പ്രദക്ഷിണാ കൃതാ യൈസ് തു നമസ്കാരശ് ച ജന്തുഭിഃ സര്വേ വിധൂതപാപ്മാനസ് തേ ഗതാഃ കേശവാലയമ്
ആ ആൽമരത്തിന് ചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം നടത്തിയവരും, നമസ്കാരം ചെയ്തവരും, അവരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റപ്പെടും; അവർ കേശവന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്തും.
ന്യഗ്രോധസ്യോത്തരേ കിംചിദ് ദക്ഷിണേ കേശവസ്യ തു പ്രാസാദസ് തത്ര തിഷ്ഠേത് തു പദം ധര്മമയം ഹി തത്
ആ ആൽമരത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തും, ദക്ഷിണത്തായി കേശവന്റെ ക്ഷേത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; ആ സ്ഥലം ധർമ്മത്തിൽ നിറഞ്ഞതാണ്.
പ്രതിമാം തത്ര വൈ ദൃഷ്ട്വാ സ്വയം ദേവേന നിര്മിതാമ് അനായാസേന വൈ യാന്തി ഭുവനം മേ തതോ നരാഃ
അവിടെ ദൈവം തന്നെ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമ കണ്ടാൽ, ആളുകൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്താൻ കഴിയും.
ഗച്ഛമാനാംസ് തു താന് പ്രേക്ഷ്യ ഏകദാ ധര്മരാട് പ്രിയേ മദന്തികമ് അനുപ്രാപ്യ പ്രണമ്യ ശിരസാബ്രവീത്
ഒരിക്കൽ, അവർ അങ്ങോട്ട് പോകുന്നത് കണ്ട ധർമ്മരാജാവ്, പ്രിയനേ, എന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു, തലകുനിഞ്ഞ്这样 പറഞ്ഞു:
നമസ് തേ ഭഗവന് ദേവ ലോകനാഥ ജഗത്പതേ ക്ഷീരോദവാസിനം ദേവം ശേഷഭോഗാനുശായിനമ്
നമസ്കാരം, ഭഗവാനേ, ദേവനേ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, സകലജഗത്തിന്റെ രക്ഷകനേ, ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നവനേ, ശേഷനിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവനേ.
വരം വരേണ്യം വരദം കര്താരമ് അകൃതം പ്രഭുമ് വിശ്വേശ്വരമ് അജം വിഷ്ണും സര്വജ്ഞമ് അപരാജിതമ്
വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനേ, ഏറ്റവും ഉത്തമനേ, അനുഗ്രഹദായകനേ, സൃഷ്ടാവേ, അജനായ പ്രഭുവേ, വിശ്വത്തിന്റെ ഈശ്വരനേ, ജനനമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവേ, സകലജ്ഞനേ, ജയിക്കാനാവാത്തവനേ.
നീലോത്പലദലശ്യാമം പുണ്ഡരീകനിഭേക്ഷണമ് സര്വജ്ഞം നിര്ഗുണം ശാന്തം ജഗദ്ധാതാരമ് അവ്യയമ്
നീലനീർപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലെയുള്ള നിറം, താമരപ്പൂവുപോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ, സകലജ്ഞനുമാണ്, ഗുണരഹിതനും, ശാന്തനും, ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനും, അക്ഷയനുമാണ്.
സര്വലോകവിധാതാരം സര്വലോകസുഖാവഹമ് പുരാണം പുരുഷം വേദ്യം വ്യക്താവ്യക്തം സനാതനമ്
സകലലോകങ്ങൾക്കും സൃഷ്ടാവും, എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നവനും, പ്രാചീനപുരുഷനും, അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടവനും, പ്രകടവും അപ്രകടവുമായ ശാശ്വതനുമാണ്.
പരാവരാണാം സ്രഷ്ടാരം ലോകനാഥം ജഗദ്ഗുരുമ് ശ്രീവത്സോരസ്കസംയുക്തം വനമാലാവിഭൂഷിതമ്
ഉയർന്നവരെയും താഴ്ന്നവരെയും സൃഷ്ടിച്ച ലോകങ്ങളുടെ നാഥനെയും സർവ്വജഗതിന്റെ ഗുരുവിനെയും, ഹൃദയത്തിൽ ശ്രീവത്സമുദ്രയും കാട്ടുമാലയും അണിഞ്ഞവനെയും ഞാൻ വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കുന്നു.
പീതവസ്ത്രം ചതുര്ബാഹും ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ് ഹാരകേയൂരസംയുക്തം മുകുടാങ്ഗദധാരിണമ്
പച്ചവസ്ത്രം ധരിച്ചും നാലു കൈകളോടെ ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവനുമായ്, മാലകളും കൈവളകളും അണിഞ്ഞ് കിരീടവും കങ്കണവും ധരിച്ചവനുമാണ് അവൻ.
സര്വലക്ഷണസംപൂര്ണം സര്വേന്ദ്രിയവിവര്ജിതമ് കൂടസ്ഥമ് അചലം സൂക്ഷ്മം ജ്യോതീരൂപം സനാതനമ്
സകലശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പൂർണ്ണനും, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും അതീതനും, മാറാത്തവനും അചലനും സൂക്ഷ്മസ്വഭാവമുള്ളവനും പ്രകാശരൂപിയുമായ് ശാശ്വതനുമാണ് അവൻ.
ഭാവാഭാവവിനിര്മുക്തം വ്യാപിനം പ്രകൃതേഃ പരമ് നമസ്യാമി ജഗന്നാഥമ് ഈശ്വരം സുഖദം പ്രഭുമ്
ഉണ്ടാകലും ഇല്ലായ്മയും അതിജീവിച്ചവനും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചവനും പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമായ്, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, സുഖം നൽകുന്ന പരമേശ്വരനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഏവം ധര്മരാജസ് തു പുരാ ന്യഗ്രോധസംനിധൌ സ്തുത്വാ നാനാവിധൈഃ സ്തോത്രൈഃ പ്രണാമമ് അകരോത് തദാ
ഇങ്ങനെ പുരാതനകാലത്ത് ധർമ്മരാജാവ് ആ വടവൃക്ഷത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വിവിധസ്തോത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി അവനെ വാഴ്ത്തി, പിന്നെ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ തു മഹാഭാഗേ പ്രണതം പ്രാഞ്ജലിസ്ഥിതമ് സ്തോത്രസ്യ കാരണം ദേവി പൃഷ്ടവാന് അഹമ് അന്തകമ്
അവൻ അത്യുജ്ജ്വലനായവൻ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോൾ, ദേവിയെ, ഞാൻ അന്ത്യനായ് അവനോട് ഈ സ്തോത്രം ചൊല്ലിയതിന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചു.
വൈവസ്വത മഹാബാഹോ സര്വദേവോത്തമോ ഹ്യ് അസി കിമര്ഥം സ്തുതവാന് മാം ത്വം സംക്ഷേപാത് തദ് ബ്രവീഹി മേ
വൈവസ്വതാ, മഹാബാഹുവേ, ദേവന്മാരിൽ ഉത്തമനേ, നീ എന്നെ എന്തിനാണ് വാഴ്ത്തിയത്? അതിന്റെ കാര്യം സംക്ഷിപ്തമായി എനിക്ക് പറയൂ.
അസ്മിന്ന് ആയതനേ പുണ്യേ വിഖ്യാതേ പുരുഷോത്തമേ ഇന്ദ്രനീലമയീ ശ്രേഷ്ഠാ പ്രതിമാ സാര്വകാമികീ
ഈ വിശുദ്ധവും പ്രശസ്തവുമായ പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന, നീലമണിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഉത്തമമായ പ്രതിമയുണ്ട്.
താം ദൃഷ്ട്വാ പുണ്ഡരീകാക്ഷ ഭാവേനൈകേന ശ്രദ്ധയാ ശ്വേതാഖ്യം ഭവനം യാന്തി നിഷ്കാമാശ് ചൈവ മാനവാഃ
പുണ്ടരികാക്ഷനേ, ആ പ്രതിമയെ ഏകാഗ്രതയോടും ഭക്തിയോടും കൂടി കാണുന്ന, ആഗ്രഹരഹിതരായ മനുഷ്യർ ശ്വേതഭവനമെന്ന പരമസ്ഥലത്തെത്തുന്നു.
അതഃ കര്തും ന ശക്നോമി വ്യാപാരമ് അരിസൂദന പ്രസീദ സുമഹാദേവ സംഹര പ്രതിമാം വിഭോ
അതിനാൽ, ശത്രുനാശകനേ, ഞാൻ എന്റെ കര്ത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല. ദയവായി മഹാദേവാ, സ്വാമിനേ, ആ പ്രതിമയെ പിൻവലിക്കണമേ.
ശ്രുത്വാ വൈവസ്വതസ്യൈതദ് വാക്യമ് ഏതദ് ഉവാച ഹ യമ താം ഗോപയിഷ്യാമി സികതാഭിഃ സമന്തതഃ
വൈവസ്വതന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട യമൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ആ പ്രതിമയെ മുഴുവൻ മണലാൽ മറച്ചുവെക്കും.
തതഃ സാ പ്രതിമാ ദേവി വല്ലിഭിര് ഗോപിതാ മയാ യഥാ തത്ര ന പശ്യന്തി മനുജാഃ സ്വര്ഗകാങ്ക്ഷിണഃ
പിന്നീട്, ദേവിയെ, ആ പ്രതിമയെ ഞാൻ വള്ളികൾകൊണ്ട് മറച്ചു, സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർ അവിടെ അതിനെ കാണാതിരിക്കാൻ.
പ്രച്ഛാദ്യ വല്ലികൈര് ദേവി ജാതരൂപപരിച്ഛദൈഃ യമം പ്രസ്ഥാപയാമ് ആസ സ്വാം പുരീം ദക്ഷിണാം ദിശമ്
വള്ളികളും പൊന്നാലങ്കാരങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ആ പ്രതിമയെ മറച്ച്, യമൻ അവനെ തന്റെ ദക്ഷിണദിശയിലെ നഗരത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ലുപ്തായാം പ്രതിമായാം തു ഇന്ദ്രനീലസ്യ ഭോ ദ്വിജാഃ തസ്മിന് ക്ഷേത്രവരേ പുണ്യേ വിഖ്യാതേ പുരുഷോത്തമേ
ദ്വിജന്മാരേ, ആ നീലമണിപ്രതിമ മറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ വിശുദ്ധവും പ്രശസ്തവുമായ പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ—
യോ ഭൂതസ് തത്ര വൃത്താന്തോ ദേവദേവോ ജനാര്ദനഃ തം സര്വം കഥയാമ് ആസ സ തസ്യൈ ഭഗവാന് പുരാ
അവിടെ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ എല്ലാം ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനൻ അന്നേ അവളോട് പറഞ്ഞുതന്നു.
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസ്യ ഗമനം ക്ഷേത്രസംദര്ശനം തഥാ ക്ഷേത്രസ്യ വര്ണനം ചൈവ പ്രാസാദകരണം തഥാ
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നന്റെ യാത്രയും, ക്ഷേത്രദർശനവും, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിവരണവും, ക്ഷേത്രനിർമ്മാണവും—
ഹയമേധസ്യ യജനം സ്വപ്നദര്ശനമ് ഏവ ച ലവണസ്യോദധേസ് തീരേ കാഷ്ഠസ്യ ദര്ശനം തഥാ
അശ്വമെധയാഗവും, സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ട ദർശനവും, ഉപ്പു സമുദ്രത്തീരത്ത് മരച്ചീട്ടിന്റെ ദർശനവും—
ദര്ശനം വാസുദേവസ്യ ശില്പിരാജസ്യ ച ദ്വിജാഃ നിര്മാണം പ്രതിമായാസ് തു യഥാവര്ണം വിശേഷതഃ
വാസുദേവന്റെയും ശില്പികളുടെയും ദർശനം, ദ്വിജന്മാരേ, ആ പ്രതിമയുടെ നിർമാണം എന്നിവയും വിശദമായി വിവരിച്ചു.
സ്ഥാപനം ചൈവ സര്വേഷാം പ്രാസാദേ ഭുവനോത്തമേ യാത്രാകാലേ ച വിപ്രേന്ദ്രാഃ കല്പസംകീര്തനം തഥാ
സകല ദേവതകളെയും അത്യുത്തമമായ ക്ഷേത്രത്തില് പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതും, യാത്രക്കാലത്ത് കല്പം പാരായണം ചെയ്യുന്നതും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ,
മാര്കണ്ഡേയസ്യ ചരിതം സ്ഥാപനം ശംകരസ്യ ച പഞ്ചതീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യം ദര്ശനം ശൂലപാണിനഃ
മാര്കണ്ഡേയന്റെ കഥയും, ശങ്കരന്റെ പ്രതിഷ്ഠയും, അഞ്ചു തിരുത്തുകളുടെ മഹത്വവും, ശൂലധാരിയായ ഭഗവാന്റെ ദര്ശനവും,
വടസ്യ ദര്ശനം ചൈവ വ്യുഷ്ടിം തസ്യ ച ഭോ ദ്വിജാഃ ദര്ശനം ബലദേവസ്യ കൃഷ്ണസ്യ ച വിശേഷതഃ
അവിടെ വടവൃക്ഷത്തിന്റെ ദര്ശനവും അതിന്റെ ഫലവും, ദ്വിജന്മാരേ, പ്രത്യേകിച്ച് ബാലരാമനും കൃഷ്ണനും ദര്ശിക്കുന്നതും,
സുഭദ്രായാശ് ച തത്രൈവ മാഹാത്മ്യം ചൈവ സര്വശഃ ദര്ശനം നരസിംഹസ്യ വ്യുഷ്ടിസംകീര്തനം തഥാ
അവിടത്തെ സुभദ്രയുടെ പൂര്ണ്ണമായ മഹത്വവും, നരസിംഹന്റെ ദര്ശനവും, പ്രഭാതത്തിലെ ഫലങ്ങള് പാരായണം ചെയ്യുന്നതും,