ആപൂരിതാ ദിശഃ സര്വാഃ സലിലൌഘപരിപ്ലുതാഃ തതസ് തേ ജലദാ ഘോരാ വാരിണാ മുനിസത്തമാഃ
എല്ലാ ദിക്കുകളും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ മുങ്ങി നിറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ഭയാനകമായ ആ മഴമേഘങ്ങൾ, മഹാമുനികളേ, എല്ലാം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു.
സര്വതഃ പ്ലാവയാമ് ആസുശ് ചോദിതാഃ പരമേഷ്ഠിനാ വര്ഷമാണാ മഹാതോയം പൂരയന്തോ വസുംധരാമ്
പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ, അവിടെയെല്ലാം വെള്ളം പകരാൻ മഴമേഘങ്ങൾ തുടങ്ങി; വലിയ വെള്ളം പെയ്ത് ഭൂമി മുഴുവൻ നിറച്ചു.
സുഘോരമ് അശിവം രൌദ്രം നാശയന്തി സ്മ പാവകമ് തതോ ദ്വാദശ വര്ഷാണി പയോദാഃ സമുപപ്ലവേ
ഭയാനകവും അശുഭവും ക്രൂരവുമായ അഗ്നിയെ അവ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞു. അതിനുശേഷം പന്ത്രണ്ട് വർഷം മുഴുവൻ മഴമേഘങ്ങൾ പ്രളയത്തിൽ നിലനിന്നു.
ധാരാഭിഃ പൂരയന്തോ വൈ ചോദ്യമാനാ മഹാത്മനാ തതഃ സമുദ്രാഃ സ്വാം വേലാമ് അതിക്രാമന്തി ഭോ ദ്വിജാഃ
മഹാത്മാവിന്റെ പ്രേരണയിൽ, അവ മഴയുടെ ഒഴുക്കിൽ എല്ലാം നിറച്ചു. അപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സമുദ്രങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അതിരുകൾ കടന്നു.
പര്വതാശ് ച വ്യശീര്യന്ത മഹീ ചാപ്സു നിമജ്ജതി സര്വതഃ സുമഹാഭ്രാന്താസ് തേ പയോദാ നഭസ്തലമ്
പർവ്വതങ്ങൾ തകർന്നുപോയി, ഭൂമി മുഴുവനും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി. ആകാശം മുഴുവൻ വലിയ മേഘങ്ങൾ ആശങ്കയോടെ നിറഞ്ഞു നിന്നു.
സംവേഷ്ടയിത്വാ നശ്യന്തി വായുവേഗസമാഹതാഃ തതസ് തം മാരുതം ഘോരം സ വിഷ്ണുര് മുനിസത്തമാഃ
വായുവിന്റെ ശക്തിയിൽ ആ മേഘങ്ങൾ ഒറ്റയടിക്ക് അകന്നു പോയി. അതിനുശേഷം ആ ഭയങ്കരമായ കാറ്റ്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, വിഷ്ണു അടക്കി നിർത്തി.
ആദിപദ്മാലയോ ദേവഃ പീത്വാ സ്വപിതി ഭോ ദ്വിജാഃ തസ്മിന്ന് ഏകാര്ണവേ ഘോരേ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ
ആദിപദ്മത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവൻ, ആ വെള്ളം കുടിച്ച്, ആ ഭയങ്കരമായ ഏകസമുദ്രത്തിൽ എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ, ഉറങ്ങിത്തുടങ്ങി.
നഷ്ടേ ദേവാസുരനരേ യക്ഷരാക്ഷസവര്ജിതേ തതോ മുനിഃ സ വിശ്രാന്തോ ധ്യാത്വാ ച പുരുഷോത്തമമ്
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ, ആ മഹർഷി വിശ്രമിച്ച്, പുരുഷോത്തമനെ ധ്യാനിച്ചു.
ദദര്ശ ചക്ഷുര് ഉന്മീല്യ ജലപൂര്ണാം വസുംധരാമ് നാപശ്യത് തം വടം നോര്വീം ന ദിഗാദി ന ഭാസ്കരമ്
കണ്ണുകൾ തുറന്നപ്പോൾ, ഭൂമി മുഴുവൻ വെള്ളം നിറഞ്ഞതായി കണ്ടു; വടവൃക്ഷവും, കരയും, ദിശകളും, സൂര്യനും ഒന്നും കാണാനില്ലായിരുന്നു.
ന ചന്ദ്രാര്കാഗ്നിപവനം ന ദേവാസുരപന്നഗമ് തസ്മിന്ന് ഏകാര്ണവേ ഘോരേ തമോഭൂതേ നിരാശ്രയേ
അവിടെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അഗ്നിയും കാറ്റും ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ പാമ്പുകളോ ഒന്നുമില്ല; ആ ഭയങ്കരമായ ഏകസമുദ്രം മാത്രം, ഇരുട്ടിൽ മുഴുകി, ആശ്രയമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
നിമജ്ജന് സ തദാ വിപ്രാഃ സംതര്തുമ് ഉപചക്രമേ ബഭ്രാമാസൌ മുനിശ് ചാര്ത ഇതശ് ചേതശ് ച സംപ്ലവന്
അപ്പോൾ, മഹർഷികളേ, അവൻ മുങ്ങിത്തുടങ്ങി, കരയെത്താൻ ശ്രമിച്ചു; ആ മഹർഷി ദുഃഖത്തോടെ ഈയിടം ആയിടം വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
നിമമജ്ജ തദാ വിപ്രാസ് ത്രാതാരം നാധിഗച്ഛതി ഏവം തം വിഹ്വലം ദൃഷ്ട്വാ കൃപയാ പുരുഷോത്തമഃ പ്രോവാച മുനിശാര്ദൂലാസ് തദാ ധ്യാനേന തോഷിതഃ
അപ്പോൾ അവൻ മുങ്ങി, രക്ഷിക്കാൻ ആരെയും കണ്ടെത്താനായില്ല; അങ്ങനെ അവനെ ആശങ്കയോടെ കണ്ടപ്പോൾ, ധ്യാനത്തിൽ തൃപ്തനായ പുരുഷോത്തമൻ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനോടു കരുണയോടെ പറഞ്ഞു.
വത്സ ശ്രാന്തോ ഽസി ബാലസ് ത്വം ഭക്തത്ര മമ സുവ്രത ആഗച്ഛാഗച്ഛ ശീഘ്രം ത്വം മാര്കണ്ഡേയ മമാന്തികമ്
"മകനേ, നീ ക്ഷീണിച്ചും ബാലനുമാണ്, എന്റെ ഭക്തനായി വ്രതപാലനയോടെയാണ്; വേഗം വേഗം വരിക, മാർകണ്ടേയ, എന്റെ അടുത്തേക്ക് വരിക."
മാ ത്വയൈവ ച ഭേതവ്യം സംപ്രാപ്തോ ഽസി മമാഗ്രതഃ മാര്കണ്ഡേയ മുനേ ധീര ബാലസ് ത്വം ശ്രമപീഡിതഃ
"നീ ഭയപ്പെടേണ്ട, നീ എന്റെ മുമ്പിൽ എത്തി; ധീരനായ മാർകണ്ടേയമഹർഷേ, നീ ബാലനാണ്, ക്ഷീണത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു."
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ മുനിഃ പരമകോപിതഃ ഉവാച സ തദാ വിപ്രാ വിസ്മിതശ് ചാഭവന് മുഹുഃ
അവൻ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹർഷി അത്യന്തം കോപിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ സംസാരിച്ചു, മഹർഷികളേ, വീണ്ടും വീണ്ടും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
കോ ഽയം നാമ്നാ കീര്തയതി തപഃ പരിഭവന്ന് ഇവ ബഹുവര്ഷസഹസ്രാഖ്യം ധര്ഷയന്ന് ഇവ മേ വപുഃ
"ആരാണ് എന്റെ പേര് വിളിച്ച്, എന്റെ തപസ്സിനെ പരിഹസിക്കുന്നതുപോലെയും, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പ്രശസ്തമായ എന്റെ ശരീരത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നതുപോലെയും പെരുമാറുന്നത്?"
ന ഹ്യ് ഏഷ സമുദാചാരോ ദേവേഷ്വ് അപി സമാഹിതഃ മാം ബ്രഹ്മാ സ ച ദേവേശോ ദീര്ഘായുര് ഇതി ഭാഷതേ
"ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നത് ദേവന്മാരിലും ശോഭിക്കുന്നതല്ല; എന്നിരുന്നാലും ബ്രഹ്മാവും ദേവേശനും എന്നെ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനെന്ന് വിളിക്കുന്നു."
കസ് തപോ ഘോരശിരസോ മമാദ്യ ത്യക്തജീവിതഃ മാര്കണ്ഡേയേതി ചോക്ത്വാ മന്മൃത്യും ഗന്തുമ് ഇഹേച്ഛതി
"ഇവൻ ആരാണ്, ഭയങ്കരമായ മനസ്സോടെ, ഇന്ന് എന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, മാർകണ്ടേയ എന്ന് വിളിച്ച്, എന്റെ മരണത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?"
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തദാ വിപ്രാശ് ചിന്താവിഷ്ടോ ഽഭവന് മുനിഃ കിം സ്വപ്നോ ഽയം മയാ ദൃഷ്ടഃ കിം വാ മോഹോ ഽയമ് ആഗതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹർഷി ആശങ്കയിൽ ആകി: "ഇത് ഞാൻ കണ്ടത് ഒരു സ്വപ്നമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ എനിക്ക് മായയോ വന്നതാണോ?"
ഇത്ഥം ചിന്തയതസ് തസ്യ ഉത്പന്നാ ദുഃഖഹാ മതിഃ വ്രജാമി ശരണം ദേവം ഭക്ത്യാഹം പുരുഷോത്തമമ്
അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ദുഃഖം മാറ്റുന്ന ഒരു ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു: "ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ദൈവമായ പുരുഷോത്തമനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കും."
സ ഗത്വാ ശരണം ദേവം മുനിസ് തദ്ഗതമാനസഃ ദദര്ശ തം വടം ഭൂയോ വിശാലം സലിലോപരി
മനസ്സിൽ ദൈവത്തിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ശരണം തേടി മഹർഷി പോയപ്പോൾ, വീണ്ടും ആ വിശാലമായ വടവൃക്ഷം വെള്ളത്തിന്മേൽ കണ്ടു.
ശാഖായാം തസ്യ സൌവര്ണം വിസ്തീര്ണായാം മഹാദ്ഭുതമ് രുചിരം ദിവ്യപര്യങ്കം രചിതം വിശ്വകര്മണാ
ആ വലിയ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയിൽ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു പൊന്നിനിറമുള്ള, മനോഹരമായ ദിവ്യപീഠം, വിശ്വകർമ്മ നിർമ്മിച്ചതു, അവൻ കണ്ടു.
വജ്രവൈദൂര്യരചിതം മണിവിദ്രുമശോഭിതമ് പദ്മരാഗാദിഭിര് ജുഷ്ടം രത്നൈര് അന്യൈര് അലംകൃതമ്
വജ്രവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മനികൾക്കും പവഴിനും കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്നതും, പദ്മരാഗാദി രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടും മറ്റും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
നാനാസ്തരണസംവീതം നാനാരത്നോപശോഭിതമ് നാനാശ്ചര്യസമായുക്തം പ്രഭാമണ്ഡലമണ്ഡിതമ്
വിവിധ തരം വിരിപ്പുകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്നതും, പലതരം രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയുള്ളതും, അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, പ്രകാശവലയം ചുറ്റിയതുമായിരിക്കുന്നു.
തസ്യോപരി സ്ഥിതം ദേവം കൃഷ്ണം ബാലവപുര്ധരമ് സൂര്യകോടിപ്രതീകാശം ദീപ്യമാനം സുവര്ചസമ്
അതിന്റെ മുകളിൽ ബാലരൂപത്തിൽ കൃഷ്ണൻ നില്ക്കുന്നു; കോടിയധികം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള, അതീവ ഭാസുരനും മനോഹരനും ആയ ഭഗവാൻ.
ചതുര്ഭുജം സുന്ദരാങ്ഗം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ് ശ്രീവത്സവക്ഷസം ദേവം ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ്
നാലു കൈകളും മനോഹരമായ ദേഹവും, താമരയിലുപമമായ വലിയ കണ്ണുകളും, വക്ഷസിൽ ശ്രീവത്സം ചിഹ്നവും, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള ദൈവം.
വനമാലാവൃതോരസ്കം ദിവ്യകുണ്ഡലധാരിണമ് ഹാരഭാരാര്പിതഗ്രീവം ദിവ്യരത്നവിഭൂഷിതമ്
വനമാല കണിഞ്ഞ വക്ഷസും, ദിവ്യകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച കാതുകളും, ഭാരമുള്ള മാലകൾ കണിഞ്ഞ കഴുത്തും, ദിവ്യരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തദാ മുനിര് ദേവം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ രോമാഞ്ചിതതനുര് ദേവം പ്രണിപത്യേദമ് അബ്രവീത്
അപ്പോൾ ആ ദൈവത്തെ കണ്ട മুনি അത്ഭുതത്തിൽ കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി, ആനന്ദത്തിൽ ശരീരം പുളകിതമായി, ദൈവത്തിന് വന്ദനം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹോ ചൈകാര്ണവേ ഘോരേ വിനഷ്ടേ സചരാചരേ കഥമ് ഏകോ ഹ്യ് അയം ബാലസ് തിഷ്ഠത്യ് അത്ര സുനിര്ഭയഃ
അയ്യോ! ഈ ഭയാനകമായ ഏകസമുദ്രത്തിൽ സകല ജന്തുക്കളും നശിച്ചപ്പോൾ, ഈ ബാലൻ എങ്ങനെയാണ് ഒരുവൻ മാത്രം ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ നില്ക്കുന്നത്?
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യം ച ജാനന്ന് അപി മഹാമുനിഃ ന ബുബോധ തദാ ദേവം മായയാ തസ്യ മോഹിതഃ യദാ ന ബുബുധേ ചൈനം തദാ ഖേദാദ് ഉവാച ഹ
ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും അറിയുന്ന മഹാമുനി ആയിരുന്നിട്ടും, ദൈവത്തിന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടനായി അപ്പോൾ അവനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.