നിര്ദഹന് നാഗലോകം ച യച് ച കിംചിത് ക്ഷിതാവ് ഇഹ അധസ്താന് മുനിശാര്ദൂലാഃ സര്വം നാശയതേ ക്ഷണാത്
പാമ്പുകളുടെ ലോകവും, ഭൂമിയുടെ അടിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റെല്ലാം വസ്തുക്കളും, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ അഗ്നി ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
തതോ യോജനവിംശാനാം സഹസ്രാണി ശതാനി ച നിര്ദഹത്യ് ആശുഗോ വായുഃ സ ച സംവര്തകോ ഽനലഃ
അതിനുശേഷം, വേഗമുള്ള കാറ്റും സംഹാരാഗ്നിയും ഇരുപത് ആയിരം യോജനങ്ങൾ നീളുന്ന പ്രദേശം മുഴുവൻ ദഹിപ്പിച്ചു.
സദേവാസുരഗന്ധര്വം സയക്ഷോരഗരാക്ഷസമ് തതോ ദഹതി സംദീപ്തഃ സര്വമ് ഏവ ജഗത് പ്രഭുഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും അടങ്ങിയ ലോകം മുഴുവൻ ആ ജ്വലിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രഭു ദഹിപ്പിച്ചു.
പ്രദീപ്തോ ഽസൌ മഹാരൌദ്രഃ കല്പാഗ്നിര് ഇതി സംശ്രുതഃ മഹാജ്വാലോ മഹാര്ചിഷ്മാന് സംപ്രദീപ്തമഹാസ്വനഃ
അത് മഹാഭയങ്കരമായ, മഹാപ്രളയാഗ്നി എന്നറിയപ്പെടുന്ന, വലിയ ജ്വാലകളും പ്രകാശവും ഉരുണ്ടു മുഴങ്ങുന്ന അഗ്നിയായിരുന്നു.
സൂര്യകോടിപ്രതീകാശോ ജ്വലന്ന് ഇവ സ തേജസാ ത്രൈലോക്യം ചാദഹത് തൂര്ണം സസുരാസുരമാനുഷമ്
പത്ത് കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, ആ അഗ്നി ത്രിലോകവും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെ വേഗത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
ഏവംവിധേ മഹാഘോരേ മഹാപ്രലയദാരുണേ ഋഷിഃ പരമധര്മാത്മാ ധ്യാനയോഗപരോ ഽഭവത്
അങ്ങനെ ഭയങ്കരമായ മഹാപ്രളയത്തിൽ, പരമധാർമികനായ ഒരു ഋഷി ധ്യാനയോഗത്തിൽ ലീനനായി.
ഏകഃ സംതിഷ്ഠതേ വിപ്രാ മാര്കണ്ഡേയേതി വിശ്രുതഃ മോഹപാശൈര് നിബദ്ധോ ഽസൌ ക്ഷുത്തൃഷ്ണാകുലിതേന്ദ്രിയാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവിടെ ഒരുവൻ മാത്രം നില്ക്കുന്നു — പ്രശസ്തനായ മാർകണ്ടേയൻ. അവൻ മോഹത്തിന്റെ കെട്ടുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തരായി അലഞ്ഞു.
സ ദൃഷ്ട്വാ തം മഹാവഹ്നിം ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകഃ തൃഷ്ണാര്തഃ പ്രസ്ഖലന് വിപ്രാസ് തദാസൌ ഭയവിഹ്വലഃ
ആ മഹാനാഗ്നിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ദാഹം കൊണ്ട് കഴുത്തും അധരവും വായും ഉണങ്ങി, ദാഹത്തിന്റെ വേദനയിൽ അലയുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ഭയത്തിൽ വിറച്ച് തളർന്നു വീണു.
ബഭ്രാമ പൃഥിവീം സര്വാം കാംദിശീകോ വിചേതനഃ ത്രാതാരം നാധിഗച്ഛന് വൈ ഇതശ് ചേതശ് ച ധാവതി
അവൻ മുഴുവൻ ഭൂമിയിലുടനീളം മനസ്സില്ലാതെ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ അലഞ്ഞു. രക്ഷിക്കാനാരുമില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവന്റെ ചിന്തകൾ ഇവിടെവിടെയായി ഓടിത്തിരിഞ്ഞു.
ന ലേഭേ ച തദാ ശര്മ യത്ര വിശ്രാമ്യതാ ദ്വിജാഃ കരോമി കിം ന ജാനാമി യസ്യാഹം ശരണം വ്രജേ
അപ്പോൾ അവനു ആശ്വാസമോ, വിശ്രമിക്കാൻ യോജിച്ച സ്ഥലമോ കിട്ടിയില്ല. 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? ആരെയാണ് ഞാൻ ആശ്രയിക്കേണ്ടത് എന്നറിയുന്നില്ല' എന്ന് അവൻ വിചാരിച്ചു.
കഥം പശ്യാമി തം ദേവം പുരുഷേശം സനാതനമ് ഇതി സംചിന്തയന് ദേവമ് ഏകാഗ്രേണ സനാതനമ്
'ആ ശാശ്വതനായ ഭഗവാനെ ഞാൻ എങ്ങനെ കാണാം?' എന്ന ചിന്തയിൽ, അവൻ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ചു.
പ്രാപ്തവാംസ് തത് പദം ദിവ്യം മഹാപ്രലയകാരണമ് പുരുഷേശമ് ഇതി ഖ്യാതം വടരാജം സനാതനമ്
അവൻ ദിവ്യമായ ആ സ്ഥിതിയിലേക്കു, മഹാപ്രളയത്തിന് കാരണമായ, സകലജീവികളുടെ നാഥനായ, ശാശ്വതമായ വടവൃക്ഷമായ ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്കു എത്തി.
ത്വരായുക്തോ മുനിശ് ചാസൌ ന്യഗ്രോധസ്യാന്തികം യയൌ ആസാദ്യ തം മുനിശ്രേഷ്ഠാസ് തസ്യ മൂലേ സമാവിശത്
വേഗത്തിൽ ആ മുനിവരൻ വടവൃക്ഷത്തിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു. അവിടെത്തിയപ്പോൾ, മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരിൽ ഒരാളായ അവൻ ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ ഇരുന്നു.
ന കാലാഗ്നിഭയം തത്ര ന ചാങ്ഗാരപ്രവര്ഷണമ് ന സംവര്താഗമസ് തത്ര ന ച വജ്രാശനിസ് തഥാ
അവിടെ കാലാഗ്നിയുടെ ഭയവും ഇല്ലായിരുന്നു, ചൂടുള്ള ചിതലുകൾ പെയ്യുന്നതും ഇല്ല, പ്രളയത്തിന്റെ ഭീഷണിയും ഇല്ല, ഇടിയുടെയും മിന്നലിന്റെയും ഭയം പോലും ഇല്ല.
തതോ ഗജകുലപ്രഖ്യാസ് തഡിന്മാലാവിഭൂഷിതാഃ സമുത്തസ്ഥുര് മഹാമേഘാ നഭസ്യ് അദ്ഭുതദര്ശനാഃ
അതിനുശേഷം ആനകളുടെ കൂട്ടംപോലെ തോന്നുന്ന, മിന്നലിന്റെ ഹാരങ്ങൾ അണിഞ്ഞ, അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തിൽ ആകാശത്ത് മഹാമേഘങ്ങൾ ഉയർന്നു.
കേചിന് നീലോത്പലശ്യാമാഃ കേചിത് കുമുദസംനിഭാഃ കേചിത് കിഞ്ജല്കസംകാശാഃ കേചിത് പീതാഃ പയോധരാഃ
ചില മേഘങ്ങൾ നീലനീർകുമിളപൂവുപോലെ ഇരുണ്ടതായിരുന്നു, ചിലത് വെള്ളകുമുദപ്പൂവുപോലെ, ചിലത് പൊടിപോലെയും, ചിലത് മഞ്ഞനിറമുള്ള മഴമേഘങ്ങൾപോലെയും ആയിരുന്നു.
കേചിദ് ധരിതസംകാശാഃ കാകാണ്ഡസംനിഭാസ് തഥാ കേചിത് കമലപത്ത്രാഭാഃ കേചിദ് ധിങ്ഗുലസംനിഭാഃ
ചിലത് പച്ചപ്പുള്ള പുല്ലുപോലെയും, ചിലത് കാക്കമുട്ടപോലെയും, ചിലത് താമരയിലപോലെയും, ചിലത് ചുവന്ന കുങ്കുമപോലെയും തിളങ്ങി.
കേചിത് പുരവരാകാരാഃ കേചിദ് ഗിരിവരോപമാഃ കേചിദ് അഞ്ജനസംകാശാഃ കേചിന് മരകതപ്രഭാഃ
ചില മേഘങ്ങൾ നഗരങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ, ചിലത് വലിയ പർവതങ്ങളെപ്പോലെ, ചിലത് കാജലുപോലെ ഇരുണ്ടതും, ചിലത് പച്ചമണിയുടെ പ്രകാശംപോലെയും ആയിരുന്നു.
വിദ്യുന്മാലാപിനദ്ധാങ്ഗാഃ സമുത്തസ്ഥുര് മഹാഘനാഃ ഘോരരൂപാ മഹാഭാഗാ ഘോരസ്വനനിനാദിതാഃ
മിന്നലിന്റെ ഹാരങ്ങൾ ചുറ്റിയ മഹാമേഘങ്ങൾ ഉയർന്നു. അവ ഭയാനകമായ രൂപവും വലിയ ശക്തിയും ഉണ്ട്; ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നു.
തതോ ജലധരാഃ സര്വേ സമാവൃണ്വന് നഭസ്തലമ് തൈര് ഇയം പൃഥിവീ സര്വാ സപര്വതവനാകരാ
അതിനുശേഷം ആ മഴമേഘങ്ങൾ ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി, അവയോടെക്കൂടെ പർവതങ്ങളും കാടുകളും തടാകങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഭൂമി മുഴുവൻ മറഞ്ഞു.
ആപൂരിതാ ദിശഃ സര്വാഃ സലിലൌഘപരിപ്ലുതാഃ തതസ് തേ ജലദാ ഘോരാ വാരിണാ മുനിസത്തമാഃ
എല്ലാ ദിക്കുകളും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ മുങ്ങി നിറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ഭയാനകമായ ആ മഴമേഘങ്ങൾ, മഹാമുനികളേ, എല്ലാം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു.
സര്വതഃ പ്ലാവയാമ് ആസുശ് ചോദിതാഃ പരമേഷ്ഠിനാ വര്ഷമാണാ മഹാതോയം പൂരയന്തോ വസുംധരാമ്
പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞയാൽ, അവിടെയെല്ലാം വെള്ളം പകരാൻ മഴമേഘങ്ങൾ തുടങ്ങി; വലിയ വെള്ളം പെയ്ത് ഭൂമി മുഴുവൻ നിറച്ചു.
സുഘോരമ് അശിവം രൌദ്രം നാശയന്തി സ്മ പാവകമ് തതോ ദ്വാദശ വര്ഷാണി പയോദാഃ സമുപപ്ലവേ
ഭയാനകവും അശുഭവും ക്രൂരവുമായ അഗ്നിയെ അവ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞു. അതിനുശേഷം പന്ത്രണ്ട് വർഷം മുഴുവൻ മഴമേഘങ്ങൾ പ്രളയത്തിൽ നിലനിന്നു.
ധാരാഭിഃ പൂരയന്തോ വൈ ചോദ്യമാനാ മഹാത്മനാ തതഃ സമുദ്രാഃ സ്വാം വേലാമ് അതിക്രാമന്തി ഭോ ദ്വിജാഃ
മഹാത്മാവിന്റെ പ്രേരണയിൽ, അവ മഴയുടെ ഒഴുക്കിൽ എല്ലാം നിറച്ചു. അപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സമുദ്രങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അതിരുകൾ കടന്നു.
പര്വതാശ് ച വ്യശീര്യന്ത മഹീ ചാപ്സു നിമജ്ജതി സര്വതഃ സുമഹാഭ്രാന്താസ് തേ പയോദാ നഭസ്തലമ്
പർവ്വതങ്ങൾ തകർന്നുപോയി, ഭൂമി മുഴുവനും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി. ആകാശം മുഴുവൻ വലിയ മേഘങ്ങൾ ആശങ്കയോടെ നിറഞ്ഞു നിന്നു.
സംവേഷ്ടയിത്വാ നശ്യന്തി വായുവേഗസമാഹതാഃ തതസ് തം മാരുതം ഘോരം സ വിഷ്ണുര് മുനിസത്തമാഃ
വായുവിന്റെ ശക്തിയിൽ ആ മേഘങ്ങൾ ഒറ്റയടിക്ക് അകന്നു പോയി. അതിനുശേഷം ആ ഭയങ്കരമായ കാറ്റ്, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, വിഷ്ണു അടക്കി നിർത്തി.
ആദിപദ്മാലയോ ദേവഃ പീത്വാ സ്വപിതി ഭോ ദ്വിജാഃ തസ്മിന്ന് ഏകാര്ണവേ ഘോരേ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ
ആദിപദ്മത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവൻ, ആ വെള്ളം കുടിച്ച്, ആ ഭയങ്കരമായ ഏകസമുദ്രത്തിൽ എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ, ഉറങ്ങിത്തുടങ്ങി.
നഷ്ടേ ദേവാസുരനരേ യക്ഷരാക്ഷസവര്ജിതേ തതോ മുനിഃ സ വിശ്രാന്തോ ധ്യാത്വാ ച പുരുഷോത്തമമ്
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ, ആ മഹർഷി വിശ്രമിച്ച്, പുരുഷോത്തമനെ ധ്യാനിച്ചു.
ദദര്ശ ചക്ഷുര് ഉന്മീല്യ ജലപൂര്ണാം വസുംധരാമ് നാപശ്യത് തം വടം നോര്വീം ന ദിഗാദി ന ഭാസ്കരമ്
കണ്ണുകൾ തുറന്നപ്പോൾ, ഭൂമി മുഴുവൻ വെള്ളം നിറഞ്ഞതായി കണ്ടു; വടവൃക്ഷവും, കരയും, ദിശകളും, സൂര്യനും ഒന്നും കാണാനില്ലായിരുന്നു.
ന ചന്ദ്രാര്കാഗ്നിപവനം ന ദേവാസുരപന്നഗമ് തസ്മിന്ന് ഏകാര്ണവേ ഘോരേ തമോഭൂതേ നിരാശ്രയേ
അവിടെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അഗ്നിയും കാറ്റും ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ പാമ്പുകളോ ഒന്നുമില്ല; ആ ഭയങ്കരമായ ഏകസമുദ്രം മാത്രം, ഇരുട്ടിൽ മുഴുകി, ആശ്രയമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.