സാ തു ദൃഷ്ട്വൈവ ഭര്താരം തുതോഷ മുനിസത്തമാഃ യമസ് തു കര്മണാ തേന ഭൃശം പീഡിതമാനസഃ
അവൾ ഭർത്താവിനെ കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സിൽ തൃപ്തിയായി, മഹർഷിമാരേ. എന്നാൽ യമൻ ആ പ്രവർത്തിയിൽ ദുഃഖിതനായി, അതുകൊണ്ട് മനസ്സ് വളരെ വേദനിച്ചു.
ധര്മേണ രഞ്ജയാമ് ആസ ധര്മരാജ ഇമാഃ പ്രജാഃ സ ലേഭേ കര്മണാ തേന ശുഭേന പരമദ്യുതിഃ
ധർമ്മരാജാവ് ഈ ജനങ്ങളെ ധർമ്മപഥത്തിൽ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; ആ നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ അവൻ പരമമായ തേജസ്സും മഹത്വവും നേടി.
പിതൄണാമ് ആധിപത്യം ച ലോകപാലത്വമ് ഏവ ച മനുഃ പ്രജാപതിസ് ത്വ് ആസീത് സാവര്ണിഃ സ തപോധനാഃ
അവൻ പിതൃഭാവനിൽ അദ്ധിപത്യത്വവും ലോകപാലന പദവിയും നേടി; സാവർണിയുടെ മകൻ മനു പ്രജാപതിയായി, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായി.
ഭാവ്യഃ സമാഗതേ തസ്മിന് മനുഃ സാവര്ണികേ ഽന്തരേ മേരുപൃഷ്ഠേ തപോ നിത്യമ് അദ്യാപി സ ചരത്യ് ഉത
ആ കാലഘട്ടം വന്നാൽ സാവർണി മനുവായിരിക്കും; ഇന്നും അവൻ മെരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ തപസ്സു തുടരുന്നു.
ഭ്രാതാ ശനൈശ്ചരസ് തസ്യ ഗ്രഹത്വം സ തു ലബ്ധവാന് ത്വഷ്ടാ തു തേജസാ തേന വിഷ്ണോശ് ചക്രമ് അകല്പയത്
അവന്റെ സഹോദരൻ ശനിദേവൻ ഗ്രഹമായി; തേജസ്സിൽ സമ്പന്നനായ ത്വഷ്ടാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രം നിർമ്മിച്ചു.
തദ് അപ്രതിഹതം യുദ്ധേ ദാനവാന്തചികീര്ഷയാ യവീയസീ തു സാപ്യ് ആസീദ് യമീ കന്യാ യശസ്വിനീ
യുദ്ധത്തിൽ തടയാനാകാത്ത, ദാനവരെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച ആയുധം അങ്ങനെ ഉണ്ടായി; യമിയുടെ ഇളയ സഹോദരി യമിയാണ്, പ്രശസ്തയായ കന്യക.
അഭവച് ച സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ യമുനാ ലോകപാവനീ മനുര് ഇത്യ് ഉച്യതേ ലോകേ സാവര്ണ ഇതി ചോച്യതേ
അവൾ നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായ, ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന യമുനയായി; അവൻ ലോകത്ത് മനു എന്നും സാവർണി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ദ്വിതീയോ യഃ സുതസ് തസ്യ മനോര് ഭ്രാതാ ശനൈശ്ചരഃ ഗ്രഹത്വം സ ച ലേഭേ വൈ സര്വലോകാഭിപൂജിതഃ
ആ മനുവിന്റെ രണ്ടാം മകൻ, അവന്റെ സഹോദരൻ ശനി, ഗ്രഹപദവി നേടി, എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
യ ഇദം ജന്മ ദേവാനാം ശൃണുയാന് നരസത്തമഃ ആപദം പ്രാപ്യ മുച്യേത പ്രാപ്നുയാച് ച മഹദ് യശഃ
ദൈവങ്ങളുടെ ഈ ജന്മകഥ കേൾക്കുന്ന ആരായാലും, മഹാനായവരേ, കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, വലിയ പ്രശസ്തി നേടും.
മനോര് വൈവസ്വതസ്യാസന് പുത്രാ വൈ നവ തത്സമാഃ ഇക്ഷ്വാകുശ് ചൈവ നാഭാഗോ ധൃഷ്ടഃ ശര്യാതിര് ഏവ ച
വൈവസ്വത മനുവിന് ഒൻപത് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവൻപോലെ തുല്യന്മാർ: ഇക്ഷ്വാകു, നാഭാഗൻ, ധൃഷ്ടൻ, ശര്യാതി എന്നും.
നരിഷ്യന്തശ് ച ഷഷ്ഠോ വൈ പ്രാംശൂ രിഷ്ടശ് ച സപ്തമഃ കരൂഷശ് ച പൃഷധ്രശ് ച നവൈതേ മുനിസത്തമാഃ
നരിഷ്യന്തൻ ആറാമൻ, പ്രാംശു, ഋഷ്ടൻ ഏഴാമൻ, കരൂഷനും പൃഷധ്രനും—ഇവരാണ് ആ ഒൻപത് മക്കൾ, മഹർഷിമാരേ.
അകരോത് പുത്രകാമസ് തു മനുര് ഇഷ്ടിം പ്രജാപതിഃ മിത്രാവരുണയോര് വിപ്രാഃ പൂര്വമ് ഏവ മഹാമതിഃ
മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച്, മഹാപണ്ഡിതനായ പ്രജാപതി മനു പുരാതനകാലത്ത് മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി യാഗം നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
അനുത്പന്നേഷു ബഹുഷു പുത്രേഷ്വ് ഏതേഷു ഭോ ദ്വിജാഃ തസ്യാം ച വര്തമാനായാമ് ഇഷ്ട്യാം ച ദ്വിജസത്തമാഃ
അവിടെ, മക്കൾ പലരും ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്ത സമയത്ത്, ആ യാഗം നടക്കുമ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ—
മിത്രാവരുണയോര് അംശേ മനുര് ആഹുതിമ് ആവഹത് തത്ര ദിവ്യാമ്ബരധരാ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാ
മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി യാഗത്തിൽ മനു ഹോമം അർപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ചും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും ഒരു സ്ത്രീ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
ദിവ്യസംഹനനാ ചൈവ ഇലാ ജജ്ഞ ഇതി ശ്രുതിഃ താമ് ഇലേത്യ് ഏവ ഹോവാച മനുര് ദണ്ഡധരസ് തദാ
ദിവ്യരൂപം ഉള്ളവളായി ഇല ജനിച്ചു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു; അപ്പോൾ ദണ്ഡധാരിയായ മനു അവളെ 'ഇല' എന്ന് വിളിച്ചു.
അനുഗച്ഛസ്വ മാം ഭദ്രേ തമ് ഇലാ പ്രത്യുവാച ഹ ധര്മയുക്തമ് ഇദം വാക്യം പുത്രകാമം പ്രജാപതിമ്
'എന്നെ അനുഗമിക്കൂ, ഭദ്രേ' എന്ന് മനു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഇല, മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച പ്രജാപതിയെ ധർമ്മപഥത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
മിത്രാവരുണയോര് അംശേ ജാതാസ്മി വദതാം വര തയോഃ സകാശം യാസ്യാമി ന മാം ധര്മഹതാം കുരു
മിത്രനും വരുണനും എന്ന രണ്ടു ദേവന്മാരുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്, വാക്കിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവരേ, ഞാൻ അവരുടെ അടുക്കൽ പോകുന്നു; ദയവായി എന്നെ ധർമ്മം വിട്ടുപോകുന്നവളാക്കരുതേ.
സൈവമ് ഉക്ത്വാ മനും ദേവം മിത്രാവരുണയോര് ഇലാ ഗത്വാന്തികം വരാരോഹാ പ്രാഞ്ജലിര് വാക്യമ് അബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മനുവിനോട്, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ഇലാ, കൈകൾ കൂട്ടി, മിത്രനും വരുണനും സമീപിച്ചു ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അംശേ ഽസ്മി യുവയോര് ജാതാ ദേവൌ കിം കരവാണി വാമ് മനുനാ ചാഹമ് ഉക്താ വാഐ അനുഗച്ഛസ്വ മാമ് ഇതി
ദേവന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി എന്ത് ചെയ്യണം? മനു എന്നോട് പറഞ്ഞത്: 'എന്നെ അനുഗമിക്കൂ' എന്നാണ്.
തൌ തഥാവാദിനീം സാധ്വീമ് ഇലാം ധര്മപരായണാമ് മിത്രശ് ച വരുണശ് ചോഭാവ് ഊചതുസ് താം ദ്വിജോത്തമാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരയായ സത്വവതിയായ ഇലയോട്, മിത്രനും വരുണനും, മഹാന്മാരായ ദ്വിജന്മാർ, അവളോട് പറഞ്ഞു.
അനേന തവ ധര്മേണ പ്രശ്രയേണ ദമേന ച സത്യേന ചൈവ സുശ്രോണി പ്രീതൌ സ്വോ വരവര്ണിനി
നിന്റെ ഈ ധർമ്മം, വിനയം, ആത്മനിയന്ത്രണം, സത്യവാദിത്വം എന്നിവകൊണ്ടാണ്, മനോഹരമായ കമരം, ഉജ്ജ്വലമായ രൂപമുള്ളവളേ, ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരായിരിക്കുന്നത്.
ആവയോസ് ത്വം മഹാഭാഗേ ഖ്യാതിം കന്യേതി യാസ്യസി
മഹാഭാഗ്യശാലിനിയായവളേ, ഞങ്ങളുടെ പേരിൽ നീ ഒരു കന്യകയായി പ്രശസ്തിയുണ്ടാകും.
മനോര് വംശകരഃ പുത്രസ് ത്വമ് ഏവ ച ഭവിഷ്യസി സുദ്യുമ്ന ഇതി വിഖ്യാതസ് ത്രിഷു ലോകേഷു ശോഭനേ
നീ മനുവിന്റെ വംശം തുടരുന്ന പുത്രനായി മാറും; സുന്ദരിയായവളേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നീ സുദ്യുമ്നൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
ജഗത്പ്രിയോ ധര്മശീലോ മനോര് വംശവിവര്ധനഃ നിവൃത്താ സാ തു തച് ഛ്രുത്വാ ഗച്ഛന്തീ പിതുര് അന്തികാത്
ലോകത്തിന് പ്രിയനും, ധർമ്മനിഷ്ഠനും, മനുവിന്റെ വംശം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനുമായവളായി അവൾ അച്ഛന്റെ അടുക്കൽ നിന്ന് ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം പുറപ്പെട്ടു.
ബുധേനാന്തരമ് ആസാദ്യ മൈഥുനായോപമന്ത്രിതാ സോമപുത്രാദ് ബുധാദ് വിപ്രാസ് തസ്യാം ജജ്ഞേ പുരൂരവാഃ
സോമന്റെ മകനായ ബുധനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൾ അവനാൽ സൗഖ്യത്തിനായി ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു; ബുധനിൽ നിന്ന് അവളിൽ നിന്ന് പുരൂരവൻ ജനിച്ചു.
ജനയിത്വാ തതഃ സാ തമ് ഇലാ സുദ്യുമ്നതാം ഗതാ സുദ്യുമ്നസ്യ തു ദായാദാസ് ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ
അവനെ പ്രസവിച്ച ശേഷം, ഇലാ സുദ്യുമ്നനായി; സുദ്യുമ്നന് മൂന്നു അത്യന്തം ധാർമ്മികരായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.
ഉത്കലശ് ച ഗയശ് ചൈവ വിനതാശ്വശ് ച ഭോ ദ്വിജാഃ ഉത്കലസ്യോത്കലാ വിപ്രാ വിനതാശ്വസ്യ പശ്ചിമാഃ
മഹാന്മാരായ ദ്വിജന്മാരേ, അവർ ഉത്കലൻ, ഗയൻ, വിനതാശ്വൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്; ഉത്കലന്റെ സന്തതികൾ ഉത്കലന്മാരാണ്, വിനതാശ്വന്റെ സന്തതികൾ പടിഞ്ഞാറൻമാരാണ്.
ദിക് പൂര്വാ മുനിശാര്ദൂലാ ഗയസ്യ തു ഗയാ സ്മൃതാ പ്രവിഷ്ടേ തു മനൌ വിപ്രാ ദിവാകരമ് അരിംദമമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ ഉത്കലന്മാരാണ്; ഗയന്റെ സന്തതികൾ ഗയന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. മനു പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, ശത്രുനാശകനായ ദിവാകരൻ—
ദശധാ തത് പുനഃ ക്ഷത്രമ് അകരോത് പൃഥിവീമ് ഇമാമ് ഇക്ഷ്വാകുര് ജ്യേഷ്ഠദായാദോ മധ്യദേശമ് അവാപ്തവാന്
അവൻ വീണ്ടും ഭൂമിയെ പത്ത് ഭാഗങ്ങളായി ക്ഷത്രിയർക്കായി വിഭജിച്ചു; മൂത്ത പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകു മദ്ധ്യദേശം സ്വന്തമാക്കി.
കന്യാഭാവാത് തു സുദ്യുമ്നോ നൈതദ് രാജ്യമ് അവാപ്തവാന് വസിഷ്ഠവചനാത് ത്വ് ആസീത് പ്രതിഷ്ഠാനേ മഹാത്മനഃ
സുദ്യുമ്നൻ കന്യകയായതുകൊണ്ട് ആ രാജ്യം ലഭിച്ചില്ല; മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കുപോലെ പ്രതിഷ്ഠാനത്തിൽ താമസിച്ചു.