴിയാൻ കഴിയില്ല.
പുനസ് തപ്സ്യാമി വാ ഗത്വാ ഹിമവന്തം നഗോത്തമമ് അഥവാ ബ്രാഹ്മണൈഃ പുണ്യൈസ് തപോഭിര് ഹതകല്മഷൈഃ
ഞാൻ വീണ്ടും തപസ്സു ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പർവ്വതമായ ഹിമവാനിലേക്ക് പോകാം, അല്ലെങ്കിൽ പാപരഹിതരായ പുണ്യശാലികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം തപസ്സു ചെയ്യാം.
തൈര് വാ ജടാസ്ഥിതാ ഗങ്ഗാ പ്രാര്ഥിതാ ഭുവമ് ആപ്നുയാത്
അവർ പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ, ജടയിൽ പാർക്കുന്ന ഗംഗാ ഭൂമിയിൽ എത്താൻ കഴിയും.
ഏതച് ഛ്രുത്വാ മാതൃവാക്യം മാതരം പ്രാഹ വിഘ്നരാട് ഭ്രാത്രാ സ്കന്ദേന ജയയാ സംമന്ത്ര്യേഹ ച യുജ്യതേ
അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: 'സഹോദരനായ സ്കന്ദനോടും ജയയോടും ചേർന്ന് ആലോചിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്.'
തത് കുര്മോ മസ്തകാദ് ഗങ്ഗാം യഥാ ത്യജതി മേ പിതാ ഏതസ്മിന്ന് അന്തരേ ബ്രഹ്മന്ന് അനാവൃഷ്ടിര് അജായത
നമ്മൾ അച്ഛൻ തലയിൽ നിന്ന് ഗംഗയെ വിട്ടയയ്ക്കുന്ന വിധം പ്രവർത്തിക്കാം. അതിനിടയിൽ, ബ്രഹ്മാ, ഒരു വരൾച്ച ഉണ്ടായി.
ദ്വിര് ദ്വാദശ സമാ മര്ത്യേ സര്വപ്രാണിഭയാവഹാ തതോ വിനഷ്ടമ് അഭവജ് ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
രണ്ടു പന്ത്രണ്ടു വർഷം മനുഷ്യരിൽ ഭയം വിതറി, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഭയമുണ്ടാക്കി, പിന്നെ ചലനമില്ലാത്തതും ചലിക്കുന്നതുമായ ലോകം നശിച്ചു.
വിനാ തു ഗൌതമം പുണ്യമ് ആശ്രമം സര്വകാമദമ് സ്രഷ്ടുകാമഃ പുരാ പുത്ര സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം തഥാ
പുണ്യമുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന ഗൗതമന്റെ ആശ്രമം ഒഴികെ, മകനേ, അപ്പോഴത്തെ സൃഷ്ടാവായ ഞാൻ ചലനമില്ലാത്തതും ചലിക്കുന്നതുമായ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
കൃതോ യജ്ഞോ മയാ പൂര്വം സ ദേവയജനോ ഗിരിഃ മന്നാമാ തത്ര വിഖ്യാതസ് തതോ ബ്രഹ്മഗിരിഃ സദാ
ഞാൻ മുമ്പ് ഒരു യജ്ഞം നടത്തി, അതൊരു ദൈവിക യജ്ഞമായിരുന്നു. ആ പർവ്വതം എന്റെ പേരിൽ പ്രശസ്തിയായി, അതിനാൽ അത് എപ്പോഴും ബ്രഹ്മഗിരി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തമ് ആശ്രിത്യ നഗശ്രേഷ്ഠം സര്വദാസ്തേ സ ഗൌതമഃ തസ്യാശ്രമേ മഹാപുണ്യേ ശ്രേഷ്ഠേ ബ്രഹ്മഗിരൌ ശുഭേ
ആ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠത്തിൽ ഗൗതമൻ എപ്പോഴും പാർക്കുന്നു. അതിലെ മഹാപുണ്യമുള്ള ആശ്രമത്തിൽ, ഉത്തമമായ ശുഭപ്രദമായ ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ, അവൻ വസിക്കുന്നു.
ആധയോ വ്യാധയോ വാപി ദുര്ഭിക്ഷം വാപ്യ് അവര്ഷണമ് ഭയശോകൌ ച ദാരിദ്ര്യം ന ശ്രൂയന്തേ കദാചന
അവിടെ ദു:ഖങ്ങളോ, രോഗങ്ങളോ, ക്ഷാമമോ, വരൾച്ചയോ, ഭയമോ, ദു:ഖമോ, ദാരിദ്ര്യമോ ഒരിക്കലും കേൾക്കാറില്ല.
തദാശ്രമം വിനാന്യത്ര ഹവ്യം വാ കവ്യമ് ഏവ ച നാസ്തി പുത്ര തഥാ ദാതാ ഹോതാ യഷ്ടാ തഥൈവ ച
ആ ആശ്രമം ഒഴികെ, മകനേ, മറ്റൊരിടത്തും ഹവിയോ പിതൃകർമ്മങ്ങളോ ഇല്ല. അവിടെ ദാനിയും ഹോതാവും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനും ഇല്ല.