മധുകൈടഭയോഃ കൃത്സ്നാ മേദസാ സമഭിപ്ലുതാ തേനേയം മേദിനീ ദേവീ ഉച്യതേ ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ
മധുവും കൈടഭനും ചേർന്ന് മുഴുവനായി കൊഴുപ്പിൽ മുക്കപ്പെട്ടതിനാൽ, ഈ ദേവിയെ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ 'മേദിനി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
തതോ ഽഭ്യുപഗമാദ് രാജ്ഞഃ പൃഥോര് വൈണ്യസ്യ ഭോ ദ്വിജാഃ ദുഹിതൃത്വമ് അനുപ്രാപ്താ ദേവീ പൃഥ്വീതി ചോച്യതേ
അപ്പോൾ, രാജാവായ പൃഥു വൈണ്യൻ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, ഈ ദേവി രാജാവിന്റെ മകളായി മാറി, അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ 'പൃഥ്വി' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
പൃഥുനാ പ്രവിഭക്താ ച ശോധിതാ ച വസുംധരാ സസ്യാകരവതീ സ്ഫീതാ പുരപത്തനശാലിനീ
പൃഥു ഭൂമിയെ വിഭജിക്കുകയും ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു; അവൾ വിളവു നിറഞ്ഞതും സമൃദ്ധിയുള്ളതും നഗരങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായവളായി.
ഏവംപ്രഭാവോ വൈണ്യഃ സ രാജാസീദ് രാജസത്തമഃ നമസ്യശ് ചൈവ പൂജ്യശ് ച ഭൂതഗ്രാമൈര് ന സംശയഃ
ഇത്രയും മഹത്വം പൃഥുവിനായിരുന്നു; രാജാക്കന്മാരിൽ രാജാവായ അദ്ദേഹം എല്ലാ ജീവികളും ആരാധിക്കേണ്ടവനും ആദരിക്കേണ്ടവനും ആകുന്നു, സംശയമില്ല.
ബ്രാഹ്മണൈശ് ച മഹാഭാഗൈര് വേദവേദാങ്ഗപാരഗൈഃ പൃഥുര് ഏവ നമസ്കാര്യോ ബ്രഹ്മയോനിഃ സനാതനഃ
വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു പോലും, പൃഥുവാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്; അദ്ദേഹം ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മവംശത്തിൽ പിറന്നവനാണ്.
പാര്ഥിവൈശ് ച മഹാഭാഗൈഃ പാര്ഥിവത്വമ് ഇഹേച്ഛുഭിഃ ആദിരാജോ നമസ്കാര്യഃ പൃഥുര് വൈണ്യഃ പ്രതാപവാന്
അതു പോലെ, രാജത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മഹാഭാഗ്യശാലികളായ രാജാക്കന്മാർക്കും ആദിരാജാവായ പൃഥു വൈണ്യൻ, തന്റെ വീര്യത്തിന് പേരുകേട്ടവൻ, ആരാധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്.
യോധൈര് അപി ച വിക്രാന്തൈഃ പ്രാപ്തുകാമൈര് ജയം യുധി ആദിരാജോ നമസ്കാര്യോ യോധാനാം പ്രഥമോ നൃപഃ
യുദ്ധത്തിൽ വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വീരനായ സൈനികന്മാർക്കും, ആദിരാജാവായ പൃഥു യോദ്ധാക്കളിൽ പ്രഥമനായ രാജാവായി ആരാധിക്കപ്പെടണം.
യോ ഹി യോദ്ധാ രണം യാതി കീര്തയിത്വാ പൃഥും നൃപമ് സ ഘോരരൂപാത് സംഗ്രാമാത് ക്ഷേമീ ഭവതി കീര്തിമാന്
യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന യോദ്ധാവ് പൃഥു രാജാവിനെ സ്തുതിച്ചാൽ, ഭയാനകമായ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതനായി, കീർത്തിയോടെ പുറത്തുവരും.
വൈശ്യൈര് അപി ച വിത്താഢ്യൈര് വൈശ്യവൃത്തിവിധായിഭിഃ പൃഥുര് ഏവ നമസ്കാര്യോ വൃത്തിദാതാ മഹായശാഃ
സമ്പന്നരായ, തങ്ങളുടെ വൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർക്കും, മഹാതേജസ്സുള്ള, ഉപജീവനത്തിനും സമ്പത്തിനും കാരണനായ പൃഥുവാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്.
തഥൈവ ശൂദ്രൈഃ ശുചിഭിസ് ത്രിവര്ണപരിചാരിഭിഃ പൃഥുര് ഏവ നമസ്കാര്യഃ ശ്രേയഃ പരമ് ഇഹേപ്സുഭിഃ
അതു പോലെ, ശുദ്ധരായ, മൂന്നു വർണ്ണങ്ങളെയും സേവിക്കുന്ന ശൂദ്രന്മാർക്കും, പരമമായ ശുഭവാസനയുള്ളവർക്ക്, പൃഥുവാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്.
ഏതേ വത്സവിശേഷാശ് ച ദോഗ്ധാരഃ ക്ഷീരമ് ഏവ ച പാത്രാണി ച മയോക്താനി കിം ഭൂയോ വര്ണയാമി വഃ
കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും പാൽകറക്കുന്നവരുടെയും പാൽപാത്രങ്ങളുടെയും വ്യത്യാസങ്ങൾ ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഇനി നിങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ എന്ത് വിശദീകരിക്കണം?
മന്വന്തരാണി സര്വാണി വിസ്തരേണ മഹാമതേ തേഷാം പൂര്വവിസൃഷ്ടിം ച ലോമഹര്ഷണ കീര്തയ
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളെയും അവയുടെ ആദികാല സൃഷ്ടികളെയും വിശദമായി പറയൂ, ലോമഹർഷണാ.
യാവന്തോ മനവശ് ചൈവ യാവന്തം കാലമ് ഏവ ച മന്വന്തരാണി ഭോഃ സൂത ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമ തത്ത്വതഃ
സൂതാ, എത്ര മനുക്കളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, അവരവരുടെ കാലം എത്രയാണെന്നും, മന്വന്തരങ്ങൾ എത്രയാണെന്നും ഞങ്ങൾ സത്യമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ന ശക്യോ വിസ്തരോ വിപ്രാ വക്തും വര്ഷശതൈര് അപി മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാം സംക്ഷേപാച് ഛൃണുത ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും മുഴുവൻ കഥ നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പറഞ്ഞാലും തീരില്ല; അതിന്റെ സംക്ഷിപ്തം നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
സ്വായംഭുവോ മനുഃ പൂര്വം മനുഃ സ്വാരോചിഷസ് തഥാ ഉത്തമസ് താമസശ് ചൈവ രൈവതശ് ചാക്ഷുഷസ് തഥാ
ആദ്യം സ്വായംഭുവമനു, പിന്നെ സ്വാരോചിഷൻ, ഉത്തമൻ, താമസൻ, റൈവതൻ, ചാക്ഷുഷൻ ഇവരാണ് ആദിമനുക്കൾ.
വൈവസ്വതശ് ച ഭോ വിപ്രാഃ സാംപ്രതം മനുര് ഉച്യതേ സാവര്ണിശ് ച മനുസ് തദ്വദ് രൈഭ്യോ രൌച്യസ് തഥൈവ ച
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, വൈവസ്വതൻ ഇപ്പോഴത്തെ മനുവാണ്; അതുപോലെ സാവർണൻ, റൈഭ്യൻ, റൗച്യൻ ഇവരും മനുക്കളാണ്.
തഥൈവ മേരുസാവര്ണ്യശ് ചത്വാരോ മനവഃ സ്മൃതാഃ അതീതാ വര്തമാനാശ് ച തഥൈവാനാഗതാ ദ്വിജാഃ
അതിനുപോലെ, മേരു സാവർണ്യൻ എന്ന നാല് മനുക്കളെ കൂടി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും ദ്വിജന്മാരേ.
കീര്തിതാ മനവസ് തുഭ്യം മയൈവൈതേ യഥാ ശ്രുതാഃ ഋഷീംസ് ത്വ് ഏഷാം പ്രവക്ഷ്യാമി പുത്രാന് ദേവഗണാംസ് തഥാ
നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ ഈ മനുക്കളെ പറഞ്ഞുതരികയായിരുന്നു, ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ. ഇനി അവരുടെ ഋഷിമാരെയും പുത്രന്മാരെയും ദേവഗണങ്ങളെയും ഞാൻ വിവരിക്കും.
മരീചിര് അത്രിര് ഭഗവാന് അങ്ഗിരാഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ പുലസ്ത്യശ് ച വസിഷ്ഠശ് ച സപ്തൈതേ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ
മരീചി, അത്രി, മഹാനായ അങ്കിരാസ്, പുലഹൻ, ക്രതു, പുലസ്ത്യൻ, വസിഷ്ഠൻ — ഇവരാണു ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാർ.
ഉത്തരസ്യാം ദിശി തഥാ ദ്വിജാഃ സപ്തര്ഷയസ് തഥാ ആഗ്നിഇധ്രശ് ചാഗ്നിബാഹുശ് ച മേധ്യോ മേധാതിഥിര് വസുഃ
ദ്വിജന്മാരേ, അതുപോലെ വടക്കേ ദിക്കിൽ ഏഴു മഹർഷിമാരും ആഗ്നീധ്രൻ, ആഗ്നിബാഹു, മേധ്യൻ, മേധാതിഥി, വസു എന്നിവരും ഉണ്ട്.
ജ്യോതിഷ്മാന് ദ്യുതിമാന് ഹവ്യഃ സവലഃ പുത്രസംജ്ഞകഃ മനോഃ സ്വായംഭുവസ്യൈതേ ദശ പുത്രാ മഹൌജസഃ
ജ്യോതിഷ്മാൻ, ദ്യുതിമാൻ, ഹവ്യൻ, സവലൻ, പുത്രസഞ്ജ്ഞകൻ — ഇവരാണ് സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ പത്ത് മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ.
ഏതദ് വൈ പ്രഥമം വിപ്രാ മന്വന്തരമ് ഉദാഹൃതമ് ഔര്വോ വസിഷ്ഠപുത്രശ് ച സ്തമ്ബഃ കശ്യപ ഏവ ച
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇതാണ് ആദ്യ മന്വന്തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്; ഔർവൻ, വസിഷ്ഠപുത്രൻ, സ്റ്റംഭൻ, കശ്യപൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
പ്രാണോ ബൃഹസ്പതിശ് ചൈവ ദത്തോ ഽത്രിച്ച്യവനസ് തഥാ ഏതേ മഹര്ഷയോ വിപ്രാ വായുപ്രോക്താ മഹാവ്രതാഃ
പ്രാണൻ, ബൃഹസ്പതി, ദത്തൻ, അത്രി, ച്യവനൻ — ഇവരാണ് വായു പറഞ്ഞ മഹാവ്രതമുള്ള മഹർഷിമാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ദേവാശ് ച തുഷിതാ നാമ സ്മൃതാഃ സ്വാരോചിഷേ ഽന്തരേ ഹവിഘ്നഃ സുകൃതിര് ജ്യോതിര് ആപോ മൂര്തിര് അപി സ്മൃതഃ
സ്വാരോചിഷ മന്വന്തരത്തിൽ തുഷിതർ എന്ന ദേവന്മാരാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; ഹവിഘ്നൻ, സുകൃതൻ, ജ്യോതിര്, ആപ, മൂർത്തി എന്നിവരും ഓർത്തിരിക്കുന്നു.
പ്രതീതശ് ച നഭസ്യശ് ച നഭ ഊര്ജസ് തഥൈവ ച സ്വാരോചിഷസ്യ പുത്രാസ് തേ മനോര് വിപ്രാ മഹാത്മനഃ
പ്രതീതൻ, നവസ്യൻ, നവൻ, ഊർജൻ എന്നിവരും സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാരാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
കീര്തിതാഃ പൃഥിവീപാലാ മഹാവീര്യപരാക്രമാഃ ദ്വിതീയമ് ഏതത് കഥിതം വിപ്രാ മന്വന്തരം മയാ
ഭൂമിയിലെ മഹാവീര്യശാലികളും പ്രശസ്തരായ ഭരണാധികാരികളും ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി; ഇതാണ് രണ്ടാമത്തെ മന്വന്തരം, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ഇദം തൃതീയം വക്ഷ്യാമി തദ് ബുധ്യധ്വം ദ്വിജോത്തമാഃ വസിഷ്ഠപുത്രാഃ സപ്താസന് വാസിഷ്ഠാ ഇതി വിശ്രുതാഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ മൂന്നാമത്തെ മന്വന്തരം പറയാം; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മനസ്സിലാക്കൂ. വസിഷ്ഠന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാരാണ് വാസിഷ്ഠന്മാർ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഹിരണ്യഗര്ഭസ്യ സുതാ ഊര്ജാ ജാതാഃ സുതേജസഃ ഋഷയോ ഽത്ര മയാ പ്രോക്താഃ കീര്ത്യമാനാന് നിബോധത
ഹിരണ്യഗർഭന്റെ പുത്രന്മാരായ ഊർജൻ, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ ജനിച്ചവരാണ്; ഇവരാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞ മഹർഷിമാർ. ഇവരുടെ മഹത്വം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഔത്തമേയാന് മുനിശ്രേഷ്ഠാ ദശ പുത്രാന് മനോര് ഇമാന് ഇഷ ഊര്ജസ് തനൂര്ജസ് തു മധുര് മാധവ ഏവ ച
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഉത്തമയയിൽ ജനിച്ച മനുവിന്റെ പത്ത് പുത്രന്മാർ ഇവരാണ്: ഇഷ, ഊർജ, തനൂർജ, മധുര്, മാധവൻ.
ശുചിഃ ശുക്രഃ സഹശ് ചൈവ നഭസ്യോ നഭ ഏവ ച ഭാനവസ് തത്ര ദേവാശ് ച മന്വന്തരമ് ഉദാഹൃതമ്
ശുചി, ശുക്രൻ, സഹൻ, നഭസ്യൻ, നഭൻ, ഭാനവൻ; അവിടെ ആ മന്വന്തരത്തിൽ ദേവന്മാരും പ്രസിദ്ധരാണ്.