കാലചക്രം നയാമ്യ് ഏകോ ബ്രഹ്മരൂപം മമൈവ തത് ശമനം സര്വഭൂതാനാം സര്വഭൂതകൃതോദ്യമമ്
കാലചക്രം ഞാൻ ഒരുവൻ തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; അതാണ് എന്റെ ബ്രഹ്മസ്വരൂപം, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ശമനം നൽകുന്നവൻ, സകലജീവികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നവൻ.
ഏവം പ്രണിഹിതഃ സമ്യങ് മമാത്മാ മുനിസത്തമ സര്വഭൂതേഷു വിപ്രേന്ദ്ര ന ച മാം വേത്തി കശ്ചന
ഇങ്ങനെ എന്റെ ആത്മാവ് ശരിയായി സ്ഥാപിതമാണ്, മഹാമുനിയേ; എല്ലാ ജീവികളിലും ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എങ്കിലും ആരും എന്നെ അറിയുന്നില്ല.
സര്വലോകേ ച മാം ഭക്താഃ പൂജയന്തി ച സര്വശഃ യച് ച കിംചിത് ത്വയാ പ്രാപ്തം മയി ക്ലേശാത്മകം ദ്വിജ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എന്റെ ഭക്തർ എന്നെ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കുന്നു; നീ എന്നിൽ അനുഭവിച്ച എല്ലാ കഷ്ടതകളും, ദ്വിജ, അതെ—
സുഖോദയായ തത് സര്വം ശ്രേയസേ ച തവാനഘ യച് ച കിംചിത് ത്വയാ ലോകേ ദൃഷ്ടം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
അവയെല്ലാം നിന്റെ ആനന്ദത്തിനും ക്ഷേമത്തിനുമാണ്, പാപരഹിതനേ; ലോകത്തിൽ നീ കണ്ടിട്ടുള്ള എല്ലാ ചലനസ്ഥാവരങ്ങളുമാണ്—
വിഹിതഃ സര്വ ഏവാസൌ മയാത്മാ ഭൂതഭാവനഃ അഹം നാരായണോ നാമ ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ
അവയെല്ലാം ഞാൻ, ജീവികളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ആത്മാവ്, സൃഷ്ടിച്ചവയാണ്; ഞാൻ നാരായണനാണ്, ശംഖം, ചക്രം, ഗദയുമേന്തുന്നവൻ.
യാവദ് യുഗാനാം വിപ്രര്ഷേ സഹസ്രം പരിവര്തതേ താവത് സ്വപിമി വിശ്വാത്മാ സര്വവിശ്വാനി മോഹയന്
ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുവരുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണമുനിശ്രേഷ്ഠാ, ആ കാലം മുഴുവൻ ഞാൻ വിശ്വാത്മാവായി ഉറങ്ങുന്നു, സർവ്വലോകങ്ങളെ മായയിൽ ആക്കി.
ഏവം സര്വമ് അഹം കാലമ് ഇഹാസേ മുനിസത്തമ അശിശുഃ ശിശുരൂപേണ യാവദ് ബ്രഹ്മാ ന ബുധ്യതേ
ഇങ്ങനെ, മഹാമുനിയേ, ഞാൻ എല്ലായിടത്തും കാലമായി നിലകൊള്ളുന്നു; ശിശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവു ഉണരുന്നതുവരെ ഞാൻ അങ്ങിനെയാണ്.
മയാ ച ദത്തോ വിപ്രേന്ദ്ര വരസ് തേ ബ്രഹ്മരൂപിണാ അസകൃത് പരിതുഷ്ടേന വിപ്രര്ഷിഗണപൂജിത
ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ വരം ഞാൻ നിന്നെക്കൊണ്ട് നൽകിയിട്ടുണ്ട്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; പലതവണ സന്തുഷ്ടനായി, ബ്രാഹ്മണമുനികൾക്ക് ആദരിക്കപ്പെട്ടവനായി.
സര്വമ് ഏകാര്ണവം കൃത്വാ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ നിര്ഗതോ ഽസി മയാജ്ഞാതസ് തതസ് തേ ദര്ശിതം ജഗത്
സകലവും ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായി ലയിച്ചപ്പോൾ, നിലനിൽക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, നീ എനിക്ക് അറിയാതെ പുറത്തുവന്നു; അതിനുശേഷം ഈ ലോകം നിനക്കു കാണപ്പെട്ടു.
അഭ്യന്തരം ശരീരസ്യ പ്രവിഷ്ടോ ഽസി യദാ മമ ദൃഷ്ട്വാ ലോകം സമസ്തം ഹി വിസ്മിതോ നാവബുധ്യസേ
നീ എന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, മുഴുവൻ ലോകവും കണ്ടു അത്ഭുതപ്പെട്ടു, എന്നാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാൻ നിന്നെ കഴിഞ്ഞില്ല.
തതോ ഽസി വക്ത്രാദ് വിപ്രര്ഷേ ദ്രുതം നിഃസാരിതോ മയാ ആഖ്യാതസ് തേ മയാ ചാത്മാ ദുര്ജ്ഞേയോ ഹി സുരാസുരൈഃ
അതിനുശേഷം, മഹർഷേ, ഞാൻ നിന്നെ വേഗത്തിൽ വായിലൂടെ പുറത്താക്കി; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു, എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.
യാവത് സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ന ബുധ്യേത മഹാതപാഃ താവത് ത്വമ് ഇഹ വിപ്രര്ഷേ വിശ്രബ്ധശ് ചര വൈ സുഖമ്
ആ മഹാതപസ്വിയായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിന് ബോധം വരുന്നതുവരെ, മഹർഷേ, നീ ഇവിടെ ഭയമില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കാം.
തതോ വിബുദ്ധേ തസ്മിംസ് തു സര്വലോകപിതാമഹേ ഏകോ ഭൂതാനി സ്രക്ഷ്യാമി ശരീരാണി ദ്വിജോത്തമ
അപ്പോഴാണ്, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് ബോധം വന്നപ്പോൾ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ ഒരുത്തനായി എല്ലാ ജീവികളും ശരീരങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കും.
ആകാശം പൃഥിവീം ജ്യോതിര് വായുഃ സലിലമ് ഏവ ച ലോകേ യച് ച ഭവേത് കിംചിദ് ഇഹ സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ആകാശം, ഭൂമി, അഗ്നി, വായു, വെള്ളം, ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊക്കെയോ, നിലനിൽക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം ഇവിടെ സൃഷ്ടിക്കും.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തദാ വിപ്രാഃ പുനസ് തം പ്രാഹ മാധവഃ പൂര്ണേ യുഗസഹസ്രേ തു മേഘഗമ്ഭീരനിസ്വനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മഹർഷിമാരേ, ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മേഘങ്ങളുടെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദംപോലുള്ള സ്വരത്തിൽ മാധവൻ വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
മുനേ ബ്രൂഹി യദര്ഥം മാം സ്തുതവാന് പരമാര്ഥതഃ വരം വൃണീഷ്വ യച് ഛ്രേഷ്ഠം ദദാമി നചിരാദ് അഹമ്
മഹർഷേ, നീ എന്നെ സ്തുതിച്ചത് എന്തിനാണെന്ന് സത്യമായി പറയൂ; ഏറ്റവും നല്ല വരം തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊൾക, ഞാൻ അതു വൈകാതെ നിനക്കു നൽകും.
ആയുഷ്മാന് അസി ദേവാനാം മദ്ഭക്തോ ഽസി ദൃഢവ്രതഃ തേന ത്വമ് അസി വിപ്രേന്ദ്ര പുനര് ദീര്ഘായുര് ആപ്നുഹി
ദേവന്മാരിൽ നീ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണ്, എന്നോടുള്ള ഭക്തിയും ഉറച്ച വ്രതവും നിനക്കുണ്ട്; അതുകൊണ്ട്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ വീണ്ടും ദീർഘായുസ്സു നേടും.
ശ്രുത്വാ വാണീം ശുഭാം തസ്യ വിലോക്യ സ തദാ പുനഃ മൂര്ധ്നാ നിപത്യ സഹസാ പ്രണമ്യ പുനര് അബ്രവീത്
അവന്റെ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അവനെ കണ്ടു, അവൻ ഉടൻ തലകുനിഞ്ഞ് ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ടം പരം ഹി ദേവേശ തവ രൂപം ദ്വിജോത്തമ മോഹോ ഽയം വിഗതഃ സത്യം ത്വയി ദൃഷ്ടേ തു മേ ഹരേ
ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ പരമരൂപം ഞാൻ കണ്ടു; ഹരിയേ, നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ ഈ മോഹം എനിക്ക് സത്യമായും അകന്നു.
ഏവമ് ഏവമ് അഹം നാഥ ഇച്ഛേയം ത്വത്പ്രസാദതഃ ലോകാനാം ച ഹിതാര്ഥായ നാനാഭാവപ്രശാന്തയേ
അതെ, പ്രഭുവേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഇതു മാത്രമാണ്: ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും പലവിധ ഭേദഭാവങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കാനുമാണ്.
ശൈവഭാഗവതാനാം ച വാദാര്ഥപ്രതിഷേധകമ് അസ്മിന് ക്ഷേത്രവരേ പുണ്യേ നിര്മലേ പുരുഷോത്തമേ
ശൈവന്മാരുടെയും ഭാഗവതന്മാരുടെയും വാദങ്ങൾ തടയാനും, ഈ പുണ്യമായ ശുദ്ധമായ ഉത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ, പരമപുരുഷനേ, അതിനായാണ്.
ശിവസ്യായതനം ദേവ കരോമി പരമം മഹത് പ്രതിഷ്ഠേയ തഥാ തത്ര തവ സ്ഥാനേ ച ശംകരമ്
ദേവനേ, ഞാൻ ഇവിടെ ശിവന്റെ മഹത്തായ ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കും; അതുപോലെ, നിന്റെ സ്ഥാനത്തും ശങ്കരനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കും.
തതോ ജ്ഞാസ്യന്തി ലോകേ ഽസ്മിന്ന് ഏകമൂര്തീ ഹരീശ്വരൌ പ്രത്യുവാച ജഗന്നാഥഃ സ പുനസ് തം മഹാമുനിമ്
അതിനുശേഷം, ഈ ലോകത്തിൽ ഹരിയും ഈശ്വരനും ഒരേ രൂപമാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടും; ലോകനാഥൻ വീണ്ടും ആ മഹർഷിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദ് ഏതത് പരമം ദേവം കാരണം ഭുവനേശ്വരമ് ലിങ്ഗമ് ആരാധനാര്ഥായ നാനാഭാവപ്രശാന്തയേ
ഈ പരമദേവനും ലോകങ്ങളുടെ കാരണവും ഈശ്വരനുമാണ് ഈ ലിംഗം; ആരാധനയ്ക്കും പലവിധ ഭേദങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കാനുമാണ് ഇതു.
മമാദിഷ്ടേന വിപ്രേന്ദ്ര കുരു ശീഘ്രം ശിവാലയമ് തത്പ്രഭാവാച് ഛിവലോകേ തിഷ്ഠ ത്വം ച തഥാക്ഷയമ്
എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ വേഗത്തിൽ ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കണം; അതിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ ശിവലോകത്തിൽ ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കും.
ശിവേ സംസ്ഥാപിതേ വിപ്ര മമ സംസ്ഥാപനം ഭവേത് നാവയോര് അന്തരം കിംചിദ് ഏകഭാവൌ ദ്വിധാ കൃതൌ
ശിവനെ സ്ഥാപിച്ചാൽ, മഹർഷേ, അതിനൊപ്പം എന്റെ സ്ഥാപനവും നടക്കും; ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല—ഒരേ തത്വം രണ്ടായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യോ രുദ്രഃ സ സ്വയം വിഷ്ണുര് യോ വിഷ്ണുഃ സ മഹേശ്വരഃ ഉഭയോര് അന്തരം നാസ്തി പവനാകാശയോര് ഇവ
രുദ്രൻ തന്നെയാണ് വിഷ്ണു, വിഷ്ണു തന്നെയാണ് മഹേശ്വരൻ. ഇവർക്കിടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല, കാറ്റിനും ആകാശത്തിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമില്ലാത്തതുപോലെ.
മോഹിതോ നാഭിജാനാതി യ ഏവ ഗരുഡധ്വജഃ വൃഷധ്വജഃ സ ഏവേതി ത്രിപുരഘ്നം ത്രിലോചനമ്
മൂഢനായവൻ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല, ഗരുഡധ്വജനായവൻ തന്നെ വൃഷധ്വജനും, ത്രിപുരനെ സംഹരിച്ച ത്രിലോചനനും ആണെന്ന്.
തവ നാമാങ്കിതം തസ്മാത് കുരു വിപ്ര ശിവാലയമ് ഉത്തരേ ദേവദേവസ്യ കുരു തീര്ഥം സുശോഭനമ്
അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ പേരിൽ ശിവക്ഷേത്രം പണിയുക. വടക്കേ ദിക്കിൽ ദേവദേവന്റെ ഒരു മനോഹരമായ തീർത്ഥം സൃഷ്ടിക്കൂ.
മാര്കണ്ഡേയഹ്രദോ നാമ നരലോകേഷു വിശ്രുതഃ ഭവിഷ്യതി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ സര്വപാപപ്രണാശനഃ
മാർകണ്ഡേയഹ്രദം എന്ന ഈ കുളം മനുഷ്യലോകത്ത് പ്രശസ്തമാകും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അതിൽ കുളിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.