തത്ര തത്ര പൃഥക് പൂജാം ചക്രേ വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ വേദാശ് ച സരഹസ്യാ വൈ ഗായന്തി ച ഹസന്തി ച
സനാതനനായ വിഷ്ണു വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂജ നടത്തി; രഹസ്യങ്ങളോടൊപ്പം വേദങ്ങൾ പാടുകയും ചിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
നൃത്യന്ത്യ് അപ്സരസഃ സര്വാ ജഗുര് ഗന്ധര്വകിംനരാഃ ലാജാധൃക് ചാപി മൈനാകോ ബഭൂവ മുനിസത്തമ
എല്ലാ അപ്സരസുകളും നൃത്തം ചെയ്തു, ഗന്ധർവരും കിന്നരന്മാരും പാടിച്ചു; മൈനാകൻ, മുനിശ്രേഷ്ഠൻ, ലാജകൾ കൈവശം വെച്ചു.
പുണ്യാഹവാചനം വൃത്തമ് അന്തര്വേശ്മനി നാരദ വേദികായാമ് ഉപാവിഷ്ടൌ ദംപതീ സുരസത്തമൌ
പുണ്യാഹവാചനം അകത്തുള്ള മന്ദിരത്തിൽ പൂർത്തിയായി, നാരദാ; ദിവ്യ ദമ്പതികൾ വേദികയിൽ ഇരുന്നു.
പ്രതിഷ്ഠാപ്യാഗ്നിം വിധിവദ് അശ്മാനം ചാപി പുത്രക ഹുത്വാ ലാജാംശ് ച വിധിവത് പ്രദക്ഷിണമ് അഥാകരോത്
കൃത്യമായി അഗ്നിയും കല്ലും സ്ഥാപിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ലാജകൾ അർപ്പിച്ച്, അവർ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
അശ്മനഃ സ്പര്ശഹേതോശ് ച ദേവ്യങ്ഗുഷ്ഠം കരേ ഽസ്പൃശത് വിഷ്ണുനാ പ്രേരിതഃ ശംഭുര് ദക്ഷിണസ്യ പദസ്യ ച
കല്ല് സ്പർശിച്ചതിനാൽ, ദേവിയുടെ അംഗുഷ്ഠം ശംഭു, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയിൽ, അവളുടെ വലതുകാലും സ്പർശിച്ചു.
താമ് അദര്ശമ് അഹം തത്ര ഹോമം കുര്വന് ഹരാന്തികേ ദൃഷ്ടേ ഽങ്ഗുഷ്ഠേ ദുഷ്ടബുദ്ധ്യാ വീര്യം സുസ്രാവ മേ തദാ
ഹരന്റെ സമീപത്ത് ഹോമം ചെയ്യുമ്പോൾ ഞാൻ അവളുടെ അംഗുഷ്ഠം കണ്ടു; മനസ്സ് അശാന്തമായപ്പോൾ എന്റെ വീര്യം പുറത്തുവന്നു.
ലജ്ജയാ കലുഷീഭൂതഃ സ്കന്നം വീര്യമ് അചൂര്ണയമ് മദ്വീര്യാച് ചൂര്ണിതാത് സൂക്ഷ്മാദ് വാലഖില്യാസ് തു ജജ്ഞിരേ
ലജ്ജയിൽ മലിനനായ്, ചിതറിയ വീര്യം ഞാൻ ചുരണ്ടി; അതിൽ നിന്നുള്ള സൂക്ഷ്മമായ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് വാലഖില്യന്മാർ ജനിച്ചു.
തതോ മഹാന് അഭൂത് തത്ര ഹാഹാകാരഃ സുരോദിതഃ ലജ്ജയാ പരിഭൂതോ ഽഹം നിര്ഗതസ് തു തദാസനാത്
അവിടെ വലിയ ഒരു ആഹാകാരം ദേവതകളിൽ ഉയർന്നു; ലജ്ജയിൽ അപമാനിതനായ് ഞാൻ ആാസനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.
പശ്യത്സു ദേവസംഘേഷു തൂഷ്ണീംഭൂതേഷു നാരദ ഗച്ഛന്തം മാം മഹാദേവോ ദൃഷ്ട്വാ നന്ദിനമ് അബ്രവീത്
ദേവസംഘം മൗനത്തിൽ നോക്കുന്പോൾ, നാരദാ, മഹാദേവൻ എന്നെ പുറത്ത് പോകുന്നത് കണ്ടു നന്ദിനോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മാണമ് ആഹ്വയസ്വേഹ ഗതപാപം കരോമ്യ് അഹമ് കൃതാപരാധേ ഽപി ജനേ സന്തഃ സകൃപമാനസാഃ മോഹയന്ത്യ് അപി വിദ്വാംസം വിഷയാണാമ് ഇയം സ്ഥിതിഃ
ബ്രഹ്മാവിനെ ഇവിടെ വിളിക്കൂ; ഞാൻ അവനെ പാപമുക്തനാക്കാം. പാപം ചെയ്താലും സദ്ഗുണികൾ കരുണയോടെ ക്ഷമിക്കും; വിവേകികൾ പോലും ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ മോഹിതരാവുന്നു — ലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇതാണ്.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ സ ഭഗവാന് ഉമയാ സഹിതഃ ശിവഃ മമാനുകമ്പയാ ചൈവ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ഉമയോടൊപ്പം ശിവൻ, എന്നോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടും ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി,
ഏതച് ചകാര ലോകേശഃ ശൃണു നാരദ യത്നതഃ പാപിനാം പാപമോക്ഷായ ഭൂമിര് ആപോ ഭവിഷ്യതി
ഇതെല്ലാം ലോകനാഥൻ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്തു, നാരദാ; പാപികൾക്ക് പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കാനായി ഭൂമി വെള്ളമാകും.
തയോശ് ച സാരസര്വസ്വമ് ആഹരിഷ്യാമി പാവനമ് ഏവം നിശ്ചിത്യ ഭഗവാംസ് തയോഃ സാരം സമാഹരത്
അവരിൽ ഇരുവരിൽ നിന്നുമുള്ള ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ സാരം എടുക്കണമെന്ന് ഭഗവാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെ ആ മഹാത്മാവ് അവരിൽ നിന്നുള്ള സാരവും ശേഖരിച്ചു.
ഭൂമിം കമണ്ഡലും കൃത്വാ തത്രാപഃ സംനിവേശ്യ ച പാവമാന്യാദിഭിഃ സൂക്തൈര് അഭിമന്ത്ര്യ ച യത്നതഃ
ഭൂമിയെ ഒരു കമണ്ഡലമായി രൂപപ്പെടുത്തി, അതിൽ വെള്ളം നിറച്ചു. പാവമാന്യാദി മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് അതിനെ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ശുദ്ധീകരിച്ചു.
ത്രിജഗത്പാവനീം ശക്തിം തത്ര സസ്മാര പാപഹാ മാമ് ഉവാച സ ലോകേശോ ഗൃഹാണേമം കമണ്ഡലുമ്
അവിടെ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയെ ഓർത്തു. ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ കമണ്ഡലു നീ എടുക്കൂ.'
ആപോ വൈ മാതരോ ദേവ്യോ ഭൂമിര് മാതാ തഥാപരാ സ്ഥിത്യുത്പത്തിവിനാശാനാം ഹേതുത്വമ് ഉഭയോഃ സ്ഥിതമ്
വെള്ളം ദേവമാതാക്കളാണ്; ഭൂമി മറ്റൊരു മാതാവാണ്. സൃഷ്ടിയും നിലനിൽപ്പും നാശവും ഇവ രണ്ടിലും നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
അത്ര പ്രതിഷ്ഠിതോ ധര്മോ ഹ്യ് അത്ര യജ്ഞഃ സനാതനഃ അത്ര ഭുക്തിശ് ച മുക്തിശ് ച സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം തഥാ
ഇവിടെ തന്നെ ധർമ്മം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇവിടെ ശാശ്വതമായ യജ്ഞവും ഉണ്ട്. അനുഭവവും മോക്ഷവും, ചലനമില്ലാത്തതും ചലിക്കുന്നതും എല്ലാം ഇവിടെ തന്നെ ഉണ്ട്.
സ്മരണാന് മാനസം പാപം വചനാദ് വാചികം തഥാ സ്നാനപാനാഭിഷേകാച് ച പ്രണശ്യത്യ് അപി കായികമ്
ഓർക്കുന്നതിലൂടെ മനസ്സിലെ പാപം നശിക്കും; വാക്കിലൂടെ വാക്കിന്റെ പാപം; സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോഴും കുടിക്കുമ്പോഴും അഭിഷേകം ചെയ്യുമ്പോഴും ശരീരത്തിലെ പാപവും അകറ്റപ്പെടും.
ഏതദ് ഏവാമൃതം ലോകേ നൈതസ്മാത് പാവനം പരമ് മയാഭിമന്ത്രിതം ബ്രഹ്മന് ഗൃഹാണേമം കമണ്ഡലുമ്
ലോകത്തിൽ ഇതാണ് അമൃതം; ഇതിൽക്കാൾ വിശുദ്ധമായത് ഒന്നുമില്ല. ഞാൻ ഇതിനെ മന്ത്രിച്ച് ശുദ്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മനേ—ഈ കമണ്ഡലു നീ എടുക്കൂ.
അത്രത്യം വാരി യഃ കശ്ചിത് സ്മരേദ് അപി പഠേദ് അപി സ സര്വകാമാന് ആപ്നോതി ഗൃഹാണേമം കമണ്ഡലുമ്
ഇവിടെ ഉള്ള വെള്ളത്തെ ആരെങ്കിലും ഓർക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും—ഈ കമണ്ഡലു നീ എടുക്കൂ.
ഭൂതേഭ്യശ് ചാപി പഞ്ചഭ്യ ആപോ ഭൂതം മഹോദിതമ് താസാമ് ഉത്കൃഷ്ടമ് ഏതസ്മാദ് ഗൃഹാണേമം കമണ്ഡലുമ്
അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ വെള്ളം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണെന്ന് പറയുന്നു; അവയിൽ ഇതാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം—ഈ കമണ്ഡലു നീ എടുക്കൂ.
അത്ര യദ് വാരി ശോഭിഷ്ഠം പുണ്യം പാവനമ് ഏവ ച സ്പൃഷ്ട്വാ സ്മൃത്വാ ച ദൃഷ്ട്വാ ച ബ്രഹ്മന് പാപാദ് വിമോക്ഷ്യസേ
ഇവിടെ ഉള്ള വെള്ളം എത്ര മനോഹരവും പുണ്യവും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണോ, അതിനെ സ്പർശിച്ചാലോ ഓർത്താലോ കണ്ടാലോ ബ്രഹ്മനേ, നീ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ മഹാദേവഃ പ്രാദാന് മമ കമണ്ഡലുമ് തതഃ സുരഗണാഃ സര്വേ ഭക്ത്യാ പ്രോചുഃ സുരേശ്വരമ് ആഹ്ലാദശ് ച മഹാംസ് തത്ര ജയശബ്ദോ വ്യവര്തത
അങ്ങനെ മഹാദേവൻ പറഞ്ഞ്, എനിക്ക് കമണ്ഡലു നൽകി. പിന്നെ എല്ലാ ദേവതകളും ഭക്തിയോടെ ദേവന്മാരുടെ നാഥനോടു വന്ദിച്ചു. അവിടെ വലിയ സന്തോഷവും ജയഘോഷവും ഉയർന്നു.
ദേവോത്സവേ മാതുര് അജഃ പദാഗ്രം സമീക്ഷ്യ പാപാത് പതിതത്വമ് ആപ പ്രാദാത് കൃപാലുഃ സ്മരണാത് പവിത്രാം ഗങ്ഗാം പിതാ പുണ്യകമണ്ഡലുസ്ഥാമ്
ദേവതകളുടെ ഉത്സവത്തിൽ, ജനനമില്ലാത്തവൻ തന്റെ അമ്മയുടെ പാദങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ പാപത്തിൽ വീണു. കരുണയാൽ, അവന്റെ അച്ഛൻ ഓർമ്മിച്ചാൽ ശുദ്ധമാവുന്ന ഗംഗയെ, പുണ്യകമണ്ഡലിൽ പാർക്കുന്നവളെ, അവനു നൽകി.
കമണ്ഡലുസ്ഥിതാ ദേവീ തവ പുണ്യവിവര്ധിനീ യഥാ മര്ത്യം ഗതാ നാഥ തന് മേ വിസ്തരതോ വദ
കമണ്ഡലിൽ പാർക്കുന്ന ദേവി, നിന്റെ പുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളാണ്. ആ ദേവി എങ്ങനെ മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് എത്തിയെന്ന് ദയവായി വിശദമായി പറയൂ, പ്രഭോ.
ബലിര് നാമ മഹാദൈത്യോ ദേവാരിര് അപരാജിതഃ ധര്മേണ യശസാ ചൈവ പ്രജാസംരക്ഷണേന ച
ബലി എന്ന മഹാദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവും ജയിക്കാനാവാത്തവനും. ധർമ്മത്തിലും യശസ്സിലും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അവൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ഗുരുഭക്ത്യാ ച സത്യേന വീര്യേണ ച ബലേന ച ത്യാഗേന ക്ഷമയാ ചൈവ ത്രൈലോക്യേ നോപമീയതേ
ഗുരുഭക്തിയും സത്യവും വീര്യവും ബലവും ത്യാഗവും ക്ഷമയും കൊണ്ടു, അവൻ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ഉപമയില്ലാത്തവനായിരുന്നു.
തസ്യര്ദ്ധിമ് ഉന്നതാം ദൃഷ്ട്വാ ദേവാശ് ചിന്താപരായണാഃ മിഥഃ സമൂചുര് അമരാ ജേഷ്യാമോ വൈ കഥം ബലിമ്
അവന്റെ ഐശ്വര്യം ഉയരുന്നത് കണ്ട ദേവന്മാർ വിഷമിച്ചു. അവർ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: 'നാം എങ്ങനെ ബലിയെ ജയിക്കും?'
തസ്മിഞ് ശാസതി രാജ്യം തു ത്രൈലോക്യം ഹതകണ്ടകമ് നാരയോ വ്യാധയോ വാപി നാധയോ വാ കഥംചന
അവൻ മൂന്ന് ലോകവും ഭരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. എവിടെയും ശത്രുക്കളോ രോഗങ്ങളോ ദാരിദ്ര്യങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അനാവൃഷ്ടിര് അധര്മോ വാ നാസ്തിശബ്ദോ ന ദുര്ജനഃ സ്വപ്നേ ഽപി നൈവ ദൃശ്യേത ബലൌ രാജ്യം പ്രശാസതി
അവിടെ വരൾച്ചയോ അധർമ്മമോ നാസ്തികതയുടെ സംസാരമോ ദുഷ്ടന്മാരോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ബലി രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അത്തരം കാര്യങ്ങൾ കണ്ടിരുന്നില്ല.