മത്തഃ പ്രാദുര്ഭവന്ത്യ് ഏതേ മാമ് ഏവ പ്രവിശന്തി ച യതയഃ ശാന്തിപരമാ യതാത്മാനോ ബുഭുത്സവഃ
ഇവയെല്ലാം എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്, പിന്നെ എന്നിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്; ശാന്തിയിൽ മനസ്സുള്ള, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന, ജ്ഞാനമാനസിലാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സന്യാസികൾ എന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
കാമക്രോധദ്വേഷമുക്താ നിഃസങ്ഗാ വീതകല്മഷാഃ സത്ത്വസ്ഥാ നിരഹംകാരാ നിത്യമ് അധ്യാത്മകോവിദാഃ
ആഗ്രഹം, കോപം, ദ്വേഷം എന്നിവയിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, അസക്തരായി, പാപരഹിതരായി, സത്വഗുണത്തിൽ നിലകൊണ്ട, അഹങ്കാരമില്ലാതെ, എപ്പോഴും ആത്മജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായി—
മാമ് ഏവ സതതം വിപ്രാശ് ചിന്തയന്ത ഉപാസതേ അഹം സംവര്തകോ ജ്യോതിര് അഹം സംവര്തകോ ഽനലഃ
ബ്രാഹ്മണർ എപ്പോഴും എന്നെ ചിന്തിച്ച് ആരാധിക്കുന്നു; ഞാൻ സംവർത്തകാഗ്നിയാണ്, ഞാൻ സംവർത്തകജ്യോതിസാണ്.
അഹം സംവര്തകഃ സൂര്യസ് ത്വ് അഹം സംവര്തകോ ഽനിലഃ താരാരൂപാണി ദൃശ്യന്തേ യാന്യ് ഏതാനി നഭസ്തലേ
ഞാനാണ് സംവർത്തകസൂര്യൻ, ഞാൻ സംവർത്തകവായുവാണ്; ആകാശത്ത് കാണുന്ന എല്ലാ നക്ഷത്രരൂപങ്ങളും—
മമ വൈ രോമകൂപാണി വിദ്ധി ത്വം ദ്വിജസത്തമ രത്നാകരാഃ സമുദ്രാശ് ച സര്വ ഏവ ചതുര്ദിശഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളും, നാലു ദിശകളിലുമുള്ള നിധികളും എന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളാണ് എന്നു നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
വസനം ശയനം ചൈവ നിലയം ചൈവ വിദ്ധി മേ കാമഃ ക്രോധശ് ച ഹര്ഷശ് ച ഭയം മോഹസ് തഥൈവ ച
എന്റെ ആഗ്രഹം, കോപം, സന്തോഷം, ഭയം, മോഹം എന്നിവയാണ് എന്റെ വസ്ത്രം, കിടക്ക, വാസസ്ഥലം എന്നിവയുടെ രൂപങ്ങൾ എന്നു നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
മമൈവ വിദ്ധി രൂപാണി സര്വാണ്യ് ഏതാനി സത്തമ പ്രാപ്നുവന്തി നരാ വിപ്ര യത് കൃത്വാ കര്മ ശോഭനമ്
സർവ്വം എന്റെ രൂപങ്ങളാണ് എന്നു നീ മനസ്സിലാക്കണം; നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്താൽ മനുഷ്യർ അവയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
സത്യം ദാനം തപശ് ചോഗ്രമ് അഹിംസാം സര്വജന്തുഷു മദ്വിധാനേന വിഹിതാ മമ ദേഹവിചാരിണഃ
സത്യം, ദാനം, കഠിനമായ തപസ്, എല്ലാ ജീവികളോടും അഹിംസ—ഇവയെല്ലാം എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എന്റെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നവർക്കാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മയാഭിഭൂതവിജ്ഞാനാശ് ചേഷ്ടയന്തി ന കാമതഃ സമ്യഗ് വേദമ് അധീയാനാ യജന്തോ വിവിധൈര് മഖൈഃ
എന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ജ്ഞാനം ഉള്ളവർ ആഗ്രഹപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കാറില്ല; ശരിയായി വേദം പഠിച്ച് വിവിധ യാഗങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നവർ—
ശാന്താത്മാനോ ജിതക്രോധാഃ പ്രാപ്നുവന്തി ദ്വിജാതയഃ പ്രാപ്തും ശക്യോ ന ചൈവാഹം നരൈര് ദുഷ്കൃതകര്മഭിഃ
ശാന്തമായ മനസ്സും, കോപം ജയിച്ചവരും ആയ ദ്വിജന്മാർ എന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു; ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്ക് എന്നെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ലോഭാഭിഭൂതൈഃ കൃപണൈര് അനാര്യൈര് അകൃതാത്മഭിഃ തന് മാം മഹാഫലം വിദ്ധി നരാണാം ഭാവിതാത്മനാമ്
ലോഭം കൊണ്ട് അടിമകളായ, ദയയില്ലാത്ത, സദാചാരമില്ലാത്ത, മനസ്സു വളർന്നിട്ടില്ലാത്ത മനുഷ്യർക്കല്ല, മഹത്തായ ഫലമായ എന്നെ മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യർക്കാണ് ലഭിക്കുക എന്ന് നീ അറിയണം.
സുദുഷ്പ്രാപം വിമൂഢാനാം മാം കുയോഗനിഷേവിണാമ് യദാ യദാ ഹി ധര്മസ്യ ഗ്ലാനിര് ഭവതി സത്തമ
തെറ്റായ മാർഗങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ട്, ബുദ്ധിഹീനരായവർക്കു എന്നെ പ്രാപിക്കുക അത്യന്തം ദുഷ്കരമാണ്; ധർമ്മം ക്ഷയിക്കുമ്പോഴൊക്കെയും, മഹാനേ—
അഭ്യുത്ഥാനമ് അധര്മസ്യ തദാത്മാനം സൃജാമ്യ് അഹമ് ദൈത്യാ ഹിംസാനുരക്താശ് ച അവധ്യാഃ സുരസത്തമൈഃ
അധർമ്മം ഉയരുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാൻ സ്വയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ക്രൂരതയോട് ആസക്തരായ ദാനവന്മാർ, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരാണ്.
രാക്ഷസാശ് ചാപി ലോകേ ഽസ്മിന് യദോത്പത്സ്യന്തി ദാരുണാഃ തദാഹം സംപ്രസൂയാമി ഗൃഹേഷു പുണ്യകര്മണാമ്
ഈ ലോകത്ത് ഭയാനകമായ രാക്ഷസന്മാർ ജനിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാൻ പുണ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്നവരുടെ വീടുകളിൽ ജനിക്കുന്നു.
പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷം ദേഹം സര്വം പ്രശമയാമ്യ് അഹമ് സൃഷ്ട്വാ ദേവമനുഷ്യാംശ് ച ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാന്
മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, എല്ലാം ശമിപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചശേഷം—
സ്ഥാവരാണി ച ഭൂതാനി സംഹരാമ്യ് ആത്മമായയാ കര്മകാലേ പുനര് ദേഹമ് അനുചിന്ത്യ സൃജാമ്യ് അഹമ്
സ്ഥാവരജന്തുക്കളെയും ഞാൻ എന്റെ ശക്തിയാൽ പിന്വലിക്കുന്നു; കര്മ്മത്തിന്റെ സമയത്ത് വീണ്ടും ആലോചിച്ച് ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ആവിശ്യ മാനുഷം ദേഹം മര്യാദാബന്ധകാരണാത് ശ്വേതഃ കൃതയുഗേ ധര്മഃ ശ്യാമസ് ത്രേതായുഗേ മമ
മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, നിയന്ത്രണം സ്ഥാപിക്കാനാണ് ഞാൻ വരുന്നത്; കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം വെളുപ്പാണ്, ത്രേതായുഗത്തിൽ എന്റെ ധർമ്മം കറുപ്പാണ്.
രക്തോ ദ്വാപരമ് ആസാദ്യ കൃഷ്ണഃ കലിയുഗേ തഥാ ത്രയോ ഭാഗാ ഹ്യ് അധര്മസ്യ തസ്മിന് കാലേ ഭവന്തി ച
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ചുവപ്പാണ്, കലിയുഗത്തിൽ കറുപ്പാണ്; ആ കാലത്ത് മൂന്നു ഭാഗം അധർമ്മം ഉയരും.
അന്തകാലേ ച സംപ്രാപ്തേ കാലോ ഭൂത്വാതിദാരുണഃ ത്രൈലോക്യം നാശയാമ്യ് ഏകഃ സര്വം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
അവസാനകാലം എത്തിയാൽ, അത്യന്തം ഭയാനകമായ കാലമായി ഞാൻ മാറി, മൂന്നു ലോകവും, എല്ലാം—സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളായതെല്ലാം—നശിപ്പിക്കുന്നു.
അഹം ത്രിധര്മാ വിശ്വാത്മാ സര്വലോകസുഖാവഹഃ അഭിന്നഃ സര്വഗോ ഽനന്തോ ഹൃഷീകേശ ഉരുക്രമഃ
ഞാൻ മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള ധർമ്മം, സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും ആനന്ദം നൽകുന്ന സർവ്വാത്മാവാണ്; എവിടെയും ഉള്ളവൻ, അഖണ്ഡൻ, അനന്തൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥൻ, മഹാശക്തൻ.
കാലചക്രം നയാമ്യ് ഏകോ ബ്രഹ്മരൂപം മമൈവ തത് ശമനം സര്വഭൂതാനാം സര്വഭൂതകൃതോദ്യമമ്
കാലചക്രം ഞാൻ ഒരുവൻ തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; അതാണ് എന്റെ ബ്രഹ്മസ്വരൂപം, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ശമനം നൽകുന്നവൻ, സകലജീവികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നവൻ.
ഏവം പ്രണിഹിതഃ സമ്യങ് മമാത്മാ മുനിസത്തമ സര്വഭൂതേഷു വിപ്രേന്ദ്ര ന ച മാം വേത്തി കശ്ചന
ഇങ്ങനെ എന്റെ ആത്മാവ് ശരിയായി സ്ഥാപിതമാണ്, മഹാമുനിയേ; എല്ലാ ജീവികളിലും ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എങ്കിലും ആരും എന്നെ അറിയുന്നില്ല.
സര്വലോകേ ച മാം ഭക്താഃ പൂജയന്തി ച സര്വശഃ യച് ച കിംചിത് ത്വയാ പ്രാപ്തം മയി ക്ലേശാത്മകം ദ്വിജ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എന്റെ ഭക്തർ എന്നെ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കുന്നു; നീ എന്നിൽ അനുഭവിച്ച എല്ലാ കഷ്ടതകളും, ദ്വിജ, അതെ—
സുഖോദയായ തത് സര്വം ശ്രേയസേ ച തവാനഘ യച് ച കിംചിത് ത്വയാ ലോകേ ദൃഷ്ടം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
അവയെല്ലാം നിന്റെ ആനന്ദത്തിനും ക്ഷേമത്തിനുമാണ്, പാപരഹിതനേ; ലോകത്തിൽ നീ കണ്ടിട്ടുള്ള എല്ലാ ചലനസ്ഥാവരങ്ങളുമാണ്—
വിഹിതഃ സര്വ ഏവാസൌ മയാത്മാ ഭൂതഭാവനഃ അഹം നാരായണോ നാമ ശങ്ഖചക്രഗദാധരഃ
അവയെല്ലാം ഞാൻ, ജീവികളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ആത്മാവ്, സൃഷ്ടിച്ചവയാണ്; ഞാൻ നാരായണനാണ്, ശംഖം, ചക്രം, ഗദയുമേന്തുന്നവൻ.
യാവദ് യുഗാനാം വിപ്രര്ഷേ സഹസ്രം പരിവര്തതേ താവത് സ്വപിമി വിശ്വാത്മാ സര്വവിശ്വാനി മോഹയന്
ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുവരുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണമുനിശ്രേഷ്ഠാ, ആ കാലം മുഴുവൻ ഞാൻ വിശ്വാത്മാവായി ഉറങ്ങുന്നു, സർവ്വലോകങ്ങളെ മായയിൽ ആക്കി.
ഏവം സര്വമ് അഹം കാലമ് ഇഹാസേ മുനിസത്തമ അശിശുഃ ശിശുരൂപേണ യാവദ് ബ്രഹ്മാ ന ബുധ്യതേ
ഇങ്ങനെ, മഹാമുനിയേ, ഞാൻ എല്ലായിടത്തും കാലമായി നിലകൊള്ളുന്നു; ശിശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവു ഉണരുന്നതുവരെ ഞാൻ അങ്ങിനെയാണ്.
മയാ ച ദത്തോ വിപ്രേന്ദ്ര വരസ് തേ ബ്രഹ്മരൂപിണാ അസകൃത് പരിതുഷ്ടേന വിപ്രര്ഷിഗണപൂജിത
ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ വരം ഞാൻ നിന്നെക്കൊണ്ട് നൽകിയിട്ടുണ്ട്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; പലതവണ സന്തുഷ്ടനായി, ബ്രാഹ്മണമുനികൾക്ക് ആദരിക്കപ്പെട്ടവനായി.
സര്വമ് ഏകാര്ണവം കൃത്വാ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ നിര്ഗതോ ഽസി മയാജ്ഞാതസ് തതസ് തേ ദര്ശിതം ജഗത്
സകലവും ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായി ലയിച്ചപ്പോൾ, നിലനിൽക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, നീ എനിക്ക് അറിയാതെ പുറത്തുവന്നു; അതിനുശേഷം ഈ ലോകം നിനക്കു കാണപ്പെട്ടു.
അഭ്യന്തരം ശരീരസ്യ പ്രവിഷ്ടോ ഽസി യദാ മമ ദൃഷ്ട്വാ ലോകം സമസ്തം ഹി വിസ്മിതോ നാവബുധ്യസേ
നീ എന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, മുഴുവൻ ലോകവും കണ്ടു അത്ഭുതപ്പെട്ടു, എന്നാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാൻ നിന്നെ കഴിഞ്ഞില്ല.