മന്വന്തരേ വ്യതിക്രാന്തേ ചത്വാരഃ സപ്തകാ ഗണാഃ കൃത്വാ കര്മ ദിവം യാന്തി ബ്രഹ്മലോകമ് അനാമയമ്
ഒരു മന്വന്തരം കഴിഞ്ഞാൽ, നാലു കൂട്ടം ഏഴു മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കി, ദോഷമില്ലാത്ത ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
തതോ ഽന്യേ തപസാ യുക്താഃ സ്ഥാനം തത് പൂരയന്ത്യ് ഉത അതീതാ വര്തമാനാശ് ച ക്രമേണൈതേന ഭോ ദ്വിജാഃ
അതിനുശേഷം, മറ്റുള്ളവർ തപസ്സുകൊണ്ട് ആ സ്ഥാനം നിറയ്ക്കുന്നു; കഴിഞ്ഞവരും ഇപ്പോഴുള്ളവരും തങ്ങളെത്തന്നെ അങ്ങനെ അക്രമമായി വരുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
അനാഗതാശ് ച സപ്തൈതേ സ്മൃതാ ദിവി മഹര്ഷയഃ മനോര് അന്തരമ് ആസാദ്യ സാവര്ണസ്യേഹ ഭോ ദ്വിജാഃ
അനാഗതമായ ഏഴു മഹർഷിമാരെ സ്വർഗത്തിൽ ഓർക്കുന്നു; സാവർണ മനുവിന്റെ കാലഘട്ടം എത്തിയാൽ അവർ വരും, ദ്വിജന്മാരേ.
രാമോ വ്യാസസ് തഥാത്രേയോ ദീപ്തിമന്തോ ബഹുശ്രുതാഃ ഭാരദ്വാജസ് തഥാ ദ്രൌണിര് അശ്വത്ഥാമാ മഹാദ്യുതിഃ
രാമൻ, വ്യാസൻ, അത്രി, പ്രകാശമുള്ളവരും പണ്ഡിതന്മാരുമാണ്, ഭാരദ്വാജൻ, ദ്രൗണി, മഹാതേജസ്സുള്ള അശ്വത്താമൻ എന്നിവരും.
ഗൌതമശ് ചാജരശ് ചൈവ ശരദ്വാന് നാമ ഗൌതമഃ കൌശികോ ഗാലവശ് ചൈവ ഔര്വഃ കാശ്യപ ഏവ ച
ഗൗതമൻ, അജരൻ, ശരദ്വാൻ എന്ന ഗൗതമൻ, കൗശികൻ, ഗാലവൻ, ഔർവൻ, കശ്യപൻ ഇവരും കൂടെ.
ഏതേ സപ്ത മഹാത്മാനോ ഭവിഷ്യാ മുനിസത്തമാഃ വൈരീ ചൈവാധ്വരീവാംശ് ച ശമനോ ധൃതിമാന് വസുഃ
ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ മഹാത്മാക്കളായ മുൻസന്മാർ: വൈരീ, ആധ്വരീ, ശമനൻ, ധൃതിമാൻ, വസു എന്നിവരും.
അരിഷ്ടശ് ചാപ്യ് അധൃഷ്ടശ് ച വാജീ സുമതിര് ഏവ ച സാവര്ണസ്യ മനോഃ പുത്രാ ഭവിഷ്യാ മുനിസത്തമാഃ
അരിഷ്ടൻ, അധൃഷ്ടൻ, വാജി, സുമതി ഇവരും സാവർണ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്; ഭാവിയിൽ മുൻസന്മാരായി അറിയപ്പെടും.
ഏതേഷാം കല്യമ് ഉത്ഥായ കീര്തനാത് സുഖമ് ഏധതേ യശശ് ചാപ്നോതി സുമഹദ് ആയുഷ്മാംശ് ച ഭവേന് നരഃ
ഇവരുടെ പേരുകൾ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ സന്തോഷവും വലിയ കീർത്തിയും ദീർഘായുസും നേടുന്നു.
ഏതാന്യ് ഉക്താനി ഭോ വിപ്രാഃ സപ്ത സപ്ത ച തത്ത്വതഃ മന്വന്തരാണി സംക്ഷേപാച് ഛൃണുതാനാഗതാന്യ് അപി
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഈ ഏഴു കൂട്ടങ്ങൾ സത്യമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി വരാനിരിക്കുന്ന മന്വന്തരങ്ങളെ ചുരുക്കത്തിൽ കേൾക്കൂ.
സാവര്ണാ മനവോ വിപ്രാഃ പഞ്ച താംശ് ച നിബോധത ഏകോ വൈവസ്വതസ് തേഷാം ചത്വാരസ് തു പ്രജാപതേഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അഞ്ചു സാവർണ മനുക്കൾ ഉണ്ട്; അവരെ അറിയുക. അവരിൽ ഒരാൾ വൈവസ്വതനും നാലു പേർ പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാരുമാണ്.
പരമേഷ്ഠിസുതാ വിപ്രാ മേരുസാവര്ണ്യതാം ഗതാഃ ദക്ഷസ്യൈതേ ഹി ദൌഹിത്രാഃ പ്രിയായാസ് തനയാ നൃപാഃ
പരമേഷ്ഠിയുടെ പുത്രന്മാർ, മെരുസാവർണ്യമായവരും, ദക്ഷന്റെ പ്രിയപുത്രിയായി ജനിച്ചവളുടെ മക്കളായ രാജാക്കന്മാരുമാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
മഹതാ തപസാ യുക്താ മേരുപൃഷ്ഠേ മഹൌജസഃ രുചേഃ പ്രജാപതേഃ പുത്രോ രൌച്യോ നാമ മനുഃ സ്മൃതഃ
വലിയ തപസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവൻ, മെരുപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ, പ്രജാപതി രുചിയുടെ പുത്രനായ രൗചി എന്ന മനുവാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
ഭൂത്യാം ചോത്പാദിതോ ദേവ്യാം ഭൌത്യോ നാമ രുചേഃ സുതഃ അനാഗതാശ് ച സപ്തൈതേ കല്പേ ഽസ്മിന് മനവഃ സ്മൃതാഃ
ഭൂതി ദേവിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച രുചിയുടെ പുത്രൻ ഭൗതി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഈ ഏഴു മനുക്കളും ഈ കല്പത്തിൽ വരാനിരിക്കുന്നവരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
തൈര് ഇയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ പൂര്ണം യുഗസഹസ്രം തു പരിപാല്യാ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇവർ ഈ മുഴുവൻ ഭൂമി, ഏഴു ദ്വീപുകളും നഗരങ്ങളുമടക്കം, ആയിരം യുഗങ്ങൾ മുഴുവൻ സംരക്ഷിക്കും.
പ്രജാപതിശ് ച തപസാ സംഹാരം തേഷു നിത്യശഃ യുഗാനി സപ്തതിസ് താനി സാഗ്രാണി കഥിതാനി ച
പ്രജാപതി തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ അവരിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ലയവും സൃഷ്ടിയും ഉണ്ടാക്കുന്നു. ആ എഴുപത് യുഗങ്ങളും അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളും ചേർത്ത് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കൃതത്രേതാദിയുക്താനി മനോര് അന്തരമ് ഉച്യതേ ചതുര്ദശൈതേ മനവഃ കഥിതാഃ കീര്തിവര്ധനാഃ
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം തുടങ്ങിയ യുഗങ്ങൾ ചേർന്ന കാലം ഓരോ മനുവിന്റെയും ഇടവേളയാകുന്നു. ഈ പതിനാലു മനുക്കൾ മഹത്വം നിറഞ്ഞവരായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വേദേഷു സപുരാണേഷു സര്വേഷു പ്രഭവിഷ്ണവഃ പ്രജാനാം പതയോ വിപ്രാ ധന്യമ് ഏഷാം പ്രകീര്തനമ്
വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും, മഹാശക്തിയുള്ളവരേ, ജനങ്ങളുടെ അധിപന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇവരെക്കുറിച്ചുള്ള സ്തുതി ശ്രേയസ്കരമായതാണ്.
മന്വന്തരേഷു സംഹാരാഃ സംഹാരാന്തേഷു സംഭവാഃ ന ശക്യതേ ഽന്തസ് തേഷാം വൈ വക്തും വര്ഷശതൈര് അപി
മനുവിന്റെ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ലയങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു, ആ ലയങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും സൃഷ്ടിയും. അവയുടെ അവസാനം നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടും പറയാൻ കഴിയില്ല.
വിസര്ഗസ്യ പ്രജാനാം വൈ സംഹാരസ്യ ച ഭോ ദ്വിജാഃ മന്വന്തരേഷു സംഹാരാഃ ശ്രൂയന്തേ ദ്വിജസത്തമാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, പ്രജകളുടെ സൃഷ്ടിയും ലയവും, മനുവിന്റെ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ ലയങ്ങളും, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇതെല്ലാം കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
സശേഷാസ് തത്ര തിഷ്ഠന്തി ദേവാഃ സപ്തര്ഷിഭിഃ സഹ തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ ശ്രുതേന ച സമന്വിതാഃ
അവിടെ ദേവന്മാർയും ഏഴു മഹർഷിമാരും തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും വിജ്ഞാനവും കൊണ്ട് സമ്പന്നരായി ശേഷിക്കുന്നു.
പൂര്ണേ യുഗസഹസ്രേ തു കല്പോ നിഃശേഷ ഉച്യതേ തത്ര ഭൂതാനി സര്വാണി ദഗ്ധാന്യ് ആദിത്യരശ്മിഭിഃ
ആയിരം യുഗങ്ങൾ പൂർത്തിയായാൽ, ആ കല്പം മുഴുവനും അവസാനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ വെന്തുപോകുന്നു.
ബ്രഹ്മാണമ് അഗ്രതഃ കൃത്വാ സഹാദിത്യഗണൈര് ദ്വിജാഃ പ്രവിശന്തി സുരശ്രേഷ്ഠം ഹരിനാരായണം പ്രഭുമ്
ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ആദിത്യരോടൊപ്പം, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവർ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹരിനാരായണനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
സ്രഷ്ടാരം സര്വഭൂതാനാം കല്പാന്തേഷു പുനഃ പുനഃ അവ്യക്തഃ ശാശ്വതോ ദേവസ് തസ്യ സര്വമ് ഇദം ജഗത്
എല്ലാ ജീവികളുടെയും സ്രഷ്ടാവ്, ഓരോ കല്പാവസാനത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും, അവ്യക്തനും ശാശ്വതനും ആയ ദേവനാണ്. ഈ ലോകം മുഴുവനും അവനാണ്.
അത്ര വഃ കീര്തയിഷ്യാമി മനോര് വൈവസ്വതസ്യ വൈ വിസര്ഗം മുനിശാര്ദൂലാഃ സാംപ്രതസ്യ മഹാദ്യുതേഃ
മുനിമാരിൽ സിംഹമേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ വൈവസ്വത മനുവിന്റെ, ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ മഹത്വമുള്ള സൃഷ്ടിയെ നിങ്ങൾക്കായി വിവരിക്കാം.
അത്ര വംശപ്രസങ്ഗേന കഥ്യമാനം പുരാതനമ് യത്രോത്പന്നോ മഹാത്മാ സ ഹരിര് വൃഷ്ണികുലേ പ്രഭുഃ
വംശപരമ്പരയുടെ ഭാഗമായി ഇവിടെ പറയുന്ന പുരാതനകഥയിൽ, മഹാത്മാവായ ഹരി, വൃഷ്ണി വംശത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിവസ്വാന് കശ്യപാജ് ജജ്ഞേ ദാക്ഷായണ്യാം ദ്വിജോത്തമാഃ തസ്യ ഭാര്യാഭവത് സംജ്ഞാ ത്വാഷ്ട്രീ ദേവീ വിവസ്വതഃ
വിവസ്വാൻ കശ്യപനും ദക്ഷയുടെ മകളായ ദാക്ഷായണിയിലും നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ. വിവസ്വാന്റെ ഭാര്യ ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകളായ ദേവിയായ സംജ്ഞയായിരുന്നു.
സുരേശ്വരീതി വിഖ്യാതാ ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാവിനീ സാ വൈ ഭാര്യാ ഭഗവതോ മാര്തണ്ഡസ്യ മഹാത്മനഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സുരേശ്വരിയായി അറിയപ്പെടുന്ന അവൾ, മഹാത്മാവായ മാർതാണ്ഡന്റെ ഭാര്യയായി വിധിക്കപ്പെട്ടവളായിരുന്നു.
ഭര്തൃരൂപേണ നാതുഷ്യദ് രൂപയൌവനശാലിനീ സംജ്ഞാ നാമ സുതപസാ സുദീപ്തേന സമന്വിതാ
സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഉള്ളവളായിരുന്നെങ്കിലും ഭർത്താവിന്റെ രൂപത്തിൽ സംതൃപ്തിയുണ്ടായില്ല. സംജ്ഞ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവൾ വലിയ തപസ്സും പ്രകാശവും ഉള്ളവളായിരുന്നു.
ആദിത്യസ്യ ഹി തദ് രൂപം മണ്ഡലസ്യ സുതേജസാ ഗാത്രേഷു പരിദഗ്ധം വൈ നാതികാന്തമ് ഇവാഭവത്
സൂര്യന്റെ അത്യന്തം തെളിഞ്ഞ രൂപം അവളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ ദഹനമുണ്ടാക്കി, അതിനാൽ അതു അത്ര ആകർഷകമായിരുന്നില്ല.
ന ഖല്വ് അയം മൃതോ ഽണ്ഡസ്യ ഇതി സ്നേഹാദ് അഭാഷത അജാനന് കാശ്യപസ് തസ്മാന് മാര്തണ്ഡ ഇതി ചോച്യതേ
സ്നേഹത്താൽ, 'ഇവൻ മുട്ടിൽ നിന്ന് മരിച്ചവൻ അല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു. അതറിയാതെ കശ്യപൻ അതിനാൽ മാർതാണ്ഡൻ എന്നു വിളിച്ചു.