തതോ ഽസി വക്ത്രാദ് വിപ്രര്ഷേ ദ്രുതം നിഃസാരിതോ മയാ ആഖ്യാതസ് തേ മയാ ചാത്മാ ദുര്ജ്ഞേയോ ഹി സുരാസുരൈഃ
അതിനുശേഷം, മഹർഷേ, ഞാൻ നിന്നെ വേഗത്തിൽ വായിലൂടെ പുറത്താക്കി; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു, എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.
യാവത് സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ന ബുധ്യേത മഹാതപാഃ താവത് ത്വമ് ഇഹ വിപ്രര്ഷേ വിശ്രബ്ധശ് ചര വൈ സുഖമ്
ആ മഹാതപസ്വിയായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിന് ബോധം വരുന്നതുവരെ, മഹർഷേ, നീ ഇവിടെ ഭയമില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കാം.
തതോ വിബുദ്ധേ തസ്മിംസ് തു സര്വലോകപിതാമഹേ ഏകോ ഭൂതാനി സ്രക്ഷ്യാമി ശരീരാണി ദ്വിജോത്തമ
അപ്പോഴാണ്, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് ബോധം വന്നപ്പോൾ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ ഒരുത്തനായി എല്ലാ ജീവികളും ശരീരങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കും.
ആകാശം പൃഥിവീം ജ്യോതിര് വായുഃ സലിലമ് ഏവ ച ലോകേ യച് ച ഭവേത് കിംചിദ് ഇഹ സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ആകാശം, ഭൂമി, അഗ്നി, വായു, വെള്ളം, ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊക്കെയോ, നിലനിൽക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം ഇവിടെ സൃഷ്ടിക്കും.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തദാ വിപ്രാഃ പുനസ് തം പ്രാഹ മാധവഃ പൂര്ണേ യുഗസഹസ്രേ തു മേഘഗമ്ഭീരനിസ്വനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മഹർഷിമാരേ, ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മേഘങ്ങളുടെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദംപോലുള്ള സ്വരത്തിൽ മാധവൻ വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
മുനേ ബ്രൂഹി യദര്ഥം മാം സ്തുതവാന് പരമാര്ഥതഃ വരം വൃണീഷ്വ യച് ഛ്രേഷ്ഠം ദദാമി നചിരാദ് അഹമ്
മഹർഷേ, നീ എന്നെ സ്തുതിച്ചത് എന്തിനാണെന്ന് സത്യമായി പറയൂ; ഏറ്റവും നല്ല വരം തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊൾക, ഞാൻ അതു വൈകാതെ നിനക്കു നൽകും.
ആയുഷ്മാന് അസി ദേവാനാം മദ്ഭക്തോ ഽസി ദൃഢവ്രതഃ തേന ത്വമ് അസി വിപ്രേന്ദ്ര പുനര് ദീര്ഘായുര് ആപ്നുഹി
ദേവന്മാരിൽ നീ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണ്, എന്നോടുള്ള ഭക്തിയും ഉറച്ച വ്രതവും നിനക്കുണ്ട്; അതുകൊണ്ട്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ വീണ്ടും ദീർഘായുസ്സു നേടും.
ശ്രുത്വാ വാണീം ശുഭാം തസ്യ വിലോക്യ സ തദാ പുനഃ മൂര്ധ്നാ നിപത്യ സഹസാ പ്രണമ്യ പുനര് അബ്രവീത്
അവന്റെ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവനെ കണ്ടു, അവൻ ഉടൻ തലകുനിഞ്ഞ് ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ടം പരം ഹി ദേവേശ തവ രൂപം ദ്വിജോത്തമ മോഹോ ഽയം വിഗതഃ സത്യം ത്വയി ദൃഷ്ടേ തു മേ ഹരേ
ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ പരമരൂപം ഞാൻ കണ്ടു; ഹരിയേ, നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ ഈ മോഹം എനിക്ക് സത്യമായും അകന്നു.
ഏവമ് ഏവമ് അഹം നാഥ ഇച്ഛേയം ത്വത്പ്രസാദതഃ ലോകാനാം ച ഹിതാര്ഥായ നാനാഭാവപ്രശാന്തയേ
അതെ, പ്രഭുവേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഇതു മാത്രമാണ്: ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും പലവിധ ഭേദഭാവങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കാനുമാണ്.
ശൈവഭാഗവതാനാം ച വാദാര്ഥപ്രതിഷേധകമ് അസ്മിന് ക്ഷേത്രവരേ പുണ്യേ നിര്മലേ പുരുഷോത്തമേ
ശൈവന്മാരുടെയും ഭാഗവതന്മാരുടെയും വാദങ്ങൾ തടയാനും, ഈ പുണ്യമായ ശുദ്ധമായ ഉത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ, പരമപുരുഷനേ, അതിനായാണ്.
ശിവസ്യായതനം ദേവ കരോമി പരമം മഹത് പ്രതിഷ്ഠേയ തഥാ തത്ര തവ സ്ഥാനേ ച ശംകരമ്
ദേവനേ, ഞാൻ ഇവിടെ ശിവന്റെ മഹത്തായ ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കും; അതുപോലെ, നിന്റെ സ്ഥാനത്തും ശങ്കരനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കും.
തതോ ജ്ഞാസ്യന്തി ലോകേ ഽസ്മിന്ന് ഏകമൂര്തീ ഹരീശ്വരൌ പ്രത്യുവാച ജഗന്നാഥഃ സ പുനസ് തം മഹാമുനിമ്
അതിനുശേഷം, ഈ ലോകത്തിൽ ഹരിയും ഈശ്വരനും ഒരേ രൂപമാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടും; ലോകനാഥൻ വീണ്ടും ആ മഹർഷിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദ് ഏതത് പരമം ദേവം കാരണം ഭുവനേശ്വരമ് ലിങ്ഗമ് ആരാധനാര്ഥായ നാനാഭാവപ്രശാന്തയേ
ഈ പരമദേവനും ലോകങ്ങളുടെ കാരണവും ഈശ്വരനുമാണ് ഈ ലിംഗം; ആരാധനയ്ക്കും പലവിധ ഭേദങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കാനുമാണ് ഇതു.
മമാദിഷ്ടേന വിപ്രേന്ദ്ര കുരു ശീഘ്രം ശിവാലയമ് തത്പ്രഭാവാച് ഛിവലോകേ തിഷ്ഠ ത്വം ച തഥാക്ഷയമ്
എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ വേഗത്തിൽ ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കണം; അതിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ ശിവലോകത്തിൽ ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കും.
ശിവേ സംസ്ഥാപിതേ വിപ്ര മമ സംസ്ഥാപനം ഭവേത് നാവയോര് അന്തരം കിംചിദ് ഏകഭാവൌ ദ്വിധാ കൃതൌ
ശിവനെ സ്ഥാപിച്ചാൽ, മഹർഷേ, അതിനൊപ്പം എന്റെ സ്ഥാപനവും നടക്കും; ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല—ഒരേ തത്വം രണ്ടായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യോ രുദ്രഃ സ സ്വയം വിഷ്ണുര് യോ വിഷ്ണുഃ സ മഹേശ്വരഃ ഉഭയോര് അന്തരം നാസ്തി പവനാകാശയോര് ഇവ
രുദ്രൻ തന്നെയാണ് വിഷ്ണു, വിഷ്ണു തന്നെയാണ് മഹേശ്വരൻ. ഇവർക്കിടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല, കാറ്റിനും ആകാശത്തിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമില്ലാത്തതുപോലെ.
മോഹിതോ നാഭിജാനാതി യ ഏവ ഗരുഡധ്വജഃ വൃഷധ്വജഃ സ ഏവേതി ത്രിപുരഘ്നം ത്രിലോചനമ്
മൂഢനായവൻ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല, ഗരുഡധ്വജനായവൻ തന്നെ വൃഷധ്വജനും, ത്രിപുരനെ സംഹരിച്ച ത്രിലോചനനും ആണെന്ന്.
തവ നാമാങ്കിതം തസ്മാത് കുരു വിപ്ര ശിവാലയമ് ഉത്തരേ ദേവദേവസ്യ കുരു തീര്ഥം സുശോഭനമ്
അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ പേരിൽ ശിവക്ഷേത്രം പണിയുക. വടക്കേ ദിക്കിൽ ദേവദേവന്റെ ഒരു മനോഹരമായ തീർത്ഥം സൃഷ്ടിക്കൂ.
മാര്കണ്ഡേയഹ്രദോ നാമ നരലോകേഷു വിശ്രുതഃ ഭവിഷ്യതി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ സര്വപാപപ്രണാശനഃ
മാർകണ്ഡേയഹ്രദം എന്ന ഈ കുളം മനുഷ്യലോകത്ത് പ്രശസ്തമാകും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അതിൽ കുളിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ സ തദാ ദേവസ് തത്രൈവാന്തരധീയത മാര്കണ്ഡേയം മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സര്വവ്യാപീ ജനാര്ദനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ ദേവൻ അപ്പോൾ തന്നെ അവിടത്ത് അദൃശ്യനായി. സർവ്വവ്യാപിയായ ജനാർദ്ദനൻ മാർകണ്ഡേയമുനിയോട് അപ്രത്യക്ഷനായി.
അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി പഞ്ചതീര്ഥവിധിം ദ്വിജാഃ യത് ഫലം സ്നാനദാനേന ദേവതാപ്രേക്ഷണേന ച
ഇനി ഞാൻ പഞ്ചതീർത്ഥവിധിയും, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും ദാനം ചെയ്യുന്നതും ദേവദർശനം ചെയ്യുന്നതും കൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന ഫലവും വിശദീകരിക്കാം, ദ്വിജന്മാരേ.
മാര്കണ്ഡേയഹ്രദം ഗത്വാ നരശ് ചോദങ്മുഖഃ ശുചിഃ നിമജ്ജേത് തത്ര വാരാംസ് ത്രീന് ഇമം മന്ത്രമ് ഉദീരയേത്
മാർകണ്ഡേയഹ്രദത്തിലേക്ക് വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ചു, ശുദ്ധനായവൻ മൂന്ന് പ്രാവശ്യം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
സംസാരസാഗരേ മഗ്നം പാപഗ്രസ്തമ് അചേതനമ് ത്രാഹി മാം ഭഗനേത്രഘ്ന ത്രിപുരാരേ നമോ ഽസ്തു തേ
ഭഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവനേ, ത്രിപുരാസുരനെ സംഹരിച്ചവനേ, ഞാൻ നിനക്കു നമസ്കരിക്കുന്നു. പാപത്തിൽ മുങ്ങി, അവബോധം ഇല്ലാതെ संसारസമുദ്രത്തിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.
നമഃ ശിവായ ശാന്തായ സര്വപാപഹരായ ച സ്നാനം കരോമി ദേവേശ മമ നശ്യതു പാതകമ്
ശാന്തനായ ശിവനേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം. ദേവേശാ, ഞാൻ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു; എന്റെ പാപം നശിക്കട്ടെ.
നാഭിമാത്രേ ജലേ സ്നാത്വാ വിധിവദ് ദേവതാ ഋഷീന് തിലോദകേന മതിമാന് പിതൄംശ് ചാന്യാംശ് ച തര്പയേത്
നാഭിവരെ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ച്, വിധിപ്രകാരം, മനസ്സോടെ ദേവന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും, പിതാക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും എള്ള് കലർന്ന വെള്ളം നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
സ്നാത്വാ തഥൈവ ചാചമ്യ തതോ ഗച്ഛേച് ഛിവാലയമ് പ്രവിശ്യ ദേവതാഗാരം കൃത്വാ തം ത്രിഃ പ്രദക്ഷിണമ്
അങ്ങനെ കുളിച്ച് ആചമനം ചെയ്ത ശേഷം ശിവക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി, ദേവതാമന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അതിനെ മൂന്ന് പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
മൂലമന്ത്രേണ സംപൂജ്യ മാര്കണ്ഡേയസ്യ ചേശ്വരമ് അഘോരേണ ച ഭോ വിപ്രാഃ പ്രണിപത്യ പ്രസാദയേത്
മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് മാർകണ്ഡേയേശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, അഘോരമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നമസ്കരിച്ച് ദയയോടെ പ്രാർത്ഥിക്കണം, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ത്രിലോചന നമസ് തേ ഽസ്തു നമസ് തേ ശശിഭൂഷണ ത്രാഹി മാം ത്വം വിരൂപാക്ഷ മഹാദേവ നമോ ഽസ്തു തേ
ത്രിലോചനനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ചന്ദ്രനെ അലങ്കരിച്ചവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വിരൂപാക്ഷനേ, മഹാദേവനേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ; നിനക്കു വീണ്ടും നമസ്കാരം.
മാര്കണ്ഡേയഹ്രദേ ത്വ് ഏവം സ്നാത്വാ ദൃഷ്ട്വാ ച ശംകരമ് ദശാനാമ് അശ്വമേധാനാം ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ
ഇങ്ങനെ മാർകണ്ഡേയഹ്രദത്തിൽ കുളിച്ച് ശങ്കരനെ ദർശിച്ചാൽ, മനുഷ്യന് പത്ത് അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.