നാനാവ്യാധിശതാവര്തേ ജലബുദ്ബുദസംനിഭേ യതസ് തേ മതിര് ഉത്പന്നാ വിഷ്ണോര് ആരാധനായ വൈ
നാനാവിധ രോഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, വെള്ളത്തിലെ കുഞ്ചികകളെപ്പോലെയുള്ള ഈ ലോകത്തിൽ, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കാൻ നിന്റെ മനസ്സാണ് ഉണർന്നത്.
ധന്യസ് ത്വം നൃപശാര്ദൂല ഗുണൈഃ സര്വൈര് അലംകൃതഃ സപ്രജാ പൃഥിവീ ധന്യാ സശൈലവനകാനനാ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും അലങ്കൃതനാണ്, നീ ധന്യനാണ്. നിന്റെ ജനങ്ങളോടും, പർവ്വതങ്ങളോടും, കാടുകളോടും, വനങ്ങളോടും കൂടിയ ഭൂമിയും ധന്യമാണ്.
സപുരഗ്രാമനഗരാ ചതുര്വര്ണൈര് അലംകൃതാ യത്ര ത്വം നൃപശാര്ദൂല പ്രജാഃ പാലയിതാ പ്രഭുഃ
നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും നാലു വർണങ്ങളാലും അലങ്കൃതമായിരിക്കുന്നു. അവിടെയാണ് രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനായി ഇരിക്കുന്നത്.
ഏഹ്യ് ഏഹി സുമഹാഭാഗ ദ്രുമേ ഽസ്മിന് സുഖശീതലേ ആവാഭ്യാം സഹ തിഷ്ഠ ത്വം കഥാഭിര് ധര്മസംശ്രിതഃ
വളരെ ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, വരിക, വരിക, ഈ തണുത്ത വൃക്ഷത്തണലിൽ ഞാനോടൊപ്പം ഇരിക്കൂ. നാം ധർമ്മത്തിൽ ആധാരമാക്കിയ കഥകളിൽ ഏർപ്പെടാം.
അയം മമ സഹായസ് തു ആഗതഃ ശില്പിനാം വരഃ വിശ്വകര്മസമഃ സാക്ഷാന് നിപുണഃ സര്വകര്മസു മയോദ്ദിഷ്ടാം തു പ്രതിമാം കരോത്യ് ഏഷ തടം ത്യജ
ഇവൻ എന്റെ കൂട്ടുകാരനാണ്, ശിൽപികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ, വിശ്വകർമ്മയെപ്പോലെയുള്ളവൻ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ. ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ പ്രതിമ നിർമ്മിക്കും — നീ കടക്കരയിൽ നിന്ന് വിട്ടു പോ.
ശ്രുത്വൈവം വചനം തസ്യ തദാ രാജാ ദ്വിജന്മനഃ സാഗരസ്യ തടം ത്യക്ത്വാ ഗത്വാ തസ്യ സമീപതഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, അപ്പോൾ സമുദ്രത്തിന്റെ തീരം വിട്ട് അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
തസ്ഥൌ സ നൃപതിശ്രേഷ്ഠോ വൃക്ഷച്ഛായേ സുശീതലേ തതസ് തസ്മൈ സ വിശ്വാത്മാ ദദാവ് ആജ്ഞാം ദ്വിജാകൃതിഃ
അവൻ, അതായത് മഹാരാജാവ്, ആ തണുത്ത വൃക്ഷത്തണലിൽ നിന്നു. പിന്നെ സർവ്വാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണസ്വരൂപൻ അവനു നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
ശില്പിമുഖ്യായ വിപ്രേന്ദ്രാഃ കുരുഷ്വ പ്രതിമാ ഇതി കൃഷ്ണരൂപം പരം ശാന്തം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ്
ശിൽപികളിൽ പ്രധാനനായവനോട് ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'കൃഷ്ണസ്വരൂപത്തിൽ, അത്യന്തം ശാന്തനും, താമരയിലുപോലെയുള്ള വലിയ കണ്ണുകളുമായി പ്രതിമ നിർമ്മിക്കണം.'
ശ്രീവത്സകൌസ്തുഭധരം ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ് ഗൌരാങ്ഗം ക്ഷീരവര്ണാഭം ദ്വിതീയം സ്വസ്തികാങ്കിതമ്
ശ്രീവത്സവും കൗസ്തുഭവും ധരിച്ച, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള, പാൽപോലെയുള്ള ഉജ്ജ്വലമായ ദേഹവും, സ്വസ്തിക ചിഹ്നം പതിച്ച രണ്ടാമത്തെ പ്രതിമയും ഉണ്ടാക്കണം.
ലാങ്ഗലാസ്ത്രധരം ദേവമ് അനന്താഖ്യം മഹാബലമ് ദേവദാനവഗന്ധര്വയക്ഷവിദ്യാധരോരഗൈഃ
ലാങ്ങലും ആയുധങ്ങളും പിടിച്ച, അനന്തൻ എന്ന പേരിലുള്ള, മഹാബലശാലിയായ ദേവൻ, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ഗാന്ധർവന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും വിദ്യാധരന്മാർക്കും പാമ്പുകൾക്കും അറിയപ്പെടാത്തവൻ.
ന വിജ്ഞാതോ ഹി തസ്യാന്തസ് തേനാനന്ത ഇതി സ്മൃതഃ ഭഗിനീം വാസുദേവസ്യ രുക്മവര്ണാം സുശോഭനാമ്
അവന്റെ അന്ത്യം ആരും അറിയുന്നില്ല, അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ അനന്തൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. വസുദേവന്റെ സഹോദരിയായ, പൊന്നുപോലെയുള്ള വർണ്ണവും ഭംഗിയുമുള്ളവളാണ് അവൾ.
തൃതീയാം വൈ സുഭദ്രാം ച സര്വലക്ഷണലക്ഷിതാമ്
മൂന്നാമത്തേത്, എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള സുഭദ്രയാണ്.
ശ്രുത്വൈതദ് വചനം തസ്യ വിശ്വകര്മാ സുകര്മകൃത് തത്ക്ഷണാത് കാരയാമ് ആസ പ്രതിമാഃ ശുഭലക്ഷണാഃ
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വിശ്വകർമ്മ, നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, ഉടൻ തന്നെ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള പ്രതിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പ്രഥമം ശുക്ലവര്ണാഭം ശാരദേന്ദുസമപ്രഭമ് ആരക്താക്ഷം മഹാകായം സ്ഫടാവികടമസ്തകമ്
ആദ്യം, വെള്ള നിറമുള്ള, ശരദ്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള, ചുവന്ന കണ്ണുകളും വലിയ ദേഹവും സ്ഫടികംപോലെയുള്ള വിശാലമായ തലയും ഉള്ള പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചു.
നീലാമ്ബരധരം ചോഗ്രം ബലം ബലമദോദ്ധതമ് കുണ്ഡലൈകധരം ദിവ്യം ഗദാമുശലധാരിണമ്
നീലവസ്ത്രം ധരിച്ച, ഭയങ്കരനായ, ശക്തിയിൽ അഭിമാനത്തോടെ നിറഞ്ഞ, ഒരു കാതിൽ കുണ്ഡലം ധരിച്ച, ദിവ്യനായ, ഗദയും മുഷലവും കൈവശമുള്ളവനാണ്.
ദ്വിതീയം പുണ്ഡരീകാക്ഷം നീലജീമൂതസംനിഭമ് അതസീപുഷ്പസംകാശം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ്
രണ്ടാമത്തേത്, താമരപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള, അതസി പൂവിനുപോലെയുള്ള, താമരയിലുപോലെയുള്ള വലിയ കണ്ണുകളുള്ളവനാണ്.
പീതവാസസമ് അത്യുഗ്രം ശുഭം ശ്രീവത്സലക്ഷണമ് ചക്രപൂര്ണകരം ദിവ്യം സര്വപാപഹരം ഹരിമ്
മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, അത്യന്തം ഭയങ്കരനും, ശുഭസ്വഭാവവും, ശ്രീവത്സലക്ഷണവും ഉള്ളവനും, കൈയിൽ ചക്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്നവനും, ദൈവികനും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നവനും ആയ ഹരിയെ ഞാൻ കണ്ടു.
തൃതീയാം സ്വര്ണവര്ണാഭാം പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണാമ് വിചിത്രവസ്ത്രസംഛന്നാം ഹാരകേയൂരഭൂഷിതാമ്
മൂന്നാമത്തേത് പൊന്നുപോലുള്ള പ്രകാശം ഉള്ളതും, താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോല നീണ്ട കണ്ണുകളുമുള്ളതും, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നതും, മാലകളും കങ്കണങ്ങളും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായവളായിരുന്നു.
വിചിത്രാഭരണോപേതാം രത്നഹാരാവലമ്ബിതാമ് പീനോന്നതകുചാം രമ്യാം വിശ്വകര്മാ വിനിര്മമേ
നാനാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ, രത്നമാലകൾ കിടക്കുന്ന, പുഷ്ടിയും ഉയർന്നും ഉള്ള കുരകൾ ഉള്ള, മനോഹരമായവളെ വിശ്വകർമ്മൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
സ തു രാജാദ്ഭുതം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷണേനൈകേന നിര്മിതാഃ ദിവ്യവസ്ത്രയുഗച്ഛന്നാ നാനാരത്നൈര് അലംകൃതാഃ
അത് ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട അത്ഭുതം രാജാവ് കണ്ടപ്പോൾ, ദൈവിക വസ്ത്രങ്ങളുടെ ജോഡിയാൽ മൂടപ്പെട്ടും, വിവിധ രത്നങ്ങൾ അണിഞ്ഞും ആയിരുന്നതു കണ്ടു.
സര്വലക്ഷണസംപന്നാഃ പ്രതിമാഃ സുമനോഹരാഃ വിസ്മയം പരമം ഗത്വാ ഇദം വചനമ് അബ്രവീത്
എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, അത്യന്തം മനോഹരമായ പ്രതിമകൾ അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
കിം ദേവൌ സമനുപ്രാപ്തൌ ദ്വിജരൂപധരാവ് ഉഭൌ ഉഭൌ ചാദ്ഭുതകര്മാണൌ ദേവവൃത്താവ് അമാനുഷൌ
നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആരാണ്? ദ്വിജരൂപം ധരിച്ച ദൈവങ്ങൾ തന്നെയോ? ഇരുവരും അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവരും, ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവരും, മനുഷ്യരല്ലാത്തവരുമല്ലേ?
ദേവൌ വാ മാനുഷൌ വാപി യക്ഷവിദ്യാധരൌ യുവാമ് കിം നു ബ്രഹ്മഹൃഷീകേശൌ കിം വസൂ കിമ് ഉതാശ്വിനൌ
നിങ്ങൾ ദേവന്മാരോ മനുഷ്യരോ, അല്ലെങ്കിൽ യക്ഷന്മാരോ വിദ്യാധരന്മാരോ? നിങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവോ ഹൃഷീകേശനോ, വസുക്കളോ, അശ്വിനീദേവന്മാരോ?
ന വേദ്മി സത്യസദ്ഭാവൌ മായാരൂപേണ സംസ്ഥിതൌ യുവാം ഗതോ ഽസ്മി ശരണമ് ആത്മാ തു മേ പ്രകാശ്യതാമ്
നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ഞാൻ അറിയുന്നില്ല, സത്യമോ മായയോ എന്നറിയില്ല; നിങ്ങൾ മായാരൂപത്തിൽ ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു — ദയവായി നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം എനിക്ക് കാണിക്കണം.
നാഹം ദേവോ ന യക്ഷോ വാ ന ദൈത്യോ ന ച ദേവരാട് ന ബ്രഹ്മാ ന ച രുദ്രോ ഽഹം വിദ്ധി മാം പുരുഷോത്തമമ്
ഞാൻ ദേവൻ അല്ല, യക്ഷൻ അല്ല, ദാനവൻ അല്ല, ദേവരാജാവും അല്ല; ഞാൻ ബ്രഹ്മാവും അല്ല, രുദ്രനും അല്ല — എന്നെ പരമപുരുഷനായി അറിയുക.
അര്തിഹാ സര്വലോകാനാമ് അനന്തബലപൌരുഷഃ ആരാധനീയോ ഭൂതാനാമ് അന്തോ യസ്യ ന വിദ്യതേ
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ദു:ഖം നീക്കുന്നവൻ, അനന്തമായ ശക്തിയും പൗരുഷവും ഉള്ളവൻ, എല്ലാ ജീവികളും ആരാധിക്കേണ്ടവൻ, അവസാനമില്ലാത്തവൻ.
പഠ്യതേ സര്വശാസ്ത്രേഷു വേദാന്തേഷു നിഗദ്യതേ യമ് ആഹുര് ജ്ഞാനഗമ്യേതി വാസുദേവേതി യോഗിനഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും, ഉപനിഷത്തുകളിലും പറയപ്പെടുന്നവൻ, ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്നതാണെന്ന് യോഗികൾ പറയുന്നവൻ — വാസുദേവൻ.
അഹമ് ഏവ സ്വയം ബ്രഹ്മാ അഹം വിഷ്ണുഃ ശിവോ ഽപ്യ് അഹമ് ഇന്ദ്രോ ഽഹം ദേവരാജശ് ച ജഗത്സംയമനോ യമഃ
ഞാനാണ് ബ്രഹ്മാവും, ഞാനാണ് വിഷ്ണുവും, ഞാനാണ് ശിവനും; ഞാനാണ് ഇന്ദ്രൻ, ദേവരാജാവും, ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന യമനും.
പൃഥിവ്യാദീനി ഭൂതാനി ത്രേതാഗ്നിര് ഹുതഭുങ് നൃപ വരുണോ ഽപാം പതിശ് ചാഹം ധരിത്രീ ച മഹീധരഃ
ഭൂമിയ്ക്ക് തുടങ്ങിയ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും, ത്രേതാഗ്നികളും, ഹോമത്തിൽ ഭോജനം സ്വീകരിക്കുന്നവനും, രാജാവേ, ഞാൻ തന്നെ; ഞാൻ ജലങ്ങളുടെ അധിപനായ വരുണനും, ഭൂമിയും, മഹാപർവ്വതവുമാണ്.
യത് കിംചിദ് വാങ്മയം ലോകേ ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് ചരാചരം ച യദ് വിശ്വം മദന്യന് നാസ്തി കിംചന
ലോകത്തിൽ വാക്കിലൂടെ ഉള്ളതൊക്കെയും, ചലനമുള്ളതും അചലമായതുമായ എല്ലാ ജഗത്തും, ഈ സർവ്വവിശ്വം — എന്നെ ഒഴികെ ഒന്നുമില്ല.