അന്യാശ് ച തത്ര തിഷ്ഠന്തി വിരജേ ലോകമാതരഃ സര്വപാപഹരാ ദേവ്യോ വരദാ ഭക്തിവത്സലാഃ
വിരജയിൽ ലോകമാതാക്കളായ മറ്റ് ദേവികളും പാർക്കുന്നു. അവർ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നവരും, വരദായിനികളുമാണ്, ഭക്തിയെ സ്നേഹിക്കുന്നവരുമാണ്.
ആസ്തേ വൈതരണീ തത്ര സര്വപാപഹരാ നദീ യസ്യാം സ്നാത്വാ നരശ്രേഷ്ഠഃ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
അവിടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന വൈതരണി എന്ന നദി ഒഴുകുന്നു. അതിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യമഹാശയനേ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ആസ്തേ സ്വയംഭൂസ് തത്രൈവ ക്രോഡരൂപീ ഹരിഃ സ്വയമ് ദൃഷ്ട്വാ പ്രണമ്യ തം ഭക്ത്യാ പരം വിഷ്ണും വ്രജന്തി തേ
അവിടെ സ്വയംഭുവായ ഹരി, കാളരൂപത്തിൽ പാർക്കുന്നു. അവനെ ഭക്തിയോടെ ദർശിച്ച് നമസ്കരിച്ചാൽ, പരമവിഷ്ണുവിനെ പ്രാപിക്കും.
കാപിലേ ഗോഗ്രഹേ സോമേ തീര്ഥേ ചാലാബുസംജ്ഞിതേ മൃത്യുംജയേ ക്രോഡതീര്ഥേ വാസുകേ സിദ്ധകേശ്വരേ
കപില, ഗോഗ്രഹ, സോമ, ആലാബു എന്ന പേരിലുള്ള തീർത്ഥം, മൃത്യുഞ്ചയ, ക്രോധതീർഥം, വാസുകി, സിദ്ധകേശ്വരൻ—
തീര്ഥേഷ്വ് ഏതേഷു മതിമാന് വിരജേ സംയതേന്ദ്രിയഃ ഗത്വാഷ്ടതീര്ഥം വിധിവത് സ്നാത്വാ ദേവാന് പ്രണമ്യ ച
വിരജയിലെ ഈ എട്ടു തീർത്ഥങ്ങളിലും, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവന്മാരെ നമസ്കരിച്ചാൽ,
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ വിമാനവരമ് ആസ്ഥിതഃ ഉപഗീയമാനോ ഗന്ധര്വൈര് മമ ലോകേ മഹീയതേ
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, ഉത്തമമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ഇരുന്നു, ഗന്ധർവന്മാർ പാടിക്കൊണ്ട്, എന്റെ ലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടും.
വിരജേ യോ മമ ക്ഷേത്രേ പിണ്ഡദാനം കരോതി വൈ സ കരോത്യ് അക്ഷയാം തൃപ്തിം പിതൄണാം നാത്ര സംശയഃ
എന്റെ ക్షേത്രമായ വിരജയിൽ, ആരെങ്കിലും പിണ്ഡം സമർപ്പിച്ചാൽ, പിതാക്കന്മാർക്ക് അക്ഷയമായ തൃപ്തി ലഭിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മമ ക്ഷേത്രേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിരജേ യേ കലേവരമ് പരിത്യജന്തി പുരുഷാസ് തേ മോക്ഷം പ്രാപ്നുവന്തി വൈ
മഹർഷിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എന്റെ ക്ഷേത്രമായ വിരജയിൽ, ആരെങ്കിലും ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ നിർബന്ധമായും മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.
സ്നാത്വാ യഃ സാഗരേ മര്ത്യോ ദൃഷ്ട്വാ ച കപിലം ഹരിമ് പശ്യേദ് ദേവീം ച വാരാഹീം സ യാതി ത്രിദശാലയമ്
സമുദ്രത്തിൽ സ്നാനം കഴിച്ച് കപിലനെയും ഹരിയെയും ദർശിച്ച്, വാരാഹി ദേവിയെ കണ്ട്, ആ凡 മനുഷ്യൻ ദേവലോകം പ്രാപിക്കും.
സന്തി ചാന്യാനി തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യ് ആയതനാനി ച തത്കാലേ തു മുനിശ്രേഷ്ഠാ വേദിതവ്യാനി താനി വൈ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അപ്പോൾ മറ്റ് തിര്ഥങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടെന്നും അവ അറിയേണ്ടതാണെന്നും മനസ്സിലാക്കണം.
സമുദ്രസ്യോത്തരേ തീരേ തസ്മിന് ദേശേ ദ്വിജോത്തമാഃ ആസ്തേ ഗുഹ്യം പരം ക്ഷേത്രം മുക്തിദം പാപനാശനമ്
സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ, ആ ദേശത്ത്, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മോക്ഷം നൽകുന്ന, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന രഹസ്യമായ ഉത്തമമായ ഒരു ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സര്വത്ര വാലുകാകീര്ണം പവിത്രം സര്വകാമദമ് ദശയോജനവിസ്തീര്ണം ക്ഷേത്രം പരമദുര്ലഭമ്
എല്ലായിടത്തും മണലാൽ മൂടിയ, വിശുദ്ധവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവുമായ, പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള, അത്യന്തം അപൂർവമായ ഒരു ക്ഷേത്രം ആണത്.
അശോകാര്ജുനപുംനാഗൈര് ബകുലൈഃ സരലദ്രുമൈഃ പനസൈര് നാരികേലൈശ് ച ശാലൈസ് താലൈഃ കപിത്ഥകൈഃ
അശോകം, അർജുനം, പുന്നാഗം, ബകുലം, ശാലം, ശരലമരം, പ്ലാവ്, തേങ്ങ, ശാലമരം, താളം, കപിത്തം എന്നിവകൊണ്ട് ആലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ചമ്പകൈഃ കര്ണികാരൈശ് ച ചൂതബില്വൈഃ സപാടലൈഃ കദമ്ബൈഃ കോവിദാരൈശ് ച ലകുചൈര് നാഗകേസരൈഃ
ചമ്പകം, കർണികാരം, മാവു, ബില്വം, പാടലം, കടമ്പ, കോവിദാരം, ലക്ഷു, നാഗകേശരം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
പ്രാചീനാമലകൈര് ലോധ്രൈര് നാരങ്ഗൈര് ധവഖാദിരൈഃ സര്ജഭൂര്ജാശ്വകര്ണൈശ് ച തമാലൈര് ദേവദാരുഭിഃ
പ്രാചീനാമലകം, ലോധ്രം, നാരങ്ങ, ധവം, കടിരം, സർജം, ഭൂർജം, അശ്വകർണം, തമാലം, ദേവദാരു എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
മന്ദാരൈഃ പാരിജാതൈശ് ച ന്യഗ്രോധാഗുരുചന്ദനൈഃ ഖര്ജൂരാമ്രാതകൈഃ സിദ്ധൈര് മുചുകുന്ദൈഃ സകിംശുകൈഃ
മന്ദാരം, പാർിജാതം, ആൽമരം, അഗുരു, ചന്ദനം, ഈന്തപ്പഴം, ആമ്രാതകം, സിദ്ധം, മുചുകുന്ദം, കിംശുകം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
അശ്വത്ഥൈഃ സപ്തപര്ണൈശ് ച മധുധാരശുഭാഞ്ജനൈഃ ശിംശപാമലകൈര് നീപൈര് നിമ്ബതിന്ദുവിഭീതകൈഃ
അശ്വത്തമരം, സപ്തപർണ്ണം, മധുധാര, ശുഭാഞ്ജനം, ശിംശപ, നെല്ലിക്ക, നീപം, അരയാൽ, തിണ്ട്, വിഭീതകം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
സര്വര്തുഫലഗന്ധാഢ്യൈഃ സര്വര്തുകുസുമോജ്ജ്വലൈഃ മനോഹ്ലാദകരൈഃ ശുഭ്രൈര് നാനാവിഹഗനാദിതൈഃ
എല്ലാ കാലത്തും കായ്കളും സുഗന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ঋതുക്കളിലും പുഷ്പങ്ങൾ വിരിയുന്ന, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന, ശുദ്ധമായ, വിവിധ പക്ഷികളുടെ ഗാനം മുഴങ്ങുന്ന സ്ഥലമാണ്.
ശ്രോത്രരമ്യൈഃ സുമധുരൈര് ബലനിര്മദനേരിതൈഃ മനസഃ പ്രീതിജനകൈഃ ശബ്ദൈഃ ഖഗമുഖേരിതൈഃ
കേൾവിക്ക് മനോഹരവും അത്യന്തം മധുരവുമായ, ശക്തിയുള്ള മദമയമായ പക്ഷികൾ ഉച്ചരിക്കുന്ന, മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
ചകോരൈഃ ശതപത്ത്രൈശ് ച ഭൃങ്ഗരാജൈസ് തഥാ ശുകൈഃ കോകിലൈഃ കലവിങ്കൈശ് ച ഹാരീതൈര് ജീവജീവകൈഃ
ചകോരം, താമര, ഭൃംഗരാജം, തത്ത, കുയിൽ, കലവിങ്കം, ഹാരിതം, ജീവജീവകം തുടങ്ങിയ പക്ഷികൾ അവിടെ കാണാം.
പ്രിയപുത്രൈശ് ചാതകൈശ് ച തഥാന്യൈര് മധുരസ്വരൈഃ ശ്രോത്രരമ്യൈഃ പ്രിയകരൈഃ കൂജദ്ഭിശ് ചാര്വധിഷ്ഠിതൈഃ
പ്രിയപുത്രം, ചാതകം, ഇനിയും മധുരസ്വരമുള്ള മറ്റു പക്ഷികൾ, കേൾവിക്ക് ഇഷ്ടമായ, മനോഹരമായി കൂകുന്ന, സുന്ദരമായി പാർക്കുന്ന പക്ഷികൾ അവിടെയുണ്ട്.
കേതകീവനഖണ്ഡൈശ് ച അതിമുക്തൈഃ സകുബ്ജകൈഃ മാലതീകുന്ദബാണൈശ് ച കരവീരൈഃ സിതേതരൈഃ
കേതകിവനങ്ങൾ, അതിമുക്തയും കുബ്ജകയും, മാലതി, കുണ്ടം എന്നിവയുടെ മാലകളും, വെള്ളയും മറ്റു നിറത്തിലുള്ള കരവീരവും അവിടെ കാണാം.
ജമ്ബീരകരുണാങ്കോലൈര് ദാഡിമൈര് ബീജപൂരകൈഃ മാതുലുങ്ഗൈഃ പൂഗഫലൈര് ഹിന്താലൈഃ കദലീവനൈഃ
ജമ്പീരം, കരുണ, അങ്കോലം, മാതളനാരകം, ബീജപൂർകം, മാതുളിങ്ങം, അടക്ക, ഹിന്താൽ, വാഴക്കാടുകൾ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
അന്യൈശ് ച വിവിധൈര് വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പൈശ് ചാന്യൈര് മനോഹരൈഃ ലതാവിതാനഗുല്മൈശ് ച വിവിധൈശ് ച ജലാശയൈഃ
മറ്റു പലതരം മരങ്ങളും മനോഹരമായ മറ്റു പുഷ്പങ്ങളും, ലതാവിതാനങ്ങളും കാടുകളും വിവിധ ജലാശയങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്.
ദീര്ഘികാഭിസ് തഡാഗൈശ് ച പുഷ്കരിണീഭിശ് ച വാപിഭിഃ നാനാജലാശയൈഃ പുണ്യൈഃ പദ്മിനീഖണ്ഡമണ്ഡിതൈഃ
ദീർഘമായ കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, പുഷ്കരിണികൾ, കിണറുകൾ, വിവിധ പുണ്യജലാശയങ്ങൾ, താമരക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയും അവിടെയുണ്ട്.
സരാംസി ച മനോജ്ഞാനി പ്രസന്നസലിലാനി ച കുമുദൈഃ പുണ്ഡരീകൈശ് ച തഥാ നീലോത്പലൈഃ ശുഭൈഃ
മനോഹരമായ, സുതാരമായ വെള്ളമുള്ള തടാകങ്ങൾ, കുമുദം, താമര, മനോഹരമായ നീലോത്പലം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കഹ്ലാരൈഃ കമലൈശ് ചാപി ആചിതാനി സമന്തതഃ കാദമ്ബൈശ് ചക്രവാകൈശ് ച തഥൈവ ജലകുക്കുടൈഃ
ചുറ്റും കഹ്ലാരപ്പൂവുകളും താമരകളും കാദംബമരങ്ങളും ചക്രവാകപ്പക്ഷികളും ജലക്കൊക്കകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
കാരണ്ഡവൈഃ പ്ലവൈര് ഹംസൈഃ കൂര്മൈര് മത്സ്യൈശ് ച മദ്ഗുഭിഃ ദാത്യൂഹസാരസാകീര്ണൈഃ കോയഷ്ടിബകശോഭിതൈഃ
കാരണ്ഡവപ്പൊതുവെള്ളിക്കൊക്കകളും നീന്തുന്ന പക്ഷികളും ഹംസകളും ആമകളും മീനുകളും മട്ഗു പക്ഷികളും, ദാത്യൂഹം സാരസം തുടങ്ങിയവകൊണ്ടും കോയഷ്ടി ബകപക്ഷികളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏതൈശ് ചാന്യൈശ് ച കൂജദ്ഭിഃ സമന്താജ് ജലചാരിഭിഃ ഖഗൈര് ജലചരൈശ് ചാന്യൈഃ കുസുമൈശ് ച ജലോദ്ഭവൈഃ
ഇവയും മറ്റു ജലവാസി പക്ഷികളും ചുറ്റും കൂജിച്ചുകൊണ്ട്, മറ്റു ജലജീവികളും ജലത്തിൽ ജനിച്ച പുഷ്പങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഏവം നാനാവിധൈര് വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പൈഃ സ്ഥലജലോദ്ഭവൈഃ ബ്രഹ്മചാരിഗൃഹസ്ഥൈശ് ച വാനപ്രസ്ഥൈശ് ച ഭിക്ഷുഭിഃ
ഇങ്ങനെ വിവിധതരം മരങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും, കരയിലും ജലത്തിലും ജനിച്ചവയും, ബ്രഹ്മചാരികളും ഗൃഹസ്ഥരും വാനപ്രസ്ഥരും ഭിക്ഷുക്കളും അങ്ങോട്ട് കാണാം.