പ്രിയപുത്രൈശ് ചാതകൈശ് ച തഥാന്യൈര് മധുരസ്വരൈഃ ശ്രോത്രരമ്യൈഃ പ്രിയകരൈഃ കൂജദ്ഭിശ് ചാര്വധിഷ്ഠിതൈഃ
പ്രിയപുത്രം, ചാതകം, ഇനിയും മധുരസ്വരമുള്ള മറ്റു പക്ഷികൾ, കേൾവിക്ക് ഇഷ്ടമായ, മനോഹരമായി കൂകുന്ന, സുന്ദരമായി പാർക്കുന്ന പക്ഷികൾ അവിടെയുണ്ട്.
കേതകീവനഖണ്ഡൈശ് ച അതിമുക്തൈഃ സകുബ്ജകൈഃ മാലതീകുന്ദബാണൈശ് ച കരവീരൈഃ സിതേതരൈഃ
കേതകിവനങ്ങൾ, അതിമുക്തയും കുബ്ജകയും, മാലതി, കുണ്ടം എന്നിവയുടെ മാലകളും, വെള്ളയും മറ്റു നിറത്തിലുള്ള കരവീരവും അവിടെ കാണാം.
ജമ്ബീരകരുണാങ്കോലൈര് ദാഡിമൈര് ബീജപൂരകൈഃ മാതുലുങ്ഗൈഃ പൂഗഫലൈര് ഹിന്താലൈഃ കദലീവനൈഃ
ജമ്പീരം, കരുണ, അങ്കോലം, മാതളനാരകം, ബീജപൂർകം, മാതുളിങ്ങം, അടക്ക, ഹിന്താൽ, വാഴക്കാടുകൾ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
അന്യൈശ് ച വിവിധൈര് വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പൈശ് ചാന്യൈര് മനോഹരൈഃ ലതാവിതാനഗുല്മൈശ് ച വിവിധൈശ് ച ജലാശയൈഃ
മറ്റു പലതരം മരങ്ങളും മനോഹരമായ മറ്റു പുഷ്പങ്ങളും, ലതാവിതാനങ്ങളും കാടുകളും വിവിധ ജലാശയങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്.
ദീര്ഘികാഭിസ് തഡാഗൈശ് ച പുഷ്കരിണീഭിശ് ച വാപിഭിഃ നാനാജലാശയൈഃ പുണ്യൈഃ പദ്മിനീഖണ്ഡമണ്ഡിതൈഃ
ദീർഘമായ കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, പുഷ്കരിണികൾ, കിണറുകൾ, വിവിധ പുണ്യജലാശയങ്ങൾ, താമരക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയും അവിടെയുണ്ട്.
സരാംസി ച മനോജ്ഞാനി പ്രസന്നസലിലാനി ച കുമുദൈഃ പുണ്ഡരീകൈശ് ച തഥാ നീലോത്പലൈഃ ശുഭൈഃ
മനോഹരമായ, സുതാരമായ വെള്ളമുള്ള തടാകങ്ങൾ, കുമുദം, താമര, മനോഹരമായ നീലോത്പലം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കഹ്ലാരൈഃ കമലൈശ് ചാപി ആചിതാനി സമന്തതഃ കാദമ്ബൈശ് ചക്രവാകൈശ് ച തഥൈവ ജലകുക്കുടൈഃ
ചുറ്റും കഹ്ലാരപ്പൂവുകളും താമരകളും കാദംബമരങ്ങളും ചക്രവാകപ്പക്ഷികളും ജലക്കൊക്കകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
കാരണ്ഡവൈഃ പ്ലവൈര് ഹംസൈഃ കൂര്മൈര് മത്സ്യൈശ് ച മദ്ഗുഭിഃ ദാത്യൂഹസാരസാകീര്ണൈഃ കോയഷ്ടിബകശോഭിതൈഃ
കാരണ്ഡവപ്പൊതുവെള്ളിക്കൊക്കകളും നീന്തുന്ന പക്ഷികളും ഹംസകളും ആമകളും മീനുകളും മട്ഗു പക്ഷികളും, ദാത്യൂഹം സാരസം തുടങ്ങിയവകൊണ്ടും കോയഷ്ടി ബകപക്ഷികളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏതൈശ് ചാന്യൈശ് ച കൂജദ്ഭിഃ സമന്താജ് ജലചാരിഭിഃ ഖഗൈര് ജലചരൈശ് ചാന്യൈഃ കുസുമൈശ് ച ജലോദ്ഭവൈഃ
ഇവയും മറ്റു ജലവാസി പക്ഷികളും ചുറ്റും കൂജിച്ചുകൊണ്ട്, മറ്റു ജലജീവികളും ജലത്തിൽ ജനിച്ച പുഷ്പങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഏവം നാനാവിധൈര് വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പൈഃ സ്ഥലജലോദ്ഭവൈഃ ബ്രഹ്മചാരിഗൃഹസ്ഥൈശ് ച വാനപ്രസ്ഥൈശ് ച ഭിക്ഷുഭിഃ
ഇങ്ങനെ വിവിധതരം മരങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും, കരയിലും ജലത്തിലും ജനിച്ചവയും, ബ്രഹ്മചാരികളും ഗൃഹസ്ഥരും വാനപ്രസ്ഥരും ഭിക്ഷുക്കളും അങ്ങോട്ട് കാണാം.
സ്വധര്മനിരതൈര് വര്ണൈസ് തഥാന്യൈഃ സമലംകൃതമ് ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകീര്ണം നരനാരീസമാകുലമ്
സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവർ, എല്ലാ വർണ്ണക്കാരും മറ്റും, സന്തോഷവും ആരോഗ്യവും നിറഞ്ഞ ജനങ്ങൾ, പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും നിറഞ്ഞ ഒരു സ്ഥലമാണ്.
അശേഷവിദ്യാനിലയം സര്വധര്മഗുണാകരമ് ഏവം സര്വഗുണോപേതം ക്ഷേത്രം പരമദുര്ലഭമ്
അവിടെ എല്ലാ വിദ്യകളും ധർമ്മഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ ഈ സ്ഥലം അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്.
ആസ്തേ തത്ര മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിഖ്യാതഃ പുരുഷോത്തമഃ യാവദ് ഉത്കലമര്യാദാ ദിക് ക്രമേണ പ്രകീര്തിതാ
അവിടെ ഏറ്റവും വലിയ മുനിമാരും പ്രശസ്തനായ പുരുഷോത്തമനും ഉൽക്കലത്തിന്റെ അതിരുകൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്രയും കാലം വസിക്കുന്നു.
താവത് കൃഷ്ണപ്രസാദേന ദേശഃ പുണ്യതമോ ഹി സഃ യത്ര തിഷ്ഠതി വിശ്വാത്മാ ദേശേ സ പുരുഷോത്തമഃ
കൃഷ്ണന്റെ കൃപയാൽ ആ ദേശം ഏറ്റവും പുണ്യവാനാണ്, അവിടെ വിശ്വാത്മാവായ പുരുഷോത്തമൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ജഗദ്വ്യാപീ ജഗന്നാഥസ് തത്ര സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ് അഹം രുദ്രശ് ച ശക്രശ് ച ദേവാശ് ചാഗ്നിപുരോഗമാഃ
ലോകം മുഴുവനും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ജഗന്നാഥൻ അവിടെ സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു. ഞാനും രുദ്രനും ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയെ മുന്നിൽ വെച്ച ദേവന്മാരും അവിടെ ഉണ്ട്.
നിവസാമോ മുനിശ്രേഷ്ഠാസ് തസ്മിന് ദേശേ സദാ വയമ് ഗന്ധര്വാപ്സരസഃ സര്വാഃ പിതരോ ദേവമാനുഷാഃ
മഹാമുനിമാർ അവിടം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു. എല്ലാ ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളും പിതാക്കളും ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും അവിടം ഉണ്ട്.
യക്ഷാ വിദ്യാധരാഃ സിദ്ധാ മുനയഃ സംശിതവ്രതാഃ ഋഷയോ വാലഖില്യാശ് ച കശ്യപാദ്യാഃ പ്രജേശ്വരാഃ
യക്ഷന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, കഠിനവ്രതമുള്ള മുനിമാർ, ഋഷിമാർ, വാലഖില്യന്മാർ, കശ്യപനും മറ്റ് പ്രജാപതികളും അവിടം ഉണ്ട്.
സുപര്ണാഃ കിംനരാ നാഗാസ് തഥാന്യേ സ്വര്ഗവാസിനഃ സാങ്ഗാശ് ച ചതുരോ വേദാഃ ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച
സുപർണ്ണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, നാഗന്മാർ, മറ്റു സ്വർഗ്ഗവാസികളും, നാലു വേദങ്ങളും വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും അവിടം ഉണ്ട്.
ഇതിഹാസപുരാണാനി യജ്ഞാശ് ച വരദക്ഷിണാഃ നദ്യശ് ച വിവിധാഃ പുണ്യാസ് തീര്ഥാന്യ് ആയതനാനി ച
ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും, വലിയ ദാനങ്ങളോടുകൂടിയ യാഗങ്ങൾ, വിവിധ പുണ്യനദികളും തീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും അവിടം ഉണ്ട്.
സാഗരാശ് ച തഥാ ശൈലാസ് തസ്മിന് ദേശേ വ്യവസ്ഥിതാഃ ഏവം പുണ്യതമേ ദേശേ ദേവര്ഷിപിതൃസേവിതേ
സമുദ്രങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും ആ ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ, പിതാക്കന്മാർ സേവിക്കുന്ന ഏറ്റവും പുണ്യമായ ദേശമാണത്.
സര്വോപഭോഗസഹിതേ വാസഃ കസ്യ ന രോചതേ ശ്രേഷ്ഠത്വം കസ്യ ദേശസ്യ കിം ചാന്യദ് അധികം തതഃ
എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും ഉള്ള സ്ഥലത്ത് വസിക്കാൻ ആര്ക്ക് ഇഷ്ടമാവില്ല? ഏത് ദേശം ഇതിനെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്, അതിനേക്കാൾ എന്താണ്?
ആസ്തേ യത്ര സ്വയം ദേവോ മുക്തിദഃ പുരുഷോത്തമഃ ധന്യാസ് തേ വിബുധപ്രഖ്യാ യേ വസന്ത്യ് ഉത്കലേ നരാഃ
സ്വയം മോക്ഷം നൽകുന്ന ദേവൻ വസിക്കുന്നിടത്ത്, ഉൽക്കലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ജ്ഞാനികളായ മനുഷ്യർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
തീര്ഥരാജജലേ സ്നാത്വാ പശ്യന്തി പുരുഷോത്തമമ് സ്വര്ഗേ വസന്തി തേ മര്ത്യാ ന തേ യാന്തി യമാലയേ
തീർഥരാജജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പുരുഷോത്തമനെ കാണുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കും; അത്തരം മനുഷ്യർ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
യേ വസന്ത്യ് ഉത്കലേ ക്ഷേത്രേ പുണ്യേ ശ്രീപുരുഷോത്തമേ സഫലം ജീവിതം തേഷാമ് ഉത്കലാനാം സുമേധസാമ്
ഉൽക്കലത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയായ ശ്രീപുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം സഫലമാണ്; അത്തരം ഉൽക്കലജന്മാർ മഹാപണ്ഡിതന്മാരാണ്.
യേ പശ്യന്തി സുരശ്രേഷ്ഠം പ്രസന്നായതലോചനമ് ചാരുഭ്രൂകേശമുകുടം ചാരുകര്ണാവതംസകമ്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനെ, മനോഹരമായ വിശാലമായ കണ്ണുകളും, ആകർഷകമായ കനിവുള്ള ഭ്രൂകൂട്ടവും, മനോഹരമായ മുടിയും കിരീടവും, മനോഹരമായ കാതിലഭരണങ്ങളും ഉള്ളവനെ, ആരെങ്കിലും കണ്ട് അനുഭവിക്കുന്നവർ,
ചാരുസ്മിതം ചാരുദന്തം ചാരുകുണ്ഡലമണ്ഡിതമ് സുനാസം സുകപോലം ച സുലലാടം സുലക്ഷണമ്
മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയും, മനോഹരമായ പല്ലുകളും, മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനെയും, സുനാസയും, മനോഹരമായ കപോളങ്ങളും, മനോഹരമായ നെറ്റിയും, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളവനെയും,
ത്രൈലോക്യാനന്ദജനനം കൃഷ്ണസ്യ മുഖപങ്കജമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും ആനന്ദം പകരുന്ന കൃഷ്ണന്റെ കമലസന്നിഭമായ മുഖം,
പുരാ കൃതയുഗേ വിപ്രാഃ ശക്രതുല്യപരാക്രമഃ ബഭൂവ നൃപതിഃ ശ്രീമാന് ഇന്ദ്രദ്യുമ്ന ഇതി ശ്രുതഃ
പഴയ കാലത്ത് കൃതയുഗത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീര്യശാലിയായ ഒരു രാജാവായിരുന്നുവെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അവൻ ശ്രീമാനായ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനായിരുന്നു.
സത്യവാദീ ശുചിര് ദക്ഷഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ രൂപവാന് സുഭഗഃ ശൂരോ ദാതാ ഭോക്താ പ്രിയംവദഃ
സത്യവാദിയും, ശുദ്ധനും, നൈപുണ്യമുള്ളവനും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, സുന്ദരനും, ഭാഗ്യശാലിയും, ധൈര്യവാനുമായിരുന്നു. ദാനശീലനും, സുഖഭോക്താവും, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.
യഷ്ടാ സമസ്തയജ്ഞാനാം ബ്രഹ്മണ്യഃ സത്യസംഗരഃ ധനുര്വേദേ ച വേദേ ച ശാസ്ത്രേ ച നിപുണഃ കൃതീ
അവൻ എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു ഭക്തിയുള്ളവനും, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനും, ധനുര്വേദത്തിലും വേദങ്ങളിലും മറ്റു ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, സഫലമായ പ്രവർത്തികളുള്ളവനുമായിരുന്നു.