ദേവാന് ഋഷീന് മനുഷ്യാംശ് ച പിതൄന് സംതര്പ്യ വാഗ്യതഃ തിലോദകേന വിധിനാ നാമഗോത്രവിധാനവിത്
ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും മനുഷ്യരെയും പിതൃകളെയും വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, തിലജലം ഉപയോഗിച്ച്, പേരും ഗോത്രവും അറിയുന്നവൻ വിധിപ്രകാരം തൃപ്തിപ്പെടുത്തി,
സ്നാത്വൈവം വിധിവത് തത്ര സോ ഽശ്വമേധഫലം ലഭേത് ഗ്രഹോപരാഗേ വിഷുവേ സംക്രാന്ത്യാമ് അയനേ തഥാ
അങ്ങനെ അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്താൽ, അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; ഗ്രഹണത്തിൽ, വിഷുവിൽ, സംക്രമണത്തിൽ, അയനത്തിൽ അങ്ങനെ.
യുഗാദിഷു ഷഡശീത്യാം തഥാന്യത്ര ശുഭേ തിഥൌ യേ തത്ര ദാനം വിപ്രേഭ്യഃ പ്രയച്ഛന്തി ധനാദികമ്
യുഗാദികളിലും, എൺപത്താറാം ദിവസത്തിലും, മറ്റു ശുഭദിനങ്ങളിലും, അവിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം മുതലായ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ,
അന്യതീര്ഥാച് ഛതഗുണം ഫലം തേ പ്രാപ്നുവന്തി വൈ പിണ്ഡം യേ സംപ്രയച്ഛന്തി പിതൃഭ്യഃ സരസസ് തടേ
മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിൽക്കാൾ നൂറിരട്ടി ഫലം അവർക്കു ലഭിക്കും; അവരിൽ, പിതൃകൾക്കായി തടാകത്തീരത്ത് പിണ്ടം സമർപ്പിക്കുന്നവർ,
പിതൄണാമ് അക്ഷയാം തൃപ്തിം തേ കുര്വന്തി ന സംശയഃ തതഃ ശംഭോര് ഗൃഹം ഗത്വാ വാഗ്യതഃ സംയതേന്ദ്രിയഃ
അവർ പിതൃകൾക്ക് അക്ഷയമായ തൃപ്തി നൽകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതിനുശേഷം ശംഭുവിന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് വാക്കും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച് പോകണം.
പ്രവിശ്യ പൂജയേച് ഛര്വം കൃത്വാ തം ത്രിഃ പ്രദക്ഷിണമ് ഘൃതക്ഷീരാദിഭിഃ സ്നാനം കാരയിത്വാ ഭവം ശുചിഃ
അകത്തു കടന്ന് ശർവനെ പൂജിച്ച്, അവനെ മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, നെയ്യും പാലും മുതലായ ശുദ്ധവസ്തുക്കളാൽ ഭവനെ സ്നാനമാടിച്ച്, സ്വയം ശുദ്ധനായിരിക്കണം.
ചന്ദനേന സുഗന്ധേന വിലിപ്യ കുങ്കുമേന ച തതഃ സംപൂജയേദ് ദേവം ചന്ദ്രമൌലിമ് ഉമാപതിമ്
സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവും കുങ്കുമവും പുരട്ടി, പിന്നെ ചന്ദ്രകുടിയുള്ള ഉമാപതിയായ ദൈവത്തെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കണം.
പുഷ്പൈര് നാനാവിധൈര് മേധ്യൈര് ബില്വാര്കകമലാദിഭിഃ ആഗമോക്തേന മന്ത്രേണ വേദോക്തേന ച ശംകരമ്
നാനാവിധമായ ശുദ്ധമായ പുഷ്പങ്ങൾ—ബില്വം, അർക്കം, താമര മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച്, ആഗമങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും പറയുന്ന മന്ത്രങ്ങളാൽ ശങ്കരനെ പൂജിക്കണം.
അദീക്ഷിതസ് തു നാമ്നൈവ മൂലമന്ത്രേണ ചാര്ചയേത് ഏവം സംപൂജ്യ തം ദേവം ഗന്ധപുഷ്പാനുരാഗിഭിഃ
ദീക്ഷയില്ലാത്തവനും ദൈവത്തിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ച്, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കാം; അങ്ങനെ സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് ദൈവത്തെ പൂജിച്ചശേഷം,
ധൂപദീപൈശ് ച നൈവേദ്യൈര് ഉപഹാരൈസ് തഥാ സ്തവൈഃ ദണ്ഡവത്പ്രണിപാതൈശ് ച ഗീതൈര് വാദ്യൈര് മനോഹരൈഃ
ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം, ഉപഹാരം, സ്തോത്രങ്ങൾ, ദണ്ഡവത് പ്രണാമം, ഗാനങ്ങൾ, മനോഹരമായ വാദ്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും,
നൃത്യജപ്യനമസ്കാരൈര് ജയശബ്ദൈഃ പ്രദക്ഷിണൈഃ ഏവം സംപൂജ്യ വിധിവദ് ദേവദേവമ് ഉമാപതിമ്
നൃത്തം, ജപം, നമസ്കാരം, ജയഘോഷം, പ്രദക്ഷിണം എന്നിവകൊണ്ടും അങ്ങനെ ഉമാപതിയായ ദേവദേവനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചശേഷം,
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ രൂപയൌവനഗര്വിതഃ കുലൈകവിംശമ് ഉദ്ധൃത്യ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, സൗന്ദര്യവും യൗവനഗർവവും ഉള്ളവനായി, തന്റെ വംശത്തിലെ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറയെ ഉയർത്തി, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവനായി,
സൌവര്ണേന വിമാനേന കിങ്കിണീജാലമാലിനാ ഉപഗീയമാനോ ഗന്ധര്വൈര് അപ്സരോഭിര് അലംകൃതഃ
സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ള ആകാശവിമാനത്തിൽ, മണിച്ചാർത്തുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, ഗന്ധർവന്മാർ പാടിയും അപ്സരസുകൾ അലങ്കരിച്ചും അവൻ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഉദ്ദ്യോതയന് ദിശഃ സര്വാഃ ശിവലോകം സ ഗച്ഛതി ഭുക്ത്വാ തത്ര സുഖം വിപ്രാ മനസഃ പ്രീതിദായകമ്
അവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ച് ശിവലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
തല്ലോകവാസിഭിഃ സാര്ധം യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ് തതസ് തസ്മാദ് ഇഹായാതഃ പൃഥിവ്യാം പുണ്യസംക്ഷയേ
അവിടെ ആ ലോകവാസികളോടൊപ്പം മഹാപ്രളയം വരുവോളം കഴിയുന്നു; പിന്നെ, പുണ്യം തീർന്നാൽ, ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നു.
ജായതേ യോഗിനാം ഗേഹേ ചതുര്വേദീ ദ്വിജോത്തമാഃ യോഗം പാശുപതം പ്രാപ്യ തതോ മോക്ഷമ് അവാപ്നുയാത്
അവൻ യോഗികളുടെയും നാലു വേദങ്ങൾ അറിയുന്ന ദ്വിജന്മാരുടെയും വീട്ടിൽ ജനിക്കുന്നു; പാശുപതയോഗം പ്രാപിച്ച് പിന്നീട് മോക്ഷം നേടുന്നു.
ശയനോത്ഥാപനേ ചൈവ സംക്രാന്ത്യാമ് അയനേ തഥാ അശോകാഖ്യാം തഥാഷ്ടമ്യാം പവിത്രാരോപണേ തഥാ
പടുക്കയിലും എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും, സൂര്യന്റെ ഗതിചലനങ്ങളിലും, അയനാന്തരങ്ങളിലും, അശോക എന്ന അഷ്ടമിയിലും, ശുദ്ധീകരണ ഉത്സവത്തിലും—
യേ ച പശ്യന്തി തം ദേവം കൃത്തിവാസസമ് ഉത്തമമ് വിമാനേനാര്കവര്ണേന ശിവലോകം വ്രജന്തി തേ
ആ ഉത്തമനായ ദേവനെ, ചർമ്മം ധരിച്ചവനെയും സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള വിമാനത്തിൽ കാണുന്നവർ ശിവലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
സര്വകാലേ ഽപി തം ദേവം യേ പശ്യന്തി സുമേധസഃ തേ ഽപി പാപവിനിര്മുക്താഃ ശിവലോകം വ്രജന്തി വൈ
എപ്പോഴെങ്കിലും ആ ദേവനെ കാണുന്ന ജ്ഞാനികൾ പോലും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി ശിവലോകത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ദേവസ്യ പശ്ചിമേ പൂര്വേ ദക്ഷിണേ ചോത്തരേ തഥാ യോജനദ്വിതയം സാര്ധം ക്ഷേത്രം തദ് ഭുക്തിമുക്തിദമ്
ദേവന്റെ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കും തെക്കും വടക്കും രണ്ടു യോജനവും അരയോജനവും ദൂരത്തിൽ പടർന്നിരിക്കുന്ന ആ പ്രദേശം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
തസ്മിന് ക്ഷേത്രവരേ ലിങ്ഗം ഭാസ്കരേശ്വരസംജ്ഞിതമ് പശ്യന്തി യേ തു തം ദേവം സ്നാത്വാ കുണ്ഡേ മഹേശ്വരമ്
ആ ശ്രേഷ്ഠമായ സ്ഥലത്ത് ഭാസ്കരേശ്വര എന്ന ലിംഗം കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം കാണുന്നവർ മഹേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നു.
ആദിത്യേനാര്ചിതം പൂര്വം ദേവദേവം ത്രിലോചനമ് സര്വപാപവിനിര്മുക്താ വിമാനവരമ് ആസ്ഥിതാഃ
മൂന്നു കണ്ണുള്ള ആ ദേവദേവനെ ആദിത്യൻ മുമ്പ് ആരാധിച്ചിരുന്നു; അവനെ ദർശിക്കുന്നവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരായി ഉന്നതമായ വിമാനം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഉപഗീയമാനാ ഗന്ധര്വൈഃ ശിവലോകം വ്രജന്തി തേ തിഷ്ഠന്തി തത്ര മുദിതാഃ കല്പമ് ഏകം ദ്വിജോത്തമാഃ
ഗന്ധർവന്മാർ പാടുമ്പോൾ അവർ ശിവലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ ഒരു കല്പകാലം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു, ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ഭുക്ത്വാ തു വിപുലാന് ഭോഗാഞ് ശിവലോകേ മനോരമാന് പുണ്യക്ഷയാദ് ഇഹായാതാ ജായന്തേ പ്രവരേ കുലേ
ശിവലോകത്തിൽ വിശാലവും മനോഹരവുമായ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, പുണ്യം തീർന്നാൽ, അവർ ഇവിടെ ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
അഥവാ യോഗിനാം ഗേഹേ വേദവേദാങ്ഗപാരഗാഃ ഉത്പദ്യന്തേ ദ്വിജവരാഃ സര്വഭൂതഹിതേ രതാഃ
അല്ലെങ്കിൽ, അവർ യോഗികളുടെ വീട്ടിൽ ജനിച്ച് വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞ ദ്വിജന്മാരായി, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദനത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
മോക്ഷശാസ്ത്രാര്ഥകുശലാഃ സര്വത്ര സമബുദ്ധയഃ യോഗം ശംഭോര് വരം പ്രാപ്യ തതോ മോക്ഷം വ്രജന്തി തേ
മോക്ഷശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും എല്ലായിടത്തും സമബുദ്ധിയുള്ളവരുമായവർ ശംഭുവിന്റെ ഉത്തമയോഗം പ്രാപിച്ച് പിന്നീട് മോക്ഷം നേടുന്നു.
തസ്മിന് ക്ഷേത്രവരേ പുണ്യേ ലിങ്ഗം യദ് ദൃശ്യതേ ദ്വിജാഃ പൂജ്യാപൂജ്യം ച സര്വത്ര വനേ രഥ്യാന്തരേ ഽപി വാ
ആ ശ്രേഷ്ഠവും പുണ്യമുള്ള സ്ഥലത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, കാടിലോ വഴിത്തിരിവിലോ എവിടെയായാലും, പൂജിക്കപ്പെട്ടോ അല്ലയോ ലിംഗം കാണുമ്പോൾ—
ചതുഷ്പഥേ ശ്മശാനേ വാ യത്ര കുത്ര ച തിഷ്ഠതി ദൃഷ്ട്വാ തല് ലിങ്ഗമ് അവ്യഗ്രഃ ശ്രദ്ധയാ സുസമാഹിതഃ
നാലുവഴിച്ചുരുക്കത്തോ ശ്മശാനത്തോ എവിടെയായാലും, ആ ലിംഗം ശ്രദ്ധയോടെ, വിശ്വാസത്തോടെ, മനസ്സോടെ ദർശിച്ചാൽ—
സ്നാപയിത്വാ തു തം ഭക്ത്യാ ഗന്ധൈഃ പുഷ്പൈര് മനോഹരൈഃ ധൂപൈര് ദീപൈഃ സനൈവേദ്യൈര് നമസ്കാരൈസ് തഥാ സ്തവൈഃ
ഭക്തിയോടെ സുഗന്ധികളും മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളും ധൂപവും ദീപവും നൈവേദ്യവും നമസ്കാരവും സ്തുതികളും അർപ്പിച്ച് സ്നാനം നടത്തുമ്പോൾ—
ദണ്ഡവത്പ്രണിപാതൈശ് ച നൃത്യഗീതാദിഭിസ് തഥാ സംപൂജ്യൈവം വിധാനേന ശിവലോകം വ്രജേന് നരഃ
ദണ്ഡവത്പ്രണാമം, നൃത്തം, പാട്ട് തുടങ്ങിയവയോടെ ഇങ്ങനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആ മനുഷ്യൻ ശിവലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.