സ ഗത്വാ ശരണം ദേവം മുനിസ് തദ്ഗതമാനസഃ ദദര്ശ തം വടം ഭൂയോ വിശാലം സലിലോപരി
മനസ്സിൽ ദൈവത്തിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ശരണം തേടി മഹർഷി പോയപ്പോൾ, വീണ്ടും ആ വിശാലമായ വടവൃക്ഷം വെള്ളത്തിന്മേൽ കണ്ടു.
ശാഖായാം തസ്യ സൌവര്ണം വിസ്തീര്ണായാം മഹാദ്ഭുതമ് രുചിരം ദിവ്യപര്യങ്കം രചിതം വിശ്വകര്മണാ
ആ വലിയ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയിൽ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു പൊന്നിനിറമുള്ള, മനോഹരമായ ദിവ്യപീഠം, വിശ്വകർമ്മ നിർമ്മിച്ചതു, അവൻ കണ്ടു.
വജ്രവൈദൂര്യരചിതം മണിവിദ്രുമശോഭിതമ് പദ്മരാഗാദിഭിര് ജുഷ്ടം രത്നൈര് അന്യൈര് അലംകൃതമ്
വജ്രവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മനികൾക്കും പവഴിനും കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്നതും, പദ്മരാഗാദി രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും മറ്റും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
നാനാസ്തരണസംവീതം നാനാരത്നോപശോഭിതമ് നാനാശ്ചര്യസമായുക്തം പ്രഭാമണ്ഡലമണ്ഡിതമ്
വിവിധ തരം വിരിപ്പുകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്നതും, പലതരം രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയുള്ളതും, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, പ്രകാശവലയം ചുറ്റിയതുമായിരിക്കുന്നു.
തസ്യോപരി സ്ഥിതം ദേവം കൃഷ്ണം ബാലവപുര്ധരമ് സൂര്യകോടിപ്രതീകാശം ദീപ്യമാനം സുവര്ചസമ്
അതിന്റെ മുകളിൽ ബാലരൂപത്തിൽ കൃഷ്ണൻ നില്ക്കുന്നു; കോടിയധികം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള, അതീവ ഭാസുരനും മനോഹരനും ആയ ഭഗവാൻ.
ചതുര്ഭുജം സുന്ദരാങ്ഗം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ് ശ്രീവത്സവക്ഷസം ദേവം ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ്
നാലു കൈകളും മനോഹരമായ ദേഹവും, താമരയിലുപമമായ വലിയ കണ്ണുകളും, വക്ഷസിൽ ശ്രീവത്സം ചിഹ്നവും, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള ദൈവം.
വനമാലാവൃതോരസ്കം ദിവ്യകുണ്ഡലധാരിണമ് ഹാരഭാരാര്പിതഗ്രീവം ദിവ്യരത്നവിഭൂഷിതമ്
വനമാല കണിഞ്ഞ വക്ഷസും, ദിവ്യകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച കാതുകളും, ഭാരമുള്ള മാലകൾ കണിഞ്ഞ കഴുത്തും, ദിവ്യരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തദാ മുനിര് ദേവം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ രോമാഞ്ചിതതനുര് ദേവം പ്രണിപത്യേദമ് അബ്രവീത്
അപ്പോൾ ആ ദൈവത്തെ കണ്ട മুনি അത്ഭുതത്തിൽ കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി, ആനന്ദത്തിൽ ശരീരം പുളകിതമായി, ദൈവത്തിന് വന്ദനം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹോ ചൈകാര്ണവേ ഘോരേ വിനഷ്ടേ സചരാചരേ കഥമ് ഏകോ ഹ്യ് അയം ബാലസ് തിഷ്ഠത്യ് അത്ര സുനിര്ഭയഃ
അയ്യോ! ഈ ഭയാനകമായ ഏകസമുദ്രത്തിൽ സകല ജന്തുക്കളും നശിച്ചപ്പോൾ, ഈ ബാലൻ എങ്ങനെയാണ് ഒരുവൻ മാത്രം ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ നില്ക്കുന്നത്?
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യം ച ജാനന്ന് അപി മഹാമുനിഃ ന ബുബോധ തദാ ദേവം മായയാ തസ്യ മോഹിതഃ യദാ ന ബുബുധേ ചൈനം തദാ ഖേദാദ് ഉവാച ഹ
ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും അറിയുന്ന മഹാമുനി ആയിരുന്നിട്ടും, ദൈവത്തിന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി അപ്പോൾ അവനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വൃഥാ മേ തപസോ വീര്യം വൃഥാ ജ്ഞാനം വൃഥാ ക്രിയാ വൃഥാ മേ ജീവിതം ദീര്ഘം വൃഥാ മാനുഷ്യമ് ഏവ ച
എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി വെറുതെ, എന്റെ ജ്ഞാനം വെറുതെ, എന്റെ പ്രവർത്തികൾ വെറുതെ, എന്റെ ദീർഘായുസ്സും മനുഷ്യജന്മവും എല്ലാം വെറുതെ.
യോ ഽഹം സുപ്തം ന ജാനാമി പര്യങ്കേ ദിവ്യബാലകമ്
ഞാൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ഈ ദിവ്യബാലനെ ഈ കിടക്കയിൽ അറിയുന്നില്ല.
ഏവം സംചിന്തയന് വിപ്രഃ പ്ലവമാനോ വിചേതനഃ ത്രാണാര്ഥം വിഹ്വലശ് ചാസൌ നിര്വേദം ഗതവാംസ് തദാ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ മুনি മനസ്സിൽ അലഞ്ഞു, സംരക്ഷണം തേടി വിഷമിച്ചു, പിന്നെ നിരാശയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
തതോ ബാലാര്കസംകാശം സ്വമഹിമ്നാ വ്യവസ്ഥിതമ് സര്വതേജോമയം വിപ്രാ ന ശശാകാഭിവീക്ഷിതുമ്
അപ്പോൾ സ്വപ്രഭയിൽ തിളങ്ങുന്ന, ബാലസൂര്യനുപമനായ, സർവ്വപ്രകാശം നിറഞ്ഞ ദൈവത്തെ ആ മുനിക്ക് നേരെ നോക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തം മുനിമ് ആയാന്തം സ ബാലഃ പ്രഹസന്ന് ഇവ പ്രോവാച മുനിശാര്ദൂലാസ് തദാ മേഘൌഘനിസ്വനഃ
മുനിയെ സമീപിച്ചുവരുന്നത് കണ്ട ബാലൻ പുഞ്ചിരിയോടെ, മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വത്സ ജാനാമി ശ്രാന്തം ത്വാം ത്രാണാര്ഥം മാമ് ഉപസ്ഥിതമ് ശരീരം വിശ മേ ക്ഷിപ്രം വിശ്രാമസ് തേ മയോദിതഃ
കുഞ്ഞേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും സംരക്ഷണം തേടി എന്റെ അടുക്കൽ വന്നതാണെന്നും ഞാൻ അറിയുന്നു; വേഗം എന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കൂ, ഞാൻ നിന്നെ വിശ്രമിക്കാൻ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ സ വചനം തസ്യ കിംചിന് നോവാച മോഹിതഃ വിവേശ വദനം തസ്യ വിവൃതം ചാവശോ മുനിഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മুনি, മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി ഒന്നും പറയാതെ, അവശനായി ബാലന്റെ തുറന്ന വായിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ പ്രവിശ്യോദരേ തസ്യ ബാലസ്യ മുനിസത്തമഃ ദദര്ശ പൃഥിവീം കൃത്സ്നാം നാനാജനപദൈര് വൃതാമ്
അവ ബാലന്റെ വയറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ആ മഹാമുനി മുഴുവൻ ഭൂമിയും അനേകം ജനപദങ്ങൾ ചുറ്റിയതും കണ്ടു.
ലവണേക്ഷുസുരാസര്പിര്ദധിദുഗ്ധജലോദധീന് ദദര്ശ താന് സമുദ്രാംശ് ച ജമ്ബു പ്ലക്ഷം ച ശാല്മലമ്
അവൻ ഉപ്പു, ഇച്ചുചாறு, മദ്യം, നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ, വെള്ളം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രങ്ങൾ കണ്ടു; ആ സമുദ്രങ്ങളും, ജംബൂ, പ്ലക്ഷ, ശാൽമലി എന്നിവയും കണ്ടു.
കുശം ക്രൌഞ്ചം ച ശാകം ച പുഷ്കരം ച ദദര്ശ സഃ ഭാരതാദീനി വര്ഷാണി തഥാ സര്വാംശ് ച പര്വതാന്
കുശ, ക്രൗഞ്ച, ശാക, പുഷ്കര എന്നിവയും, ഭാരതാദി ദേശങ്ങളും, എല്ലാ പർവതങ്ങളും അവൻ അവിടെ കണ്ടു.
മേരും ച സര്വരത്നാഢ്യം അപശ്യത് കനകാചലമ് നാനാരത്നാന്വിതൈഃ ശൃങ്ഗൈര് ഭൂഷിതം ബഹുകന്ദരമ്
അവൻ എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും സമൃദ്ധമായ സുവർണ്ണപർവതമായ മെരുവിനെ കണ്ടു. വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കുന്തങ്ങളുമുള്ളതും, അനേകം ഗുഹകളാൽ സമൃദ്ധവുമായിരുന്നുവത്.
നാനാമുനിജനാകീര്ണം നാനാവൃക്ഷവനാകുലമ് നാനാസത്ത്വസമായുക്തം നാനാശ്ചര്യസമന്വിതമ്
അവിടം പലവിധ മുനിമാരാൽ നിറഞ്ഞതും, പലതരം കാടുകളും തോട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, വിവിധ ജീവികളാൽ വസിച്ചതും, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായതുമായിരുന്നു.
വ്യാഘ്രൈഃ സിംഹൈര് വരാഹൈശ് ച ചാമരൈര് മഹിഷൈര് ഗജൈഃ മൃഗൈഃ ശാഖാമൃഗൈശ് ചാന്യൈര് ഭൂഷിതം സുമനോഹരമ്
അവിടെ കടുവ, സിംഹം, പന്നി, ചാമരപശു, കാള, ആന, മാൻ, കുരങ്ങ്, മറ്റു പലവക ജീവികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ സ്ഥലം അത്യന്തം മനോഹരമായിരുന്നു.
ശക്രാദ്യൈര് വിവിധൈര് ദേവൈഃ സിദ്ധചാരണപന്നഗൈഃ മുനിയക്ഷാപ്സരോഭിശ് ച വൃതൈശ് ചാന്യൈഃ സുരാലയൈഃ
അവിടെ ഇന്ദ്രൻമുതൽ വിവിധ ദേവന്മാരും, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, പാമ്പ് ദേവന്മാർ, മുനിമാർ, യക്ഷന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, മറ്റു ദൈവികസംഘങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏവം സുമേരും ശ്രീമന്തമ് അപശ്യന് മുനിസത്തമഃ പര്യടന് സ തദാ വിപ്രസ് തസ്യ ബാലസ്യ ചോദരേ
ഇങ്ങനെ, ആ മഹാമുനി അപ്പോൾ ആ ബാലന്റെ ഉദരത്തിനുള്ളിൽ സുമേരുവിന്റെ ആ ഭംഗിയും മഹിമയും കണ്ടു.
ഹിമവന്തം ഹേമകൂടം നിഷധം ഗന്ധമാദനമ് ശ്വേതം ച ദുര്ധരം നീലം കൈലാസം മന്ദരം ഗിരിമ്
അവൻ ഹിമവാൻ, ഹേമകൂടം, നിഷധം, ഗന്ധമാദനം, ശ്വേതം, ദുര്ധരം, നീലം, കൈലാസം, മന്ദരം എന്നിങ്ങനെ പർവതങ്ങളെയും കണ്ടു.
മഹേന്ദ്രം മലയം വിന്ധ്യം പാരിയാത്രം തഥാര്ബുദമ് സഹ്യം ച ശുക്തിമന്തം ച മൈനാകം വക്രപര്വതമ്
അവൻ മഹേന്ദ്രം, മലയം, വിന്ധ്യം, പാർയാത്രം, അർബുദം, സഹ്യം, ശുക്തിമാൻ, മൈനാകം, വക്രപർവതം എന്നിവയും കണ്ടു.
ഏതാശ് ചാന്യാശ് ച ബഹവോ യാവന്തഃ പൃഥിവീധരാഃ തതസ് താംസ് തു മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സോ ഽപശ്യദ് രത്നഭൂഷിതാന്
ഇവയോടൊപ്പം ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന മറ്റു അനേകം പർവതങ്ങളും, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവയുമെല്ലാം ആ മഹാമുനി അവിടെ കണ്ടു.
കുരുക്ഷേത്രം ച പാഞ്ചാലാന് മത്സ്യാന് മദ്രാന് സകേകയാന് ബാഹ്ലീകാന് ശൂരസേനാംശ് ച കാശ്മീരാംസ് തങ്ഗണാന് ഖസാന്
അവൻ കുരുക്ഷേത്രം, പാഞ്ചാലന്മാർ, മത്സ്യന്മാർ, മദ്രന്മാർ, കേകയന്മാർ, ബാഹ്ലീകന്മാർ, ശൂരസേനന്മാർ, കാശ്മീരികൾ, തങ്കണന്മാർ, ഖസന്മാർ എന്നിവരെയും കണ്ടു.
പാര്വതീയാന് കിരാതാംശ് ച കര്ണപ്രാവരണാന് മരൂന് അന്ത്യജാന് അന്ത്യജാതീംശ് ച സോ ഽപശ്യത് തസ്യ ചോദരേ
അവൻ പർവതവാസികൾ, കിരാതന്മാർ, കാതിൽ അലങ്കാരമുള്ളവർ, മരുഭൂമിവാസികൾ, അന്ത്യജർ, മറ്റ് അന്ത്യജജാതികൾ എന്നിവരെയും അവന്റെ ഉദരത്തിനുള്ളിൽ കണ്ടു.