അഥ പര്വതരാജോ ഽസൌ ഹിമവാന് ധ്യാനകോവിദഃ ദുഹിതുര് ദേവദേവേന ജ്ഞാത്വാ തദ് അഭിമന്ത്രിതമ്
അപ്പോൾ ധ്യാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ള ഹിമവാൻ, തന്റെ മകള്ക്ക് ദേവദേവന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ഇതൊക്കെയും നിശ്ചയമായതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു.
ജാനന്ന് അപി മഹാശൈലഃ സമയാരക്ഷണേപ്സയാ സ്വയംവരം തതോ ദേവ്യാഃ സര്വലോകേഷ്വ് അഘോഷയത്
എല്ലാം അറിയാമായിരുന്നെങ്കിലും, മഹാശൈലം ആയ ഹിമവാൻ, ധാരണയോടും വാഗ്ദാനത്തോടും വിശ്വാസം പുലർത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദേവിയുടെ സ്വയംവര ചടങ്ങ് ലോകമൊട്ടാകെ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ദേവദാനവസിദ്ധാനാം സര്വലോകനിവാസിനാമ് വൃണുയാത് പരമേശാനം സമക്ഷം യദി മേ സുതാ
ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും എല്ലായിടത്തുമുള്ള ജീവികളും തമ്മിൽ, എന്റെ മകൾക്ക് പരമേശ്വരനെ തുറന്നുപറഞ്ഞ് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ അവൾക്ക് അതിന് അവകാശമുണ്ട്.
തദ് ഏവ സുകൃതം ശ്ലാഘ്യം മമാഭ്യുദയസംമതമ് ഇതി സംചിന്ത്യ ശൈലേന്ദ്രഃ കൃത്വാ ഹൃദി മഹേശ്വരമ്
‘ഇതാണ് സത്കർമ്മവും പ്രശംസനീയവും എന്റെ ഉന്നതിക്ക് അനുയോജ്യവും’ എന്ന് ചിന്തിച്ച ശൈലേന്ദ്രൻ, മഹേശ്വരനെ ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചു.
ആബ്രഹ്മകേഷു ദേവേഷു ദേവ്യാഃ ശൈലേന്ദ്രസത്തമഃ കൃത്വാ രത്നാകുലം ദേശം സ്വയംവരമ് അചീകരത്
ബ്രഹ്മാവിനുമുതൽ എല്ലാ ദേവന്മാരുടേയും ഇടയിൽ, മഹാശക്തനായ ഹിമവാൻ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്ഥലത്ത് ദേവിയുടെ സ്വയംവര ചടങ്ങ് ഒരുക്കി.
അഥൈവമ് ആഘോഷിതമാത്ര ഏവ സ്വയംവരേ തത്ര നഗേന്ദ്രപുത്ര്യാഃ ദേവാദയഃ സര്വജഗന്നിവാസാഃ സമായയുസ് തത്ര ഗൃഹീതവേശാഃ
അങ്ങനെ സ്വയംവര ചടങ്ങ് പ്രഖ്യാപിച്ച ഉടനെ, ദേവന്മാരും ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും വിവിധ വേഷങ്ങൾ ധരിച്ച് ശൈലപുത്രിയുടെ മുന്നിൽ ഒന്നിച്ചു.
പ്രഫുല്ലപദ്മാസനസംനിവിഷ്ടഃ സിദ്ധൈര് വൃതോ യോഗിഭിര് അപ്രമേയൈഃ വിജ്ഞാപിതസ് തേന മഹീധ്രരാജ്ഞാ ആഗതസ് തദാഹം ത്രിദിവൈര് ഉപേതഃ
പുഷ്പിച്ച കമലാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, അനവധി സിദ്ധന്മാരും യോഗിമാരും ചുറ്റും, ഹിമവാന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം ഞാൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി.
അക്ഷ്ണാം സഹസ്രം സുരരാട് സ ബിഭ്രദ് ദിവ്യാങ്ഗഹാരസ്രഗുദാരരൂപഃ ഐരാവതം സര്വഗജേന്ദ്രമുഖ്യം സ്രവന്മദാസാരകൃതപ്രവാഹമ്
ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ, ദിവ്യാഭരണങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും ധരിച്ച്, ഭംഗിയാർന്ന രൂപത്തിൽ, മദം കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന എയരാവതം എന്ന മഹാനായ ആനയെ കയറി അവിടെ എത്തി.
ആരുഹ്യ സര്വാമരരാട് സ വജ്രം ബിഭ്രത് സമാഗാത് പുരതഃ സുരാണാമ് തേജഃപ്രഭാവാധികതുല്യരൂപീ പ്രോദ്ഭാസയന് സര്വദിശോ വിവസ്വാന്
അമരന്മാരുടെ രാജാവ് വജ്രായുധം കൈയിൽ പിടിച്ച്, ദേവന്മാരുടെ മുന്നിൽ വന്നു, അവന്റെ പ്രകാശവും തേജസ്സും എല്ലാം മറികടന്ന്, സൂര്യനെപ്പോലെ എല്ലാ ദിശകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
ഹൈമം വിമാനം സവലത്പതാകമ് ആരൂഢ ആഗാത് ത്വരിതം ജവേന മണിപ്രദീപ്തോജ്ജ്വലകുണ്ഡലശ് ച വഹ്ന്യര്കതേജഃപ്രതിമേ വിമാനേ
പതാകകളും കൊടികളും അലങ്കരിച്ച പൊന്നിൻ മഹൽ കയറി, വേഗത്തിൽ എത്തിയവൻ, മാണിക്യങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്ന കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച്, അഗ്നിയുടെയും സൂര്യന്റെയും തേജസ്സുപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ മഹലിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സമഭ്യഗാത് കശ്യപസൂനുര് ഏക ആദിത്യമധ്യാദ് ഭഗനാമധാരീ പീനാങ്ഗയഷ്ടിഃ സുകൃതാങ്ഗഹാര തേജോബലാജ്ഞാസദൃശപ്രഭാവഃ
കശ്യപന്റെ മകനായ ഭഗൻ, ആദിത്യന്മാരിൽ നിന്ന് ഒറ്റക്ക് വന്നു, ദൃഢമായ ശരീരവും, ഉത്തമാഭരണങ്ങളും, തേജസ്സും ശക്തിയും ആജ്ഞയും നിറഞ്ഞ ഭംഗിയോടെ അവിടെ എത്തി.
ദണ്ഡം സമാഗൃഹ്യ കൃതാന്ത ആഗാദ് ആരുഹ്യ ഭീമം മഹിഷം ജവേന മഹാമഹീധ്രോച്ഛ്രയപീനഗാത്രഃ സ്വര്ണാദിരത്നാഞ്ചിതചാരുവേശഃ
ദണ്ഡം കൈയിൽ എടുത്ത്, കൃതാന്തൻ ഭയാനകമായ മഹിഷത്തെ കയറി വേഗത്തിൽ എത്തി; വലിയ മലപോലെയുള്ള ദേഹവും, പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ വേഷവും അവനുണ്ടായിരുന്നു.
സമീരണഃ സര്വജഗദ്വിഭര്താ വിമാനമ് ആരുഹ്യ സമഭ്യഗാദ് ധി സംതാപയന് സര്വസുരാസുരേശാംസ് തേജോധികസ് തേജസി സംനിവിഷ്ടഃ
സകലലോകങ്ങളെയും നിലനിർത്തുന്ന സമീരൻ, തന്റെ മഹലിൽ കയറി വന്നു; ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും നേതാക്കളെ തേജസ്സിൽ മറികടന്ന്, അതിമനോഹരമായ പ്രകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
വഹ്നിഃ സമഭ്യേത്യ സുരേന്ദ്രമധ്യേ ജ്വലന് പ്രതസ്ഥൌ വരവേശധാരീ നാനാമണിപ്രജ്വലിതാങ്ഗയഷ്ടിര് ജഗദ്വരം ദിവ്യവിമാനമ് അഗ്ര്യമ്
അഗ്നി ദേവൻ, ദേവന്മാരുടെ നടുവിൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, മനോഹരമായ വേഷത്തിൽ, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്ന ദേഹത്തോടും, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദിവ്യവിമാനത്തോടും കൂടി അവിടെ എത്തി.
ആരുഹ്യ സര്വദ്രവിണാധിപേശഃ സ രാജരാജസ് ത്വരിതോ ഽഭ്യഗാച് ച ആപ്യായയന് സര്വസുരാസുരേശാന് കാന്ത്യാ ച വേശേന ച ചാരുരൂപഃ
സകലസമ്പത്തിൻ്റെയും ഉടമയായ കുബേരൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ രാജാവായി വേഗത്തിൽ എത്തി; ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും തന്റെ ഭംഗിയിലും പ്രകാശത്തിലും ആകർഷിച്ചു.
ജ്വലന് മഹാരത്നവിചിത്രരൂപം വിമാനമ് ആരുഹ്യ ശശീ സമായാത് ശ്യാമാങ്ഗയഷ്ടിഃ സുവിചിത്രവേശഃ സര്വാങ്ഗ ആബദ്ധസുഗന്ധിമാല്യഃ
വലിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ മഹൽ കയറി, ശശി ദേവൻ എത്തി; നീലവണ്ണമുള്ള ദേഹം, മനോഹരമായ വേഷം, മുഴുവൻ ശരീരവും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകൾ ധരിച്ച് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
താര്ക്ഷ്യം സമാരുഹ്യ മഹീധ്രകല്പം ഗദാധരോ ഽസൌ ത്വരിതഃ സമേതഃ അഥാശ്വിനൌ ചാപി ഭിഷഗ്വരൌ ദ്വാവ് ഏകം വിമാനം ത്വരയാധിരുഹ്യ
ഗദയുമായി വേഗത്തിൽ താർക്ഷ്യനെ, മഹത്തായ പർവ്വതംപോലെയുള്ളവനെ, കയറിപ്പിടിച്ചു. അശ്വിനീദേവന്മാരായ ഉത്തമ വൈദ്യന്മാരും ഒരുമിച്ച് ഒരേ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ വേഗത്തിൽ കയറി.
മനോഹരൌ പ്രജ്വലചാരുവേശൌ ആജഗ്മതുര് ദേവവരൌ സുവീരൌ സഹസ്രനാഗഃ സ്ഫുരദഗ്നിവര്ണം ബിഭ്രത് തദാനീം ജ്വലനാര്കതേജാഃ
പ്രഭയിലും ഭംഗിയിലും ഉജ്ജ്വലരായ ആ രണ്ട് ദേവന്മാർ, വീരന്മാരായി, ആയിരം പാമ്പുകളുമായി, അഗ്നിയും സൂര്യനുംപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തിൽ ദഹിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ എത്തി.
സാര്ധം സ നാഗൈര് അപരൈര് മഹാത്മാ വിമാനമ് ആരുഹ്യ സമഭ്യഗാച് ച ദിതേഃ സുതാനാം ച മഹാസുരാണാം വഹ്ന്യര്കശക്രാനിലതുല്യഭാസാമ്
അവൻ മറ്റുപാമ്പുകളോടൊപ്പം ആ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, ദിതിയുടെ മക്കളായ മഹാസുരന്മാരെയും അഗ്നി, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, വായു എന്നിവരുടെ തിളക്കംപോലെയുള്ളവരെയും സമീപിച്ചു.
വരാനുരൂപം പ്രവിധായ വേശം വൃന്ദം സമാഗാത് പുരതഃ സുരാണാമ് ഗന്ധര്വരാജഃ സ ച ചാരുരൂപീ ദിവ്യാങ്ഗദോ ദിവ്യവിമാനചാരീ
തക്കതായ വേഷം ധരിച്ച് ആ സംഘം ദേവന്മാരുടെ മുമ്പിൽ എത്തി. ഗന്ധർവർരാജാവും ഭംഗിയുള്ള രൂപത്തിൽ, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, ദിവ്യവിമാനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ഗന്ധര്വസംഘൈഃ സഹിതോ ഽപ്സരോഭിഃ ശക്രാജ്ഞയാ തത്ര സമാജഗാമ അന്യേ ച ദേവാസ് ത്രിദിവാത് തദാനീം പൃഥക് പൃഥക് ചാരുഗൃഹീതവേശാഃ
ഗന്ധർവർ സംഘങ്ങളോടും അപ്സരസുകളോടും കൂടെ, ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവൻ അവിടെ എത്തി. മറ്റു ദേവന്മാരും സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഓരോരുത്തരും മനോഹരമായ വേഷത്തിൽ അവിടെ എത്തി.
ആജഗ്മുര് ആരുഹ്യ വിമാനപൃഷ്ഠം ഗന്ധര്വയക്ഷോരഗകിംനരാശ് ച ശചീപതിസ് തത്ര സുരേന്ദ്രമധ്യേ രരാജ രാജാധികലക്ഷ്യമൂര്തിഃ
ഗന്ധർവർ, യക്ഷർ, പാമ്പുകൾ, കിന്നരന്മാർ എന്നിവരും ദിവ്യവിമാനങ്ങളിൽ കയറി അവിടെ എത്തി. ശചീപതിയായ ദേവരാജാവ് ദേവന്മാരുടെ നടുവിൽ രാജാധികാരമുള്ള രൂപത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
ആജ്ഞാബലൈശ്വര്യകൃതപ്രമോദഃ സ്വയംവരം തം സമലംചകാര ഹേതുസ് ത്രിലോകസ്യ ജഗത്പ്രസൂതേര് മാതാ ച തേഷാം സസുരാസുരാണാമ്
ആജ്ഞയുടെയും അധികാരത്തിന്റെയും ശക്തിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ അവൻ സ്വയംവരം നടത്തി. അവൾ, ലോകങ്ങളുടെ അമ്മയും ദേവാസുരന്മാരുടെ മാതാവും, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണവളായി അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
പത്നീ ച ശംഭോഃ പുരുഷസ്യ ധീമതോ ഗീതാ പുരാണേ പ്രകൃതിഃ പരാ യാ ദക്ഷസ്യ കോപാദ് ധിമവദ്ഗൃഹം സാ കാര്യാര്ഥമായാത് ത്രിദിവൌകസാം ഹി
ശംഭുവിന്റെ ഭാര്യയായ, പുരാണങ്ങളിൽ പാടപ്പെട്ട പരാപ്രകൃതിയായ അവൾ, ദക്ഷന്റെ കോപത്തിൽ ധീമാനായവന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് കടന്ന്, കര്ത്തവ്യത്തിനായി സ്വർഗവാസികളോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി.
വിമാനപൃഷ്ഠേ മണിഹേമജുഷ്ടേ സ്ഥിതാ വലച്ചാമരവീജിതാങ്ഗീ സര്വര്തുപുഷ്പാം സുസുഗന്ധമാലാം പ്രഗൃഹ്യ ദേവീ പ്രസഭം പ്രതസ്ഥേ
മണിയും പൊന്നും അലങ്കരിച്ച ദിവ്യവിമാനത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ചാമരം വീശി അവളുടെ അവയവങ്ങൾ തണുപ്പിച്ചു. എല്ലാ ঋതുക്കളിലുമുള്ള സുഗന്ധമുള്ള പൂമാല പിടിച്ച്, ദേവി ധൈര്യത്തോടെ മുന്നോട്ട് നടന്നു.
മാലാം പ്രഗൃഹ്യ ദേവ്യാം തു സ്ഥിതായാം ദേവസംസദി ശക്രാദ്യൈര് ആഗതൈര് ദേവൈഃ സ്വയംവര ഉപാഗതേ
ദേവി പൂമാല പിടിച്ച് ദേവസഭയിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും എത്തിയപ്പോൾ സ്വയംവരം ആരംഭിച്ചു.
ദേവ്യാ ജിജ്ഞാസയാ ശംഭുര് ഭൂത്വാ പഞ്ചശിഖഃ ശിശുഃ ഉത്സങ്ഗതലസംസുപ്തോ ബഭൂവ സഹസാ വിഭുഃ
ദേവി അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ശംഭു അഞ്ചു ചൂടുള്ള കുഞ്ഞായി മാറി, അവളുടെ മടിയിൽ പെട്ടെന്ന് ഉറങ്ങി കിടന്നു.
തതോ ദദര്ശ തം ദേവീ ശിശും പഞ്ചശിഖം സ്ഥിതമ് ജ്ഞാത്വാ തം സമവധ്യാനാജ് ജഗൃഹേ പ്രീതിസംയുതാ
അപ്പോൾ ദേവി ആ അഞ്ചു ചൂടുള്ള കുഞ്ഞിനെ കണ്ടു, അവൻ യോഗ്യനാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ കൈകൊണ്ടു.
അഥ സാ ശുദ്ധസംകല്പാ കാങ്ക്ഷിതം പ്രാപ്യ സത്പതിമ് നിവൃത്താ ച തദാ തസ്ഥൌ കൃത്വാ സാ ഹൃദി തം വിഭുമ്
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ആഗ്രഹിച്ച ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ച ദേവി, പിന്നെ മനസ്സിൽ ആ പ്രഭുവിനെ സൂക്ഷിച്ച്, ശാന്തമായി നിന്നു.
തതോ ദൃഷ്ട്വാ ശിശും ദേവാ ദേവ്യാ ഉത്സങ്ഗവര്തിനമ് കോ ഽയമ് അത്രേതി സംമന്ത്ര്യ ചുക്രുശുര് ഭൃശമോഹിതാഃ
ദേവന്മാർ ദേവിയുടെ മടിയിൽ കുഞ്ഞിനെ കണ്ടപ്പോൾ, 'ഇവൻ ആരാണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ച്, അതിശയപെട്ട് നിലവിളിച്ചു.