അന്യാശ് ച തത്ര ദൃശ്യന്തേ ഗുണാചാര്യാഃ കുലസ്ത്രിയഃ പതിവ്രതാശ് ച സുഭഗാ ഗുണൈഃ സര്വൈര് അലംകൃതാഃ
അവിടെ മറ്റു ചിലർ ഗുണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നവരും, ഉത്തമകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച സ്ത്രീകളും ഭർത്താവിനോടു വിശ്വസ്തരായവരും, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്.
വനൈശ് ചോപവനൈഃ പുണ്യൈര് ഉദ്യാനൈശ് ച മനോരമൈഃ ദേവതായതനൈര് ദിവ്യൈര് നാനാകുസുമശോഭിതൈഃ
അവിടെ വിശുദ്ധമായ കാടുകളും പൂങ്കാവുകളും, മനോഹരമായ തോട്ടങ്ങളും ദൈവാലയങ്ങളും, വിവിധതരം പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശാലൈസ് താലൈസ് തമാലൈശ് ച ബകുലൈര് നാഗകേസരൈഃ പിപ്പലൈഃ കര്ണികാരൈശ് ച ചന്ദനാഗുരുചമ്പകൈഃ
ശാല, താള, തമാല, ബകുല, നാഗകേസരം, അരിപ്പ, കർണികരം, ചന്ദനം, അഗുരു, ചമ്പകം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
പുംനാഗൈര് നാരികേരൈശ് ച പനസൈഃ സരലദ്രുമൈഃ നാരങ്ഗൈര് ലകുചൈര് ലോധ്രൈഃ സപ്തപര്ണൈഃ ശുഭാഞ്ജനൈഃ
പുന്നാഗം, തേങ്ങ, പ്ലാവ്, സരളവൃക്ഷം, നാരങ്ങ, ലക്ഷൂ, ലോധ്രം, സപ്തപർണം, ശുഭംജനം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
ചൂതബില്വകദമ്ബൈശ് ച ശിംശപൈര് ധവഖാദിരൈഃ പാടലാശോകതഗരൈഃ കരവീരൈഃ സിതേതരൈഃ
മാവു, ബില്വം, കടമ്പ, ശിംശപ, ധവ, ഖദിരം, പാടല, അശോകം, തഗരം, വെള്ളയും മറ്റു നിറങ്ങളിലുമുള്ള കരവീരവും അവിടെ ഉണ്ട്.
പീതാര്ജുനകഭല്ലാതൈഃ സിദ്ധൈര് ആമ്രാതകൈസ് തഥാ ന്യഗ്രോധാശ്വത്ഥകാശ്മര്യൈഃ പലാശൈര് ദേവദാരുഭിഃ
മഞ്ഞ അരജുനം, ഭല്ലാതകം, സിദ്ധം, ആമ്രാതകം, ആൽ, അശ്വത്ഥം, കാശ്മര്യം, പ്ലാശം, ദേവദാരു എന്നിവയും അവിടെ വളരുന്നു.
മന്ദാരൈഃ പാരിജാതൈശ് ച തിന്തിഡീകവിഭീതകൈഃ പ്രാചീനാമലകൈഃ പ്ലക്ഷൈര് ജമ്ബൂശിരീഷപാദപൈഃ
മന്ദാരം, പാർിജാതം, പുളി, വിഭീതകം, പഴയ നെല്ലിക്ക, പ്ലക്ഷം, ഞാവൽ, ശിരീഷം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
കാലേയൈഃ കാഞ്ചനാരൈശ് ച മധുജമ്ബീരതിന്ദുകൈഃ ഖര്ജൂരാഗസ്ത്യബകുലൈഃ ശാഖോടകഹരീതകൈഃ
കാലേയം, കാഞ്ചനാരം, മധുഞ്ജീരകം, തിണ്ടുകം, ഈന്തപ്പഴം, അഗസ്ത്യം, ബകുലം, ശാഖോടകം, ഹരിതകി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
കങ്കോലൈര് മുചുകുന്ദൈശ് ച ഹിന്താലൈര് ബീജപൂരകൈഃ കേതകീവനഖണ്ഡൈശ് ച അതിമുക്തൈഃ സകുബ്ജകൈഃ
കങ്കോലം, മുചുകുന്ദം, ഹിന്റാലം, ബീജപൂരം, കൂടാതെ കേതകിവനങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, അതിമുക്തം, കുബ്ജകം എന്നിവയാൽ ആ പ്രദേശം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മല്ലികാകുന്ദബാണൈശ് ച കദലീഖണ്ഡമണ്ഡിതൈഃ മാതുലുങ്ഗൈഃ പൂഗഫലൈഃ കരുണൈഃ സിന്ധുവാരകൈഃ
മല്ലിക, കുണ്ടം, ബാണം, കൂടാതെ കദളിവൃക്ഷങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, മാതളുങ്കം, പാനസപ്പഴം, കരുണ, സിന്ധുവാരകഫലം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
ബഹുവാരൈഃ കോവിദാരൈര് ബദരൈഃ സകരഞ്ജകൈഃ അന്യൈശ് ച വിവിധൈഃ പുഷ്പവൃക്ഷൈശ് ചാന്യൈര് മനോഹരൈഃ
ബഹുവാരം, കോവിദാരം, ബദരം, കരഞ്ഞകം എന്നിവയും, അനേകം മനോഹരമായ പൂക്കളുള്ള മരങ്ങളും അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ലതാഗുല്മൈര് വിതാനൈശ് ച ഉദ്യാനൈര് നന്ദനോപമൈഃ സദാ കുസുമഗന്ധാഢ്യൈഃ സദാ ഫലഭരാനതൈഃ
വള്ളികളും തടികളും തണലുകളും നന്ദനോദ്യാനത്തിനെപ്പോലുള്ള തോട്ടങ്ങളും, എല്ലായ്പ്പോഴും പൂക്കളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞു, ഫലഭാരത്തിൽ വാലിച്ചിരിക്കുന്ന മരങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
നാനാപക്ഷിരുതൈ രമ്യൈര് നാനാമൃഗഗണാവൃതൈഃ ചകോരൈഃ ശതപത്ത്രൈശ് ച ഭൃങ്ഗാരൈഃ പ്രിയപുത്രകൈഃ
നാനാതരം പക്ഷികളുടെ രസകരമായ ശബ്ദങ്ങളാൽ, പലവിധ മൃഗങ്ങളാൽ, ചകോരം, താമര, വണ്ടുകൾ, പ്രിയപുത്രൻ എന്നിവയാൽ ആ പ്രദേശം മനോഹരമായി നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കലവിങ്കൈര് മയൂരൈശ് ച ശുകൈഃ കോകിലകൈസ് തഥാ കപോതൈഃ ഖഞ്ജരീടൈശ് ച ശ്യേനൈഃ പാരാവതൈസ് തഥാ
കലവിംകപക്ഷികൾ, മയിൽ, തത്ത, കൂടാതെ കുയിൽ, പ്രാവുകൾ, ഖഞ്ജരീടപക്ഷികൾ, പരുന്ത്, പാരാവതം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഖഗൈശ് ചാന്യൈര് ബഹുവിധൈഃ ശ്രോത്രരമ്യൈര് മനോരമൈഃ സരിതഃ പുഷ്കരിണ്യശ് ച സരാംസി സുബഹൂനി ച
പലതരം ശബ്ദംകൊടുക്കുന്ന അനേകം പക്ഷികളും, നദികളും താമരക്കുളങ്ങളും അനവധി തടാകങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
അന്യൈര് ജലാശയൈഃ പുണ്യൈഃ കുമുദോത്പലമണ്ഡിതൈഃ പദ്മൈഃ സിതേതരൈഃ ശുഭ്രൈഃ കഹ്ലാരൈശ് ച സുഗന്ധിഭിഃ
മറ്റു വിശുദ്ധ ജലാശയങ്ങൾ, കുമുദം, ഉത്പലം, വെള്ളയും മറ്റ് നിറത്തിലുള്ള താമരകളും സുഗന്ധമുള്ള കഹ്ലാരപൂക്കളും അവിടെയുണ്ട്.
അന്യൈര് ബഹുവിധൈഃ പുഷ്പൈര് ജലജൈഃ സുമനോഹരൈഃ ഗന്ധാമോദകരൈര് ദിവ്യൈഃ സര്വര്തുകുസുമോജ്ജ്വലൈഃ
പലതരം ജലപൂക്കളും അത്യന്തം മനോഹരമായ മറ്റു പൂക്കളും, ദിവ്യമായ സുഗന്ധവും രുചികരമായ പുഷ്പങ്ങളും എല്ലാകാലത്തും പുഷ്പിക്കുന്നവയും അവിടെ കാണാം.
ഹംസകാരണ്ഡവാകീര്ണൈശ് ചക്രവാകോപശോഭിതൈഃ സാരസൈശ് ച ബലാകൈശ് ച കൂര്മൈര് മത്സ്യൈഃ സനക്രകൈഃ
ഹംസ, കാരണ്ടവം, ചക്രവാകം, സാരസം, ബാലാകം, കൂടാതെ ആമ, മീൻ, മുതല എന്നിവയാൽ ആ ജലാശയങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ജലപാദൈഃ കദമ്ബൈശ് ച പ്ലവൈശ് ച ജലകുക്കുടൈഃ ഖഗൈര് ജലചരൈശ് ചാന്യൈര് നാനാരവവിഭൂഷിതൈഃ
ജലപക്ഷികൾ, കടമ്പപക്ഷികൾ, മുങ്ങിപ്പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ, ജലക്കോഴികൾ, മറ്റു ജലജീവികൾ, വിവിധ ശബ്ദങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നാനാവര്ണൈഃ സദാ ഹൃഷ്ടൈര് അഞ്ചിതാനി സമന്തതഃ ഏവം നാനാവിധൈഃ പുഷ്പൈര് വിവിധൈശ് ച ജലാശയൈഃ
നാനാവർണ്ണത്തിൽ എന്നും സന്തോഷത്തോടെ ചിറകു വിരിച്ചിരിക്കുന്ന പക്ഷികളും, പലതരം പൂക്കളും വിവിധ ജലാശയങ്ങളും ചുറ്റും അലങ്കരിക്കുന്നു.
വിവിധൈഃ പാദപൈഃ പുണ്യൈര് ഉദ്യാനൈര് വിവിധൈസ് തഥാ ജലസ്ഥലചരൈശ് ചൈവ വിഹഗൈശ് ചാര്വധിഷ്ഠിതൈഃ
പലതരം പുണ്യവൃക്ഷങ്ങളും, വിവിധ തോട്ടങ്ങളും, ജലത്തിലും കരയിലും വസിക്കുന്ന പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്.
ദേവതായതനൈര് ദിവ്യൈഃ ശോഭിതാ സാ മഹാപുരീ തത്രാസ്തേ ഭഗവാന് ദേവസ് ത്രിപുരാരിസ് ത്രിലോചനഃ
ദൈവങ്ങളുടെ ദിവ്യമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ മഹാപുരി ഭംഗിയാർന്നതാണ്; അവിടെ ഭഗവാൻ, ത്രിപുരാസുരനെ ജയിച്ച, മൂന്നു കണ്ണുള്ള ശിവൻ വസിക്കുന്നു.
മഹാകാലേതി വിഖ്യാതഃ സര്വകാമപ്രദഃ ശിവഃ ശിവകുണ്ഡേ നരഃ സ്നാത്വാ വിധിവത് പാപനാശനേ
മഹാകാലൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്ന ശിവൻ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ശിവകുണ്ടത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ദേവാന് പിതൄന് ഋഷീംശ് ചൈവ സംതര്പ്യ വിധിവദ് ബുധഃ ഗത്വാ ശിവാലയം പശ്ചാത് കൃത്വാ തം ത്രിഃ പ്രദക്ഷിണമ്
ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും ഋഷിമാരെയും യഥാവിധി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ ചെന്ന ശേഷം, ആ ക്ഷേത്രം മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
പ്രവിശ്യ സംയതോ ഭൂത്വാ ധൌതവാസാ ജിതേന്ദ്രിയഃ സ്നാനൈഃ പുഷ്പൈസ് തഥാ ഗന്ധൈര് ധൂപൈര് ദീപൈശ് ച ഭക്തിതഃ
അകത്തു കടന്ന്, ആത്മസംയമനം പാലിച്ച്, ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, സ്നാനം, പൂക്കൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
നൈവേദ്യൈര് ഉപഹാരൈശ് ച ഗീതവാദ്യൈഃ പ്രദക്ഷിണൈഃ ദണ്ഡവത്പ്രണിപാതൈശ് ച നൃത്യൈഃ സ്തോത്രൈശ് ച ശംകരമ്
നൈവേദ്യം, ഉപഹാരം, ഗാനങ്ങൾ, വാദ്യങ്ങൾ, പ്രദക്ഷിണം, ദണ്ഡവത് നമസ്കാരം, നൃത്തം, സ്തോത്രം എന്നിവകൊണ്ട് ശങ്കരനെ ആരാധിക്കണം.
സംപൂജ്യ വിധിവദ് ഭക്ത്യാ മഹാകാലം സകൃച് ഛിവമ് അശ്വമേധസഹസ്രസ്യ ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ
ശിവനായ മഹാകാലനെ ഭക്തിയോടും ശുദ്ധമായ രീതിയിലും ഒരിക്കൽ പോലും ആരാധിച്ചാൽ, ഒരുവൻക്ക് ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
പാപൈഃ സര്വൈര് വിനിര്മുക്തോ വിമാനൈഃ സാര്വകാമികൈഃ ആരുഹ്യ ത്രിദിവം യാതി യത്ര ശംഭോര് നികേതനമ്
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായ്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ കയറി, ശംഭുവിന്റെ വാസസ്ഥലമായ മൂന്നാമത്തെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് അവൻ എത്തുന്നു.
ദിവ്യരൂപധരഃ ശ്രീമാന് ദിവ്യാലംകാരഭൂഷിതഃ ഭുങ്ക്തേ തത്ര വരാന് ഭോഗാന് യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ്
ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച്, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, അവിടെ അവൻ ലോകാന്തം വരെയും അത്യുത്തമമായ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
ശിവലോകേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ ജരാമരണവര്ജിതഃ പുണ്യക്ഷയാദ് ഇഹായാതഃ പ്രവരേ ബ്രാഹ്മണേ കുലേ
ശിവലോകത്തിൽ, ഹേ മഹാമുനികളേ, അവൻ വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാതെ വസിക്കുന്നു; പുണ്യം തീർന്നാൽ, ഭൂമിയിൽ ഉന്നത ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.