പ്രണദന്തി തഥാ ചാന്യേ വികുര്വന്തി തഥാ പരേ ത്വരിതം വൈ പ്രധാവന്തി വായുവേഗാ മനോജവാഃ
ചിലർ ഗർജിച്ചു, ചിലർ വിചിത്രശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, മറ്റുള്ളവർ വേഗത്തിൽ ഓടി, വായുവിനും മനസ്സിനും തുല്യമായി ചലിച്ചു.
ചൂര്ണ്യന്തേ യജ്ഞപാത്രാണി യജ്ഞസ്യായതനാനി ച ശീര്യമാണാന്യ് അദൃശ്യന്ത താരാ ഇവ നഭസ്തലാത്
യാഗപാത്രങ്ങളും യാഗവേദികളും തകർന്നു; അവ തകർന്നപ്പോൾ, ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെ അപ്രത്യക്ഷമായി.
ദിവ്യാന്നപാനഭക്ഷ്യാണാം രാശയഃ പര്വതോപമാഃ ക്ഷീരനദ്യസ് തഥാ ചാന്യാ ഘൃതപായസകര്ദമാഃ
പർവതത്തോളം വലിയ ദൈവിക അന്നപാനങ്ങൾ കൂമ്പാരമായി, പാലുനദികളും, നെയ്യും പായസം കുരുമുളകും നിറഞ്ഞ മറ്റു നദികളും ഉണ്ടായി.
മധുമണ്ഡോദകാ ദിവ്യാഃ ഖണ്ഡശര്കരവാലുകാഃ ഷഡ്രസാന് നിവഹന്ത്യ് അന്യാ ഗുഡകുല്യാ മനോരമാഃ
മധുരജലം ഒഴുകുന്ന ദൈവിക നദികൾ, ശർക്കരക്കല്ലുകൾ പോലെ മണൽ, ആറു രുചികൾ നിറഞ്ഞ ഗുഡം ഒഴുകുന്ന മനോഹരമായ ചാലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉച്ചാവചാനി മാംസാനി ഭക്ഷ്യാണി വിവിധാനി ച യാനി കാനി ച ദിവ്യാനി ലേഹ്യചോഷ്യാണി യാനി ച
ഉയര്ന്നതും താഴ്ന്നതുമായ വിവിധതരം മാംസങ്ങൾ, ദൈവികമായ ലേഹ്യങ്ങൾ, ചോഷ്യങ്ങൾ, എല്ലാത്തരം വിഭവങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭുഞ്ജന്തി വിവിധൈര് വക്ത്രൈര് വിലുമ്പന്തി ക്ഷിപന്തി ച രുദ്രകോപാ മഹാകോപാഃ കാലാഗ്നിസദൃശോപമാഃ
അവരവരുടെ പല വായിലൂടെ അവർ ഭക്ഷിച്ചു, കൊള്ളയടിച്ചു, വിതറി; രുദ്രന്റെ ക്രോധം നിറഞ്ഞ്, അവരുടെ കോപം പ്രളയാഗ്നിപോലെയായിരുന്നു.
ഭക്ഷയന്തോ ഽഥ ശൈലാഭാ ഭീഷയന്തശ് ച സര്വതഃ ക്രീഡന്തി വിവിധാകാരാശ് ചിക്ഷിപുഃ സുരയോഷിതഃ
പർവതങ്ങളെപ്പോലെ ഭക്ഷിച്ചു, എല്ലായിടത്തും ഭയപ്പെടുത്തുകയും, വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ കളിക്കുകയും, ദൈവിക സ്ത്രീകളെ എറിഞ്ഞുകളയുകയും ചെയ്തു.
ഏവം ഗണാശ് ച തൈര് യുക്തോ വീരഭദ്രഃ പ്രതാപവാന് രുദ്രകോപപ്രയുക്തശ് ച സര്വദേവൈഃ സുരക്ഷിതമ്
ഇങ്ങനെ ആ ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വീരഭദ്രൻ, രുദ്രന്റെ ക്രോധം നിറഞ്ഞവൻ, എല്ലാ ദേവതകളാലും സംരക്ഷിതനായി നിന്നു.
തം യജ്ഞമ് അദഹച് ഛീഘ്രം ഭദ്രകാല്യാഃ സമീപതഃ ചക്രുര് അന്യേ തഥാ നാദാന് സര്വഭൂതഭയംകരാന്
ഭദ്രകാളിയുടെ അടുത്ത് ആ യാഗം അവർ വേഗത്തിൽ നശിപ്പിച്ചു. മറ്റുള്ളവർ എല്ലാം ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഭയങ്കരമായ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
ഛിത്ത്വാ ശിരോ ഽന്യേ യജ്ഞസ്യ വ്യനദന്ത ഭയംകരമ് തതഃ ശക്രാദയോ ദേവാ ദക്ഷശ് ചൈവ പ്രജാപതിഃ ഊചുഃ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ കഥ്യതാം കോ ഭവാന് ഇതി
മറ്റുള്ളവർ യാഗത്തിന്റെ തല വെട്ടി ഭയപ്പെടുത്തുന്ന നിലവിളികൾ മുഴക്കി. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും, ദക്ഷൻ പ്രജാപതിയും കൈകൂപ്പി ചോദിച്ചു: 'ആരാണു നിങ്ങൾ?'
നാഹം ദേവോ ന ദൈത്യോ വാ ന ച ഭോക്തുമ് ഇഹാഗതഃ നൈവ ദ്രഷ്ടും ച ദേവേന്ദ്രാ ന ച കൌതൂഹലാന്വിതാഃ
ഞാൻ ദേവനും അല്ല, അസുരനും അല്ല, ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും കഴിക്കാൻ വന്നതുമല്ല. ദേവേന്ദ്രന്മാരേ, കാണാനോ, കൗതുകം കൊണ്ടോ വന്നതുമല്ല.
ദക്ഷയജ്ഞവിനാശാര്ഥം സംപ്രാപ്തോ ഽഹം സുരോത്തമാഃ വീരഭദ്രേതി വിഖ്യാതോ രുദ്രകോപാദ് വിനിഃസൃതഃ
ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിക്കാൻ തന്നെയാണ് ഞാൻ വന്നത്, ഉത്തമ ദേവന്മാരേ. ഞാൻ വീരഭദ്രൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്.
ഭദ്രകാലീ ച വിഖ്യാതാ ദേവ്യാഃ ക്രോധാദ് വിനിര്ഗതാ പ്രേഷിതാ ദേവദേവേന യജ്ഞാന്തികമ് ഉപാഗതാ
ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായ അവൾ, ദേവിയുടെ ക്രോധത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്. ദേവദേവന്റെ todayയാൽ അവൾ യാഗസ്ഥലത്ത് എത്തി.
ശരണം ഗച്ഛ രാജേന്ദ്ര ദേവദേവമ് ഉമാപതിമ് വരം ക്രോധോ ഽപി ദേവസ്യ ന വരഃ പരിചാരകൈഃ
രാജാധിരാജാ, ഉമാപതിയായ ദേവദേവനിൽ അഭയം തേടുക. ദേവന്റെ കോപം പോലും അവന്റെ സേവകരാൽ സഹിക്കാനാവില്ല.
നിഖാതോത്പാടിതൈര് യൂപൈര് അപവിദ്ധൈസ് തതസ് തതഃ ഉത്പതദ്ഭിഃ പതദ്ഭിശ് ച ഗൃധ്രൈര് ആമിഷഗൃധ്നുഭിഃ
യാഗശിലകൾ പൂർണ്ണമായി പിഴുതെറിഞ്ഞ് എല്ലാടും ചിതറിക്കിടന്നു. മാംസം തിന്നാൻ ആഗ്രഹിച്ച കഴുകൻമാർ പറന്നു ചാടിയും വീണുമിരുന്നു.
പക്ഷവാതവിനിര്ധൂതൈഃ ശിവാരുതവിനാദിതൈഃ സ തസ്യ യജ്ഞോ നൃപതേര് ബാധ്യമാനസ് തദാ ഗണൈഃ
അവരുടെ ചിറകിന്റെ കാറ്റിൽ എല്ലാം പറന്നു, ശിവന്റെ നിലവിളികളാൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ ആ യാഗം ആ ഗണങ്ങൾകൊണ്ട് തകർത്തു.
ആസ്ഥായ മൃഗരൂപം വൈ ഖമ് ഏവാഭ്യപതത് തദാ തം തു യജ്ഞം തഥാരൂപം ഗച്ഛന്തമ് ഉപലഭ്യ സഃ
അപ്പോൾ ആ യാഗം മാൻ രൂപം ധരിച്ചു ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി. അങ്ങനെ രൂപം മാറി ഓടുന്ന യാഗത്തെ അവർ കണ്ടു.
ധനുര് ആദായ ബാണം ച തദര്ഥമ് അഗമത് പ്രഭുഃ തതസ് തസ്യ ഗണേശസ്യ ക്രോധാദ് അമിതതേജസഃ
അവൻ അപ്പോൾ അമ്പും വില്ലും എടുത്തു അതിനായി പോയി. അതിനുശേഷം ആ ഗണപതിയുടെ അതിയായ പ്രകോപത്തിൽ നിന്ന്,
ലലാടാത് പ്രസൃതോ ഘോരഃ സ്വേദബിന്ദുര് ബഭൂവ ഹ തസ്മിന് പതിതമാത്രേ ച സ്വേദബിന്ദൌ തദാ ഭുവി
അവന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ഒരു ഭയങ്കരമായ വിയർപ്പിന്റെ തുള്ളി പുറത്ത് വന്നു. ആ തുള്ളി ഭൂമിയിൽ വീണതുമാത്രം,
പ്രാദുര്ഭൂതോ മഹാന് അഗ്നിര് ജ്വലത്കാലാനലോപമഃ തത്രോദപദ്യത തദാ പുരുഷോ ദ്വിജസത്തമാഃ
അവിടെ ഒരു വലിയ അഗ്നി ഉദിച്ചു, കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു. അതിൽ നിന്ന്, മഹർഷിമാരേ, ഒരു പുരുഷൻ ഉദിച്ചു.
ഹ്രസ്വോ ഽതിമാത്രോ രക്താക്ഷോ ഹരിച്ഛ്മശ്രുര് വിഭീഷണഃ ഊര്ധ്വകേശോ ഽതിരോമാങ്ഗഃ ശോണകര്ണസ് തഥൈവ ച
ചെറുതും അതിവലുതുമായ, ചുവപ്പുനിറമുള്ള കണ്ണുകളും മഞ്ഞമൂച്ചയും ഭയങ്കരമായ രൂപവും, നേരേ നിൽക്കുന്ന മുടിയും കട്ടിയുള്ള രോമവും ചുവന്ന ചെവികളും ഉള്ളവൻ.
കരാലകൃഷ്ണവര്ണശ് ച രക്തവാസാസ് തഥൈവ ച തം യജ്ഞം സ മഹാസത്ത്വോ ഽദഹത് കക്ഷമ് ഇവാനലഃ
കറുത്തും ഭയങ്കരവുമുള്ള നിറം, ചുവപ്പു വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ. ആ മഹാശക്തിയുള്ളവൻ ആ യാഗം ഉണക്ക പുല്ല് പോലെ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ദഹിപ്പിച്ചു.
ദേവാശ് ച പ്രദ്രുതാഃ സര്വേ ഗതാ ഭീതാ ദിശോ ദശ തേന തസ്മിന് വിചരതാ വിക്രമേണ തദാ തു വൈ
അവൻ അങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് ഭയങ്കരമായി അലയുമ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയപ്പെട്ട് പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
പൃഥിവീ വ്യചലത് സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സമന്തതഃ മഹാഭൂതേ പ്രവൃത്തേ തു ദേവലോകഭയംകരേ
സപ്തദ്വീപങ്ങളുള്ള ഭൂമി മുഴുവൻ ചലിച്ചു. ആ മഹാഭൂതൻ ദേവലോകത്തേയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവർത്തികൾ നടത്തി.
തദാ ചാഹം മഹാദേവമ് അബ്രവം പ്രതിപൂജയന് ഭവതേ ഽപി സുരാഃ സര്വേ ഭാഗം ദാസ്യന്തി വൈ പ്രഭോ
അപ്പോൾ ഞാൻ മഹാദേവനെ ആദരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, എല്ലാ ദേവന്മാരും നിങ്ങൾക്കു ഭാഗം നൽകും.'
ക്രിയതാം പ്രതിസംഹാരഃ സര്വദേവേശ്വര ത്വയാ ഇമാശ് ച ദേവതാഃ സര്വാ ഋഷയശ് ച സഹസ്രശഃ
'സർവ്വദേവേശ്വരാ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ എല്ലാം പിന്വലിക്കട്ടെ. ഈ ദേവതകളും ആയിരക്കണക്കിന് ഋഷിമാരും...'
തവ ക്രോധാന് മഹാദേവ ന ശാന്തിമ് ഉപലേഭിരേ യശ് ചൈഷ പുരുഷോ ജാതഃ സ്വേദജസ് തേ സുരര്ഷഭ
മഹാദേവാ, നിന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ജീവൻ ജനിച്ചത്. നിന്റെ ക്രോധം മൂലം ഇവർക്ക് സമാധാനം ലഭിച്ചില്ല. ഈ പുരുഷൻ നിന്റെ വിയർത്തിൽ നിന്നാണ് പിറന്നത്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ജ്വരോ നാമൈഷ ധര്മജ്ഞ ലോകേഷു പ്രചരിഷ്യതി ഏകീഭൂതസ്യ ന ഹ്യ് അസ്യ ധാരണേ തേജസഃ പ്രഭോ
ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ, ഈ ജീവൻ 'ജ്വരം' എന്ന പേരിലാണ് ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുക. ഒരുമിച്ച് ചേർന്നാൽ, ഈ ജ്വരത്തിന്റെ ശക്തി ആരാലും സഹിക്കാനാവില്ല, പ്രഭുവേ.
സമര്ഥാ സകലാ പൃഥ്വീ ബഹുധാ സൃജ്യതാമ് അയമ് ഇത്യ് ഉക്തഃ സ മയാ ദേവോ ഭാഗേ ചാപി പ്രകല്പിതേ
സകല ഭൂമിയും ഇതിന് ശേഷിയുണ്ട്; ഇതിനെ പല രൂപങ്ങളിലായി സൃഷ്ടിക്കാം. അങ്ങനെ ഞാൻ ദേവനോട് പറഞ്ഞു, ഒരു ഭാഗം കൂടി നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഭഗവാന് മാം തഥേത്യ് ആഹ ദേവദേവഃ പിനാകധൃക് പരാം ച പ്രീതിമ് അഗമത് സ സ്വയം ച പിനാകധൃക്
ദേവദേവനായ പിനാകധാരിയായ ഭഗവാൻ എന്നോട് 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞു. പിനാകധാരിയായ അവൻ അതിനാൽ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.