തവാതിതേജസാവിഷ്ടമ് ഇദം രൂപം ന ശോഭതേ അസഹന്തീ ച സംജ്ഞാ സാ വനേ ചരതി ശാഡ്വലേ
നിന്റെ അതിയായ തേജസ്സുകൊണ്ട് ഈ രൂപം മനോഹരമല്ല; അതു സഹിക്കാനാവാതെ സംജ്ഞാ പുല്ല് വളർന്ന കാടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ദ്രഷ്ടാ ഹി താം ഭവാന് അദ്യ സ്വാം ഭാര്യാം ശുഭചാരിണീമ് ശ്ലാഘ്യാം യോഗബലോപേതാം യോഗമ് ആസ്ഥായ ഗോപതേ
ഇന്ന് നീ, പശുക്കളുടെ രക്ഷകനേ, നിന്റെ തന്നെ സദാചാരമുള്ള, പ്രശംസനീയമായ, യോഗശക്തിയുള്ള ഭാര്യയെ, യോഗം ചെയ്ത് കാണും.
അനുകൂലം തു തേ ദേവ യദി സ്യാന് മമ സംമതമ് രൂപം നിര്വര്തയാമ്യ് അദ്യ തവ കാന്തമ് അരിംദമ
ദേവനേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടവും എനിക്കുമനുസരണമാണെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു രൂപം ഉണ്ടാക്കാം, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ.
തതോ ഽഭ്യുപഗമാത് ത്വഷ്ടാ മാര്തണ്ഡസ്യ വിവസ്വതഃ ഭ്രമിമ് ആരോപ്യ തത് തേജഃ ശാതയാമ് ആസ ഭോ ദ്വിജാഃ
അവന്റെ സമ്മതത്തോടെ ത്വഷ്ടാവ് മാർതാണ്ഡനായ വിവസ്വാനെ ചക്രത്തിൽ വെച്ച്, ആ തേജസ് കുറച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ.
തതോ നിര്ഭാസിതം രൂപം തേജസാ സംഹതേന വൈ കാന്താത് കാന്തതരം ദ്രഷ്ടുമ് അധികം ശുശുഭേ തദാ
അപ്പോൾ, ആ തേജസ് ഒത്തുചേർന്നതോടെ, അത്ര മനോഹരമായ ഒരു രൂപം, മുൻപേക്കാൾ കൂടുതൽ ഭംഗിയോടെ, കാണപ്പെട്ടു.
ദദര്ശ യോഗമ് ആസ്ഥായ സ്വാം ഭാര്യാം വഡവാം തതഃ അധൃഷ്യാം സര്വഭൂതാനാം തേജസാ നിയമേന ച
അപ്പോൾ, യോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട്, അവൻ തന്റെ ഭാര്യയായ വഡവയെ കണ്ടു; അവൾ തന്റെ തേജസ്സിലും ശീലത്തിലും എല്ലാ ജീവികളും കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്തവളായിരുന്നു.
വഡവാവപുഷാ വിപ്രാശ് ചരന്തീമ് അകുതോഭയാമ് സോ ഽശ്വരൂപേണ ഭഗവാംസ് താം മുഖേ സമഭാവയത്
വഡവയുടെ രൂപത്തിൽ ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്ന അവളെ മഹർഷിമാർ കണ്ടു; ഭഗവാൻ കുതിരയുടെ രൂപത്തിൽ അവളുടെ വായിൽ എത്തി.
മൈഥുനായ വിചേഷ്ടന്തീം പരപുംസോ ഽവശങ്കയാ സാ തന് നിരവമച് ഛുക്രം നാസികാഭ്യാം വിവസ്വതഃ
അവൾ മറ്റൊരു പുരുഷനെ സംശയിച്ച്, സംയോജനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുമ്പോൾ, വിവസ്വാന്റെ വീര്യം അവളുടെ മൂക്കിലൂടെ പുറത്തുവിട്ടു.
ദേവൌ തസ്യാമ് അജായേതാമ് അശ്വിനൌ ഭിഷജാം വരൌ നാസത്യശ് ചൈവ ദസ്രശ് ച സ്മൃതൌ ദ്വാവ് അശ്വിനാവ് ഇതി
അവളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ ആയിരിക്കുന്നു അശ്വിനികൾ, വൈദ്യന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭരായ ഇരുവരും. അവർക്ക് നാസത്യനും ദസ്രനും എന്ന പേരുകളുണ്ട്; ഈ ഇരുവരെയും അശ്വിനികൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
മാര്തണ്ഡസ്യാത്മജാവ് ഏതാവ് അഷ്ടമസ്യ പ്രജാപതേഃ താം തു രൂപേണ കാന്തേന ദര്ശയാമ് ആസ ഭാസ്കരഃ
ഇവരാണ് അഷ്ടമൻ പ്രജാപതിയായ മാർതാണ്ഡന്റെ മക്കൾ. ഭാസ്കരൻ അവളെ മനോഹരമായ രൂപത്തിൽ ഇവർക്കു കാണിച്ചു.
സാ തു ദൃഷ്ട്വൈവ ഭര്താരം തുതോഷ മുനിസത്തമാഃ യമസ് തു കര്മണാ തേന ഭൃശം പീഡിതമാനസഃ
അവൾ ഭർത്താവിനെ കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സിൽ തൃപ്തിയായി, മഹർഷിമാരേ. എന്നാൽ യമൻ ആ പ്രവർത്തിയിൽ ദുഃഖിതനായി, അതുകൊണ്ട് മനസ്സ് വളരെ വേദനിച്ചു.
ധര്മേണ രഞ്ജയാമ് ആസ ധര്മരാജ ഇമാഃ പ്രജാഃ സ ലേഭേ കര്മണാ തേന ശുഭേന പരമദ്യുതിഃ
ധർമ്മരാജാവ് ഈ ജനങ്ങളെ ധർമ്മപഥത്തിൽ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; ആ നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ അവൻ പരമമായ തേജസ്സും മഹത്വവും നേടി.
പിതൄണാമ് ആധിപത്യം ച ലോകപാലത്വമ് ഏവ ച മനുഃ പ്രജാപതിസ് ത്വ് ആസീത് സാവര്ണിഃ സ തപോധനാഃ
അവൻ പിതൃഭാവനിൽ അദ്ധിപത്യത്വവും ലോകപാലന പദവിയും നേടി; സാവർണിയുടെ മകൻ മനു പ്രജാപതിയായി, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായി.
ഭാവ്യഃ സമാഗതേ തസ്മിന് മനുഃ സാവര്ണികേ ഽന്തരേ മേരുപൃഷ്ഠേ തപോ നിത്യമ് അദ്യാപി സ ചരത്യ് ഉത
ആ കാലഘട്ടം വന്നാൽ സാവർണി മനുവായിരിക്കും; ഇന്നും അവൻ മെരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ തപസ്സു തുടരുന്നു.
ഭ്രാതാ ശനൈശ്ചരസ് തസ്യ ഗ്രഹത്വം സ തു ലബ്ധവാന് ത്വഷ്ടാ തു തേജസാ തേന വിഷ്ണോശ് ചക്രമ് അകല്പയത്
അവന്റെ സഹോദരൻ ശനിദേവൻ ഗ്രഹമായി; തേജസ്സിൽ സമ്പന്നനായ ത്വഷ്ടാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രം നിർമ്മിച്ചു.
തദ് അപ്രതിഹതം യുദ്ധേ ദാനവാന്തചികീര്ഷയാ യവീയസീ തു സാപ്യ് ആസീദ് യമീ കന്യാ യശസ്വിനീ
യുദ്ധത്തിൽ തടയാനാകാത്ത, ദാനവരെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച ആയുധം അങ്ങനെ ഉണ്ടായി; യമിയുടെ ഇളയ സഹോദരി യമിയാണ്, പ്രശസ്തയായ കന്യക.
അഭവച് ച സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ യമുനാ ലോകപാവനീ മനുര് ഇത്യ് ഉച്യതേ ലോകേ സാവര്ണ ഇതി ചോച്യതേ
അവൾ നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായ, ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന യമുനയായി; അവൻ ലോകത്ത് മനു എന്നും സാവർണി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ദ്വിതീയോ യഃ സുതസ് തസ്യ മനോര് ഭ്രാതാ ശനൈശ്ചരഃ ഗ്രഹത്വം സ ച ലേഭേ വൈ സര്വലോകാഭിപൂജിതഃ
ആ മനുവിന്റെ രണ്ടാം മകൻ, അവന്റെ സഹോദരൻ ശനി, ഗ്രഹപദവി നേടി, എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
യ ഇദം ജന്മ ദേവാനാം ശൃണുയാന് നരസത്തമഃ ആപദം പ്രാപ്യ മുച്യേത പ്രാപ്നുയാച് ച മഹദ് യശഃ
ദൈവങ്ങളുടെ ഈ ജന്മകഥ കേൾക്കുന്ന ആരായാലും, മഹാനായവരേ, കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, വലിയ പ്രശസ്തി നേടും.
മനോര് വൈവസ്വതസ്യാസന് പുത്രാ വൈ നവ തത്സമാഃ ഇക്ഷ്വാകുശ് ചൈവ നാഭാഗോ ധൃഷ്ടഃ ശര്യാതിര് ഏവ ച
വൈവസ്വത മനുവിന് ഒൻപത് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവൻപോലെ തുല്യന്മാർ: ഇക്ഷ്വാകു, നാഭാഗൻ, ധൃഷ്ടൻ, ശര്യാതി എന്നും.
നരിഷ്യന്തശ് ച ഷഷ്ഠോ വൈ പ്രാംശൂ രിഷ്ടശ് ച സപ്തമഃ കരൂഷശ് ച പൃഷധ്രശ് ച നവൈതേ മുനിസത്തമാഃ
നരിഷ്യന്തൻ ആറാമൻ, പ്രാംശു, ഋഷ്ടൻ ഏഴാമൻ, കരൂഷനും പൃഷധ്രനും—ഇവരാണ് ആ ഒൻപത് മക്കൾ, മഹർഷിമാരേ.
അകരോത് പുത്രകാമസ് തു മനുര് ഇഷ്ടിം പ്രജാപതിഃ മിത്രാവരുണയോര് വിപ്രാഃ പൂര്വമ് ഏവ മഹാമതിഃ
മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച്, മഹാപണ്ഡിതനായ പ്രജാപതി മനു പുരാതനകാലത്ത് മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി യാഗം നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
അനുത്പന്നേഷു ബഹുഷു പുത്രേഷ്വ് ഏതേഷു ഭോ ദ്വിജാഃ തസ്യാം ച വര്തമാനായാമ് ഇഷ്ട്യാം ച ദ്വിജസത്തമാഃ
അവിടെ, മക്കൾ പലരും ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്ത സമയത്ത്, ആ യാഗം നടക്കുമ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ—
മിത്രാവരുണയോര് അംശേ മനുര് ആഹുതിമ് ആവഹത് തത്ര ദിവ്യാമ്ബരധരാ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാ
മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി യാഗത്തിൽ മനു ഹോമം അർപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ചും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും ഒരു സ്ത്രീ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
ദിവ്യസംഹനനാ ചൈവ ഇലാ ജജ്ഞ ഇതി ശ്രുതിഃ താമ് ഇലേത്യ് ഏവ ഹോവാച മനുര് ദണ്ഡധരസ് തദാ
ദിവ്യരൂപം ഉള്ളവളായി ഇല ജനിച്ചു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു; അപ്പോൾ ദണ്ഡധാരിയായ മനു അവളെ 'ഇല' എന്ന് വിളിച്ചു.
അനുഗച്ഛസ്വ മാം ഭദ്രേ തമ് ഇലാ പ്രത്യുവാച ഹ ധര്മയുക്തമ് ഇദം വാക്യം പുത്രകാമം പ്രജാപതിമ്
'എന്നെ അനുഗമിക്കൂ, ഭദ്രേ' എന്ന് മനു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഇല, മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച പ്രജാപതിയെ ധർമ്മപഥത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
മിത്രാവരുണയോര് അംശേ ജാതാസ്മി വദതാം വര തയോഃ സകാശം യാസ്യാമി ന മാം ധര്മഹതാം കുരു
മിത്രനും വരുണനും എന്ന രണ്ടു ദേവന്മാരുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്, വാക്കിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവരേ, ഞാൻ അവരുടെ അടുക്കൽ പോകുന്നു; ദയവായി എന്നെ ധർമ്മം വിട്ടുപോകുന്നവളാക്കരുതേ.
സൈവമ് ഉക്ത്വാ മനും ദേവം മിത്രാവരുണയോര് ഇലാ ഗത്വാന്തികം വരാരോഹാ പ്രാഞ്ജലിര് വാക്യമ് അബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മനുവിനോട്, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ഇലാ, കൈകൾ കൂട്ടി, മിത്രനും വരുണനും സമീപിച്ചു ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അംശേ ഽസ്മി യുവയോര് ജാതാ ദേവൌ കിം കരവാണി വാമ് മനുനാ ചാഹമ് ഉക്താ വാഐ അനുഗച്ഛസ്വ മാമ് ഇതി
ദേവന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി എന്ത് ചെയ്യണം? മനു എന്നോട് പറഞ്ഞത്: 'എന്നെ അനുഗമിക്കൂ' എന്നാണ്.
തൌ തഥാവാദിനീം സാധ്വീമ് ഇലാം ധര്മപരായണാമ് മിത്രശ് ച വരുണശ് ചോഭാവ് ഊചതുസ് താം ദ്വിജോത്തമാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരയായ സത്വവതിയായ ഇലയോട്, മിത്രനും വരുണനും, മഹാന്മാരായ ദ്വിജന്മാർ, അവളോട് പറഞ്ഞു.