തദോത്പന്നാ ജഗദ്ധാത്രീ ഗൌരീ ഹിമവതോ ഗൃഹേ ശിവധ്യാനരതാ നിത്യം തന്നിഷ്ഠാ തന്മനോഗതാ
അങ്ങനെ ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഗൗരി, ഹിമവാന്റെ വീട്ടിൽ ജനിച്ചു; അവൾ ശിവധ്യാനത്തിൽ എപ്പോഴും ലയിച്ചിരിക്കുകയും, ശിവനിൽ മനസ്സും ഭക്തിയും ഉറപ്പായിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
താം വൈ പ്രോചുഃ സുരഗണാ ഈശാര്ഥേ തപ ആവിശ തഥാ ഹിമവതഃ പൃഷ്ഠേ ഗൌരീ തേപേ തപോ മഹത്
അവളോടു ദേവഗണങ്ങൾ പറഞ്ഞു: 'ഈശ്വരനുവേണ്ടി തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടണം.' അങ്ങനെ ഹിമവാന്റെ മലചിറകളിൽ ഗൗരി വലിയ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
പുനഃ സംമന്ത്രയാമ് ആസുര് ഈശോ ധ്യായതി താം ശിവാമ് ആത്മാനം വാ തഥാന്യദ് വാ ന ജാനീമഃ കഥം ഭവഃ
പിന്നീട് അവർ വീണ്ടും ആലോചിച്ചു: 'ഈശ്വരൻ അവളെയോ, തന്നെതന്നെയോ, മറ്റൊന്നെയോ ധ്യാനിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല; ഭവൻ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു എന്ന് വ്യക്തമല്ല.'
മേനകായാഃ സുതായാം തു ചിത്തം ദധ്യാത് സുരേശ്വരഃ തത്ര നീതിര് വിധാതവ്യാ തതഃ ശ്രൈഷ്ഠ്യമ് അവാപ്സ്യഥ തതഃ പ്രാഹ മഹാബുദ്ധിര് വാചസ്പതിര് ഉദാരധീഃ
സുരേശ്വരൻ മേനയുടെ മകളിൽ മനസ്സു നിക്ഷേപിക്കണം; അതിനായി ഒരു മാർഗ്ഗം കണ്ടെത്തണം, അപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ശ്രേഷ്ഠത ലഭിക്കും.' പിന്നെ മഹാബുദ്ധിയുള്ള വാഗ്ദേവത പറഞ്ഞു.
യസ് ത്വ് അയം മദനോ ധീമാന് കന്ദര്പഃ പുഷ്പചാപധൃക് സ വിധ്യതു ശിവം ശാന്തം ബാണൈഃ പുഷ്പമയൈഃ ശുഭൈഃ
ഇവിടെ ധീരനായ മദനൻ, കന്ദർപ്പൻ, പൂക്കളാൽ നിർമ്മിതമായ വില്ല് കൈവശമുള്ളവൻ, ശാന്തനായ ശിവനെ ആ മനോഹരമായ പൂമ്പാണുകൾ കൊണ്ട് തൊടട്ടെ.
തേന വിദ്ധസ് ത്രിനേത്രോ ഽപി ഈശായാം ബുദ്ധിമ് ആദധേത് പരിണേഷ്യത്യ് അസൌ നൂനം തദാ താം ഗിരിജാം ഹരഃ
അവന്റെ ബാണം തൊട്ടാൽ, മൂന്നുകണ്ണുള്ള ഈശ്വരനും ആ ദേവിയിലേക്കു മനസ്സു തിരിക്കും; അപ്പോൾ ഹരൻ ഗിരിജയെ വിവാഹം കഴിക്കും.
ജയിനഃ പഞ്ചബാണസ്യ ന ബാണാഃ ക്വാപി കുണ്ഠിതാഃ തഥോഢായാം ജഗദ്ധാത്ര്യാം ശംഭോഃ പുത്രോ ഭവിഷ്യതി
അഞ്ച് അമ്പുകളെ ജയിച്ചവന്റെ അമ്പുകൾ എവിടെയും മങ്ങാറില്ല. അതുകൊണ്ട് ലോകത്തെ താങ്ങുന്ന ദേവിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ശംഭുവിന്റെ മകൻ ജനിക്കും.
ജാതഃ പുത്രസ് ത്രിനേത്രസ്യ താരകം സ ഹനിഷ്യതി വസന്തം ച സഹായാര്ഥം ശോഭിഷ്ഠം കുസുമാകരമ്
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവന്റെ മകനായി ജനിച്ചവൻ താരകനെ സംഹരിക്കും. സഹായത്തിനായി പുഷ്പങ്ങൾ നിറയുന്ന മനോഹരമായ വസന്തകാലം അവിടെ ഉണ്ടാകട്ടെ.
ആഹ്ലാദനം ച മനസാ കാമായൈനം പ്രയച്ഛഥ
ഹൃദയത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങൾ ഈ കൃതി കാമദേവനു സമർപ്പിക്കണം.
തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ സുരഗണാ മദനം കുസുമാകരമ് പ്രേഷയാമ് ആസുര് അവ്യഗ്രാഃ ശിവാന്തികമ് അരിംദമാഃ
അങ്ങനെയാകട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്ന ദേവതകൾ ആശങ്കയില്ലാതെ കാമദേവനെയും പുഷ്പകാലത്തെയും ശിവന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചു.
സ ജഗാമ ത്വരാ കാമോ ധൃതചാപോ സമാധവഃ രത്യാ ച സഹിതഃ കാമഃ കര്തും കര്മ സുദുഷ്കരമ്
കാമദേവൻ ഉത്സാഹത്തോടെ വില്ലും അമ്പും കൈവശം വെച്ച്, രതിയോടൊപ്പം ആ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തിക്ക് പോയി.
ഗൃഹീത്വാ സശരം ചാപമ് ഇദം തസ്യ മനോ ഽഭവത് മയാ വേധ്യസ് ത്വ് അവേധ്യോ വൈ ശംഭുര് ലോകഗുരുഃ പ്രഭുഃ
വില്ലും അമ്പും എടുത്തു, കാമദേവന്റെ മനസ്സിൽ ഇങ്ങനെ തോന്നി: 'എനിക്ക് എല്ലാവരെയും തുളയ്ക്കാൻ കഴിയും, പക്ഷേ ലോകഗുരുവായ ശംഭുവിനെ തുളയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല.'
ത്രൈലോക്യജയിനോ ബാണാഃ ശംഭൌ മേ കിം ദൃഢാ ന വാ തേനാസൌ ചാഗ്നിനേത്രേണ ഭസ്മശേഷസ് തദാ കൃതഃ
മൂന്നു ലോകത്തെയും ജയിക്കുന്ന എന്റെ അമ്പുകൾ ശംഭുവിനോട് ശക്തമാണോ അല്ലയോ? അപ്പോൾ ശംഭു തന്റെ അഗ്നിനേത്രം കൊണ്ടു കാമദേവനെ ചാരമാക്കി.
തദ് ഏവ കര്മ സുദൃഢമ് ഈക്ഷിതും സുരസത്തമാഃ ആജഗ്മുസ് തത്ര യദ് വൃത്തം ശൃണു വിസ്മയകാരകമ്
അപ്പോൾ, ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായവർ ആ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തി കാണാൻ അവിടെ എത്തി. സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ കേൾക്കൂ, അതു വിസ്മയം ഉണർത്തുന്നതാണ്.
ശംഭും ദൃഷ്ട്വാ സുരഗണാ യാവത് പശ്യന്തി മന്മഥമ് താവച് ച ഭസ്മസാദ്ഭൂതം കാമം ദൃഷ്ട്വാ ഭയാതുരാഃ തുഷ്ടുവുസ് ത്രിദശേശാനം കൃതാഞ്ജലിപുടാഃ സുരാഃ
ശംഭുവിനെ ദർശിച്ച ദേവതകൾ കാമദേവൻ ചാരമായത് കണ്ടു ഭയഭീതരായി. അവർ കൈകൂപ്പി ദേവതകളുടെ നാഥനെ സ്തുതിച്ചു.
താരകാദ് ഭയമ് ആപന്നം കുരു പത്നീം ഗിരേഃ സുതാമ്
താരകനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭയം നീക്കം ചെയ്യാൻ, ഗിരിയുടെ മകളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കൂ.
വിദ്ധചിത്തോ ഹരോ ഽപ്യ് ആശു മേനേ വാക്യം സുരോദിതമ് അരുന്ധതീം വസിഷ്ഠം ച മാം തു ചക്രധരം തഥാ
ഹൃദയം തുളയപ്പെട്ട ഹരനും, അരുന്ധതിയും, വസിഷ്ഠനും, ഞാനും, ചക്രധാരിയും ദേവതകൾ പറഞ്ഞ വാക്ക് ഉടൻ അംഗീകരിച്ചു.
പ്രേഷയാമ് ആസുര് അമരാ വിവാഹായ പരസ്പരമ് സംബന്ധോ ഽപി തഥാപ്യ് ആസീദ് ധിമവല്ലോകനാഥയോഃ
അമരന്മാർ തമ്മിൽ വിവാഹത്തിനായി സന്ദേശം അയച്ചു. അങ്ങനെ ഹിമവൽ പ്രദേശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർക്ക് ബന്ധം സ്ഥാപിതമായി.
ഹിമവത്പര്വതേ ശ്രേഷ്ഠേ നാനാരത്നവിചിത്രിതേ നാനാവൃക്ഷലതാകീര്ണേ നാനാദ്വിജനിഷേവിതേ
ഹിമവത് പർവതത്തിൽ, വിവിധ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും, പലതരം വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും നിറഞ്ഞും, പലതരം പക്ഷികൾ വസിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലത്ത്—
നദീനദസരഃകൂപതഡാഗാദിഭിര് ആവൃതേ ദേവഗന്ധര്വയക്ഷാദിസിദ്ധചാരണസേവിതേ
നദികൾ, കുളങ്ങൾ, കിണറുകൾ, തടാകങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ എന്നിവരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത്—
ശുഭമാരുതസംപന്നേ ഹര്ഷോത്കര്ഷൈകകാരണേ മേരുമന്ദരകൈലാസമൈനാകാദിനഗൈര് വൃതേ
ശുഭമായ കാറ്റുകൾ നിറഞ്ഞും, അത്യന്തം സന്തോഷം പകരുന്ന ഏക കാരണമായും, മേരു, മന്ദര, കൈലാസം, മൈനാകം തുടങ്ങിയ പർവതങ്ങൾ ചുറ്റിയുമുള്ള സ്ഥലത്ത്—
വസിഷ്ഠാഗസ്ത്യപൌലസ്ത്യലോമശാദിഭിര് ആവൃതേ മഹോത്സവേ വര്തമാനേ വിവാഹഃ സമജായത
വസിഷ്ഠൻ, അഗസ്ത്യൻ, പുലസ്ത്യൻ, ലോമശൻ എന്നിവരും മറ്റും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. മഹോത്സവം നടക്കുമ്പോൾ വിവാഹം നടന്നു.
തത്ര വേദീ രത്നമയീ ശോഭിതാ സ്വര്ണഭൂഷിതാ വജ്രമാണിക്യവൈദൂര്യതന്മയസ്തമ്ഭശോഭിതാ
അവിടെ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചും സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചും വജ്രം, മാനിക്യം, വൈഡൂര്യം എന്നിവ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച തൂണുകൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്നുമുള്ള ഒരു വേദി ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജയാലക്ഷ്മീശുഭാക്ഷാന്തികീര്തിപുഷ്ട്യാദിസംവൃതാ മേരുമന്ദരകൈലാസരൈവതൈഃ പരിശോഭിതൈഃ
ജയ, ലക്ഷ്മി, ശുഭ, ക്ഷാന്തി, കീർത്തി, പുഷ്ടി തുടങ്ങിയവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും, മേരു, മന്ദര, കൈലാസം, രൈവതക തുടങ്ങിയ പർവതങ്ങളാൽ കൂടുതൽ ഭംഗിയാർന്നുമായിരുന്നു.
പൂജിതോ ലോകനാഥേന വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ മൈനാകഃ പര്വതശ്രേഷ്ഠോ രേജേ ഽതീവ ഹിരണ്മയഃ
ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ വിഷ്ണു മഹത്വത്തോടെ മൈനാകപർവ്വതത്തെ ആദരിക്കുകയും, ആ സുവർണ്ണപ്രഭയുള്ള പർവ്വതശ്രേഷ്ഠൻ അതിയായി പ്രകാശിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഋഷയോ ലോകപാലാശ് ച ആദിത്യാഃ സമരുദ്ഗണാഃ വിവാഹേ വേദികാം ചക്രുര് ദേവദേവസ്യ ശൂലിനഃ
മഹർഷിമാർ, ലോകപാലകർ, ആദിത്യന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ ഇവർ എല്ലാവരും ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയുടെ വിവാഹത്തിന് വേണ്ടി വേദിക ഒരുക്കി.
വിശ്വകര്മാ സ്വയം ത്വഷ്ടാ വേദീം ചക്രേ സതോരണാമ് സുരഭീ നന്ദിനീ നന്ദാ സുനന്ദാ കാമദോഹിനീ
വിശ്വകർമ്മയും ത്വഷ്ടാവും ചേർന്ന് തോറണമുള്ള വേദിക സ്വയം നിർമിച്ചു; സുരഭി, നന്ദിനി, നന്ദാ, സുനന്ദാ, കാമദോഹിനി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആഭിസ് തു ശോഭിതേശാന്യാ വിവാഹഃ സമജായത സമുദ്രാഃ സരിതോ നാഗാ ഓഷധ്യോ ലോകമാതരഃ
ഇവരുടെ അലങ്കാരത്തിൽ വിവാഹം നടന്നു; സമുദ്രങ്ങൾ, നദികൾ, നാഗങ്ങൾ, ഔഷധികൾ, ലോകമാതാക്കൾ ഇവരും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
സവനസ്പതിബീജാശ് ച സര്വേ തത്ര സമായയുഃ ഭുവഃ കര്മ ഇലാ ചക്രേ ഓഷധ്യസ് ത്വ് അന്നകര്മ ച
വൃക്ഷങ്ങളുടെ എല്ലാ വിത്തുകളും അവിടെ കൂടി; ഇളാ ഭൂമിയുടെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, ഔഷധികൾ അന്നത്തിനുള്ള കർമ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു.
വരുണഃ പാനകര്മാണി ദാനകര്മ ധനാധിപഃ അഗ്നിശ് ചകാര തത്രാന്നം യച് ചേഷ്ടം ലോകനാഥയോഃ
വരുണൻ പാനീയങ്ങൾ ഒരുക്കി, ധനത്തിന്റെ അധിപൻ ദാനങ്ങൾ നടത്തി, അഗ്നി അവിടെ ലോകനാഥന്മാർക്ക് ഇഷ്ടമായ അന്നം പാകം ചെയ്തു.