നിമജ്ജന് സ തദാ വിപ്രാഃ സംതര്തുമ് ഉപചക്രമേ ബഭ്രാമാസൌ മുനിശ് ചാര്ത ഇതശ് ചേതശ് ച സംപ്ലവന്
അപ്പോൾ, മഹർഷികളേ, അവൻ മുങ്ങിത്തുടങ്ങി, കരയെത്താൻ ശ്രമിച്ചു; ആ മഹർഷി ദുഃഖത്തോടെ ഈയിടം ആയിടം വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
നിമമജ്ജ തദാ വിപ്രാസ് ത്രാതാരം നാധിഗച്ഛതി ഏവം തം വിഹ്വലം ദൃഷ്ട്വാ കൃപയാ പുരുഷോത്തമഃ പ്രോവാച മുനിശാര്ദൂലാസ് തദാ ധ്യാനേന തോഷിതഃ
അപ്പോൾ അവൻ മുങ്ങി, രക്ഷിക്കാൻ ആരെയും കണ്ടെത്താനായില്ല; അങ്ങനെ അവനെ ആശങ്കയോടെ കണ്ടപ്പോൾ, ധ്യാനത്തിൽ തൃപ്തനായ പുരുഷോത്തമൻ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനോടു കരുണയോടെ പറഞ്ഞു.
വത്സ ശ്രാന്തോ ഽസി ബാലസ് ത്വം ഭക്തത്ര മമ സുവ്രത ആഗച്ഛാഗച്ഛ ശീഘ്രം ത്വം മാര്കണ്ഡേയ മമാന്തികമ്
"മകനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചും ബാലനുമാണ്, എന്റെ ഭക്തനായി വ്രതപാലനയോടെയാണ്; വേഗം വേഗം വരിക, മാർകണ്ടേയ, എന്റെ അടുത്തേക്ക് വരിക."
മാ ത്വയൈവ ച ഭേതവ്യം സംപ്രാപ്തോ ഽസി മമാഗ്രതഃ മാര്കണ്ഡേയ മുനേ ധീര ബാലസ് ത്വം ശ്രമപീഡിതഃ
"നീ ഭയപ്പെടേണ്ട, നീ എന്റെ മുമ്പിൽ എത്തി; ധീരനായ മാർകണ്ടേയമഹർഷേ, നീ ബാലനാണ്, ക്ഷീണത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു."
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ മുനിഃ പരമകോപിതഃ ഉവാച സ തദാ വിപ്രാ വിസ്മിതശ് ചാഭവന് മുഹുഃ
അവൻ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹർഷി അത്യന്തം കോപിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ സംസാരിച്ചു, മഹർഷികളേ, വീണ്ടും വീണ്ടും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
കോ ഽയം നാമ്നാ കീര്തയതി തപഃ പരിഭവന്ന് ഇവ ബഹുവര്ഷസഹസ്രാഖ്യം ധര്ഷയന്ന് ഇവ മേ വപുഃ
"ആരാണ് എന്റെ പേര് വിളിച്ച്, എന്റെ തപസ്സിനെ പരിഹസിക്കുന്നതുപോലെയും, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പ്രശസ്തമായ എന്റെ ശരീരത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നതുപോലെയും പെരുമാറുന്നത്?"
ന ഹ്യ് ഏഷ സമുദാചാരോ ദേവേഷ്വ് അപി സമാഹിതഃ മാം ബ്രഹ്മാ സ ച ദേവേശോ ദീര്ഘായുര് ഇതി ഭാഷതേ
"ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നത് ദേവന്മാരിലും ശോഭിക്കുന്നതല്ല; എന്നിരുന്നാലും ബ്രഹ്മാവും ദേവേശനും എന്നെ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനെന്ന് വിളിക്കുന്നു."
കസ് തപോ ഘോരശിരസോ മമാദ്യ ത്യക്തജീവിതഃ മാര്കണ്ഡേയേതി ചോക്ത്വാ മന്മൃത്യും ഗന്തുമ് ഇഹേച്ഛതി
"ഇവൻ ആരാണ്, ഭയങ്കരമായ മനസ്സോടെ, ഇന്ന് എന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, മാർകണ്ടേയ എന്ന് വിളിച്ച്, എന്റെ മരണത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?"
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തദാ വിപ്രാശ് ചിന്താവിഷ്ടോ ഽഭവന് മുനിഃ കിം സ്വപ്നോ ഽയം മയാ ദൃഷ്ടഃ കിം വാ മോഹോ ഽയമ് ആഗതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹർഷി ആശങ്കയിൽ ആകി: "ഇത് ഞാൻ കണ്ടത് ഒരു സ്വപ്നമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ എനിക്ക് മായയോ വന്നതാണോ?"
ഇത്ഥം ചിന്തയതസ് തസ്യ ഉത്പന്നാ ദുഃഖഹാ മതിഃ വ്രജാമി ശരണം ദേവം ഭക്ത്യാഹം പുരുഷോത്തമമ്
അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ദുഃഖം മാറ്റുന്ന ഒരു ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു: "ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ദൈവമായ പുരുഷോത്തമനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കും."
സ ഗത്വാ ശരണം ദേവം മുനിസ് തദ്ഗതമാനസഃ ദദര്ശ തം വടം ഭൂയോ വിശാലം സലിലോപരി
മനസ്സിൽ ദൈവത്തിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ശരണം തേടി മഹർഷി പോയപ്പോൾ, വീണ്ടും ആ വിശാലമായ വടവൃക്ഷം വെള്ളത്തിന്മേൽ കണ്ടു.
ശാഖായാം തസ്യ സൌവര്ണം വിസ്തീര്ണായാം മഹാദ്ഭുതമ് രുചിരം ദിവ്യപര്യങ്കം രചിതം വിശ്വകര്മണാ
ആ വലിയ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയിൽ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു പൊന്നിനിറമുള്ള, മനോഹരമായ ദിവ്യപീഠം, വിശ്വകർമ്മ നിർമ്മിച്ചതു, അവൻ കണ്ടു.
വജ്രവൈദൂര്യരചിതം മണിവിദ്രുമശോഭിതമ് പദ്മരാഗാദിഭിര് ജുഷ്ടം രത്നൈര് അന്യൈര് അലംകൃതമ്
വജ്രവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മനികൾക്കും പവഴിനും കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്നതും, പദ്മരാഗാദി രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും മറ്റും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
നാനാസ്തരണസംവീതം നാനാരത്നോപശോഭിതമ് നാനാശ്ചര്യസമായുക്തം പ്രഭാമണ്ഡലമണ്ഡിതമ്
വിവിധ തരം വിരിപ്പുകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്നതും, പലതരം രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയുള്ളതും, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, പ്രകാശവലയം ചുറ്റിയതുമായിരിക്കുന്നു.
തസ്യോപരി സ്ഥിതം ദേവം കൃഷ്ണം ബാലവപുര്ധരമ് സൂര്യകോടിപ്രതീകാശം ദീപ്യമാനം സുവര്ചസമ്
അതിന്റെ മുകളിൽ ബാലരൂപത്തിൽ കൃഷ്ണൻ നില്ക്കുന്നു; കോടിയധികം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള, അതീവ ഭാസുരനും മനോഹരനും ആയ ഭഗവാൻ.
ചതുര്ഭുജം സുന്ദരാങ്ഗം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ് ശ്രീവത്സവക്ഷസം ദേവം ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ്
നാലു കൈകളും മനോഹരമായ ദേഹവും, താമരയിലുപമമായ വലിയ കണ്ണുകളും, വക്ഷസിൽ ശ്രീവത്സം ചിഹ്നവും, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള ദൈവം.
വനമാലാവൃതോരസ്കം ദിവ്യകുണ്ഡലധാരിണമ് ഹാരഭാരാര്പിതഗ്രീവം ദിവ്യരത്നവിഭൂഷിതമ്
വനമാല കണിഞ്ഞ വക്ഷസും, ദിവ്യകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച കാതുകളും, ഭാരമുള്ള മാലകൾ കണിഞ്ഞ കഴുത്തും, ദിവ്യരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തദാ മുനിര് ദേവം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ രോമാഞ്ചിതതനുര് ദേവം പ്രണിപത്യേദമ് അബ്രവീത്
അപ്പോൾ ആ ദൈവത്തെ കണ്ട മুনি അത്ഭുതത്തിൽ കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി, ആനന്ദത്തിൽ ശരീരം പുളകിതമായി, ദൈവത്തിന് വന്ദനം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹോ ചൈകാര്ണവേ ഘോരേ വിനഷ്ടേ സചരാചരേ കഥമ് ഏകോ ഹ്യ് അയം ബാലസ് തിഷ്ഠത്യ് അത്ര സുനിര്ഭയഃ
അയ്യോ! ഈ ഭയാനകമായ ഏകസമുദ്രത്തിൽ സകല ജന്തുക്കളും നശിച്ചപ്പോൾ, ഈ ബാലൻ എങ്ങനെയാണ് ഒരുവൻ മാത്രം ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ നില്ക്കുന്നത്?
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യം ച ജാനന്ന് അപി മഹാമുനിഃ ന ബുബോധ തദാ ദേവം മായയാ തസ്യ മോഹിതഃ യദാ ന ബുബുധേ ചൈനം തദാ ഖേദാദ് ഉവാച ഹ
ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും അറിയുന്ന മഹാമുനി ആയിരുന്നിട്ടും, ദൈവത്തിന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി അപ്പോൾ അവനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വൃഥാ മേ തപസോ വീര്യം വൃഥാ ജ്ഞാനം വൃഥാ ക്രിയാ വൃഥാ മേ ജീവിതം ദീര്ഘം വൃഥാ മാനുഷ്യമ് ഏവ ച
എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി വെറുതെ, എന്റെ ജ്ഞാനം വെറുതെ, എന്റെ പ്രവർത്തികൾ വെറുതെ, എന്റെ ദീർഘായുസ്സും മനുഷ്യജന്മവും എല്ലാം വെറുതെ.
യോ ഽഹം സുപ്തം ന ജാനാമി പര്യങ്കേ ദിവ്യബാലകമ്
ഞാൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ഈ ദിവ്യബാലനെ ഈ കിടക്കയിൽ അറിയുന്നില്ല.
ഏവം സംചിന്തയന് വിപ്രഃ പ്ലവമാനോ വിചേതനഃ ത്രാണാര്ഥം വിഹ്വലശ് ചാസൌ നിര്വേദം ഗതവാംസ് തദാ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ മুনি മനസ്സിൽ അലഞ്ഞു, സംരക്ഷണം തേടി വിഷമിച്ചു, പിന്നെ നിരാശയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
തതോ ബാലാര്കസംകാശം സ്വമഹിമ്നാ വ്യവസ്ഥിതമ് സര്വതേജോമയം വിപ്രാ ന ശശാകാഭിവീക്ഷിതുമ്
അപ്പോൾ സ്വപ്രഭയിൽ തിളങ്ങുന്ന, ബാലസൂര്യനുപമനായ, സർവ്വപ്രകാശം നിറഞ്ഞ ദൈവത്തെ ആ മുനിക്ക് നേരെ നോക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തം മുനിമ് ആയാന്തം സ ബാലഃ പ്രഹസന്ന് ഇവ പ്രോവാച മുനിശാര്ദൂലാസ് തദാ മേഘൌഘനിസ്വനഃ
മുനിയെ സമീപിച്ചുവരുന്നത് കണ്ട ബാലൻ പുഞ്ചിരിയോടെ, മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വത്സ ജാനാമി ശ്രാന്തം ത്വാം ത്രാണാര്ഥം മാമ് ഉപസ്ഥിതമ് ശരീരം വിശ മേ ക്ഷിപ്രം വിശ്രാമസ് തേ മയോദിതഃ
കുഞ്ഞേ, നീ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും സംരക്ഷണം തേടി എന്റെ അടുക്കൽ വന്നതാണെന്നും ഞാൻ അറിയുന്നു; വേഗം എന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കൂ, ഞാൻ നിന്നെ വിശ്രമിക്കാൻ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ സ വചനം തസ്യ കിംചിന് നോവാച മോഹിതഃ വിവേശ വദനം തസ്യ വിവൃതം ചാവശോ മുനിഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മুনি, മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി ഒന്നും പറയാതെ, അവശനായി ബാലന്റെ തുറന്ന വായിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ പ്രവിശ്യോദരേ തസ്യ ബാലസ്യ മുനിസത്തമഃ ദദര്ശ പൃഥിവീം കൃത്സ്നാം നാനാജനപദൈര് വൃതാമ്
അവ ബാലന്റെ വയറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ആ മഹാമുനി മുഴുവൻ ഭൂമിയും അനേകം ജനപദങ്ങൾ ചുറ്റിയതും കണ്ടു.
ലവണേക്ഷുസുരാസര്പിര്ദധിദുഗ്ധജലോദധീന് ദദര്ശ താന് സമുദ്രാംശ് ച ജമ്ബു പ്ലക്ഷം ച ശാല്മലമ്
അവൻ ഉപ്പു, ഇച്ചുചாறு, മദ്യം, നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ, വെള്ളം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രങ്ങൾ കണ്ടു; ആ സമുദ്രങ്ങളും, ജംബൂ, പ്ലക്ഷ, ശാൽമലി എന്നിവയും കണ്ടു.
കുശം ക്രൌഞ്ചം ച ശാകം ച പുഷ്കരം ച ദദര്ശ സഃ ഭാരതാദീനി വര്ഷാണി തഥാ സര്വാംശ് ച പര്വതാന്
കുശ, ക്രൗഞ്ച, ശാക, പുഷ്കര എന്നിവയും, ഭാരതാദി ദേശങ്ങളും, എല്ലാ പർവതങ്ങളും അവൻ അവിടെ കണ്ടു.