തത്രസ്ഥാ സതതം കീര്തിഃ പ്രജ്ഞാ മേധാ സരസ്വതീ ബുദ്ധിര് മതിസ് തഥാ ക്ഷാന്തിഃ സിദ്ധിമൂര്തിസ് തഥാ ദ്യുതിഃ
അവിടെ എപ്പോഴും കീർത്തി, ജ്ഞാനം, ബുദ്ധി, സരസ്വതീ, വിവേകം, ചിന്ത, ക്ഷമ, സിദ്ധിയുടെ രൂപം, തേജസ് എന്നിവ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗായത്രീ ചൈവ സാവിത്രീ മങ്ഗലാ സര്വമങ്ഗലാ പ്രഭാ മതിസ് തഥാ കാന്തിസ് തത്ര നാരായണീ സ്ഥിതാ
അവിടെ ഗായത്രി, സാവിത്രി, മംഗളാ, എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും മൂലമായവൾ, പ്രകാശം, ചിന്ത, സൗന്ദര്യം, നാരായണി എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ശ്രദ്ധാ ച കൌശികീ ദേവീ വിദ്യുത് സൌദാമിനീ തഥാ നിദ്രാ രാത്രിസ് തഥാ മായാ തഥാന്യാമരയോഷിതഃ
അവിടെ ശ്രദ്ധ, കൗശികി ദേവി, മിന്നൽ, സൗദാമിനി, ഉറക്കം, രാത്രി, മായ, മറ്റു ദിവ്യസ്ത്രികൾ എന്നിവയും ഉണ്ട്.
വാസുദേവസ്യ സര്വാസ് താ ഭവനേ സംപ്രതിഷ്ഠിതാഃ അഥ കിം ബഹുനോക്തേന സര്വം തത്ര പ്രതിഷ്ഠിതമ്
ഇവയെല്ലാം വാസുദേവന്റെ ഭവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല; എല്ലാം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഘൃതാചീ മേനകാ രമ്ഭാ സഹജന്യാ തിലോത്തമാ ഉര്വശീ ചൈവ നിമ്ലോചാ തഥാന്യാ വാമനാ പരാ
ഘൃതാചി, മേനക, രംഭ, സഹജന്യ, തിലോത്തമ, ഉർവശി, നിമ്ലോചാ, കൂടാതെ ചെറിയവരും വലിയവരുമായ മറ്റു അപ്സരസുകളും അവിടെ ഉണ്ട്.
മന്ദോദരീ ച സുഭഗാ വിശ്വാചീ വിപുലാനനാ ഭദ്രാങ്ഗീ ചിത്രസേനാ ച പ്രമ്ലോചാ സുമനോഹരാ
മന്ദോദരി, ഭാഗ്യശാലിയായ വിശ്വാചി, വിശാലമുഖിയായ ഭദ്രാംഗി, ചിത്രസേന, പ്രമ്ലോചാ, മനോഹരമായ മറ്റു അപ്സരസുകളും അവിടെ ഉണ്ട്.
മുനിസംമോഹിനീ രാമാ ചന്ദ്രമധ്യാ ശുഭാനനാ സുകേശീ നീലകേശാ ച തഥാ മന്മഥദീപിനീ
മുനിമാരെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന രാമ, ചന്ദ്രമദ്ധ്യ എന്ന ശുഭമുഖി, സുകേശി, നീലകേശി, മന്മഥദീപിനി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
അലമ്ബുഷാ മിശ്രകേശീ തഥാന്യാ മുഞ്ജികസ്ഥലാ ക്രതുസ്ഥലാ വരാങ്ഗീ ച പൂര്വചിത്തിസ് തഥാ പരാ
അലമ്പുഷ, മിശ്രകേശി, മുന്ജികസ്ഥല, ക്രതുസ്ഥല, മനോഹരമായ അവയവങ്ങളുള്ളവൾ, പൂർവചിത്തി, കൂടാതെ മറ്റു അപ്സരസുകളും അവിടെ ഉണ്ട്.
പരാവതീ മഹാരൂപാ ശശിലേഖാ ശുഭാനനാ ഹംസലീലാനുഗാമിന്യോ മത്തവാരണഗാമിനീ
പരാവതി എന്ന മഹാരൂപിണി, ശശിലേഖ എന്ന ശുഭമുഖി, ഹംസങ്ങളെപ്പോലെ സുന്ദരമായി നടക്കുന്നവരും, മദവായനകളെപ്പോലെ നടക്കുന്നവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
ബിമ്ബൌഷ്ഠീ നവഗര്ഭാ ച വിഖ്യാതാഃ സുരയോഷിതഃ ഏതാശ് ചാന്യാ അപ്സരസോ രൂപയൌവനഗര്വിതാഃ
ബിംബോഷ്ഠി, നവഗർഭ എന്ന പ്രശസ്തയായ ദിവ്യസ്ത്രികൾ, കൂടാതെ മറ്റുള്ള അപ്സരസുകളും അവരുടെ സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും അഭിമാനിക്കുന്നവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
സുമധ്യാശ് ചാരുവദനാഃ സര്വാലംകാരഭൂഷിതാഃ ഗീതമാധുര്യസംയുക്താഃ സര്വലക്ഷണസംയുതാഃ
നല്ല നടുവും മനോഹരമായ മുഖവും ഉള്ളവർ, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. പാട്ടിന്റെ മാധുര്യവും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഇവർക്കുണ്ട്.
ഗീതവാദ്യേ ച കുശലാഃ സുരഗന്ധര്വയോഷിതഃ നൃത്യന്ത്യ് അനുദിനം തത്ര യത്രാസൌ പുരുഷോത്തമഃ
പാടലിലും വാദ്യങ്ങളിൽയും നിപുണരായ ദേവതകളും ഗന്ധർവ്വസ്ത്രികളും, അവിടെയുള്ള പരമപുരുഷന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ഓരോ ദിവസവും അവിടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
ന തത്ര രോഗോ നോ ഗ്ലാനിര് ന മൃത്യുര് ന ഹിമാതപൌ ന ക്ഷുത് പിപാസാ ന ജരാ ന വൈരൂപ്യം ന ചാസുഖമ്
അവിടെ രോഗമോ ക്ഷീണമോ മരണമോ തണുപ്പോ ചൂടോ ഇല്ല. വിശപ്പോ ദാഹമോ വയസ്സാകലോ രൂപഭംഗം പോകരുതലോ ദുഃഖമോ ഒന്നും അവിടെ ഇല്ല.
പരമാനന്ദജനനം സര്വകാമഫലപ്രദമ് വിഷ്ണുലോകാത് പരം ലോകം നാത്ര പശ്യാമി ഭോ ദ്വിജാഃ
അവിടം പരമാനന്ദം നൽകുന്നതും എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നതുമാണ്. ദ്വിജന്മാരേ, വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന ലോകം ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
യേ ലോകാഃ സ്വര്ഗലോകേ തു ശ്രൂയന്തേ പുണ്യകര്മണാമ് വിഷ്ണുലോകസ്യ തേ വിപ്രാഃ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പുണ്യകർമ്മം ചെയ്തവർക്കായി സ്വർഗത്തിൽ പറയുന്ന ലോകങ്ങൾക്കു പോലും വിഷ്ണുലോകത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമായില്ല.
ഏവം ഹരേഃ പുരസ്ഥാനം സര്വഭോഗഗുണാന്വിതമ് സര്വസൌഖ്യകരം പുണ്യം സര്വാശ്ചര്യമയം ദ്വിജാഃ
ഹരിയുടെ സന്നിധി എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, എല്ലാ സന്തോഷവും നൽകുന്നതും, പുണ്യവും അത്ഭുതങ്ങളാലും നിറഞ്ഞതുമാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.
ന തത്ര നാസ്തികാ യാന്തി പുരുഷാ വിഷയാത്മകാഃ ന കൃതഘ്നാ ന പിശുനാ നോ സ്തേനാ നാജിതേന്ദ്രിയാഃ
അവിടേക്ക് നാസ്തികരും ഇന്ദ്രിയസുഖത്തിൽ മുഴുകിയവരും കൃതഘ്നരും അപവാദികളുമോ കള്ളന്മാരോ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാത്തവരോ പോകുന്നില്ല.
യേ ഽര്ചയന്തി സദാ ഭക്ത്യാ വാസുദേവം ജഗദ്ഗുരുമ് തേ തത്ര വൈഷ്ണവാ യാന്തി വിഷ്ണുലോകം ന സംശയഃ
വാസുദേവനെ, ലോകഗുരുവിനെ, എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർ, അവർക്ക് സംശയമില്ലാതെ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും.
ദക്ഷിണസ്യോദധേസ് തീരേ ക്ഷേത്രേ പരമദുര്ലഭേ ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണം ച രാമം ച സുഭദ്രാം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
ദക്ഷിണദിക്കിലെ സമുദ്രത്തിൻറെ തീരത്ത്, അത്യന്തം ദുർലഭമായ ക్షേത്രത്തിൽ, കൃഷ്ണനെയും രാമനെയും സുഭദ്രയെയും കണ്ടു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ—
കല്പവൃക്ഷസമീപേ തു യേ ത്യജന്തി കലേവരമ് തേ തത്ര മനുജാ യാന്തി മൃതാ യേ പുരുഷോത്തമേ
കൽപ്പവൃക്ഷത്തിന്റെ സമീപത്ത് ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ, പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ മരിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, അവർ അവിടത്തേക്ക് എത്തും.
വടസാഗരയോര് മധ്യേ യഃ സ്മരേത് പുരുഷോത്തമമ് തേ ഽപി തത്ര നരാ യാന്തി യേ മൃതാഃ പുരുഷോത്തമേ
വടവൃക്ഷത്തിന്റെയും സമുദ്രത്തിന്റെയും ഇടയിൽ പുരുഷോത്തമനെ ഓർക്കുന്നവർ, അവിടPURUSHOTTAMAയിൽ മരിക്കുന്നവർ, അവർക്കും ആ സ്ഥലം ലഭിക്കും.
തേ ഽപി തത്ര പരം സ്ഥാനം യാന്തി നാസ്ത്യ് അത്ര സംശയഃ ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിഷ്ണുലോകഃ സനാതനഃ സര്വാനന്ദകരഃ പ്രോക്തോ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദഃ
അവർക്കും അവിടെയുള്ള പരമസ്ഥാനം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. മഹർഷിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ വിധത്തിൽ ഞാൻ ശാശ്വതമായ, എല്ലാ ആനന്ദവും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന വിഷ്ണുലോകത്തെ വിവരിച്ചു.
ബഹ്വാശ്ചര്യസ് ത്വയാ പ്രോക്തോ വിഷ്ണുലോകോ ജഗത്പതേ നിത്യാനന്ദകരഃ ശ്രീമാന് ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദഃ
ലോകപതിയേ, നിങ്ങൾ വിവരണ ചെയ്ത വിഷ്ണുലോകം അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, ശാശ്വതാനന്ദം നൽകുന്നതും, മഹിമയുള്ളതും, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതുമാണ്.
ക്ഷേത്രം ച ദുര്ലഭം ലോകേ കീര്തിതം പുരുഷോത്തമമ് ത്യക്ത്വാ യത്ര നരോ ദേഹം യാതി സാലോക്യതാം ഹരേഃ
ലോകത്തിൽ ദുർലഭമായ പുരുഷോത്തമം എന്ന ക്ഷേത്രം പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടെ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ഹരിയുടെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
സമ്യക് ക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യം ത്വയാ സമ്യക് പ്രകീര്തിതമ് യത്ര സ്വദേഹസംത്യാഗാദ് വിഷ്ണുലോകം വ്രജേന് നരഃ
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം നിങ്ങൾ സമ്പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിച്ചു; അവിടെ സ്വന്തം ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
അഹോ മോക്ഷസ്യ മാര്ഗോ ഽയം ദേഹത്യാഗസ് ത്വയോദിതഃ നരാണാമ് ഉപകാരായ പുരുഷാഖ്യേ ന സംശയഃ
അയ്യോ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴി ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കലാണെന്ന് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞു; പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു ഉപകാരമാകുന്നതാണ്, സംശയമില്ല.
അനായാസേന ദേവേശ ദേഹം ത്യക്ത്വാ നരോത്തമാഃ തസ്മിന് ക്ഷേത്രേ പരം വിഷ്ണോഃ പദം യാന്തി നിരാമയമ്
ദേവതകളുടെ അധിപതിയേ, അത്രയും കഷ്ടമില്ലാതെ, ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ഉത്തമന്മാർ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമമായ, രോഗരഹിതമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും.
ശ്രുത്വാ ക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യം വിസ്മയോ നോ മഹാന് അഭൂത് പ്രയാഗപുഷ്കരാദീനി ക്ഷേത്രാണ്യ് ആയതനാനി ച
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് അത്ര വലിയ അത്ഭുതം തോന്നിയില്ല; പ്രയാഗം, പുഷ്കരം തുടങ്ങിയ മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും—
പൃഥിവ്യാം സര്വതീര്ഥാനി സരിതശ് ച സരാംസി ച ന തഥാ താനി സര്വാണി പ്രശംസസി സുരോത്തമ
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും നദികളും തടാകങ്ങളും നീ അത്രയും പ്രശംസിക്കുന്നില്ല, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായവനേ.
യഥാ പ്രശംസസി ക്ഷേത്രം പുരുഷാഖ്യം പുനഃ പുനഃ ജ്ഞാതോ ഽസ്മാഭിര് അഭിപ്രായസ് തവേദാനീം പിതാമഹ
പുനർപുനർ നീ പുരുഷം എന്ന പേരിലുള്ള ക്ഷേത്രത്തെ മാത്രം പ്രശംസിക്കുന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഞങ്ങൾക്കിപ്പോൾ മനസ്സിലായി, പിതാമഹനേ.