ഏവം ബഹുവിധം ദത്ത്വാ രാജ്യം കൃത്വാ യഥോചിതമ് ഇഷ്ട്വാ ച വിവിധൈര് യജ്ഞൈര് ദത്ത്വാ ദാനാന്യ് അനേകശഃ
ഇങ്ങനെ പലവിധമായ ദാനങ്ങള് നല്കി, രാജ്യം യുക്തിയായി ഭരിച്ച്, വിവിധ യാഗങ്ങള് നടത്തി, അനേകം ദാനങ്ങള് നല്കി,
കൃതകൃത്യസ് തതോ രാജാ ത്യക്തസര്വപരിഗ്രഹഃ ജഗാമ പരമം സ്ഥാനം തദ് വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
അതിനുശേഷം, രാജാവ് തന്റെ കര്ത്തവ്യം പൂര്ത്തിയാക്കി, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, പരമമായ സ്ഥാനം, അതായത് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിച്ചു.
ഏവം മയാ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ കഥിതോ വോ നൃപോത്തമഃ ക്ഷേത്രസ്യ ചൈവ മാഹാത്മ്യം കിമ് അന്യച് ഛ്രോതുമ് ഇച്ഛഥ
ഇങ്ങനെ, മഹാമുനിമാരേ, ഉത്തമനായ രാജാവിനെയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വവും ഞാന് നിങ്ങളോടു പറഞ്ഞു. ഇനി മറ്റെന്താണ് കേള്ക്കാന് നിങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ശ്രുത്വൈവം വചനം തസ്യ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ ആശ്ചര്യം മേനിരേ വിപ്രാഃ പപ്രച്ഛുശ് ച പുനര് മുദാ
അപ്രത്യക്ഷജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട ബ്രാഹ്മണന്മാര് അത്ഭുതമായി കരുതി, സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
കസ്മിന് കാലേ സുരശ്രേഷ്ഠ ഗന്തവ്യം പുരുഷോത്തമമ് വിധിനാ കേന കര്തവ്യം പഞ്ചതീര്ഥമ് ഇതി പ്രഭോ
പ്രഭുവേ, ദേവതകളില് ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഏത് സമയത്താണ് പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടത്? ഏത് വിധിയിലാണ് പഞ്ചതീർത്ഥം ആചരിക്കേണ്ടത്?
ഏകൈകസ്യ ച തീര്ഥസ്യ സ്നാനദാനസ്യ യത് ഫലമ് ദേവതാപ്രേക്ഷണേ ചൈവ ബ്രൂഹി സര്വം പൃഥക് പൃഥക്
ഓരോ തീര്ഥത്തിലും സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്താല് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ദേവതകളെ ദര്ശിച്ചാല് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും ഓരോന്നായി വിശദമായി പറയണം.
നിരാഹാരഃ കുരുക്ഷേത്രേ പാദേനൈകേന യസ് തപേത് ജിതേന്ദ്രിയോ ജിതക്രോധഃ സപ്തസംവത്സരായുതമ്
യാര് ആണെങ്കിലുമ്, കുരുക്ഷേത്രത്തില് ഉപവാസം പാലിച്ച്, ഒരു കാലില് നില്ക്കുമ്പോള് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ക്രോധവും ജയിച്ച്, ഏഴായിരം വര്ഷം തപസ്സ് ചെയ്താല്,
ദൃഷ്ട്വാ സദാ ജ്യേഷ്ഠശുക്ലദ്വാദശ്യാം പുരുഷോത്തമമ് കൃതോപവാസഃ പ്രാപ്നോതി തതോ ഽധികതരം ഫലമ്
എപ്പോഴും ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ദ്വാദശി ദിവസത്ത് പുരുഷോത്തമനെ ദര്ശിച്ച്, ഉപവാസം പാലിച്ചാല്, അതിനേക്കാള് വലിയ ഫലം ലഭിക്കും.
തസ്മാജ് ജ്യേഷ്ഠേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രയത്നേന സുസംയതൈഃ സ്വര്ഗലോകേപ്സുവിപ്രാദ്യൈര് ദ്രഷ്ടവ്യഃ പുരുഷോത്തമഃ
അതിനാല്, ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിൽ സ്വർഗലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റുള്ളവരും, മനസ്സോടെ പരിശ്രമിച്ച്, പരമപുരുഷനെ ദർശിക്കണം എന്ന് മഹർഷിമാരെ ഞാൻ പറയുന്നു.
പഞ്ചതീര്ഥം തു വിധിവത് കൃത്വാ ജ്യേഷ്ഠേ നരോത്തമഃ ശുക്ലപക്ഷസ്യ ദ്വാദശ്യാം പശ്യേത് തം പുരുഷോത്തമമ്
ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിൽ, വിധിപ്രകാരം അഞ്ചു തീർത്ഥങ്ങൾ ആചരിച്ച ശേഷം, ഉത്തമപുരുഷൻ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ ആ മഹാപുരുഷനെ ദർശിക്കണം.
യേ പശ്യന്ത്യ് അവ്യയം ദേവം ദ്വാദശ്യാം പുരുഷോത്തമമ് തേ വിഷ്ണുലോകമ് ആസാദ്യ ന ച്യവന്തേ കദാചന
പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ അവിനാശിയായ ദേവനായ പരമപുരുഷനെ ദർശിക്കുന്നവർ, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ച്, ഒരിക്കലും അവിടെ നിന്ന് വീഴുന്നില്ല.
തസ്മാജ് ജ്യേഷ്ഠേ പ്രയത്നേന ഗന്തവ്യം ഭോ ദ്വിജോത്തമാഃ കൃത്വാ തസ്മിന് പഞ്ചതീര്ഥം ദ്രഷ്ടവ്യഃ പുരുഷോത്തമഃ
അതിനാൽ, ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിൽ പരിശ്രമത്തോടെ പോകണം, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവിടെ അഞ്ചു തീർത്ഥങ്ങൾ ആചരിച്ച്, പരമപുരുഷനെ ദർശിക്കണം.
സുദൂരസ്ഥോ ഽപി യോ ഭക്ത്യാ കീര്തയേത് പുരുഷോത്തമമ് അഹന്യ് അഹനി ശുദ്ധാത്മാ സോ ഽപി വിഷ്ണുപുരം വ്രജേത്
ദൂരെയായിരുന്നാലും, ഭക്തിയോടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ദിവസേന പരമപുരുഷനെ സ്തുതിക്കുന്നവനും വിഷ്ണുപുരി പ്രാപിക്കും.
യാത്രാം കരോതി കൃഷ്ണസ്യ ശ്രദ്ധയാ യഃ സമാഹിതഃ സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ വിഷ്ണുലോകം വ്രജേന് നരഃ
ആശയപൂർവ്വം വിശ്വാസത്തോടെ കൃഷ്ണന്റെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
ചക്രം ദൃഷ്ട്വാ ഹരേര് ദൂരാത് പ്രാസാദോപരി സംസ്ഥിതമ് സഹസാ മുച്യതേ പാപാന് നരോ ഭക്ത്യാ പ്രണമ്യ തത്
ഹരിയുടെ ചക്രം ദൂരത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകളിൽ കാണുമ്പോൾ, ഭക്തിയോടെ അതിന് നമസ്കരിക്കുന്നവൻ ഉടൻ തന്നെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
ആസീത് കല്പേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സംപ്രവൃത്തേ മഹാക്ഷയേ നഷ്ടേ ഽര്കചന്ദ്രേ പവനേ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ
മഹർഷിമാരേ, ഒരു കാല്പ്രളയം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ലാതായി, കാറ്റ് നിലച്ചു, ചലനവും അചലനവുമായ എല്ലാം നശിച്ചു.
ഉദിതേ പ്രലയാദിത്യേ പ്രചണ്ഡേ ഘനഗര്ജിതേ വിദ്യുദുത്പാതസംഘാതൈഃ സംഭഗ്നേ തരുപര്വതേ
പ്രളയസൂര്യൻ ഉണർന്നപ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ മേഘങ്ങൾ ഗർജിച്ചു, ഇടിമിന്നലുകളുടെ കൂട്ടത്തോടെ മരങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും തകർന്നു.
ലോകേ ച സംഹൃതേ സര്വേ മഹദുല്കാനിബര്ഹണേ ശുഷ്കേഷു സര്വതോയേഷു സരഃസു ച സരിത്സു ച
ലോകം മുഴുവൻ സംഹരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, വലിയ ഉൽക്കാപാതങ്ങൾ എല്ലാം നശിപ്പിച്ചു, തടാകങ്ങളിലും നദികളിലും എല്ലായിടത്തും വെള്ളം ഉണങ്ങി.
തതഃ സംവര്തകോ വഹ്നിര് വായുനാ സഹ ഭോ ദ്വിജാഃ ലോകം തു പ്രാവിശത് സര്വമ് ആദിത്യൈര് ഉപശോഭിതമ്
അതിനുശേഷം, ബ്രാഹ്മണമാരേ, ആ സംഹാരാഗ്നിയും കാറ്റും ചേർന്ന്, സൂര്യന്മാർ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ലോകം മുഴുവൻ പ്രവേശിച്ചു.
പശ്ചാത് സ പൃഥിവീം ഭിത്ത്വാ പ്രവിശ്യ ച രസാതലമ് ദേവദാനവയക്ഷാണാം ഭയം ജനയതേ മഹത്
പിന്നീട്, ഭൂമിയെ തകർത്തു, പാതാളത്തിൽ കടന്ന ആ അഗ്നി, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും വലിയ ഭയം ഉണ്ടാക്കി.
നിര്ദഹന് നാഗലോകം ച യച് ച കിംചിത് ക്ഷിതാവ് ഇഹ അധസ്താന് മുനിശാര്ദൂലാഃ സര്വം നാശയതേ ക്ഷണാത്
പാമ്പുകളുടെ ലോകവും, ഭൂമിയുടെ അടിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റെല്ലാം വസ്തുക്കളും, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ അഗ്നി ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
തതോ യോജനവിംശാനാം സഹസ്രാണി ശതാനി ച നിര്ദഹത്യ് ആശുഗോ വായുഃ സ ച സംവര്തകോ ഽനലഃ
അതിനുശേഷം, വേഗമുള്ള കാറ്റും സംഹാരാഗ്നിയും ഇരുപത് ആയിരം യോജനങ്ങൾ നീളുന്ന പ്രദേശം മുഴുവൻ ദഹിപ്പിച്ചു.
സദേവാസുരഗന്ധര്വം സയക്ഷോരഗരാക്ഷസമ് തതോ ദഹതി സംദീപ്തഃ സര്വമ് ഏവ ജഗത് പ്രഭുഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും അടങ്ങിയ ലോകം മുഴുവൻ ആ ജ്വലിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രഭു ദഹിപ്പിച്ചു.
പ്രദീപ്തോ ഽസൌ മഹാരൌദ്രഃ കല്പാഗ്നിര് ഇതി സംശ്രുതഃ മഹാജ്വാലോ മഹാര്ചിഷ്മാന് സംപ്രദീപ്തമഹാസ്വനഃ
അത് മഹാഭയങ്കരമായ, മഹാപ്രളയാഗ്നി എന്നറിയപ്പെടുന്ന, വലിയ ജ്വാലകളും പ്രകാശവും ഉരുണ്ടു മുഴങ്ങുന്ന അഗ്നിയായിരുന്നു.
സൂര്യകോടിപ്രതീകാശോ ജ്വലന്ന് ഇവ സ തേജസാ ത്രൈലോക്യം ചാദഹത് തൂര്ണം സസുരാസുരമാനുഷമ്
പത്ത് കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, ആ അഗ്നി ത്രിലോകവും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെ വേഗത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
ഏവംവിധേ മഹാഘോരേ മഹാപ്രലയദാരുണേ ഋഷിഃ പരമധര്മാത്മാ ധ്യാനയോഗപരോ ഽഭവത്
അങ്ങനെ ഭയങ്കരമായ മഹാപ്രളയത്തിൽ, പരമധാർമികനായ ഒരു ഋഷി ധ്യാനയോഗത്തിൽ ലീനനായി.
ഏകഃ സംതിഷ്ഠതേ വിപ്രാ മാര്കണ്ഡേയേതി വിശ്രുതഃ മോഹപാശൈര് നിബദ്ധോ ഽസൌ ക്ഷുത്തൃഷ്ണാകുലിതേന്ദ്രിയാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അവിടെ ഒരുവൻ മാത്രം നില്ക്കുന്നു — പ്രശസ്തനായ മാർകണ്ടേയൻ. അവൻ മോഹത്തിന്റെ കെട്ടുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തരായി അലഞ്ഞു.
സ ദൃഷ്ട്വാ തം മഹാവഹ്നിം ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകഃ തൃഷ്ണാര്തഃ പ്രസ്ഖലന് വിപ്രാസ് തദാസൌ ഭയവിഹ്വലഃ
ആ മഹാനാഗ്നിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ദാഹം കൊണ്ട് കഴുത്തും അധരവും വായും ഉണങ്ങി, ദാഹത്തിന്റെ വേദനയിൽ അലയുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ഭയത്തിൽ വിറച്ച് തളർന്നു വീണു.
ബഭ്രാമ പൃഥിവീം സര്വാം കാംദിശീകോ വിചേതനഃ ത്രാതാരം നാധിഗച്ഛന് വൈ ഇതശ് ചേതശ് ച ധാവതി
അവൻ മുഴുവൻ ഭൂമിയിലുടനീളം മനസ്സില്ലാതെ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ അലഞ്ഞു. രക്ഷിക്കാനാരുമില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവന്റെ ചിന്തകൾ ഇവിടെവിടെയായി ഓടിത്തിരിഞ്ഞു.
ന ലേഭേ ച തദാ ശര്മ യത്ര വിശ്രാമ്യതാ ദ്വിജാഃ കരോമി കിം ന ജാനാമി യസ്യാഹം ശരണം വ്രജേ
അപ്പോൾ അവനു ആശ്വാസമോ, വിശ്രമിക്കാൻ യോജിച്ച സ്ഥലമോ കിട്ടിയില്ല. 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? ആരെയാണ് ഞാൻ ആശ്രയിക്കേണ്ടത് എന്നറിയുന്നില്ല' എന്ന് അവൻ വിചാരിച്ചു.