കോട്യോ നവനവത്യസ് തു യത്ര തീര്ഥാനി സന്തി വൈ തസ്മാത് സ്നാനം ച ദാനം ച ഹോമം ജപ്യം സുരാര്ചനമ് യത് കിംചിത് ക്രിയതേ തത്ര ചാക്ഷയം ക്രിയതേ ദ്വിജാഃ
അവിടെ കൊടിയോളം തൊണ്ണൂറു ലക്ഷം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അവിടെയുള്ള സ്നാനം, ദാനം, ഹോമം, ജപം, ദേവാരാധന—എന്ത് ചെയ്താലും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അതെല്ലാം അക്ഷയമാകും.
തതോ ഗച്ഛേദ് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാസ് തീര്ഥം യജ്ഞാങ്ഗസംഭവമ് ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരോ നാമ യത്രാസ്തേ പാവനം ശുഭമ്
അതിനുശേഷം, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, യജ്ഞത്തിന്റെ അംശങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരസ് എന്ന വിശുദ്ധവും ശുഭവുമായ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
ഗത്വാ തത്ര ശുചിര് ധീമാന് ആചമ്യ മനസാ ഹരിമ് ധ്യാത്വോപസ്ഥായ ച ജലമ് ഇമം മന്ത്രമ് ഉദീരയേത്
അവിടെ എത്തി, ശുദ്ധനും ധീരനും ആയവൻ, ജലം ആചമനം ചെയ്ത് മനസ്സിൽ ഹരിയെ ധ്യാനിച്ച്, ജലത്തോട് സമീപിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം:
അശ്വമേധാങ്ഗസംഭൂത തീര്ഥ സര്വാഘനാശന സ്നാനം ത്വയി കരോമ്യ് അദ്യ പാപം ഹര നമോ ഽസ്തു തേ
അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ അംശങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച തീർത്ഥമേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവളേ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു; എന്റെ പാപം നീക്കം ചെയ്യണമേ, നമസ്കാരം.
ഏവമ് ഉച്ചാര്യ വിധിവത് സ്നാത്വാ ദേവാന് ഋഷീന് പിതൄന് തിലോദകേന ചാന്യാംശ് ച സംതര്പ്യാചമ്യ വാഗ്യതഃ
ഇങ്ങനെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഉച്ചരിച്ച്, വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത്, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതാക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും എള്ള് വെള്ളംകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, വെള്ളം കഴിച്ച് വാക്കിലും മനസ്സിലും നിയന്ത്രണമുള്ളവനായി ഇരിക്കണം.
ദത്ത്വാ പിതൄണാം പിണ്ഡാംശ് ച സംപൂജ്യ പുരുഷോത്തമമ് ദശാശ്വമേധികം സമ്യക് ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ
പിതാക്കൾക്കായി പിണ്ടം സമർപ്പിച്ച്, പരമപുരുഷനെ ആരാധിച്ചാൽ, ഒരു മനുഷ്യന് പത്ത് അശ്വമേധയാഗത്തിന് തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കും.
സപ്താവരാന് സപ്ത പരാന് വംശാന് ഉദ്ധൃത്യ ദേവവത് കാമഗേന വിമാനേന വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
തന്റെ വംശത്തിലെ ഏഴു തലമുറ മുൻപും പിന്നെയും ദൈവങ്ങളെപ്പോലെ ഉയർത്തി, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു ഉണ്ടാകുന്ന ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തുന്നു.
ഭുക്ത്വാ തത്ര സുഖാന് ഭോഗാന് യാവച് ചന്ദ്രാര്കതാരകമ് ച്യുതസ് തസ്മാദ് ഇഹായാതോ മോക്ഷം ച ലഭതേ ധ്രുവമ്
അവിടെ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നവരെല്ലാം ആനന്ദകരമായ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, അവിടെ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി ഈ ലോകത്ത് തിരിച്ചെത്തുമ്പോൾ, അവൻ നിർബന്ധമായും മോക്ഷം നേടുന്നു.
ഏവം കൃത്വാ പഞ്ചതീര്ഥീമ് ഏകാദശ്യാമ് ഉപോഷിതഃ ജ്യേഷ്ഠശുക്ലപഞ്ചദശ്യാം യഃ പശ്യേത് പുരുഷോത്തമമ്
പഞ്ചതീർത്ഥം നിർവഹിച്ചു, ഏകാദശിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ പരമപുരുഷനെ ദർശിക്കുന്നവൻ—
സ പൂര്വോക്തം ഫലം പ്രാപ്യ ക്രീഡിത്വാ വാച്യുതാലയേ പ്രയാതി പരമം സ്ഥാനം യസ്മാന് നാവര്തതേ പുനഃ
അവൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞ ഫലം ലഭിച്ച്, അച്യുതന്റെ ആലയത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, പിന്നെ തിരികെ വരാത്ത പരമസ്ഥിതിയിൽ എത്തുന്നു.
മാസാന് അന്യാന് പരിത്യജ്യ മാഘാദീന് പ്രപിതാമഹ പ്രശംസസി കഥം ജ്യേഷ്ഠം ബ്രൂഹി തത്കാരണം പ്രഭോ
മാഹം തുടങ്ങിയ മറ്റു മാസങ്ങൾ വിട്ട്, ജ്യേഷ്ഠത്തെ മാത്രം മഹത്വവത്കരിക്കുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്, പ്രപിതാമഹാ, ദയവായി അതിന്റെ കാരണം പറയൂ.
ശൃണുധ്വം മുനിശാര്ദൂലാഃ പ്രവക്ഷ്യാമി സമാസതഃ ജ്യേഷ്ഠം മാസം യഥാ തേഭ്യഃ പ്രശംസാമി പുനഃ പുനഃ
മഹർഷിമാരേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ. ജ്യേഷ്ഠമാസത്തെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രശംസിക്കുന്നതെന്തിനാണെന്ന് ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിക്കാം.
പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി സരിതശ് ച സരാംസി ച പുഷ്കരിണ്യസ് തഡാഗാനി വാപ്യഃ കൂപാസ് തഥാ ഹ്രദാഃ
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങൾ, നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, പുഷ്കരിണികൾ, കുളം, കിണർ, അണക്കെട്ട് എന്നിവ—
നാനാനദ്യഃ സമുദ്രാശ് ച സപ്താഹം പുരുഷോത്തമേ ജ്യേഷ്ഠശുക്ലദശമ്യാദി പ്രത്യക്ഷം യാന്തി സര്വദാ
നാനാതരം നദികളും സമുദ്രങ്ങളും, ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം പത്താം തീയതി മുതലുള്ള ഏഴു ദിവസങ്ങളിൽ, പരമപുരുഷനിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
സ്നാനദാനാദികം തസ്മാദ് ദേവതാപ്രേക്ഷണം ദ്വിജാഃ യത് കിംചിത് ക്രിയതേ തത്ര തസ്മിന് കാലേ ഽക്ഷയം ഭവേത്
അതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, ആ സമയത്ത് നടത്തുന്ന സ്നാനം, ദാനം, ദേവദർശനം എന്നിവയെല്ലാം അക്ഷയമായ ഫലമായി മാറുന്നു.
ശുക്ലപക്ഷസ്യ ദശമീ ജ്യേഷ്ഠേ മാസി ദ്വിജോത്തമാഃ ഹരതേ ദശ പാപാനി തസ്മാദ് ദശഹരാ സ്മൃതാ
ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം പത്താം തീയതി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പത്ത് പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'പത്തുപാപനാശിനി' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
യസ് തസ്യാം ഹലിനം കൃഷ്ണം പശ്യേദ് ഭദ്രാം സുസംയതഃ സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ വിഷ്ണുലോകം വ്രജേന് നരഃ
ആ ദിവസം, നിയന്ത്രിതനായവൻ കറുത്ത ഹളം കാണുകയും, ഭദ്രയെ ദർശിക്കുകയും ചെയ്താൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തും.
ഉത്തരേ ദക്ഷിണേ വിപ്രാസ് ത്വ് അയനേ പുരുഷോത്തമമ് ദൃഷ്ട്വാ രാമം സുഭദ്രാം ച വിഷ്ണുലോകം വ്രജേന് നരഃ
ഉത്തരായണത്തോ ദക്ഷിണായണത്തോ, ദ്വിജന്മാരേ, പരമപുരുഷനെയും രാമനെയും സുഭദ്രയെയും ദർശിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തും.
നരോ ദോലാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഗോവിന്ദം പുരുഷോത്തമമ് ഫാല്ഗുന്യാം പ്രയതോ ഭൂത്വാ ഗോവിന്ദസ്യ പുരം വ്രജേത്
ഫാൽഗുണി മാസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ, ദോലയിൽ ഇരിക്കുന്ന ഗോവിന്ദൻ എന്ന പരമപുരുഷനെ ദർശിച്ചാൽ, അവൻ ഗോവിന്ദന്റെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
വിഷുവദ്ദിവസേ പ്രാപ്തേ പഞ്ചതീര്ഥീം വിധാനതഃ കൃത്വാ സംകര്ഷണം കൃഷ്ണം ദൃഷ്ട്വാ ഭദ്രാം ച ഭോ ദ്വിജാഃ
വിഷുവിന്റെ ദിവസം, വിധിപ്രകാരം പഞ്ചതീർത്ഥം നിർവഹിച്ചു, സംകർഷണനെയും കൃഷ്ണനെയും ഭദ്രയെയും ദർശിച്ചാൽ, ദ്വിജന്മാരേ—
നരഃ സമസ്തയജ്ഞാനാം ഫലം പ്രാപ്നോതി ദുര്ലഭമ് വിമുക്തഃ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം ച ഗച്ഛതി
മനുഷ്യൻ എല്ലാ യാഗങ്ങളുടെയും അപൂർവമായ ഫലം നേടുകയും, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും.
യഃ പശ്യതി തൃതീയായാം കൃഷ്ണം ചന്ദനരൂഷിതമ് വൈശാഖസ്യാസിതേ പക്ഷേ സ യാത്യ് അച്യുതമന്ദിരമ്
വൈശാഖമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷം മൂന്നാം തീയതിയിൽ ചന്ദനമണയിച്ച കൃഷ്ണനെ ദർശിക്കുന്നവൻ അച്യുതന്റെ ആലയത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
ജ്യൈഷ്ഠ്യാം ജ്യേഷ്ഠര്ക്ഷയുക്തായാം യഃ പശ്യേത് പുരുഷോത്തമമ് കുലൈകവിംശമ് ഉദ്ധൃത്യ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠനക്ഷത്രം ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേരുമ്പോൾ, ആരെങ്കിലും പരമപുരുഷനെ ദർശിച്ചാൽ, അവൻ തന്റെ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറകളെയും ഉയർത്തി, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
യദാ ഭവേന് മഹാജ്യൈഷ്ഠീ രാശിനക്ഷത്രയോഗതഃ പ്രയത്നേന തദാ മര്ത്യൈര് ഗന്തവ്യം പുരുഷോത്തമമ്
മഹാജ്യേഷ്ഠം രാശിയും നക്ഷത്രവും ചേർന്ന് വരുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ പരിശ്രമത്തോടെ പരമപുരുഷനെ ദർശിക്കാനായി പോകണം.
കൃഷ്ണം ദൃഷ്ട്വാ മഹാജ്യൈഷ്ഠ്യാം രാമം ഭദ്രാം ച ഭോ ദ്വിജാഃ നരോ ദ്വാദശയാത്രായാഃ ഫലം പ്രാപ്നോതി ചാധികമ്
ദ്വിജന്മാരേ, മഹാജ്യേഷ്ഠത്തിൽ കൃഷ്ണനെയോ, രാമനെയോ, ഭദ്രയെയോ ദർശിച്ചാൽ, ആൾക്ക് പന്ത്രണ്ടു തീർത്ഥയാത്രകളുടെ ഫലവും അതിലും കൂടുതലും ലഭിക്കും.
പ്രയാഗേ ച കുരുക്ഷേത്രേ നൈമിഷേ പുഷ്കരേ ഗയേ ഗങ്ഗാദ്വാരേ കുശാവര്തേ ഗങ്ഗാസാഗരസംഗമേ
പ്രയാഗ, കുരുക്ഷേത്ര, നൈമിഷാരണ്യം, പുഷ്കരം, ഗയ, ഗംഗാദ്വാരം, കുശാവർത്തം, ഗംഗാസാഗരസംഗമം എന്നിവിടങ്ങളിൽ,
കോകാമുഖേ ശൂകരേ ച മഥുരായാം മരുസ്ഥലേ ശാലഗ്രാമേ വായുതീര്ഥേ മന്ദരേ സിന്ധുസാഗരേ
കോകാമുഖം, ശൂകരം, മഥുര, മരുഭൂമി, ശാലഗ്രാമം, വായുതീർഥം, മന്ദരം, സിന്ധുസമുദ്രം എന്നിവിടങ്ങളിലും,
പിണ്ഡാരകേ ചിത്രകൂടേ പ്രഭാസേ കനഖലേ ദ്വിജാഃ ശങ്ഖോദ്ധാരേ ദ്വാരകായാം തഥാ ബദരികാശ്രമേ
പിണ്ഡാരകം, ചിത്രകൂടം, പ്രഭാസം, കണഖൽ, ദ്വിജന്മാരേ, ശംഖോദ്ധാരം, ദ്വാരക, ബദരികാശ്രമം എന്നിവിടങ്ങളിലും,
ലോഹകുണ്ഡേ ചാശ്വതീര്ഥേ സര്വപാപപ്രമോചനേ കാമാലയേ കോടിതീര്ഥേ തഥാ ചാമരകണ്ടകേ
ലോഹകുണ്ടം, അശ്വതീർഥം, പാപങ്ങൾ എല്ലാം മോചിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥലം, കാമാലയം, കോടിതീർഥം, അമരകണ്ടകം എന്നിവിടങ്ങളിലും,
ലോഹാര്ഗലേ ജമ്ബുമാര്ഗേ സോമതീര്ഥേ പൃഥൂദകേ ഉത്പലാവര്തകേ ചൈവ പൃഥുതുങ്ഗേ സുകുബ്ജകേ
ലോഹാർഗളം, ജംബുമാർഗം, സോമതീർഥം, പൃഥുദകം, ഉത്പലാവർത്തം, പൃഥുതുങ്ങം, സുകുബ്ജകം എന്നിവിടങ്ങളിലും,