ഇന്ദുഃ സമുദ്രഃ സരിതഃ പല്വലാനി സരാംസി ച ലതാവല്ല്യസ് തൃണൌഷധ്യഃ പശവോ മൃഗപക്ഷിണഃ
ചന്ദ്രൻ, സമുദ്രം, നദികൾ, കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ലതാവള്ളികൾ, പുല്ല്, ഔഷധികൾ, പശുക്കൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ — ഇവയൊക്കെയും നീയാണു.
ദ്രവ്യകര്മഗുണാരമ്ഭഃ കാലപുഷ്പഫലപ്രദഃ ആദിശ് ചാന്തശ് ച മധ്യശ് ച ഗായത്ര്യ് ഓംകാര ഏവ ച
ദ്രവ്യത്തിന്റെ, കർമ്മത്തിന്റെ, ഗുണത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, കാലം, പൂക്കൾ, ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, ആരംഭം, അവസാനം, നടുവ്, ഗായത്രീ, ഉം എന്ന ശബ്ദം — ഇവയൊക്കെയും നീയാണു.
ഹരിതോ ലോഹിതഃ കൃഷ്ണോ നീലഃ പീതസ് തഥാ ക്ഷണഃ കദ്രുശ് ച കപിലോ ബഭ്രുഃ കപോതോ മച്ഛകസ് തഥാ
പച്ച, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ്, നീല, മഞ്ഞ, ക്ഷണികം — ഇവയും, കട്രു, കപില, ബഭ്രു, കപോത, മച്ചക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും നീയാണു.
സുവര്ണരേതാ വിഖ്യാതഃ സുവര്ണശ് ചാപ്യ് അഥോ മതഃ സുവര്ണനാമാ ച തഥാ സുവര്ണപ്രിയ ഏവ ച
സുവർണരേതാഃ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനും, സുവർണം എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നവനും, സുവർണനാമൻ, സുവർണപ്രിയൻ എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നവനും നീയാണു.
ത്വമ് ഇന്ദ്രശ് ച യമശ് ചൈവ വരുണോ ധനദോ ഽനലഃ ഉത്ഫുല്ലശ് ചിത്രഭാനുശ് ച സ്വര്ഭാനുര് ഭാനുര് ഏവ ച
നീ ഇന്ദ്രനും, യമനും, വരുണനും, കുബേരനും, അഗ്നിയും, ഉത്ഫുല്ലൻ, ചിത്രഭാനു, സ്വർഭാനു, ഭാനു — ഇവയൊക്കെയും നീയാണു.
ഹോത്രം ഹോതാ ച ഹോമ്യം ച ഹുതം ചൈവ തഥാ പ്രഭുഃ ത്രിസൌപര്ണസ് തഥാ ബ്രഹ്മന് യജുഷാം ശതരുദ്രിയമ്
ഹോമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദ്രവ്യം, ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ, ഹോമത്തിന് അർഹമായത്, ഹോമം തന്നെ, പ്രഭു, ത്രിസൗപർണ്യം, യജുർവേദത്തിൽ ശതരുദ്രം — ഇവയൊക്കെയും നീയാണു.
പവിത്രം ച പവിത്രാണാം മങ്ഗലാനാം ച മങ്ഗലമ് പ്രാണശ് ച ത്വം രജശ് ച ത്വം തമഃ സത്ത്വയുതസ് തഥാ
ശുദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശുദ്ധമായത്, മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മംഗളമായത്, പ്രാണൻ, രജസ്, സത്ത്വഗുണം കൂടിയ തമസ് — ഇവയൊക്കെയും നീയാണു.
പ്രാണോ ഽപാനഃ സമാനശ് ച ഉദാനോ വ്യാന ഏവ ച ഉന്മേഷശ് ച നിമേഷശ് ച ക്ഷുത്തൃങ്ജൃമ്ഭാ തഥൈവ ച
പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, ഉദാനൻ, വ്യാനൻ, കണ്ണ് തുറക്കലും അടയ്ക്കലും, വിശപ്പും ദാഹവും ജംഭവും — ഇവയൊക്കെയും നീയാണു.
ലോഹിതാങ്ഗശ് ച ദംഷ്ട്രീ ച മഹാവക്ത്രോ മഹോദരഃ ശുചിരോമാ ഹരിച്ഛ്മശ്രുര് ഊര്ധ്വകേശശ് ചലാചലഃ
ചുവപ്പു നിറമുള്ളവനും, കുരിശുള്ള പല്ലുകളും, വലിയ വായും, വലിയ വയറും ഉള്ളവനും, ശുദ്ധമായ രോമവും, പച്ച നിറമുള്ള താടിയും, മേലോട്ടു നിൽക്കുന്ന മുടിയും, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും ആയവനും ആകുന്നു.
ഗീതവാദിത്രനൃത്യാങ്ഗോ ഗീതവാദനകപ്രിയഃ മത്സ്യോ ജാലോ ജലോ ഽജയ്യോ ജലവ്യാലഃ കുടീചരഃ
ഗാനം, വാദ്യം, നൃത്തം എന്നിവയാണ് അവന്റെ അംഗങ്ങൾ; പാട്ടിനും വാദ്യങ്ങൾക്കുമാണ് ഇഷ്ടം; മീനും വലയും ജലവും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും ജലസർപ്പവും കുടിലുകളിൽ വസിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.
വികാലശ് ച സുകാലശ് ച ദുഷ്കാലഃ കാലനാശനഃ മൃത്യുശ് ചൈവാക്ഷയോ ഽന്തശ് ച ക്ഷമാമായാകരോത്കരഃ
അവൻ അനിയതകാലവും, നല്ല സമയവും, ദുഷ്കാലവും, കാലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, മരണമും, നശിക്കാത്തതും, അവസാനം, ഭൂമിയെയും മായയെയും പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.
സംവര്തോ വര്തകശ് ചൈവ സംവര്തകബലാഹകൌ ഘണ്ടാകീ ഘണ്ടകീ ഘണ്ടീ ചൂഡാലോ ലവണോദധിഃ
അവൻ സംവർത്തനും, വർതകനും, സംവർത്തകമേഘവും, ബാലാഹകമേഘവും, ഘണ്ടാകിയും, ഘണ്ടികിയും, ഘണ്ടിയും, ചൂടാളനും, ഉപ്പു സമുദ്രവും ആകുന്നു.
ബ്രഹ്മാ കാലാഗ്നിവക്ത്രശ് ച ദണ്ഡീ മുണ്ഡസ് ത്രിദണ്ഡധൃക് ചതുര്യുഗശ് ചതുര്വേദശ് ചതുര്ഹോത്രശ് ചതുഷ്പഥഃ
അവൻ ബ്രഹ്മാവും, കാലാഗ്നി മുഖനുമായവനും, ദണ്ഡം പിടിക്കുന്നവനും, മുണ്ടശിരസ്സും, മൂന്ന് ദണ്ഡങ്ങൾ വഹിക്കുന്നവനും, നാലു യുഗങ്ങളും, നാലു വേദങ്ങളും, നാലു യാഗങ്ങളും, നാലു പാതകളും ആകുന്നു.
ചാതുരാശ്രമ്യനേതാ ച ചാതുര്വര്ണ്യകരശ് ച ഹ ക്ഷരാക്ഷരഃ പ്രിയോ ധൂര്തോ ഗണൈര് ഗണ്യോ ഗണാധിപഃ
നാലു ആശ്രമങ്ങളുടെ നേതാവും, നാലു വർണ്ണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, നശിക്കുന്നതും നശിക്കാത്തതും, പ്രിയനും, ചതുരനും, കൂട്ടങ്ങളിലൊന്നായവനും, കൂട്ടങ്ങളുടെ അധിപനും ആകുന്നു.
രക്തമാല്യാമ്ബരധരോ ഗിരീശോ ഗിരിജാപ്രിയഃ ശില്പീശഃ ശില്പിനഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വശില്പിപ്രവര്തകഃ
ചുവപ്പു മാലയും വസ്ത്രവും ധരിച്ചവനും, പർവ്വതങ്ങളുടെ നാഥനും, പർവ്വതപുത്രിയായവളെ പ്രിയപ്പെട്ടവനും, ശില്പികളുടെ അധിപനും, ശില്പികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, എല്ലാ ശില്പങ്ങളുടെയും പ്രഭാവകനുമാണ്.
ഭഗനേത്രാന്തകശ് ചണ്ഡഃ പൂഷ്ണോ ദന്തവിനാശനഃ സ്വാഹാ സ്വധാ വഷട്കാരോ നമസ്കാര നമോ ഽസ്തു തേ
ഭഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവനും, ഭയങ്കരനും, പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ തകർത്തവനും, സ്വാഹാ, സ്വധാ, വഷട് ഉച്ചരിക്കുന്നവനും, നമസ്കാരം, നിനക്കു വന്ദനം.
ഗൂഢവ്രതശ് ച ഗൂഢശ് ച ഗൂഢവ്രതനിഷേവിതഃ തരണസ് താരണശ് ചൈവ സര്വഭൂതേഷു താരണഃ
അവൻ മറഞ്ഞ വ്രതങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, മറഞ്ഞവനും, മറഞ്ഞ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരുടെ ആരാധ്യനും, രക്ഷകനും, രക്ഷിക്കുന്നവനും, എല്ലാ ജീവികളിലും രക്ഷകനുമാണ്.
ധാതാ വിധാതാ സംധാതാ നിധാതാ ധാരണോ ധരഃ തപോ ബ്രഹ്മ ച സത്യം ച ബ്രഹ്മചര്യം തഥാര്ജവമ്
സൃഷ്ടാവും, ക്രമീകരിക്കുന്നവനും, ഏകീകരിക്കുന്നവനും, നിക്ഷേപിക്കുന്നവനും, ധാരകനും, ഭാരവാഹകനും; തപസ്സും, ബ്രഹ്മവും, സത്യവും, ബ്രഹ്മചര്യവും, നേരുമാണ്.
ഭൂതാത്മാ ഭൂതകൃദ് ഭൂതോ ഭൂതഭവ്യഭവോദ്ഭവഃ ഭൂര് ഭുവഃ സ്വരിതശ് ചൈവ ഭൂതോ ഹ്യ് അഗ്നിര് മഹേശ്വരഃ
ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവും, ഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, ഭൂതസ്വരൂപനും, ഭൂത-ഭവ്യ-ഭവങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവുമാണ്; ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സ്വർഗം, ഭൂതം, അഗ്നി, മഹേശ്വരൻ എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മാവര്തഃ സുരാവര്തഃ കാമാവര്ത നമോ ഽസ്തു തേ കാമബിമ്ബവിനിര്ഹന്താ കര്ണികാരസ്രജപ്രിയഃ
ബ്രഹ്മാവർത്തം, സുരാവർത്തം, കാമാവർത്തം, നിനക്കു വന്ദനം; കാമത്തിന്റെ രൂപം നശിപ്പിക്കുന്നവനും, കർണികാരപൂക്കളുടെ മാല ഇഷ്ടമുള്ളവനും ആകുന്നു.
ഗോനേതാ ഗോപ്രചാരശ് ച ഗോവൃഷേശ്വരവാഹനഃ ത്രൈലോക്യഗോപ്താ ഗോവിന്ദോ ഗോപ്താ ഗോഗര്ഗ ഏവ ച
പശുക്കളുടെ നേതാവും, പശുക്കളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും, പശുവൃഷഭം വാഹനം ആയിരിക്കുന്നവനും, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും രക്ഷകനും, ഗോവിന്ദനും, രക്ഷകനും, പശുക്കളിൽ ഗർഗ്ഗൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവനും ആകുന്നു.
അഖണ്ഡചന്ദ്രാഭിമുഖഃ സുമുഖോ ദുര്മുഖോ ഽമുഖഃ ചതുര്മുഖോ ബഹുമുഖോ രണേഷ്വ് അഭിമുഖഃ സദാ
അഖണ്ഡചന്ദ്രനെ നേരിൽ കാണുന്നവനും, മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവനും, ദുഷ്കരമായ മുഖമുള്ളവനും, മുഖമില്ലാത്തവനും, നാലുമുഖമുള്ളവനും, അനേകം മുഖങ്ങളുള്ളവനും, യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും നേരിൽ കാണുന്നവനും ആകുന്നു.
ഹിരണ്യഗര്ഭഃ ശകുനിര് ധനദോ ഽര്ഥപതിര് വിരാട് അധര്മഹാ മഹാദക്ഷോ ദണ്ഡധാരോ രണപ്രിയഃ
ഹിരണ്യഗർഭൻ, പക്ഷി, ധനം നൽകുന്നവൻ, ധനത്തിന്റെ അധിപൻ, വിശാലൻ, മഹാ അധർമ്മം, വലിയ കഴിവുള്ളവൻ, ദണ്ഡം വഹിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധം ഇഷ്ടമുള്ളവൻ.
തിഷ്ഠന് സ്ഥിരശ് ച സ്ഥാണുശ് ച നിഷ്കമ്പശ് ച സുനിശ്ചലഃ ദുര്വാരണോ ദുര്വിഷഹോ ദുഃസഹോ ദുരതിക്രമഃ
നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ഉറച്ചവൻ, അചഞ്ചലൻ, അകമ്പനീയൻ, പൂർണ്ണമായും സ്ഥിരതയുള്ളവൻ, നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, സഹിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, അതിക്രമിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ.
ദുര്ധരോ ദുര്വശോ നിത്യോ ദുര്ദര്പോ വിജയോ ജയഃ ശശഃ ശശാങ്കനയനശീതോഷ്ണഃ ക്ഷുത് തൃഷാ ജരാ
പിടിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, ശാശ്വതൻ, കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, വിജയി, വിജയം തന്നെയും, മുയൽ, ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ, തണുപ്പും ചൂടും, വിശപ്പും ദാഹവും വയസ്സും.
ആധയോ വ്യാധയശ് ചൈവ വ്യാധിഹാ വ്യാധിപശ് ച യഃ സഹ്യോ യജ്ഞമൃഗവ്യാധോ വ്യാധീനാമ് ആകരോ ഽകരഃ
കഷ്ടങ്ങളും രോഗങ്ങളും, രോഗം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, രോഗങ്ങളുടെ അധിപൻ, സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, യാഗമൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടുന്നവൻ, രോഗങ്ങളുടെ ഉറവിടവും അല്ലാത്തതും ആകുന്നു.
ശിഖണ്ഡീ പുണ്ഡരീകശ് ച പുണ്ഡരീകാവലോകനഃ ദണ്ഡധൃക് ചക്രദണ്ഡശ് ച രൌദ്രഭാഗവിനാശനഃ
ശിഖണ്ടി, പുണ്ടരീകം, പുണ്ടരീകത്തെ നോക്കുന്നവൻ, ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവൻ, ചക്രവും ദണ്ഡവും ഉള്ളവൻ, രൗദ്രഭാഗം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ — ഇവയെല്ലാം അവനാണ്.
വിഷപോ ഽമൃതപശ് ചൈവ സുരാപഃ ക്ഷീരസോമപഃ മധുപശ് ചാപപശ് ചൈവ സര്വപശ് ച ബലാബലഃ
വിഷം കുടിക്കുന്നവൻ, അമൃതം കുടിക്കുന്നവൻ, ദൈവമദ്യം കുടിക്കുന്നവൻ, പാൽക്കും സോമയ്ക്കും ആസ്വാദകൻ, തേനും വെള്ളവും എല്ലാം കുടിക്കുന്നവൻ, ശക്തനും ദുർബലനും ആകുന്നു.
വൃഷാങ്ഗരാമ്ഭോ വൃഷഭസ് തഥാ വൃഷഭലോചനഃ വൃഷഭശ് ചൈവ വിഖ്യാതോ ലോകാനാം ലോകസംസ്കൃതഃ
കാളയുടെ അവയവങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, കാള തന്നെ, കാളക്കണ്ണുള്ളവൻ, ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായ കാള, ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ.
ചന്ദ്രാദിത്യൌ ചക്ഷുഷീ തേ ഹൃദയം ച പിതാമഹഃ അഗ്നിഷ്ടോമസ് തഥാ ദേഹോ ധര്മകര്മപ്രസാധിതഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിന്റെ കണ്ണുകളാണ്, ഹൃദയം പിതാമഹനാണ്, അഗ്നിഷ്ടോമം നിന്റെ ശരീരമാണ്, ധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്ഥാപിതമായത്.