സുമധ്യാശ് ചാരുവദനാഃ സര്വാലംകാരഭൂഷിതാഃ ഗീതമാധുര്യസംയുക്താഃ സര്വലക്ഷണസംയുതാഃ
നല്ല നടുവും മനോഹരമായ മുഖവും ഉള്ളവർ, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. പാട്ടിന്റെ മാധുര്യവും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഇവർക്കുണ്ട്.
ഗീതവാദ്യേ ച കുശലാഃ സുരഗന്ധര്വയോഷിതഃ നൃത്യന്ത്യ് അനുദിനം തത്ര യത്രാസൌ പുരുഷോത്തമഃ
പാടലിലും വാദ്യങ്ങളിൽയും നിപുണരായ ദേവതകളും ഗന്ധർവ്വസ്ത്രികളും, അവിടെയുള്ള പരമപുരുഷന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ഓരോ ദിവസവും അവിടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
ന തത്ര രോഗോ നോ ഗ്ലാനിര് ന മൃത്യുര് ന ഹിമാതപൌ ന ക്ഷുത് പിപാസാ ന ജരാ ന വൈരൂപ്യം ന ചാസുഖമ്
അവിടെ രോഗമോ ക്ഷീണമോ മരണമോ തണുപ്പോ ചൂടോ ഇല്ല. വിശപ്പോ ദാഹമോ വയസ്സാകലോ രൂപഭംഗം പോകരുതലോ ദുഃഖമോ ഒന്നും അവിടെ ഇല്ല.
പരമാനന്ദജനനം സര്വകാമഫലപ്രദമ് വിഷ്ണുലോകാത് പരം ലോകം നാത്ര പശ്യാമി ഭോ ദ്വിജാഃ
അവിടം പരമാനന്ദം നൽകുന്നതും എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നതുമാണ്. ദ്വിജന്മാരേ, വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന ലോകം ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
യേ ലോകാഃ സ്വര്ഗലോകേ തു ശ്രൂയന്തേ പുണ്യകര്മണാമ് വിഷ്ണുലോകസ്യ തേ വിപ്രാഃ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പുണ്യകർമ്മം ചെയ്തവർക്കായി സ്വർഗത്തിൽ പറയുന്ന ലോകങ്ങൾക്കു പോലും വിഷ്ണുലോകത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമായില്ല.
ഏവം ഹരേഃ പുരസ്ഥാനം സര്വഭോഗഗുണാന്വിതമ് സര്വസൌഖ്യകരം പുണ്യം സര്വാശ്ചര്യമയം ദ്വിജാഃ
ഹരിയുടെ സന്നിധി എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, എല്ലാ സന്തോഷവും നൽകുന്നതും, പുണ്യവും അത്ഭുതങ്ങളാലും നിറഞ്ഞതുമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.
ന തത്ര നാസ്തികാ യാന്തി പുരുഷാ വിഷയാത്മകാഃ ന കൃതഘ്നാ ന പിശുനാ നോ സ്തേനാ നാജിതേന്ദ്രിയാഃ
അവിടേക്ക് നാസ്തികരും ഇന്ദ്രിയസുഖത്തിൽ മുഴുകിയവരും കൃതഘ്നരും അപവാദികളുമോ കള്ളന്മാരോ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാത്തവരോ പോകുന്നില്ല.
യേ ഽര്ചയന്തി സദാ ഭക്ത്യാ വാസുദേവം ജഗദ്ഗുരുമ് തേ തത്ര വൈഷ്ണവാ യാന്തി വിഷ്ണുലോകം ന സംശയഃ
വാസുദേവനെ, ലോകഗുരുവിനെ, എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർ, അവർക്ക് സംശയമില്ലാതെ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും.
ദക്ഷിണസ്യോദധേസ് തീരേ ക്ഷേത്രേ പരമദുര്ലഭേ ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണം ച രാമം ച സുഭദ്രാം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
ദക്ഷിണദിക്കിലെ സമുദ്രത്തിൻറെ തീരത്ത്, അത്യന്തം ദുർലഭമായ ക్షേത്രത്തിൽ, കൃഷ്ണനെയും രാമനെയും സുഭദ്രയെയും കണ്ടു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ—
കല്പവൃക്ഷസമീപേ തു യേ ത്യജന്തി കലേവരമ് തേ തത്ര മനുജാ യാന്തി മൃതാ യേ പുരുഷോത്തമേ
കൽപ്പവൃക്ഷത്തിന്റെ സമീപത്ത് ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ, പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ മരിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, അവർ അവിടത്തേക്ക് എത്തും.
വടസാഗരയോര് മധ്യേ യഃ സ്മരേത് പുരുഷോത്തമമ് തേ ഽപി തത്ര നരാ യാന്തി യേ മൃതാഃ പുരുഷോത്തമേ
വടവൃക്ഷത്തിന്റെയും സമുദ്രത്തിന്റെയും ഇടയിൽ പുരുഷോത്തമനെ ഓർക്കുന്നവർ, അവിടPURUSHOTTAMAയിൽ മരിക്കുന്നവർ, അവർക്കും ആ സ്ഥലം ലഭിക്കും.
തേ ഽപി തത്ര പരം സ്ഥാനം യാന്തി നാസ്ത്യ് അത്ര സംശയഃ ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിഷ്ണുലോകഃ സനാതനഃ സര്വാനന്ദകരഃ പ്രോക്തോ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദഃ
അവർക്കും അവിടെയുള്ള പരമസ്ഥാനം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. മഹർഷിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ വിധത്തിൽ ഞാൻ ശാശ്വതമായ, എല്ലാ ആനന്ദവും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന വിഷ്ണുലോകത്തെ വിവരിച്ചു.
ബഹ്വാശ്ചര്യസ് ത്വയാ പ്രോക്തോ വിഷ്ണുലോകോ ജഗത്പതേ നിത്യാനന്ദകരഃ ശ്രീമാന് ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദഃ
ലോകപതിയേ, നിങ്ങൾ വിവരണ ചെയ്ത വിഷ്ണുലോകം അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, ശാശ്വതാനന്ദം നൽകുന്നതും, മഹിമയുള്ളതും, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതുമാണ്.
ക്ഷേത്രം ച ദുര്ലഭം ലോകേ കീര്തിതം പുരുഷോത്തമമ് ത്യക്ത്വാ യത്ര നരോ ദേഹം യാതി സാലോക്യതാം ഹരേഃ
ലോകത്തിൽ ദുർലഭമായ പുരുഷോത്തമം എന്ന ക്ഷേത്രം പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടെ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ഹരിയുടെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
സമ്യക് ക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യം ത്വയാ സമ്യക് പ്രകീര്തിതമ് യത്ര സ്വദേഹസംത്യാഗാദ് വിഷ്ണുലോകം വ്രജേന് നരഃ
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം നിങ്ങൾ സമ്പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിച്ചു; അവിടെ സ്വന്തം ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
അഹോ മോക്ഷസ്യ മാര്ഗോ ഽയം ദേഹത്യാഗസ് ത്വയോദിതഃ നരാണാമ് ഉപകാരായ പുരുഷാഖ്യേ ന സംശയഃ
അയ്യോ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴി ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കലാണെന്ന് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞു; പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു ഉപകാരമാകുന്നതാണ്, സംശയമില്ല.
അനായാസേന ദേവേശ ദേഹം ത്യക്ത്വാ നരോത്തമാഃ തസ്മിന് ക്ഷേത്രേ പരം വിഷ്ണോഃ പദം യാന്തി നിരാമയമ്
ദേവതകളുടെ അധിപതിയേ, അത്രയും കഷ്ടമില്ലാതെ, ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ഉത്തമന്മാർ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമമായ, രോഗരഹിതമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും.
ശ്രുത്വാ ക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യം വിസ്മയോ നോ മഹാന് അഭൂത് പ്രയാഗപുഷ്കരാദീനി ക്ഷേത്രാണ്യ് ആയതനാനി ച
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് അത്ര വലിയ അത്ഭുതം തോന്നിയില്ല; പ്രയാഗം, പുഷ്കരം തുടങ്ങിയ മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും—
പൃഥിവ്യാം സര്വതീര്ഥാനി സരിതശ് ച സരാംസി ച ന തഥാ താനി സര്വാണി പ്രശംസസി സുരോത്തമ
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും നദികളും തടാകങ്ങളും നീ അത്രയും പ്രശംസിക്കുന്നില്ല, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായവനേ.
യഥാ പ്രശംസസി ക്ഷേത്രം പുരുഷാഖ്യം പുനഃ പുനഃ ജ്ഞാതോ ഽസ്മാഭിര് അഭിപ്രായസ് തവേദാനീം പിതാമഹ
പുനർപുനർ നീ പുരുഷം എന്ന പേരിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തെ മാത്രം പ്രശംസിക്കുന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഞങ്ങൾക്കിപ്പോൾ മനസ്സിലായി, പിതാമഹനേ.
യേന പ്രശംസസി ക്ഷേത്രം മുക്തിദം പുരുഷോത്തമമ് പുരുഷാഖ്യസമം നൂനം ക്ഷേത്രം നാസ്തി മഹീതലേ തേന ത്വം വിബുധശ്രേഷ്ഠ പ്രശംസസി പുനഃ പുനഃ
മോക്ഷം നൽകുന്ന പുരുഷോത്തമം എന്ന ക്ഷേത്രത്തെ നീ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രശംസിക്കുന്നത്, ഭൂമിയിൽ അതിനോട് തുല്യമായ മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നതിനാലാണ്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
സത്യം സത്യം മുനിശ്രേഷ്ഠാ ഭവദ്ഭിഃ സമുദാഹൃതമ് പുരുഷാഖ്യസമം ക്ഷേത്രം നാസ്ത്യ് അത്ര പൃഥിവീതലേ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്, ഭൂമിയിൽ പുരുഷം എന്ന ക്ഷേത്രത്തിന് തുല്യമായത് ഒന്നുമില്ല.
സന്തി യാനി തു തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യ് ആയതനാനി ച താനി ശ്രീപുരുഷാഖ്യസ്യ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
എത്രയോ പുണ്യമായ തീർത്ഥങ്ങളും വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടെങ്കിലും, അവയ്ക്ക് ശ്രീപുരുഷം എന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒന്ന് പോലും തുല്യമല്ല.
യഥാ സര്വേശ്വരോ വിഷ്ണുഃ സര്വലോകോത്തമോത്തമഃ തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
എങ്ങനെ വിഷ്ണു എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഉത്തമനാണോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
ആദിത്യാനാം യഥാ വിഷ്ണുഃ ശ്രേഷ്ഠത്വേ സമുദാഹൃതഃ തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
ആദിത്യന്മാരിൽ വിഷ്ണുവിനെ പോലെ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
നക്ഷത്രാണാം യഥാ സോമഃ സരസാം സാഗരോ യഥാ തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
നക്ഷത്രങ്ങളിൽ സോമനും ജലങ്ങളിൽ സമുദ്രവും എങ്ങനെ ഉത്തമങ്ങളാണോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
വസൂനാം പാവകോ യദ്വദ് രുദ്രാണാം ശംകരോ യഥാ തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
വസുക്കളിൽ പാവകനും രുദ്രന്മാരിൽ ശങ്കരനും എങ്ങനെ ഉത്തമന്മാരാണോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
വര്ണാനാം ബ്രാഹ്മണോ യദ്വദ് വൈനതേയശ് ച പക്ഷിണാമ് തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
വർണ്ണങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണനും പക്ഷികളിൽ വിനതേയനും എങ്ങനെ ഉത്തമന്മാരാണോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
ശിഖരിണാം യഥാ മേരുഃ പര്വതാനാം ഹിമാലയഃ തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
കുന്നുകളിൽ മേരുവും പർവതങ്ങളിൽ ഹിമാലയവും എങ്ങനെ ഉത്തമങ്ങളാണോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
പ്രമദാനാം യഥാ ലക്ഷ്മീഃ സരിതാം ജാഹ്നവീ യഥാ തഥാ സമസ്തതീര്ഥാനാം വരിഷ്ഠം പുരുഷോത്തമമ്
സ്ത്രീകളിൽ ലക്ഷ്മിയും നദികളിൽ ജാഹ്നവിയും എങ്ങനെ ഉത്തമങ്ങളാണോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുരുഷോത്തമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.