അന്യൈശ് ച വിവിധൈര് ധാന്യൈര് ഗ്രാമ്യാരണ്യൈഃ സഹസ്രശഃ ബഹുധാന്യസഹസ്രാണാം തണ്ഡുലാനാം ച രാശിഭിഃ
മറ്റു പലവിധ കൃഷി ധാന്യങ്ങളും കാട്ടിൽ വളരുന്ന ധാന്യങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന്, പലതരം അരികളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും അവർ സമർപ്പിച്ചു.
ഗവ്യസ്യ ഹവിഷഃ കുമ്ഭൈഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ തഥാന്യൈര് വിവിധൈര് ദ്രവ്യൈര് ഭക്ഷ്യഭോജ്യാനുലേപനൈഃ
നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് പാത്രങ്ങളിൽ പശുവിന്റെ നെയ്യും, മറ്റു പലവിധ വസ്തുക്കളും ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങളും വിഭവങ്ങളും ലേപനങ്ങളും അവർ നൽകി.
രാജാനഃ പൂരയാമ് ആസുര് യത് കിംചിദ് ദ്രവ്യസംഭവൈഃ താന് ദൃഷ്ട്വാ യജ്ഞസംഭാരാന് സര്വസംപത്സമന്വിതാന്
രാജാക്കന്മാർക്ക് ലഭ്യമായ എല്ലാ സമ്പത്തുകളും കൊണ്ട് യജ്ഞത്തിനാവശ്യമായ എല്ലാ വസ്തുക്കളും പൂരിപ്പിച്ചു; ആ സമ്പന്നമായ യജ്ഞസാമഗ്രികൾ കണ്ടപ്പോൾ—
യജ്ഞകര്മവിദോ വിപ്രാന് വേദവേദാങ്ഗപാരഗാന് ശാസ്ത്രേഷു നിപുണാന് ദക്ഷാന് കുശലാന് സര്വകര്മസു
യജ്ഞവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണരായ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും片ശേഷിയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അവൻ കണ്ടു.
ഋഷീംശ് ചൈവ മഹര്ഷീംശ് ച ദേവര്ഷീംശ് ചൈവ താപസാന് ബ്രഹ്മചാരിഗൃഹസ്ഥാംശ് ച വാനപ്രസ്ഥാന് യതീംസ് തഥാ
അവൻ ഋഷിമാരെയും മഹർഷിമാരെയും ദേവർഷിമാരെയും തപസ്സുകാരെയും ബ്രഹ്മചാരിമാരെയും ഗൃഹസ്ഥന്മാരെയും വനവാസികളെയും സന്ന്യാസികളെയും കണ്ടു.
സ്നാതകാന് ബ്രാഹ്മണാംശ് ചാന്യാന് അഗ്നിഹോത്രേ സദാ സ്ഥിതാന് ആചാര്യോപാധ്യായവരാന് സ്വാധ്യായതപസാന്വിതാന്
സ്നാതകരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും, എപ്പോഴും അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരെയും, ശ്രേഷ്ഠചാര്യന്മാരെയും ഉപാധ്യായന്മാരെയും സ്വാധ്യായത്തിലും തപസ്സിലും ഏർപ്പെട്ടവരെയും അവൻ കണ്ടു.
സദസ്യാഞ് ശാസ്ത്രകുശലാംസ് തഥാന്യാന് പാവകാന് ബഹൂന് ദൃഷ്ട്വാ താന് നൃപതിഃ ശ്രീമാന് ഉവാച സ്വം പുരോഹിതമ്
ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ സഭാസദസ്സ്യരെയും, അനേകം പവിത്രരായ മറ്റുള്ളവരെയും കണ്ട രാജാവ് തന്റെ പുരോഹിതനോട് പറഞ്ഞു.
തതഃ പ്രയാന്തു വിദ്വാംസോ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ വാജിമേധാര്ഥസിദ്ധ്യര്ഥം ദേശം പശ്യന്തു യജ്ഞിയമ്
വേദപാരായണരായ പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇനി വാജപേയയാഗം വിജയകരമാക്കാൻ യജ്ഞഭൂമിയിലേക്ക് പോകട്ടെ.
ഇത്യ് ഉക്തഃ സ തഥാ ചക്രേ വചനം തസ്യ ഭൂപതേഃ ഹൃഷ്ടഃ സ മന്ത്രിഭിഃ സാര്ധം തദാ രാജപുരോഹിതഃ
അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട രാജപൂജാരി സന്തോഷത്തോടെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം അതു ചെയ്തു.
തതോ യയൌ പുരോധാശ് ച പ്രാജ്ഞഃ സ്ഥപതിഭിഃ സഹ ബ്രാഹ്മണാന് അഗ്രതഃ കൃത്വാ കുശലാന് യജ്ഞകര്മണി
അതിനുശേഷം ആ ജ്ഞാനിയായ പൂജാരി, യജ്ഞത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ശില്പികളോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
തം ദേശം ധീവരഗ്രാമം സപ്രതോലിവിടങ്കിനമ് കാരയാമ് ആസ വിപ്രോ ഽസൌ യജ്ഞവാടം യഥാവിധി
അവിടെ, മീനവഗ്രാമം വഴികളും വഴിതിരിവുകളും ഉള്ള സ്ഥലത്ത്, ആ ബ്രാഹ്മണൻ യജ്ഞവാടം നിയമപ്രകാരം പണിയാൻ തുടങ്ങി.
പ്രാസാദശതസംബാധം മണിപ്രവരശോഭിതമ് ഇന്ദ്രസദ്മനിഭം രമ്യം ഹേമരത്നവിഭൂഷിതമ്
നൂറുകണക്കിന് കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്, ഇന്ദ്രന്റെ ആലയംപോലെ ഭംഗിയാർന്നത്, പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് ഭൂഷിതമായത്.
സ്തമ്ഭാന് കനകചിത്രാംശ് ച തോരണാനി ബൃഹന്തി ച യജ്ഞായതനദേശേഷു ദത്ത്വാ ശുദ്ധം ച കാഞ്ചനമ്
പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച തൂണുകളും വലിയ വാതായനങ്ങളും, യജ്ഞസ്ഥലങ്ങളിൽ ശുദ്ധമായ പൊന്നും അവൻ വെച്ചു.
അന്തഃപുരാണി രാജ്ഞാം ച നാനാദേശനിവാസിനാമ് കാരയാമ് ആസ ധര്മാത്മാ തത്ര തത്ര യഥാവിധി
വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാർക്കായി ആ ധാർമ്മികൻ അവിടവിടെ നിയമപ്രകാരം അന്തർപുരങ്ങൾ പണിയിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണാനാം ച വൈശ്യാനാം നാനാദേശസമീയുഷാമ് കാരയാമ് ആസ വിധിവച് ഛാലാസ് തത്രാപ്യ് അനേകശഃ
വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നെത്തിയ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും വ്യാപാരികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ശാലകളും അവിടെയും അനേകം നിയമപ്രകാരം പണിയിച്ചു.
പ്രിയാര്ഥം തസ്യ നൃപതേര് ആയയുര് നൃപസത്തമാഃ രത്നാന്യ് അനേകാന്യ് ആദായ സ്ത്രിയശ് ചായയുര് ഉത്സവേ
രാജാവിന്റെ സന്തോഷത്തിനായി പ്രമുഖ രാജാക്കന്മാർ പലവിധ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന്, ഉത്സവത്തിനായി സ്ത്രീകളും എത്തി.
തേഷാം നിര്വിശതാം സ്വേഷു ശിബിരേഷു മഹാത്മനാമ് നദതഃ സാഗരസ്യേവ ദിവിസ്പൃഗ് അഭവദ് ധ്വനിഃ
ആ മഹാത്മാക്കൾ തങ്ങളുടെ തമ്പുക്കളിലേക്ക് കടന്നുപോകുമ്പോൾ, സമുദ്രം മുഴങ്ങുന്നതുപോലെയുള്ള ശബ്ദം ആകാശത്തേക്കു ഉയർന്നു.
തേഷാമ് അഭ്യാഗതാനാം ച സ രാജാ മുനിസത്തമാഃ വ്യാദിദേശായതനാനി ശയ്യാശ് ചാപ്യ് ഉപചാരതഃ
അവിടെ എത്തിയവർക്കായി, മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് വാസസ്ഥലങ്ങളും വിശ്രമത്തിനായി കിടക്കകളും ഒരുക്കി.
ഭോജനാനി വിചിത്രാണി ശാലീക്ഷുയവഗോരസൈഃ ഉപേത്യ നൃപതിശ്രേഷ്ഠോ വ്യാദിദേശ സ്വയം തദാ
അന്നപ്പോൾ, അരി, കരിമ്പ്, യവം, പശുവിന്റെ പാൽ എന്നിവകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച വിഭിന്നമായ വിഭവങ്ങൾ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ സ്വയം ഒരുക്കി.
തഥാ തസ്മിന് മഹായജ്ഞേ ബഹവോ ബ്രഹ്മവാദിനഃ യേ ച ദ്വിജാതിപ്രവരാസ് തത്രാസന് ദ്വിജസത്തമാഃ
അങ്ങനെ ആ മഹായജ്ഞത്തിൽ അനേകം ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർയും, ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സമാജഗ്മുഃ സശിഷ്യാസ് താന് പ്രതിജഗ്രാഹ പാര്ഥിവഃ സര്വാംശ് ച താന് അനുയയൌ യാവദ് ആവസഥാന് ഇതി
അവർ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം എത്തിയപ്പോൾ, രാജാവ് എല്ലാവരെയും സ്വീകരിച്ചു, അവരവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി.
സ്വയമ് ഏവ മഹാതേജാ ദമ്ഭം ത്യക്ത്വാ നൃപോത്തമഃ തതഃ കൃത്വാ സ്വശില്പം ച ശില്പിനോ ഽന്യേ ച യേ തദാ
മഹാതേജസ്സുള്ള രാജാവ് അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ച് താനെത്തന്നെ തന്റെ ശില്പം ചെയ്തു; അന്നത്തെ മറ്റ് ശില്പികളും അതുപോലെ തന്നെ പ്രവർത്തിച്ചു.
കൃത്സ്നം യജ്ഞവിധിം രാജ്ഞേ തദാ തസ്മൈ ന്യവേദയന് തതഃ ശ്രുത്വാ നൃപശ്രേഷ്ഠഃ കൃതം സര്വമ് അതന്ദ്രിതഃ ഹൃഷ്ടരോമാഭവദ് രാജാ സഹ മന്ത്രിഭിര് അച്യുതഃ
അപ്പോൾ, യജ്ഞവിധി മുഴുവൻ രാജാവിനോട് അവതരിപ്പിച്ചു. അതു കേട്ട രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം, അതീവ ഉത്സാഹത്തോടെ രോമാഞ്ചത്തോടെ നിന്നു.
തസ്മിന് യജ്ഞേ പ്രവൃത്തേ തു വാഗ്മിനോ ഹേതുവാദിഭിഃ ഹേതുവാദാന് ബഹൂന് ആഹുഃ പരസ്പരജിഗീഷവഃ
യജ്ഞം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, വാദപ്രവീണരായ പണ്ഡിതന്മാർ പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ശ്രമിച്ച് പലവിധ വാദങ്ങൾ നടത്തി.
ദേവേന്ദ്രസ്യേവ വിഹിതം രാജസിംഹേന ഭോ ദ്വിജാഃ ദദൃശുസ് തോരണാന്യ് അത്ര ശാതകുമ്ഭമയാനി ച
ബ്രാഹ്മണമാരേ, അപ്പോൾ അവിടെ ശുദ്ധസുവർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച വാതായനങ്ങൾ, ഇന്ദ്രൻ തന്നെ രാജസിംഹനായി ഒരുക്കിയതുപോലെ, അവർ കണ്ടു.
ശയ്യാസനവികാരാംശ് ച സുബഹൂന് രത്നസംചയാന് ഘടപാത്രീകടാഹാനി കലശാന് വര്ധമാനകാന്
അവിടെ അവർ അനേകം കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും, രത്നങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും, കലശങ്ങൾ, പാത്രങ്ങൾ, കിണ്ണങ്ങൾ, നിറഞ്ഞു വരുന്ന കലശങ്ങൾ എന്നിവയും കണ്ടു.
നഹി കശ്ചിദ് അസൌവര്ണമ് അപശ്യദ് വസുധാധിപഃ യൂപാംശ് ച ശാസ്ത്രപഠിതാന് ദാരവാന് ഹേമഭൂഷിതാന്
ഒരു രാജാവും അശുദ്ധമായ ഒന്നും കണ്ടില്ല; യജ്ഞവേദിയിലെ യൂപങ്ങൾ, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി തയാറാക്കിയ മരത്താൽ നിർമ്മിച്ച് പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ഉപക്ഷിപ്താന് യഥാകാലം വിധിവദ് ഭൂരിവര്ചസഃ സ്ഥലജാ ജലജാ യേ ച പശവഃ കേചന ദ്വിജാഃ
സമയാനുസൃതമായി, ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ, ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്ന കരയിലെയും വെള്ളത്തിലെയും എല്ലാ മൃഗങ്ങളെയും അർപ്പണത്തിന് കൊണ്ടുവന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
സര്വാന് ഏവ സമാനീതാന് അപശ്യംസ് തത്ര തേ നൃപാഃ ഗാശ് ചൈവ മഹിഷീശ് ചൈവ തഥാ വൃദ്ധസ്ത്രിയോ ഽപി ച
അവിടെ ആ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാ സമാഹരിച്ച ജീവികളെയും കണ്ടു; പശുക്കളെയും മഹിഷികളെയും, കൂടാതെ വയസ്സായ സ്ത്രീകളെയും.
ഔദകാനി ച സത്ത്വാനി ശ്വാപദാനി വയാംസി ച ജരായുജാണ്ഡജാതാനി സ്വേദജാന്യ് ഉദ്ഭിദാനി ച
അവർ വെള്ളത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവയെയും കാട്ടുമൃഗങ്ങളെയും പക്ഷികളെയും, ഗർഭത്തിൽ, മുട്ടയിൽ, ചൊരിച്ചുവീണ ചോറിൽ, മുളപ്പിച്ചവയെയും കണ്ടു.