മയാ ജന്മാന്യ് അനേകാനി സഹസ്രാണ്യ് അയുതാനി ച വിവിധാന്യ് അനുഭൂതാനി സംസാരേ ഽസ്മിഞ് ജനാര്ദന
ജനാർദ്ദനാ, ഈ സംസാരത്തിൽ ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന്, പതിനായിരക്കണക്കിന്, അനേകംവിധം ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിരിക്കുന്നു.
വേദാഃ സാങ്ഗാ മയാധീതാഃ ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച ഇതിഹാസപുരാണാനി തഥാ ശില്പാന്യ് അനേകശഃ
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും ഞാൻ പഠിച്ചു, വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും, ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും, അനേകം കലകളും പഠിച്ചു.
അസംതോഷാശ് ച സംതോഷാഃ സംചയാപചയാ വ്യയാഃ മയാ പ്രാപ്താ ജഗന്നാഥ ക്ഷയവൃദ്ധ്യക്ഷയേതരാഃ
അസന്തോഷവും സന്തോഷവും, സമാഹരണവും നഷ്ടവും, ചെലവുകളും—ഇവയെല്ലാം ഞാൻ അനുഭവിച്ചു, ലോകനാഥാ, വർദ്ധനവും ക്ഷയവും അതല്ലാത്തതും കൂടി.
ഭാര്യാരിമിത്രബന്ധൂനാം വിയോഗാഃ സംഗമാസ് തഥാ പിതരോ വിവിധാ ദൃഷ്ടാ മാതരശ് ച തഥാ മയാ
ഭാര്യ, ശത്രു, ബന്ധു എന്നിവരുമായി വേർപാടും കൂടിച്ചേരലും, പലവിധ പിതാക്കളെയും മാതാക്കളെയും കണ്ടതുമുണ്ട്.
ദുഃഖാനി ചാനുഭൂതാനി യാനി സൌഖ്യാന്യ് അനേകശഃ പ്രാപ്താശ് ച ബാന്ധവാഃ പുത്രാ ഭ്രാതരോ ജ്ഞാതയസ് തഥാ
ദുഃഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു, അനേകംവിധമായ സുഖങ്ങളും ലഭിച്ചു; ബന്ധുക്കളെയും പുത്രന്മാരെയും സഹോദരന്മാരെയും മറ്റും നേടിയിട്ടുണ്ട്.
മയോഷിതം തഥാ സ്ത്രീണാം കോഷ്ഠേ വിണ്മൂത്രപിച്ഛലേ ഗര്ഭവാസേ മഹാദുഃഖമ് അനുഭൂതം തഥാ പ്രഭോ
ഞാനും സ്ത്രീകളിൽ ഒരാളായി, മലമൂത്രം നിറഞ്ഞ ഗർഭത്തിൽ പാർത്തു, ഗർഭവാസത്തിലെ മഹാദുഃഖം അനുഭവിച്ചിട്ടുമുണ്ട്, പ്രഭോ.
ദുഃഖാനി യാന്യ് അനേകാനി ബാല്യയൌവനഗോചരേ വാര്ധകേ ച ഹൃഷീകേശ താനി പ്രാപ്താനി വൈ മയാ
ഹൃശ്യികേശാ, ബാല്യത്തിലും യൗവനത്തിലും വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും ഞാൻ അനവധി ദു:ഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മരണേ യാനി ദുഃഖാനി യമമാര്ഗേ യമാലയേ മയാ താന്യ് അനുഭൂതാനി നരകേ യാതനാസ് തഥാ
മരണസമയത്തും യമന്റെ വഴിയിലും യമലായത്തിലും ഞാൻ അനുഭവിച്ച ദു:ഖങ്ങളും, നരകത്തിലെ യാതനകളും ഞാൻ അനുഭവിച്ചു.
കൃമികീടദ്രുമാണാം ച ഹസ്ത്യശ്വമൃഗപക്ഷിണാമ് മഹിഷോഷ്ട്രഗവാം ചൈവ തഥാന്യേഷാം വനൌകസാമ്
കീടങ്ങളും പുഴുക്കളും മരങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും മാൻമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും മേശകളും ഒട്ടകങ്ങളും പശുക്കളും മറ്റു വന്യജീവികളും ആയി ഞാൻ ജനിച്ചു.
ദ്വിജാതീനാം ച സര്വേഷാം ശൂദ്രാണാം ചൈവ യോനിഷു ധനിനാം ക്ഷത്രിയാണാം ച ദരിദ്രാണാം തപസ്വിനാമ്
എല്ലാ ദ്വിജാതികളുടെയും ശൂദ്രരുടെയും ഗർഭത്തിൽ, ധനികരുടെയും ക്ഷത്രിയരുടെയും ദരിദ്രരുടെയും തപസ്വികളുടെയും ഇടയിൽ ഞാൻ ജനിച്ചു.
നൃപാണാം നൃപഭൃത്യാനാം തഥാന്യേഷാം ച ദേഹിനാമ് ഗൃഹേഷു തേഷാമ് ഉത്പന്നോ ദേവ ചാഹം പുനഃ പുനഃ
രാജാക്കന്മാരുടെയും അവരുടെ ദാസന്മാരുടെയും മറ്റു ജീവികളുടെയും വീടുകളിൽ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചു, ദേവാ.
ഗതോ ഽസ്മി ദാസതാം നാഥ ഭൃത്യാനാം ബഹുശോ നൃണാമ് ദരിദ്രത്വം ചേശ്വരത്വം സ്വാമിത്വം ച തഥാ ഗതഃ
നാഥാ, അനേകം ആളുകളുടെ ദാസനായി ഞാൻ ജീവിച്ചു; ദാരിദ്ര്യവും ഐശ്വര്യവും ഉടമസ്ഥതയും ഞാൻ അനുഭവിച്ചു.
ഹതോ മയാ ഹതാശ് ചാന്യേ ഘാതിതോ ഘാതിതാസ് തഥാ ദത്തം മമാന്യൈര് അന്യേഭ്യോ മയാ ദത്തമ് അനേകശഃ
ഞാൻ മറ്റുള്ളവരെ കൊന്നിട്ടുണ്ട്, മറ്റുള്ളവർ എന്നെ കൊന്നിട്ടുണ്ട്; ഞാൻ മരണകാരണമാവുകയും മരണത്തിന് ഇരയാവുകയും ചെയ്തു; അനേകം തവണ ഞാൻ മറ്റുള്ളവർക്കും അവർ എന്നോടും ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പിതൃമാതൃസുഹൃദ്ഭ്രാതൃകലത്രാണാം കൃതേന ച ധനിനാം ശ്രോത്രിയാണാം ച ദരിദ്രാണാം തപസ്വിനാമ്
പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും സഹോദരങ്ങളുടെയും ഭാര്യയുടെയും ധനികരുടെയും പണ്ഡിതരുടെയും ദരിദ്രരുടെയും തപസ്വികളുടെയും ഇടയിൽ ഞാൻ പല പ്രവൃത്തികളും ചെയ്തു.
ഉക്തം ദൈന്യം ച വിവിധം ത്യക്ത്വാ ലജ്ജാം ജനാര്ദന ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യേഷു സ്ഥാവരേഷു ചരേഷു ച
ജനാർദ്ദനാ, ദേവന്മാരുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ചലനശേഷിയുള്ളവരുടെയും അചലജന്തുക്കളുടെയും ഇടയിൽ ഞാൻ ലജ്ജയെ ഉപേക്ഷിച്ച് വിവിധ ദു:ഖങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ന വിദ്യതേ തഥാ സ്ഥാനം യത്രാഹം ന ഗതഃ പ്രഭോ കദാ മേ നരകേ വാസഃ കദാ സ്വര്ഗേ ജഗത്പതേ
പ്രഭോ, ഞാൻ പോകാത്ത സ്ഥലം ഒന്നുമില്ല; എപ്പോഴാണ് ഞാൻ നരകത്തിൽ പാർത്തത്, എപ്പോഴാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പാർത്തത്, ജഗത്പതേ?
കദാ മനുഷ്യലോകേഷു കദാ തിര്യഗ്ഗതേഷു ച ജലയന്ത്രേ യഥാ ചക്രേ ഘടീ രജ്ജുനിബന്ധനാ
എപ്പോഴാണ് ഞാൻ മനുഷ്യലോകത്തും മൃഗലോകത്തും ജീവിച്ചത്? വെള്ളച്ചക്കിലോ, കയറ്റിയ കുഴിയിൽ കയറുപിടിച്ച് കെട്ടിയ കിണറ്റിലോ പോലെ ഞാൻ ചുറ്റിക്കറങ്ങി.
യാതി ചോര്ധ്വമ് അധശ് ചൈവ കദാ മധ്യേ ച തിഷ്ഠതി തഥാ ചാഹം സുരശ്രേഷ്ഠ കര്മരജ്ജുസമാവൃതഃ
അത് മേലോട്ടും കീഴോട്ടും ഇടയിൽ നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതുപോലെ തന്നെയാണ്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ കർമത്തിന്റെ കയറിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
അധശ് ചോര്ധ്വം തഥാ മധ്യേ ഭ്രമന് ഗച്ഛാമി യോഗതഃ ഏവം സംസാരചക്രേ ഽസ്മിന് ഭൈരവേ രോമഹര്ഷണേ
കീഴോട്ടും മേലോട്ടും ഇടയിൽ ഞാൻ യോഗശക്തിയാൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു; ഈ ഭയാനകമായ സംസാരചക്രത്തിൽ, രോമഹർഷണാ, ഞാൻ അലയുന്നു.
ഭ്രമാമി സുചിരം കാലം നാന്തം പശ്യാമി കര്ഹിചിത് ന ജാനേ കിം കരോമ്യ് അദ്യ ഹരേ വ്യാകുലിതേന്ദ്രിയഃ
ഞാൻ വളരെക്കാലം അലയുന്നു, ഒരിക്കലും അവസാനം കാണുന്നില്ല; ഇന്ന് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അറിയുന്നില്ല, ഹരേ, എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തമാണ്.
ശോകതൃഷ്ണാഭിഭൂതോ ഽഹം കാംദിശീകോ വിചേതനഃ ഇദാനീം ത്വാമ് അഹം ദേവ വിഹ്വലഃ ശരണം ഗതഃ
ദു:ഖത്തിലും തൃശ്യയിലും ഞാനവശനായി, മനസ്സില്ലാതെ അലയുന്നു; ഇപ്പോൾ, ദേവാ, ഞാൻ വിഷണ്ണനായി നിന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
ത്രാഹി മാം ദുഃഖിതം കൃഷ്ണ മഗ്നം സംസാരസാഗരേ കൃപാം കുരു ജഗന്നാഥ ഭക്തം മാം യദി മന്യസേ
കൃഷ്ണാ, ദു:ഖിതനായി സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ; ജഗന്നാഥാ, നീ എന്നെ ഭക്തനായി കരുതുന്നുവെങ്കിൽ ദയചെയ്യണമേ.
ത്വദൃതേ നാസ്തി മേ ബന്ധുര് യോ ഽസൌ ചിന്താം കരിഷ്യതി ദേവ ത്വാം നാഥമ് ആസാദ്യ ന ഭയം മേ ഽസ്തി കുത്രചിത്
നിന്റെ പുറമെ എന്നെ കരുതുന്ന മറ്റൊരു സുഹൃത്ത് എനിക്ക് ഇല്ല; ദേവാ, നിന്നെ രക്ഷകനായി ലഭിച്ചപ്പോൾ എവിടെയും എനിക്ക് ഭയം ഇല്ല.
ജീവിതേ മരണേ ചൈവ യോഗക്ഷേമേ ഽഥവാ പ്രഭോ യേ തു ത്വാം വിധിവദ് ദേവ നാര്ചയന്തി നരാധമാഃ
ജീവിതത്തിലും മരണത്തിലും ഐശ്വര്യത്തിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലും, പ്രഭോ, നിന്നെ യഥാവിധി ആരാധിക്കാത്ത മനുഷ്യർ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരാണ്.
സുഗതിസ് തു കഥം തേഷാം ഭവേത് സംസാരബന്ധനാത് കിം തേഷാം കുലശീലേന വിദ്യയാ ജീവിതേന ച
സംസാരബന്ധനത്തിൽ കുടുങ്ങിയവർക്കു നല്ല ഗതിയുണ്ടാകുമോ? അവർക്കു കുടുംബം, നല്ല പെരുമാറ്റം, പഠനം, ജീവൻ—ഇവയൊക്കെ എന്തിനാണ്?
യേഷാം ന ജായതേ ഭക്തിര് ജഗദ്ധാതരി കേശവേ പ്രകൃതിം ത്വ് ആസുരീം പ്രാപ്യ യേ ത്വാം നിന്ദന്തി മോഹിതാഃ
ജഗത്തിനെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന കേശവനിൽ ഭക്തി ഉണരാത്തവരും, അസുരസ്വഭാവം നേടിയവരും, ഭ്രമിച്ച് നിന്നെ അപമാനിക്കുന്നവരും—
പതന്തി നരകേ ഘോരേ ജായമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ന തേഷാം നിഷ്കൃതിസ് തസ്മാദ് വിദ്യതേ നരകാര്ണവാത്
അവർക്കു ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനനം ലഭിക്കും; ആ നരകസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ അവർക്കു വഴിയില്ല.
യേ ദൂഷയന്തി ദുര്വൃത്താസ് ത്വാം ദേവ പുരുഷാധമാഃ യത്ര യത്ര ഭവേജ് ജന്മ മമ കര്മനിബന്ധനാത്
ദൈവമേ, ദുഷ്ടസ്വഭാവമുള്ള, ഏറ്റവും താഴ്ന്ന മനുഷ്യർ നിന്നെ അപമാനിക്കുന്നിടത്തൊക്കെയും, എന്റെ കർമ്മഫലത്താൽ എവിടെയാണെങ്കിലും ഞാൻ ജനിച്ചാൽ,
തത്ര തത്ര ഹരേ ഭക്തിസ് ത്വയി ചാസ്തു ദൃഢാ സദാ ആരാധ്യ ത്വാം സുരാ ദൈത്യാ നരാശ് ചാന്യേ ഽപി സംയതാഃ
ഹരേ, അവിടെയൊക്കെയും എന്നിൽ ഉറച്ച ഭക്തി എന്നും നിലനില്ക്കട്ടെ. ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, മറ്റുള്ളവരും, ആത്മസംയമനത്തോടെ നിന്നെ ആരാധിച്ചു പരമസിദ്ധി നേടി.
അവാപുഃ പരമാം സിദ്ധിം കസ് ത്വാം ദേവ ന പൂജയേത് ന ശക്നുവന്തി ബ്രഹ്മാദ്യാഃ സ്തോതും ത്വാം ത്രിദശാ ഹരേ
ദൈവമേ, പരമസിദ്ധി നേടിയവൻ നിന്നെ ആരാധിക്കാതിരിക്കും ആരാണ്? ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർക്കും, ഹരേ, നിന്നെ സ്തുതിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.