ദിഗ്ദേശാദ് ആഗതാന് രാജ്ഞോ മഹാസംഗ്രാമശാലിനഃ നടനര്തകകാദീംശ് ച ഗീതസ്തുതിവിശാരദാന്
ദിശകളിൽ നിന്നുമെത്തിയ മഹാസമരശൂരന്മാരും, നൃത്തഗായനകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള നർത്തകരും ഗായകരും രാജാവിനൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
പത്ന്യോ മനോരമാസ് തസ്യ പീനോന്നതപയോധരാഃ ഇന്ദീവരപലാശാക്ഷ്യഃ ശരച്ചന്ദ്രനിഭാനനാഃ
അവന്റെ ഭാര്യമാർ മനോഹരികളായിരുന്നു; പുഷ്ടമായ ഉയർന്ന മുലകളും, നീലകുമുദം, പലയശപൂവ് പോലുള്ള കണ്ണുകളും, ശരത്കാലചന്ദ്രനുപമമായ മുഖവും.
കുലശീലഗുണോപേതാഃ സഹസ്രൈകം ശതാധികമ് ഏവം തദ്ഭൂപപരമപത്നീഗണസമന്വിതമ്
ഉത്തമ വംശവും നല്ല സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ ആയിരത്തൊന്ന് എണ്ണത്തിൽ, രാജാവിന്റെ മറ്റു പ്രധാന ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
രത്നമാലാകുലം ദിവ്യം പതാകാധ്വജസേവിതമ് രത്നഹാരയുതം രമ്യം ചന്ദ്രകാന്തിസമപ്രഭമ്
രത്നമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച ദിവ്യമായത്, പതാകകളും കൊടികളും അണിനിരന്നത്, രത്നഹാരങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്നത്, ചന്ദ്രകാന്തം പോലെ പ്രകാശിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
കരിണഃ പര്വതാകാരാന് മദസിക്താന് മഹാബലാന് ശതശഃ കോടിസംഘാതൈര് ദന്തിഭിര് ദന്തഭൂഷണൈഃ
പർവ്വതംപോലെയുള്ള ആനകൾ, മദത്തിൽ തുളുമ്പി, അതീവ ശക്തിയുള്ളവ, ശതകണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് കൂട്ടങ്ങളായി, ദന്തഭൂഷിതരായി, അവിടെ ഒന്നിച്ചു നിന്നു.
വാതവേഗജവൈര് അശ്വൈഃ സിന്ധുജാതൈഃ സുശോഭനൈഃ ശ്വേതാശ്വൈഃ ശ്യാമകര്ണൈശ് ച കോട്യനേകൈര് ജവാന്വിതൈഃ
വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന സിന്ധുദേശത്തിൽ ജനിച്ച അശ്വങ്ങൾ, മനോഹരമായ രൂപം, വെളുത്ത കുതിരകളും കറുത്ത ചെവിയുള്ളവയും, അനവധി എണ്ണത്തിൽ, അതിവേഗം ഓടുന്നവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സംനദ്ധബദ്ധകക്ഷൈശ് ച നാനാപ്രഹരണോദ്യതൈഃ അസംഖ്യേയൈഃ പദാതൈശ് ച ദേവപുത്രോപമൈസ് തഥാ
വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ചും, കാവലും കെട്ടിയും, അനവധി പദാതികൾ, ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ ഭംഗിയോടെ, യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കമായിരുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം ദദൃശേ രാജാ യജ്ഞസംഭാരവിസ്തരമ് മുദം ലേഭേ തദാ രാജാ സംഹൃഷ്ടോ വാക്യമ് അബ്രവീത്
അങ്ങനെ രാജാവ് യജ്ഞസാമഗ്രികളുടെ വിശാലമായ ഒരുക്കം കണ്ടു; ആ സമയത്ത് സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് ഉല്ലാസത്തോടെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ആനയധ്വം ഹയശ്രേഷ്ഠം സര്വലക്ഷണലക്ഷിതമ് ചാരയധ്വം പൃഥിവ്യാം വൈ രാജപുത്രാഃ സുസംയതാഃ
സകലശുഭലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കുതിരയെ കൊണ്ടുവരൂ; നിയന്ത്രിതരായ രാജപുത്രന്മാർ അതിനെ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റിച്ചു നടത്തട്ടെ.
വിദ്വദ്ഭിര് ധര്മവിദ്ഭിശ് ച അത്ര ഹോമോ വിധീയതാമ് കൃഷ്ണച്ഛാഗം ച മഹിഷം കൃഷ്ണസാരമൃഗം ദ്വിജാന്
വിദ്വാന്മാരും ധർമ്മജ്ഞന്മാരും ഇവിടെ യജ്ഞം നടത്തട്ടെ; ഇരുണ്ട ആട്, മഹിഷി, കറുത്ത കുരങ്ങ് എന്നിവ ദ്വിജന്മാർക്കായി കൊണ്ടുവരണം.
അനഡ്വാഹം ച ഗാശ് ചൈവ സര്വാംശ് ച പശുപാലകാന് ഇഷ്ടയശ് ച പ്രവര്തന്താം പ്രാസാദം വൈഷ്ണവം തതഃ
കാള, പശുക്കൾ, എല്ലാ കന്നുകാലി കാവലുകാരും കൊണ്ടുവരണം; ഇഷ്ടവസ്തുക്കൾ അർപ്പിക്കപ്പെടട്ടെ; പിന്നെ വൈഷ്ണവപ്രാസാദം സ്ഥാപിക്കണം.
സര്വമ് ഏതച് ച വിപ്രേഭ്യോ ദീയതാം മനസേപ്സിതമ് സ്ത്രിയശ് ച രത്നകോട്യശ് ച ഗ്രാമാശ് ച നഗരാണി ച
ഇവയൊക്കെയും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അവരുടെ ഇഷ്ടാനുസരണം നൽകണം: സ്ത്രീകൾ, രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, നഗരങ്ങൾ എന്നിവയും.
സമ്യക് സമൃദ്ധഭൂമ്യശ് ച വിഷയാശ് ചൈവമ് അര്ഥിനാമ് അന്യാനി ദ്രവ്യജാതാനി മനോജ്ഞാനി ബഹൂനി ച
സമൃദ്ധമായ നിലങ്ങൾ, ദേശങ്ങൾ, മനോഹരമായ ധനസമ്പത്തുകൾ, ആവശ്യപ്പെടുന്നവർക്കെല്ലാം നൽകണം.
സര്വേഷാം യാചമാനാനാം നാസ്തി ഹ്യ് ഏതന് ന ഭാഷയേത് താവത് പ്രവര്തതാം യജ്ഞോ യാവദ് ദേവഃ പുരാ ത്വ് ഇഹ പ്രത്യക്ഷം മമ ചാഭ്യേതി യജ്ഞസ്യാസ്യ സമീപതഃ
ആവശ്യപ്പെടുന്നവർക്കൊന്നും നിരസിക്കരുത്; ദേവൻ ഈ യജ്ഞത്തിന് സമീപം നേരിട്ട് വരുന്നതുവരെ യജ്ഞം തുടരട്ടെ.
ഏവമ് ഉക്ത്വാ തദാ വിപ്രാ രാജസിംഹോ മഹാഭുജഃ ദദൌ സുവര്ണസംഘാതം കോടീനാം ചൈവ ഭൂഷണമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ രാജസിംഹൻ, മഹാബാഹു, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് കോടിക്കണക്കിന് പൊന്നും അലങ്കാരങ്ങളും നൽകി.
കരേണുശതസാഹസ്രം വാജിനോ നിയുതാനി ച അര്ബുദം ചൈവ വൃഷഭം സ്വര്ണശൃങ്ഗീശ് ച ധേനുകാഃ
അവൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആനകളും, ആയിരക്കണക്കിന് കുതിരകളും, കോടിക്കണക്കിന് കാളകളും, പൊന്നിൻ കൊമ്പുള്ള പശുക്കളും നൽകി.
സുരൂപാഃ സുരഭീശ് ചൈവ കാംസ്യദോഹാഃ പയസ്വിനീഃ പ്രായച്ഛത് സ തു വിപ്രേഭ്യോ വേദവിദ്ഭ്യോ മുദാ യുതഃ
സുന്ദരികളും സുഗന്ധമുള്ളവയുമായ, कांസ്യപാത്രത്തിൽ പാലുനൽകുന്ന പശുക്കളെ, വേദജ്ഞന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സന്തോഷത്തോടെ നൽകി.
വാസാംസി ച മഹാര്ഹാണി രാങ്കവാസ്തരണാനി ച സുശുക്ലാനി ച ശുഭ്രാണി പ്രവാലമണിമ് ഉത്തമമ്
വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങൾ, ചന്തക്കമ്പിളികൾ, ശുദ്ധവും വെളുത്തതുമായ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഉത്തമമായ പ്രവാളവും രത്നങ്ങളും അവൻ നൽകി.
അദദാത് സ മഹായജ്ഞേ രത്നാനി വിവിധാനി ച
അവൻ മഹായജ്ഞത്തിൽ വിവിധതരം രത്നങ്ങൾ നൽകി.
വജ്രവൈദൂര്യമാണിക്യമുക്തികാദ്യാനി യാനി ച അലംകാരവതീഃ ശുഭ്രാഃ കന്യാ രാജീവലോചനാഃ
വജ്രം, വൈഡൂര്യം, മാണിക്യം, മുത്ത് തുടങ്ങിയ രത്നങ്ങളും, ഭംഗിയോടെ അലങ്കരിച്ച, താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ള കന്യകളും അവൻ നൽകി.
ശതാനി പഞ്ച വിപ്രേഭ്യോ രാജാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രദത്തവാന് സ്ത്രിയഃ പീനപയോഭാരാഃ കഞ്ചുകൈഃ സ്വസ്തനാവൃതാഃ
സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് അഞ്ചുനൂറ് സ്ത്രീകളെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി; പുഷ്ടമായ മുലകകളോടെ, കഞ്ചുകിയിൽ മുലയടച്ചു നിന്ന സ്ത്രീകൾ.
മധ്യഹീനാശ് ച സുശ്രോണ്യഃ പദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണാഃ ഹാവഭാവാന്വിതഗ്രീവാ ബഹ്വ്യോ വലയഭൂഷിതാഃ
നന്നായി അരയൊടിയുള്ള, താമരയില്പോലെയുള്ള വലിയ കണ്ണുകളുള്ള, ഹാവഭാവങ്ങളാൽ ഭംഗിയുള്ള കഴുത്തുള്ള, വളകളാൽ അലങ്കരിച്ച അനേകം സ്ത്രീകൾ.
പാദനൂപുരസംയുക്താഃ പട്ടദുകൂലവാസസഃ ഏകൈകശോ ഽദദാത് തസ്മിന് കാമ്യാശ് ച കാമിനീര് ബഹൂഃ
അങ്കിലികളാലും നയനമായ പാട്ട് വസ്ത്രങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ചവരായ അനേകം മനോഹരികളെയും അവിടം ഓരോരുത്തരെയും വേറേ വേറെയായി അവൻ സമ്മാനിച്ചു.
അര്ഥിഭ്യോ ബ്രാഹ്മണാദിഭ്യോ ഹയമേധേ ദ്വിജോത്തമാഃ ഭക്ഷ്യം ഭോജ്യം ച സംപൂര്ണം നാനാസംഭാരസംയുതമ്
ആശിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും അശ്വമേധയാഗത്തിൽ, ഉത്തമന്മാരേ, വിവിധ വിഭവങ്ങളാൽ പാകം ചെയ്ത സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണവും പാനീയവും അവൻ നൽകിച്ചു.
ഖണ്ഡകാദ്യാന്യ് അനേകാനി സ്വിന്നപക്വാംശ് ച പിഷ്ടകാന് അന്നാന്യ് അന്യാനി മേധ്യാംശ് ച ഘൃതപൂരാംശ് ച ഖാണ്ഡവാന്
പലതരം മധുരങ്ങളും പാചകവും വേവിച്ചും ഉണ്ടാക്കിയ പല വിഭവങ്ങളും, ശുദ്ധമായ അർപ്പണങ്ങളും, നെയ്യിൽ നിറച്ച വിഭവങ്ങളും അവിടെ വിളമ്പി.
മധുരാംസ് തര്ജിതാന് പൂപാന് അന്നം മൃഷ്ടം സുപാകികമ് പ്രീത്യര്ഥം സര്വസത്ത്വാനാം ദീയതേ ഽന്നം പുനഃ പുനഃ
മധുരമായ പൂരികളും വറുത്ത പലതും രുചികരമായ നല്ല ഭക്ഷണവും എല്ലാ ജീവികൾക്കും സന്തോഷത്തിനായി വീണ്ടും വീണ്ടും നൽകപ്പെട്ടു.
ദത്തസ്യ ദീയമാനസ്യ ധനസ്യാന്തോ ന വിദ്യതേ ഏവം ദൃഷ്ട്വാ മഹായജ്ഞം ദേവദൈത്യാഃ സവാരണാഃ
അവിടെ നൽകിയ ധനത്തിന് ഒട്ടും അറ്റം ഇല്ല; അങ്ങനെ മഹത്തായ യാഗം കണ്ട ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അവരുടെ അനുചിതരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
ഗന്ധര്വാപ്സരസഃ സിദ്ധാ ഋഷയശ് ച പ്രജേശ്വരാഃ വിസ്മയം പരമം യാതാ ദൃഷ്ട്വാ ക്രതുവരം ശുഭമ്
ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, സിദ്ധന്മാർ, ഋഷിമാർ, പ്രജാപതിമാർ — എല്ലാവരും ആ ശുഭമായ ഉത്തമയാഗം കണ്ടു അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
പുരോധാ മന്ത്രിണോ രാജാ ഹൃഷ്ടാസ് തത്രൈവ സര്വശഃ ന തത്ര മലിനഃ കശ്ചിന് ന ദീനോ ന ക്ഷുധാന്വിതഃ
പൂജാരികളും മന്ത്രിമാരും രാജാവും അവിടെ എല്ലാവരും ആനന്ദത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ ആരും മലിനരായിരുന്നില്ല, ദുഃഖിതരായിരുന്നില്ല, വിശപ്പാൽ പീഡിതരായിരുന്നില്ല.
ന വോപസര്ഗോ ന ഗ്ലാനിര് നാധയോ വ്യാധയസ് തഥാ നാകാലമരണം തത്ര ന ദംശോ ന ഗ്രഹാ വിഷമ്
അവിടെ ദോഷമോ ക്ഷീണമോ രോഗങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; അകാലമരണവും ഇല്ല, കടിയോ വിഷം കൊണ്ടുള്ള ബാധകളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.