പരമം തവ യദ് രൂപം ഭാവാഭാവവിവര്ജിതമ് നിര്ലേപം നിര്ഗുണം ശ്രേഷ്ഠം കൂടസ്ഥമ് അചലം ധ്രുവമ്
നിന്റെ പരമരൂപം സത്തയുടെയും അസത്തയുടെയും അതീതമാണ്, അശുദ്ധിയില്ലാത്തത്, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, ഉത്തമം, മാറ്റമില്ലാത്തത്, അചഞ്ചലവും ശാശ്വതവുമാണ്.
സര്വോപാധിവിനിര്മുക്തം സത്താമാത്രവ്യവസ്ഥിതമ് തദ് ദേവാശ് ച ന ജാനന്തി കഥം ജാനാമ്യ് അഹം പ്രഭോ
എല്ലാ ഉപാധികളിൽ നിന്നും വിമുക്തമായ, ശുദ്ധസത്തയിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്ന ആ രൂപം ദേവന്മാർക്കു പോലും അറിയില്ല; അങ്ങനെയിരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയാൻ കഴിയും, പ്രഭോ?
അപരം തവ യദ് രൂപം പീതവസ്ത്രം ചതുര്ഭുജമ് ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിമുകുടാങ്ഗദധാരിണമ്
നിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, നാലു കൈകളോടെ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശം വെച്ച്, കിരീടവും കങ്കണവും അണിഞ്ഞതായാണ് വിവരണം.
ശ്രീവത്സോരസ്കസംയുക്തം വനമാലാവിഭൂഷിതമ് തദ് അര്ചയന്തി വിബുധാ യേ ചാന്യേ തവ സംശ്രയാഃ
ശ്രീവത്സം നെഞ്ചിൽ ഉണ്ട്, വനമാല അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു—ഈ രൂപം ജ്ഞാനികൾക്കും നിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവർക്കും ആരാധനയുടെ ആസ്പദമാണ്.
ദേവദേവ സുരശ്രേഷ്ഠ ഭക്താനാമ് അഭയപ്രദ ത്രാഹി മാം പദ്മപത്ത്രാക്ഷ മഗ്നം വിഷയസാഗരേ
ദേവദേവനേ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനേ, ഭക്തന്മാർക്ക് അഭയം നൽകുന്നവനേ, കമലനയനാ, വിഷയസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.
നാന്യം പശ്യാമി ലോകേശ യസ്യാഹം ശരണം വ്രജേ ത്വാമ് ഋതേ കമലാകാന്ത പ്രസീദ മധുസൂദന
ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരനേ, ഞാൻ ആരെയും ശരണം പ്രാപിക്കാൻ കാണുന്നില്ല; കമലയുടെ പ്രിയനേ, മധുസൂദനാ, നിന്നെ ഒഴികെ മറ്റാരുമില്ല, ദയചെയ്യണമേ.
ജരാവ്യാധിശതൈര് യുക്തോ നാനാദുഃഖൈര് നിപീഡിതഃ ഹര്ഷശോകാന്വിതോ മൂഢഃ കര്മപാശൈഃ സുയന്ത്രിതഃ
വൃദ്ധാവസ്ഥയും രോഗങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് അനുഭവിച്ച, പലവിധ ദുഃഖങ്ങളിൽ പീഡിതനായ്, സന്തോഷവും ദുഃഖവും അനുഭവിച്ച്, അജ്ഞാനത്താൽ കെട്ടിയിടപ്പെട്ട്, കർമ്മത്തിന്റെ ബന്ധനങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
പതിതോ ഽഹം മഹാരൌദ്രേ ഘോരേ സംസാരസാഗരേ വിഷമോദകദുഷ്പാരേ രാഗദ്വേഷഝഷാകുലേ
ഭയാനകവും ഭീഷണകരുമായ ഈ സംസാരസമുദ്രത്തിൽ ഞാൻ വീണുപോയിരിക്കുന്നു; വിഷമുള്ള വെള്ളവും, രാഗദ്വേഷങ്ങളെന്ന മീനുകൾ നിറഞ്ഞതുമായ കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള സമുദ്രം.
ഇന്ദ്രിയാവര്തഗമ്ഭീരേ തൃഷ്ണാശോകോര്മിസംകുലേ നിരാശ്രയേ നിരാലമ്ബേ നിഃസാരേ ഽത്യന്തചഞ്ചലേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ചുഴലികൾകൊണ്ട് ആഴമുള്ളതും, തൃഷ്ണയും ദുഃഖവും തിരകളായി ഉയരുന്നതും, ആശ്രയമില്ലാത്തതും, അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തതും, അർത്ഥശൂന്യവും അത്യന്തം അസ്ഥിരവുമാണ്.
മായയാ മോഹിതസ് തത്ര ഭ്രമാമി സുചിരം പ്രഭോ നാനാജാതിസഹസ്രേഷു ജായമാനഃ പുനഃ പുനഃ
മായയാൽ മോഹിതനായി അവിടെ ഞാൻ ദീർഘകാലം അലയുന്നു, പ്രഭോ, അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
മയാ ജന്മാന്യ് അനേകാനി സഹസ്രാണ്യ് അയുതാനി ച വിവിധാന്യ് അനുഭൂതാനി സംസാരേ ഽസ്മിഞ് ജനാര്ദന
ജനാർദ്ദനാ, ഈ സംസാരത്തിൽ ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന്, പതിനായിരക്കണക്കിന്, അനേകംവിധം ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിരിക്കുന്നു.
വേദാഃ സാങ്ഗാ മയാധീതാഃ ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച ഇതിഹാസപുരാണാനി തഥാ ശില്പാന്യ് അനേകശഃ
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും ഞാൻ പഠിച്ചു, വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും, ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും, അനേകം കലകളും പഠിച്ചു.
അസംതോഷാശ് ച സംതോഷാഃ സംചയാപചയാ വ്യയാഃ മയാ പ്രാപ്താ ജഗന്നാഥ ക്ഷയവൃദ്ധ്യക്ഷയേതരാഃ
അസന്തോഷവും സന്തോഷവും, സമാഹരണവും നഷ്ടവും, ചെലവുകളും—ഇവയെല്ലാം ഞാൻ അനുഭവിച്ചു, ലോകനാഥാ, വർദ്ധനവും ക്ഷയവും അതല്ലാത്തതും കൂടി.
ഭാര്യാരിമിത്രബന്ധൂനാം വിയോഗാഃ സംഗമാസ് തഥാ പിതരോ വിവിധാ ദൃഷ്ടാ മാതരശ് ച തഥാ മയാ
ഭാര്യ, ശത്രു, ബന്ധു എന്നിവരുമായി വേർപാടും കൂടിച്ചേരലും, പലവിധ പിതാക്കളെയും മാതാക്കളെയും കണ്ടതുമുണ്ട്.
ദുഃഖാനി ചാനുഭൂതാനി യാനി സൌഖ്യാന്യ് അനേകശഃ പ്രാപ്താശ് ച ബാന്ധവാഃ പുത്രാ ഭ്രാതരോ ജ്ഞാതയസ് തഥാ
ദുഃഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു, അനേകംവിധമായ സുഖങ്ങളും ലഭിച്ചു; ബന്ധുക്കളെയും പുത്രന്മാരെയും സഹോദരന്മാരെയും മറ്റും നേടിയിട്ടുണ്ട്.
മയോഷിതം തഥാ സ്ത്രീണാം കോഷ്ഠേ വിണ്മൂത്രപിച്ഛലേ ഗര്ഭവാസേ മഹാദുഃഖമ് അനുഭൂതം തഥാ പ്രഭോ
ഞാനും സ്ത്രീകളിൽ ഒരാളായി, മലമൂത്രം നിറഞ്ഞ ഗർഭത്തിൽ പാർത്തു, ഗർഭവാസത്തിലെ മഹാദുഃഖം അനുഭവിച്ചിട്ടുമുണ്ട്, പ്രഭോ.
ദുഃഖാനി യാന്യ് അനേകാനി ബാല്യയൌവനഗോചരേ വാര്ധകേ ച ഹൃഷീകേശ താനി പ്രാപ്താനി വൈ മയാ
ഹൃശ്യികേശാ, ബാല്യത്തിലും യൗവനത്തിലും വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും ഞാൻ അനവധി ദു:ഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മരണേ യാനി ദുഃഖാനി യമമാര്ഗേ യമാലയേ മയാ താന്യ് അനുഭൂതാനി നരകേ യാതനാസ് തഥാ
മരണസമയത്തും യമന്റെ വഴിയിലും യമലായത്തിലും ഞാൻ അനുഭവിച്ച ദു:ഖങ്ങളും, നരകത്തിലെ യാതനകളും ഞാൻ അനുഭവിച്ചു.
കൃമികീടദ്രുമാണാം ച ഹസ്ത്യശ്വമൃഗപക്ഷിണാമ് മഹിഷോഷ്ട്രഗവാം ചൈവ തഥാന്യേഷാം വനൌകസാമ്
കീടങ്ങളും പുഴുക്കളും മരങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും മാൻമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും മേശകളും ഒട്ടകങ്ങളും പശുക്കളും മറ്റു വന്യജീവികളും ആയി ഞാൻ ജനിച്ചു.
ദ്വിജാതീനാം ച സര്വേഷാം ശൂദ്രാണാം ചൈവ യോനിഷു ധനിനാം ക്ഷത്രിയാണാം ച ദരിദ്രാണാം തപസ്വിനാമ്
എല്ലാ ദ്വിജാതികളുടെയും ശൂദ്രരുടെയും ഗർഭത്തിൽ, ധനികരുടെയും ക്ഷത്രിയരുടെയും ദരിദ്രരുടെയും തപസ്വികളുടെയും ഇടയിൽ ഞാൻ ജനിച്ചു.
നൃപാണാം നൃപഭൃത്യാനാം തഥാന്യേഷാം ച ദേഹിനാമ് ഗൃഹേഷു തേഷാമ് ഉത്പന്നോ ദേവ ചാഹം പുനഃ പുനഃ
രാജാക്കന്മാരുടെയും അവരുടെ ദാസന്മാരുടെയും മറ്റു ജീവികളുടെയും വീടുകളിൽ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചു, ദേവാ.
ഗതോ ഽസ്മി ദാസതാം നാഥ ഭൃത്യാനാം ബഹുശോ നൃണാമ് ദരിദ്രത്വം ചേശ്വരത്വം സ്വാമിത്വം ച തഥാ ഗതഃ
നാഥാ, അനേകം ആളുകളുടെ ദാസനായി ഞാൻ ജീവിച്ചു; ദാരിദ്ര്യവും ഐശ്വര്യവും ഉടമസ്ഥതയും ഞാൻ അനുഭവിച്ചു.
ഹതോ മയാ ഹതാശ് ചാന്യേ ഘാതിതോ ഘാതിതാസ് തഥാ ദത്തം മമാന്യൈര് അന്യേഭ്യോ മയാ ദത്തമ് അനേകശഃ
ഞാൻ മറ്റുള്ളവരെ കൊന്നിട്ടുണ്ട്, മറ്റുള്ളവർ എന്നെ കൊന്നിട്ടുണ്ട്; ഞാൻ മരണകാരണമാവുകയും മരണത്തിന് ഇരയാവുകയും ചെയ്തു; അനേകം തവണ ഞാൻ മറ്റുള്ളവർക്കും അവർ എന്നോടും ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പിതൃമാതൃസുഹൃദ്ഭ്രാതൃകലത്രാണാം കൃതേന ച ധനിനാം ശ്രോത്രിയാണാം ച ദരിദ്രാണാം തപസ്വിനാമ്
പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും സഹോദരങ്ങളുടെയും ഭാര്യയുടെയും ധനികരുടെയും പണ്ഡിതരുടെയും ദരിദ്രരുടെയും തപസ്വികളുടെയും ഇടയിൽ ഞാൻ പല പ്രവൃത്തികളും ചെയ്തു.
ഉക്തം ദൈന്യം ച വിവിധം ത്യക്ത്വാ ലജ്ജാം ജനാര്ദന ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യേഷു സ്ഥാവരേഷു ചരേഷു ച
ജനാർദ്ദനാ, ദേവന്മാരുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ചലനശേഷിയുള്ളവരുടെയും അചലജന്തുക്കളുടെയും ഇടയിൽ ഞാൻ ലജ്ജയെ ഉപേക്ഷിച്ച് വിവിധ ദു:ഖങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ന വിദ്യതേ തഥാ സ്ഥാനം യത്രാഹം ന ഗതഃ പ്രഭോ കദാ മേ നരകേ വാസഃ കദാ സ്വര്ഗേ ജഗത്പതേ
പ്രഭോ, ഞാൻ പോകാത്ത സ്ഥലം ഒന്നുമില്ല; എപ്പോഴാണ് ഞാൻ നരകത്തിൽ പാർത്തത്, എപ്പോഴാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പാർത്തത്, ജഗത്പതേ?
കദാ മനുഷ്യലോകേഷു കദാ തിര്യഗ്ഗതേഷു ച ജലയന്ത്രേ യഥാ ചക്രേ ഘടീ രജ്ജുനിബന്ധനാ
എപ്പോഴാണ് ഞാൻ മനുഷ്യലോകത്തും മൃഗലോകത്തും ജീവിച്ചത്? വെള്ളച്ചക്കിലോ, കയറ്റിയ കുഴിയിൽ കയറുപിടിച്ച് കെട്ടിയ കിണറ്റിലോ പോലെ ഞാൻ ചുറ്റിക്കറങ്ങി.
യാതി ചോര്ധ്വമ് അധശ് ചൈവ കദാ മധ്യേ ച തിഷ്ഠതി തഥാ ചാഹം സുരശ്രേഷ്ഠ കര്മരജ്ജുസമാവൃതഃ
അത് മേലോട്ടും കീഴോട്ടും ഇടയിൽ നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതുപോലെ തന്നെയാണ്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ കർമത്തിന്റെ കയറിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
അധശ് ചോര്ധ്വം തഥാ മധ്യേ ഭ്രമന് ഗച്ഛാമി യോഗതഃ ഏവം സംസാരചക്രേ ഽസ്മിന് ഭൈരവേ രോമഹര്ഷണേ
കീഴോട്ടും മേലോട്ടും ഇടയിൽ ഞാൻ യോഗശക്തിയാൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു; ഈ ഭയാനകമായ സംസാരചക്രത്തിൽ, രോമഹർഷണാ, ഞാൻ അലയുന്നു.
ഭ്രമാമി സുചിരം കാലം നാന്തം പശ്യാമി കര്ഹിചിത് ന ജാനേ കിം കരോമ്യ് അദ്യ ഹരേ വ്യാകുലിതേന്ദ്രിയഃ
ഞാൻ വളരെക്കാലം അലയുന്നു, ഒരിക്കലും അവസാനം കാണുന്നില്ല; ഇന്ന് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അറിയുന്നില്ല, ഹരേ, എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തമാണ്.